Koplopers

De uitdagingen op het gebied van verduurzaming en de energietransitie zijn groot voor havens wereldwijd. Eerder vertelde Vivienne de Leeuw, CFO van Havenbedrijf Rotterdam over hun uitdagingen, ditmaal is het de beurt aan Dorine Bosman, CIO van Havenbedrijf Amsterdam (Port of Amsterdam) om te vertellen waar voor hen op dat vlak de grootste uitdagingen liggen. Dachten wij aan cruiseschepen, voor Bosman springt er een andere, groter uitdaging uit: de netcongestie.

Ook scope drie is een uitdaging, het havenbedrijf is volop bezig om deze ‘naar beneden te halen’, waarbij ze zelf duidelijke keuzes en beslissingen maken. Eén van die besluiten is om vanaf 2030 geen overslag meer van kolen toe te staan door hun haven. “We zijn een vrij grote fossiele haven, dus veel benzine, diesel en kerosine”, licht Bosman toe. “We hebben geen raffinaderij in ons gebied staan, maar toch wel al die gemaakte producten. En ook daar willen we de co2 belasting drastisch naar beneden hebben.”

“Wij zorgen ervoor dat wanneer cruiseschepen bij ons in de haven liggen, dat dit zo schoon mogelijk kan zijn”

Dorine Bosman, CIO van Havenbedrijf Amsterdam

Een ander heet hangijzer voor de Amsterdamse haven is cruiseschepen. Diverse klimaatorganisaties roepen al langer op om strengere maatregelen tegen de grote cruiseschepen vanwege onder andere de impact op het klimaat. “Wat wij doen is ervoor zorgen dat wanneer die schepen bij ons in het havengebied zijn, dat ze er dan zo schoon mogelijk kunnen zijn”, zegt Bosma.

Enthousiasmeren als middel

Om helemaal ‘te stoppen’ met cruiseschepen is volgens Bosma niet de oplossing. Wel kan je het veel schoner maken, iets waar ze volgens de cio vol op inzetten. “Ten eerste leggen wij walstromen aan, we zijn samen met Leander bezig met een kabel, een groot power hub  op de Passenger Terminal. Dat betekent dat alle schepen die aan een walstroom kunnen, daar ook aan zullen gaan”, zegt Bosma. “Vanaf 2027 is dit verplicht, het komende anderhalf jaar is een overstapfase.”

“Daarnaast willen we de cruiseschepen enthousiasmeren wat betreft schone brandstof”, gaat Bosman verder. “Dat doen we door het toegangsbeleid, hoeveel zeehavengeld betaalt een cruiseschip, daarmee kan je het sturen. We merken dat het werkt.”

Het meest opvallende duurzame nieuws van 2024 volgens onze klimaatcollega’s van het FD

Voor de een na laatste dag van het jaar leek het ons aardig om ditmaal het nieuws ‘van boven’ te laten komen. Daarmee doelen we op onze twee klimaatverslaggevers van het FD, die op de verdieping boven BNR werken.

Orla McDonald en Marceline Bresson blikken op ons verzoek live in de studio terug op wat zij het meest opvallende klimaatnieuws van 2024 vinden. Voor Bresson was dat een rechtszaak, voor eenieder die er gelijk vanuit gaat dat het de Shell-zaak moet zijn, die is het niet! McDonald komt met een volgens haar ‘absoluut geen sexy onderwerp, maar wel hetgeen er dit jaar voor haar uitsprong: de salderingsregeling.

Het ‘Praatje van Plugge’, live in de studio

In deze serie nemen twee experts op het gebied van ESG om de beurt anderhalve minuut voor hun rekening, die ze vrij mogen invullen met als enige voorwaarde: 'deel je kennis'. Speciaal voor deze voorlopig  laatste aflevering kwam Albert Plugge, hoogleraar ESG aan de Nyenrode Business Universiteit naar de studio voor zijn Praatje van Plugge.

Daarnaast vroegen we ook aan hem wat hij het meest opvallende nieuws vond van het afgelopen jaar. Daarbij viel Plugge terug op een van zijn eerdere ‘praatje’ over twin transformatio. Dit waren voor nu de laatste bijdragen van onze experts, hoogleraar Albert Plugge en advocaat Sophie Kuijpers.

‘The most wonderful time of the year’: maar ook de tijd van voedselverspilling

In Koplopers in ESG volgen we de ontwikkelingen op het gebied van duurzaamheid en transitie op de voet. Nu we vol in de feestdagen zitten, leek ons dit een goed moment om stil te staan bij de gevolgen van onze koopdrift: voedselverspilling. Want tijdens de feestdagen kopen we extra veel e…

Op de vraag wat hij zou veranderen om hun klimaatdoelstellingen te bereiken, hoefde Martijn Hagens, ceo van Vattenfall Nederland niet lang na te denken. “Voor ons is een stabiel overheidsbeleid heel erg belangrijk, zodat we zeker weten dat onze investeringen uiteindelijk ook uitpakken zoals we ze bedoeld hebben”, stelt hij. “Als ze het beleid stabieler maken, dan kunnen wij ook meer tempo maken.”

Ze zijn een van de grootste energieleveranciers van elektriciteit en warmte in Europa en leveren naar eigen zeggen energie aan twee miljoen klanten in Nederland. Hun klimaatdoel is om in 2040 net-zero te zijn op alle scopes. “Dat is een hele grote uitdaging, de vooruitgang die we hebben geboekt sinds 2017 is heel erg goed. Daar zijn we blij mee maar we hebben nog een lange weg te gaan en het wordt natuurlijk steeds moeilijker", zegt Hagens.

We zien dat die investeringen steeds verder onder de druk komen te staan"

Martijn Hagens, ceo Vattenfall Nederland

"Voor ons is de grootste uitdaging om onze klanten te helpen om hun emissies te verlagen", vervolgt hij. "Als je dat in simpele termen uitlegt, dan gaat het erom dat klanten in 2040 geen gas meer verstoken."

Wat scope drie uitdagend maakt, want daar doelt Hagens op, legt hij uit aan de hand van een voorbeeld. “Als je kijkt naar het vervangen van het verbranden van gassen in industriële processen, heb je oplossingen zoals waterstof of elektrificatie van de industrie nodig. Dus in plaats van een gasboiler een elektrische boiler neerzetten bij een industrieel bedrijf, dat vergt een investering”, legt Hagens uit. “Maar we zien dat die investeringen steeds verder onder de druk komen te staan.”

“Dat komt omdat we zien dat de industrie in Europa toch behoorlijke in competitieve achterstand is gekomen ten opzichte van veel Chinese en Amerikaanse concurrenten”, vervolgt de topman. “Dat maakt de energietransitie ook uitdagend. Wij willen graag doorgaan met het bouwen van offshore windfarms, daarover hebben we ook grote beloften gedaan aan Nederland. We willen dat graag realiseren, maar daarvoor hebben we ook vraag nodig vanuit de industrie. We zien op dit moment dat juist dat complex is. Veel industriële bedrijven stellen op dit moment hun investeringsbeslissingen uit.”

De duurzame, gepeperde columns van FD-collega Matthijs Bouman

Deze aflevering kwam het nieuws van boven. Figuurlijk gezien, want macro-econoom en journalist Matthijs Bouman zetelt met de rest van de FD-redactie op de verdieping boven BNR.

Bouman valt al jaren op door zijn sterke, diverse en scherpe columns, en afgelopen week zat hij in twee columns vol op 'ons' gebied - eerst wijdde hij een column aan Mario Draghi en daarna een korte column -maar wel met zijn vrij uitgesproken visie- op het klimaatbeleid van het kabinet.

Allereerst zijn column over het rapport van Draghi, dat toch een blijvertje lijkt te zijn en geen eendagsvlieg. Het wordt vanuit verschillende hoeken aangehaald, benoemd en besproken, maar de vraag is, wat doen we ermee en zal het echt iets teweegbrengen in -en voor- Europa. Matthijs heeft daar, zoals we van hem gewend zijn, een scherpe visie op.

In zijn tweede, vrij uitgesproken column over het milieubeleid van het kabinet, neemt hij heel beknopt de milieu- en klimaatregelen van het kabinet door. Hij heeft geen hoge pet op van het kabinet en eindigt zijn relaas dan ook met 'mijn geduld is op'.

De zestig seconden van Sophie

In deze serie nemen twee experts op het gebied van ESG om de beurt anderhalve minuut voor hun rekening, die ze vrij mogen invullen met als enige voorwaarde: 'deel je kennis'. Deze week is het de beurt aan advocaat Sophie Kuijpers met 'de zestig seconden van Sophie'.

Gezocht: Duurzame verpakkingen voor Tommy Tomato

In Koplopers ESG volgen we de ontwikkelingen op het gebied van duurzaamheid en transitie op de voet. Dat we innovaties nodig hebben is een feit. Daarom iedere week aandacht voor opvallende innovaties. Deze week viel ons oog op de noodkreet van startup Tommy Tomato op LinkedIn. Zij zijn naarstig op zoek naar duurzame verpakkingsmaterialen voor het verpakken van de warme school lunches. 

De naam geeft al iets weg over de inhoud van de schoolmaaltijden: Tommy Tomato levert lunches aan …

In deze aflevering begeven we ons in de wereld van de supermarkten, want ook daar is verduurzaming een essentieel, maar heet hangijzer. In het geval van Jumbo zijn er veel uitdagingen: financieel gezien is het aanpoten, verduurzaming gaat gepaard met moeilijke keuzes maken en dan hebben we natuurlijk ook de perikelen rondom voormalig topman van het familiebedrijf Frits van Eerd. Maar veel op hun bord of niet, Jumbo-ceo Ton van Veen zet vol in op alle facetten van verduurzaming.

De drie belangrijkste speerpunten op het gebied van verduurzaming in het breedste begrip van Jumbo zijn volgens Van Veen klimaat, circulariteit en sociale duurzaamheid. Dat komt volgens de ceo ook duidelijk terug in hun doelstellingen. “We zijn een familiebedrijf met een langetermijnperspectief dus we zitten er niet in voor het volgende kwartaal, maar voor de volgende generaties. In alles wat we doen proberen we de wereld om ons heen een beetje beter te maken.”

“Aan de ene kant krijg je lofzang, aan de andere kant zagen we ook tegenreacties”

Ton van Veen, ceo Jumbo

Jumbo is naar eigen zeggen de eerste supermarkt die geen promotie meer maakt voor vlees. Een mooi uitganspunt, maar de vraag is of je je concurrenten die wel blijven doen niet in de kaart speelt. “Er is vandaag de dag heel veel concurrentie in de food en retail markt”, beaamt Van Veen. “Dat is natuurlijk goed voor de consument maar ook voor onszelf want dat houdt ons scherp.”

“Het is wel een dilemma”, erkent Van Veen. “Enerzijds het goed willen doen op het gebied van CO2-reductie en eiwittransitie. Het is in feite de kern van ons besluit geweest; dat we onze klanten op een prettige manier, niet vingerwijzend willen motiveren om wat meer van dierlijke naar plantaardige consumptiepatronen te gaan.” Een van die manieren was dus dat Jumbo is gestopt met het promoten van vlees.  

“We zagen dat onze concurrenten van de gelegenheid gebruik maakten om hun vleespromotie extra te benadrukken”

 Ton van Veen

“Aan de ene kant krijg je lofzang van partijen die het een dapper besluit vinden, maar aan de andere kant zagen we ook tegenreacties van klanten die zeggen ‘je zegt wel, we stoppen met vleespromoties, maar we horen, je wordt duurder. Je ontneemt ons ons goedkope stukje vlees’”, licht Van Veen toe.

“Dat hebben we helaas ook teruggezien in de cijfers”, vervolgt Van Veen. “Onze omzetten op vers vlees hebben daadwerkelijk een deuk opgelopen, we zagen dat onze concurrenten van de gelegenheid gebruik maakten om niet ons voorbeeld te volgen, wat we wel hadden gehoopt, maar juist om hun vleespromotie extra te benadrukken.”

Gedoe tussen twee ministeries vertraagt klimaatdoelen

Deze week staan we stil bij een interessant onderzoeksartikel in het NRC waarbij twee auteurs stellen dat door het geruzie tussen twee ministeries de klimaatdoelen steeds verder uit het zicht verdwijnen. De afspraken tussen de overheid en de grote industriële bedrijven om versneld te verduurzamen lopen vast door conflicten tussen het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK) en het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW).

Om klimaatdoelen te halen is het noodzakelijk dat de industrie, goed voor een derde van de Nederlandse CO2-uitstoot, verduurzaamt, exact dat waar we inmiddels al 29 afleveringen druk mee in de weer zijn. Het vorige kabinet ging met de twintig meest vervuilende bedrijven om tafel. Als zij méér zouden verduurzamen dan wettelijk verplicht, konden zij op financiële steun rekenen van het Rijk.

Primair ligt de verantwoordelijkheid voor die afspraken bij EZK, maar ook IenW praat mee over onderwerpen als leefomgeving, stikstof en milieu. In 2022 was de hoop dat er in 2023 afspraken zouden liggen, maar de plannen zijn inmiddels vrijwel volledig vastgelopen.

NRC had een WOO-verzoek (Wet Open Overheid) ingediend om inzicht te krijgen in de documenten over deze zogeheten maatwerkafspraken. In die documenten die uitweiden over de onderhandelingen met zes bedrijven (ExxonMobil, Yara, Dow, Shell, BP en Zeeland Refinery), blijkt dat de afgelopen jaren de spanning tussen de twee departementen rondom deze afspraken regelmatig hoog opliep.

De documenten die nu naar buiten komen geven voor het eerst meer inzicht in de onderhandelingen. Een van de auteurs is Milo van Bokkum, hij legt tijdens deze aflevering kort uit waar het volgens hem misgaat tussen de twee ministeries.

Iemand die in zijn geheel niet verbaasd is over de inhoud van de documenten is

Uniper staat voor complexe keuzes: verduurzamen én zorgen dat de energievraag wordt ingevuld. Met privatiseringsplannen en uitgestelde waterstofprojecten ligt er veel op tafel. Desondanks is Dyonne Rietveld, Country Chair en Managing Director van Uniper Benelux, optimistisch. 

In de energietransitie lijkt tijd onze grootste vijand. Op de vraag wat voor Uniper zwaarder weegt: De race tegen de klok om de doelen te halen óf het overtuigen van alle betrokken partijen om dezelfde koers te varen, gaf Rietveld aan ‘dat een enorm dilemma te vinden’. “We mogen de koers niet loslaten, dus dan kies ik toch echt voor dat eerste. Ambities moet je vasthouden, anders ben je een vijand van je eigen doelstellingen”, stelt de topvrouw. “We moeten het wel samen gaan doen, dus het één kan niet zonder het ander.”

“We mogen niet aan de realiteit voorbijgaan, we hebben een stabiel energiesysteem nodig”

Dyonne Rietveld, Country Chair en Managing Director van Uniper

Vanuit klimaatorganisaties is er kritiek op Uniper. Het energiebedrijf staat op de lijst van Milieudefensie van bedrijven die ambitieuzer moeten zijn met hun klimaatplannen. “Ik vind dat soort lijstjes altijd ingewikkeld, want daar mist ontzettend veel nuance”, zegt Rietveld. “Ik vind Uniper ongelooflijk ambitieus. We hebben een stevige doelstelling neergelegd om in 2040 voor zowel scope 1, 2 en 3 CO2 neutraal te zijn.”

Volgens Rietveld is dat een hele pittige opgave waar ook veel geld voor nodig is om juist in het behalen van die doelstellingen te kunnen investeren. “Tegelijkertijd mogen we niet aan de realiteit voorbijgaan, we hebben een stabiel energiesysteem nodig - ook in de toekomst.  Niet alleen duurzaam, maar zeker ook stabiel, betaalbaar en betrouwbaar. Want dat Is echt een fundament van onze economie en dat verliest men dan wel eens uit het oog.”

Geen boetes voor Duitse autofabrikanten

De Duitse bondskanselier Olaf Scholz wil dat er binnen de Europese Unie geen boetes worden opgelegd aan autofabrikanten die de CO2 doelen niet halen. Want zo zegt hij: 'Het geld moet binnen de bedrijven blijven voor de modernisering van hun eigen industrie, hun eigen onderneming'.

Hij gaat daarmee nog een stap verder dat zijn minister van Economische Zaken, die bereid is om boetes die autofabrikanten volgend jaar zouden krijgen tijdelijk uit te stellen. Voor beiden geldt dat om autofabrikanten te stimuleren harder aan hun klimaatdoelen te trekken, miljarden euro's aan boetes niet de oplossing is.

Volgens de regels van de EU moeten de gemiddelde uitstootcijfers van nieuw geregistreerde auto's volgend jaar 15 procent lager liggen dan in 2021. Maar dat is voor veel autofabrikanten heel lastig en dat heeft veel te maken met de daling in de verkoop van elektrische auto's.

Noud Broekhof, maker van onder andere BNR Mobility legt tijdens deze aflevering uit wat de link is tussen het niet kunnen behalen van je CO2 doelstellingen en de afname van de verkoop van elektrische auto’s en waarom juist Duitsland hier zo tegenaan loopt.

De zestig seconden van Sophie

In deze serie nemen twee experts op het gebied van ESG om de beurt anderhalve minuut voor hun rekening, die ze vrij mogen invullen met als enige voorwaarde: 'deel je kennis'. Deze week is het de beurt aan advocaat Sophie Kuijpers met 'de zestig seconden van Sophie'. Deze week de vraag: ‘Wie is Lara Wolters?’

Natuurherstel én een eerlijke prijs voor boeren in een startup

Deze week gaan we voor de innovatie op het gebied van ESG naar een terrein van een sociale werkplaats in Amsterdam-West. Want daar vindt alle activiteit plaats van startup Wilder Land. Boeren brengen hier hun oogst heen, kruiden worden gecrushed, gedroogd en gemengd en hun zelfgemaakte thee wordt hier in zakjes gedaan. Want Wilder Land verkoopt veel en breed: bijzondere thee, kombucha, bier, kruiden en nog veel meer. Maar eigenlijk verkopen de twee jonge ondernemers achter Wilder Land iets heel anders, namelijk natuurherstel.

Hoe de verkoop van hun diversiteit aan producten bijdraagt aan natuurherstel legt Matthijs Westerwoudt, een van de oprichters van de startup, uit tijdens Koplopers in ESG.

Ook het financiële plaatje komt ter sprake. Een van hun speerpunten is h…

“Technologie is de sleutel van de vooruitgang”, zo trapt Theo Henrar de uitzending af. Henrar is voorzitter van FME, de ondernemersorganisatie voor bedrijven in de technologische industrie. “Het maakt de brug naar de toekomst, het zorgt dat de energietransitie mogelijk is. Ik denk dat de industrie daarin onderschat wordt, de technologische sector gelukkig iets minder dan andere industrieën. Er is wel een tendens geweest dat dat verwaarloosd is en dat blijkt ook wel.”

Volgens Henrar is er een drietal problemen waar de Nederlandse technologische industrie tegenaan loopt wat betreft de energietransitie. “Er is een ontzettend ongelijk speelveld in Europa, maar ook als we naar de geopolitieke verhoudingen wereldwijd.” Infrastructuur is volgens de topman van FME een ander groot struikelblok voor zijn sector.

“Het zal ten minste tien jaar duren voordat het net op orde is”

Theo Henrar, voorzitter FME

Netcongestie is volgens Henrar een ander heel groot probleem, met alle gevolgen van dien. “Er zijn zoveel bedrijven die overgeschakeld en geëlektrificeerd zijn, maar geen stroom krijgen vanwege de netcongestie”, zegt hij. “Er staan 9000 bedrijven in de wachtrij, dat is natuurlijk heel slecht.”

Randvoorwaarden

Dat de overheid aangeeft ‘niet harder te kunnen gaan dan de netbeheerder’, vindt Henrar ‘te makkelijk gesteld’. “Ik vind dat de overheid randvoorwaarden moet creëren. Het zal ten minste tien jaar duren voordat het net op orde is, dan moet je als overheid ervoor zorgen dat je bijvoorbeeld een oplossing als slimme bemetering veel meer subsidieert.”

De overheid moet ook veel meer kijken om de regeldruk weg te nemen”, vervolgt Henrar. “Bedrijvenparken die onderling stroom kunnen uitwisselen, dat soort zaken moet je als overheid veel meer stimuleren.”

De gevolgen van vliegen verzameld in een podcast

Klimaatjournalist Bernice Notenboom deed twee jaar lang onderzoek naar onze fascinatie voor vliegen, waarbij ze de gevolgen onder de loep neemt en vooruitblikt op de toekomst van de luchtvaart. Al haar bevindingen waar bij ze in gesprek gaat met wetenschappers, experts en visionairs heeft ze verwerkt in de Engelstalige podcastserie '‘Final Call - the turbulent future of flying’. Tijdens de uitzending vertelt Notenboom welke conclusies zij na de gevoerde gesprekken met experts heeft getrokken.

Het praatje van Plugge

In deze serie nemen twee experts op het gebied van ESG om de beurt anderhalve minuut voor hun rekening, die ze vrij mogen invullen met als enige voorwaarde: 'deel je kennis'. Deze week is het de beurt aan Albert Plugge, hoogleraar ESG aan de Nyenrode Business Universiteit met zijn ‘Praatje van Plugge. Deze week ‘verlies aversie’

Een alternatief voor palmolie

In Koplopers in ESG volgen we de ontwikkelingen op het gebied van duurzaamheid en transitie op de voet. Dat we innovaties nodig hebben is een feit. Daarom iedere week aandacht voor opvallende innovaties. Deze week opnieuw aandacht voor startups die de strijd aan gaan met ontbossing.  

In de vorige aflevering hadden we het over koffieboonvrije koffie, ditmaal aandacht voor biotechbedrijf NoPalm Ingredients, dat vervangers ontwikkelt voor palmolie. Palmolie is wereldwijd de meest gebruikte plantaardige olie en de vraag blijft toenemen. De productie van palmolie gaat gepaard met bomen kap en draagt dus bij aan de toenemende ontbossing.

No Palm Ingredients is een startup, opgericht in 2021, en haalde in juli dit jaar 5 miljoen euro op om de productie van hun duurzame palmolie-alternatief op te schalen. Waar we aan moeten denken als het gaat om palmolie vervangers en op welke manier zij dat maken, bespreken we met een van de oprichters en ceo, Lars Langhout.

Volgende week is Dyonne Rietveld, country chair en managing director bij Uniper te gast in de studio.

Koplopers in ESG is elke maandag om 14.00 te beluisteren bij BNR Nieuwsradio

Over Donatello Piras en Ruth Oei…

Het is een enorme uitdaging, het verduurzamen van bussen en treinen, maar volgens Anne Hettinga, ceo van vervoersmaatschappij Arriva lopen ze goed op schema. “In totaal hebben we 1200 bussen en ongeveer 150 treinen, een-derde rijdt elektrisch”, licht hij toe. Het gaat om ongeveer 50 treinen en 400 bussen die elektrisch rijden. “Maar dat is nu, maar er vindt een enorme transformatie plaats”, zegt Hettinga.

Hij voegt toe dat steeds minder bussen en treinen fossiel rijden. “Dat komt doordat een belangrijk deel dat nu op diesel rijdt op HVO rijdt, de zogenaamde biodiesel”, zegt Hettinga. “Dat leidt tot een reductie van de CO2-productie met negentig procent - een fors deel van die treinen en bussen is dus al fossielvrij.”

'Zachte dwang' niet nodig

Hettinga vindt dat zij op het gebied van scope 3 hun partners een bepaalde richting op moeten kunnen duwen, volgens hem lukt dat ook. “We slagen er goed in om onze toeleveranciers mee te krijgen op de reis naar volledig fossielvrij.” ‘Zachte dwang’ is volgens hem tot nu toe nog niet nodig geweest. “Iedereen ervaart toch wel de noodzaak om er iets aan te doen”, zegt hij. “Zeker als een partij als Arriva bereid is om daar financieel een beetje in mee te delen, dan krijg je de partijen echt wel zo ver.”

“Uiteindelijk zal je toch een klein percentage overhouden, omdat je daar geen invloed op hebt"

Anne Hettinga

In 2035 wil Arriva helemaal CO2-neutraal zijn, in 2025 willen ze de totale productie van CO2 tot 10 procent terug hebben gebracht. Het helemaal in de ban doen van fossiele brandstoffen, dat kan volgens Hettinga niet. “Uiteindelijk zal je toch een klein percentage overhouden, omdat je daar geen invloed op hebt. De kunst is om dat dat te compenseren. Voor de laatste 5 tot 10 procent zal je andere maatregelen moeten nemen en dan ben je uiteindelijk wat betreft de totale productieschaal op nul”, zegt hij. “Maar helemaal naar nul terugdringen, dat lukt je niet.”

De COP29 is in volle gang – maar wat levert het op?

De eerste week zit erop, de tweede week is vandaag van start gegaan: De COP29, die dit jaar plaatsvindt in Baku, Azerbeidzjan. Op deze jaarlijkse klimaattop komen wereldleiders, beleidsmakers, maatschappelijke organisaties, kennisinstellingen en bedrijven samen om te onderhandelen over maatregelen tegen de klimaatcrisis.

Tijdens deze klimaattop moeten overheden nieuwe stappen zetten om de klimaatcrisis te beperken en de doelstelling van maximaal 1,5 graden opwarming van het klimaat te halen. De conferentie is essentieel om wereldwijde afspraken te maken en hiervoor klimaatfinanciering te vinden.

Dat bekt natuurlijk lekker, maar of het in de praktijk ook echt iets oplevert, of dat het vooral een sterk staaltje internationale greenwashing is, bespraken we met Ingeborg ter Laak, Europarlementariër namens het CDA, die net is aangekomen in Baku.

De zestig seconden van Sophie

In deze serie nemen twee experts op het gebied van ESG om de beurt anderhalve minuut voor hun rekening, die ze vrij mogen invullen met als enige voorwaarde: 'deel je kennis'. Deze week is het de beurt aan advocaat Sophie Kuijpers met 'de zestig seconden van Sophie'.

Koffievrije koffie: goed tegen ontbossing, maar hoe is de smaak?

Koffie, een van de drankjes die wereldwijd het meest wordt gedronken. Er zijn inmiddels zoveel varianten: Espresso, ristretto, cappuccino, flat white, americano, cortado.  Start-up Northern Wonder komt met een hele andere variant: Koffievrije koffie.

Het is exact dat, koffie gemaakt zonder koffiebonen. Volgens oprichter David Klingen zijn koffiebonen in een grote veroorzaker van ontbossing, koffie staat volgens hem inmiddels in de top tien van producten die ontbossing veroorzaken. Hoeveel verschil koffievrije koffie kan maken als het aankomt op ontbossing en of het net zo lekker smaakt als een ‘gewoon’ kopje koffie, legt hij uit tijdens deze aflevering van Koplopers in ESG.

Volgende week is Theo Henrar, voorzitter bij FME te gast in de studio.

Koplopers in ESG is elke maandag om 14.00 te beluisteren bij BNR Nieuwsradio

Over Donatello Piras en Ruth Oei

Donatello Piras is presentator bij BNR Nieuwsradio en daarnaast een ervaren d…

“Klimaatorganisaties en NGO’s die elke stap die je neemt kritisch volgen helpt, maar werkt ook tegen”, zegt Zita Schellekens, senior VP Strategy and sustainability bij KLM. “Iedereen heeft zijn rol te spelen in dit ecosysteem om te verduurzamen. Activisten en NGO’s houden ons echt scherp maar we zijn wel heel erg tegenover elkaar komen te staan. 

“Ik merk dat dat voor best veel mensen soms ook demotiverend kan zijn omdat het soms voelt of je helemaal niks goed kan doen”, vervolgt Schellekens. “Ik merk twee dingen, enerzijds is er echt sprake van polarisatie. Er ontstaan twee kampen, activisten en mensen die aan de andere kant komen te staan en daar ook in verharden, dus klimaat sceptisch worden.

“Negentig procent van de mensen op deze wereld heeft nog nooit gevlogen en wil dat wel gaan doen”

Zita Schellekens, senior VP Strategy and sustainability bij KLM

Ook onder collega’s merkt ze de impact. “Het gebeurt best vaak dat we nieuwtjes naar buiten brengen over dingen waar mensen echt hard aan hebben gewerkt en heel trots op zijn. Daar krijgen ze dan hele kritische reacties op en dat werkt demotiverend.” Schellekens geeft aan dat dat voelt ‘alsof je toch niets goed kan doen’.

De mogelijkheid om te stoppen met vliegen omdat dat klimaat technisch gezien het best zou zijn, verwijst Schellekens naar het rijk der fabelen. “Dat kan niet, en dat klinkt misschien veel te simpel, maar negentig procent van de mensen op deze wereld heeft nog nooit gevlogen en wil dat wel gaan doen”, licht ze haar mening toe.

“Ik ben heel erg voor grote ambitieuze doelstellingen, maar ze moeten wel realistisch zijn”

 Zita Schellekens

“Natuurlijk geldt dat niet voor iedereen, maar we weten wel dat deze sector echt gaat groeien omdat steeds meer mensen tot de middenklasse gaat horen en ook gebruik willen maken van de mogelijkheden die vliegen biedt. “

“We kunnen het niet willen, maar ik denk dat stoppen niet realistisch is”, vervolgt Schellekens haar visie. “Ik denk niet dat er een wereldwijde behoefte of wens is om het vliegen te stoppen. Ik ben heel erg voor grote ambitieuze doelstellingen, maar ze moeten wel realistisch zijn en deze is het niet.”

Praatje van Plugge

Deze aflevering weer het tweewekelijkse ‘Praatje van Plugge’, waarin Albert Plugge, hoogleraar ESG aan de Nyenrode Business Universiteit een ESG-gerelateerde term bespreekt. Ditmaal bespreekt hij in anderhalve minuut 'langetermijnwaardecreatie'.

Binnen anderhalf uur in New York, met alle klimaatgevolgen van dien

Met KLM in de studio blijven we ook met de actualiteit in de lucht. Als het aan China ligt vliegen we straks van Amsterdam naar New York in anderhalf uur tijd en dat allemaal door een nieuw Chinees supertoestel. Fabrikant Space Transportation belooft een topsnelheid van 5000 kilometer per uur, vijf tot zesmaal zo snel als de huidige vliegtuigen.

Het supervliegtuig komt wel met een tweeledig prijskaartje. Een voor de bankrekening en dan dat andere prijskaartje: het kerosineverbruik van supersonische vliegtuigen is driemaal zo hoog als een normaal toestel. Joris Melkert, luchtvaartdeskundige aan de TU Delft legt uit wat de impact is van dit soort superjets op het klimaat.

De strijd aan met vernietiging overtollige cosmeticaproducten

Veel cosmetica die niet wordt verkocht, wordt vernietigd. Het gaat jaarlijks om grote hoeveelheden make-up. Sinem Tuncer is het brein achter het bedrijf Arkive dat cosmeticamerken helpt overtollige voorraden alsnog te verkopen en zo verspilling tegen te gaan. Zij legt uit op welke manier Arkive te werk gaat en aan wie ze de overtollige voorraden poedertjes, mascara, lippenstift en oogschaduw verkopen.

Niet alleen in de cosmeticabranche worden overtollige voorraden heel gemakkelijk vernietigd. De modewereld ligt al jaren onder vuur vanwege het vernietigen van nieuwe of geretourneerde kleding. Tuncer hoopt dat dit tij van verspillen en vernietigen ooit keert, maar het is volgens haar een enorme uitdaging.

Volgende week is Anne Hettinga, ceo bij vervoersmaatschapp…

Het unieke aan onze positie is dat we opslaan zonder dat we eigenaar zijn van het product”, trapt Walter Moone, president bij tankopslagbedrijf Vopak Nederland af. “De tanks zijn wel van ons, net als alle infrastructuur, steigers en de pijpleidingen op de terminals. Maar het product dat we behandelen is niet van ons.” 

Qua brandstoffen gaat het volgens Moone nog steeds veel om olieproducten, zoals diesel, benzine, vliegtuigbrandstof maar ook gas en LNG. “We slaan ook plantaardige vetten en oliën op die in de voedingsmiddelenindustrie terecht komen of in de biobrandstoffen”, licht hij toe. “Zeer divers dus.” 

“Scope 3 is voor ons ingewikkeld, omdat we de producten van onze klanten opslaan” 

Walter Moone, president Vopak Nederland 

Voor 2030 heeft Vopak de ambitie om dertig procent van hun CO2-emissies te reduceren. “Daar hoort overigens bij dat er ruimte ook is voor groei, dus als er nieuwe bedrijven bij komen moeten we ook op die dertig procent uitkomen”, stelt de topman van Vopak. “Per saldo betekent dat voor de bestaande bedrijven dat we zestig procent co2 moeten reduceren in 2030.” Het antwoord op de vraag wat hun doel is voor 2050 is het antwoord kort en krachtig. “Netto nul”, zegt Moone overtuigd. 

Wat betreft de verschillende scopes ligt bij Vopak de grootste uitdaging bij de laatste scope. “Scope 3 is voor ons ingewikkeld, omdat we de producten van onze klanten opslaan. Wij zijn niet verantwoordelijk voor de scope reducties van onze klanten”, zegt Moone. “Wat we wel doen is onze eigen reductie realiseren door te investeren in e-boilers of warmtewisselaars te gebruiken in plaats van heaters die op propaan werken.” 

Onderzoek naar echte prijs kopje koffie 

D66 Amsterdam wil een onderzoek laten uitvoeren naar de koffie die alle ambtenaren in Amsterdam drinken. Fractievoorzitter Rob Hofland wil de verborgen kosten van de ingekochte koffie die ze allemaal drinken blootleggen. Kosten zoals milieuschade en co2-uitstoot wordt nu namelijk niet meegerekend in de prijs, en dat moet volgens Hofland anders. 

Het onderzoek sluit aan bij 'de nieuwe manier werken' van de gemeente Amsterdam, waarbij de echte prijs van producten wordt betaald. De leverancier moet ook de hele productieketen in kaart brengen. Dit moet ervoor zorgen dat verantwoorde producenten aanbestedingen eerder winnen dan de goedkoopste. 

De verantwoordelijk wethouder van Amsterdam Hester van Buren [PvdA, bedrijfsvoering] is enthousiast en wil 40.000 euro vrijmaken voor het onderzoek. Sterker nog, de wethouder staat ervoor open om bij een specifieke aanbesteding, waarvan het product nog niet bekend is, geld vrij te maken om ook daadwerkelijk de verborgen kosten te kunnen betalen. Dat mag maximaal 20 procent zijn van de aanbestedingsprijs. 

In deze uitzending licht Rob Hofland het belang van het onderzoek toe, en wat hij hoopt te bereiken.  

Orla McDonald, journalist klimaatbeleid bij het FD juicht het plan van het betalen van 'de echte prijs' toe maar heeft wel een paar kanttekeningen, onder ander over het prijskaartje van het onderzoek. 

De zestig seconden van Sophie 

In deze serie nemen twee experts op het gebied van ESG om de beurt anderhalve minuut voor hun rekening, die ze vrij mogen invullen met als enige voorwaarde: 'deel je kennis'. Deze week is het de beurt aan advocaat Sophie Kuijpers met 'de zestig seconden van Sophie'.  

Meer inzicht in wat je verbruikt 

Het concept blokverwarming dat inhoudt dat meerdere woningen zijn aangesloten op een collectieve warmte installatie. Wat we ons misschien niet beseffen is dat in Europa meer dan 20 miljoen woningen aangesloten zijn op blokverwarming, ook in Nederland gaat het om hele grote aantallen. Deze huishoudens moeten ruim een jaar wachten tot ze een factuur ontvangen voor de warmte die ze dat jaar hebben gebruikt. Je betaalt maandelijks een voorschot en bij de jaarlijkse eindafrekening zie je het exacte totaalbedrag en hoeveel je moet bijbetalen. Oftewel, je hebt tussentijds eigenlijk geen enkel inzicht in je verbruik. 

Precies dat is wat de drie mannen achter homii met hun bedrijf doen. Arnon Kadouch is een van de oprichters en hij legt uit hoe het in zijn werk gaat en hoe belangrijk samenwerking is om zoveel mogelijk impact te kunnen maken. 

Volgende week is

“Wij financieren nog veel fossiele energie, dat klopt. Maar tachtig procent van onze maatschappij in Nederland is nog steeds afhankelijk van fossiele brandstoffen. Van kolen, van olie, van gas: om ons huis te verwarmen, de auto te rijden, de fabrieken te laten draaien, om te koken. En dat moet anders, absoluut”, zegt Arnaud Cohen Stuart, Head of Business Ethics bij ING.

“We moeten steeds meer hernieuwbare energie gaan produceren. Maar omdat de mix in de maatschappij zo is, zie je dat ook terug in ons boek. ING financiert nog steeds meer fossiel dan hernieuwbaar, dat is waar.” Het gaat volgens Cohen Stuart om één procent van al hun zakelijke leningen, dat in de olie- en gaswinning zit. Dat staat gelijk aan 2,5 miljard euro, zo licht hij toe.

“Het is heel belangrijk dat we de klimaatdoelen gaan halen en je mag bedrijven daarop aanspreken, ook ING”

Arnaud Cohen Stuart, head of Business Ethics bij ING

Afgelopen week werd bekend dat Nederland mogelijkerwijs de klimaatdoelen van 2030 niet gaat halen. We vroegen Cohen Stuart naar zijn reactie op dit nieuws. “De recente bekendmaking hangt natuurlijk heel nauw samen met politiek beleid en daar heb ik op zich geen reactie op, dat is aan de politiek”, trapt hij af. “Maar, het is wel heel belangrijk dat we die klimaatdoelen gaan halen en je mag bedrijven daar best wel op aanspreken, ook ING.”

Natuurlijk kwamen ook de acties van de verschillende klimaatorganisaties ter sprake. Op de vraag of Cohen Stuart zichzelf kan voorstellen als activist, is het antwoord ‘ja’. “Ik kan me mezelf zeker voorstellen als iemand die een vraag stelt, maar ik volg niet alle methoden van de activisten”, zegt hij.

“Als ik kijk naar de acties van Milieudefensie dan begrijp ik eigenlijk wel waar ze vandaan komen”

Arnaud Cohen Stuart

ING ligt regelmatig onder vuur bij verschillende klimaatorganisaties, waarbij er volgens Cohen Stuart wel een groot verschil zit tussen Milieudefensie, die overweegt een rechtszaak tegen de bank aan te spannen, en Extinction Rebellion, dat meerdere malen hun hoofdkantoor binnendringen en zich vastketenen of recentelijk de ingang van het Rijksmuseum blokkeerden omdat ING een van de hoofdsponsors is.

Onrealistisch

“Als ik kijk naar de acties van Milieudefensie dan begrijp ik eigenlijk wel waar ze vandaan komen. We verschillen van mening over hoe je de doelen kan bereiken maar daar kunnen we het prima over hebben”, zegt Cohen Stuart. “Als we kijken naar Extinction Rebellion, dan is het goed om twee dingen te beseffen. Allereerst, wat vragen ze eigenlijk? Ze vragen of we vandaag stoppen met alle fossiel, olie en gas, maar dat is nogal onrealistisch als je weet dat tachtig procent van onze economie draait op olie en gas.”

“We hóeven niet vandaag te stoppen met olie en gas om de klimaatdoelen te halen”

Arnaud Cohen Stuart

“Ze vragen het niet van jou, niet van de luisteraar, ook niet van onze bedrijven of van de Nederlandse Staat”, vervolgt hij. “Ze vragen het alleen van ING, en dat is toch best wel een aparte vraag, want wij financieren de economie. Dus als je die vraag niet legt bij de hele economie, maar wel bij de bank, dan gaat er iets scheef.”

“Bovendien, die vraag hóeft niet. We hóeven niet vandaag te stoppen met olie en gas om de klimaatdoelen te halen”, zegt Cohen Stuart. “We moeten heel snel afbouwen, maar niet vandaag. Zeker alsnog tachtig procent van je economie daarvan afhankelijk is.

‘Hard en onacceptabel’

“Daarnaast vind ik hun acties veel te hard en onacceptabel, want het is intimiderend voor onze medewerkers en ook nog eens over een vraag die onrealistisch is”, stelt hij. “Dat maakt dat ik over Extinction Rebellion heel anders denk dan over Milieudefensie.”

Egypte stelt klimaatdoelstellingen bij: ‘Meer landen zullen volgen’

In deze aflevering gaan we dieper in op het besluit van Egypte om hun doelstellingen voor het aandeel aan duurzame energie in de totale energieproductie voor 2040 naar beneden bij te stellen. Streefde Egypte eerst nog naar een duurzaam aandeel van 58 procent, nu mikken ze op een percentage van 40 procent.

Jan Rotmans, hoogleraar en wetenschapper op het gebied van klimaatverandering, duurzaamheid en transities legt uit dat Egypte lang niet het enige land is en dat veel landen in bijvoorbeeld Zuid-Amerika en Afrika zullen volgen. Dat dit impact zal hebben op het klimaat is volgens Rotmans evident.

Praatje van Plugge

Presteren onder druk, iedereen die een mening heeft en zoveel verschillende eisenlijstjes: heeft dat impact op de uitdaging om te verduurzamen en het behalen van de klimaatdoelstellingen? “Ja beslist”, zegt Marinus Tabak, country chair bij energiebedrijf RWE Nederland. “Het maakt de klus absoluut pittiger.”

“Zoveel mensen, zoveel meningen en wensen. Heel vaak stroken die meningen en wensen niet met elkaar”, vervolgt Tabak. “Daar moeten wij een weg doorbanen en uiteindelijk leveren wat goed is voor de wereld. Dat is niet makkelijk, nee.”

“De beste sector om co2 vrij te maken is de elektriciteitssector”

Marinus Tabak, country chair bij energiebedrijf RWE

In 2040 wil RWE CO2-neutraal zijn op scope 1,2 en 3.”Alle producten die we inkopen moeten CO2-neutraal zijn, alles wat we produceren moet CO2-neutraal zijn en de producten die we leveren moeten ook geen CO2 meer veroorzaken bij de eindgebruiker”, licht Tabak toe.

Tot nu toe gaat het volgens Tabak ‘eigenlijk heel goed’. “Iedereen stelt ook wel vast dat de beste sector om CO2vrij te maken de elektriciteitssector is. Dat doen we met grote sprongen in onder andere offshore wind en zonnepanelen”, aldus de topman bij RWE. “Dan blijft er nog dertig, veertig procent van de puzzel over, want de zon is er niet altijd en het waait ook niet altijd. Dus moet je ook andere middelen gebruiken.

Een van die middelen zijn gascentrales maar die stoten CO2 uit, dus die zal je moeten afvangen zodat het niet in de atmosfeer komt, zo concludeert Tabak. “Want dat is het grote probleem”, zegt hij. “CO2 is an sich een mooie stof, planten leven en groeien daarvan. Maar het zit op een verkeerde plek, namelijk in de atmosfeer.”

Magazijnen textielinzamelaars overvol

Het recyclen van kleding is belangrijk, maar er is een aardige kink in de kabel: Grote Nederlandse textielinzamelaars zoals Boer Group en Reshare kunnen alle ingezamelde tweedehands kleding niet meer kwijt, simpelweg omdat er geen afzetmarkt meer is. Er worden meer kledingstukken dan ooit opgehaald, maar de tweedehands kledingmarkt is zo goed als ingestort.

Mariska Boer, mede-eigenaar van Boer Group legt uit wat de oorzaak is, maar ook waarom de markt voor het machinaal recyclen van kleding tot grondstof het zwaar heeft.

Wat kan de retailer hier zelf aan die toenemende kledingberg doen? Erica Roolvink, directeur inkoop en maatschappelijk verantwoord ondernemen bij Zeeman legt uit op welke manier zij hun steentje bijdragen.

De zestig seconden van Sophie

Deze week is het weer tijd voor de tweewekelijkse column van advocaat Sophie Kuijpers met haar ‘zestig seconden van Sophie', waarin ze speciaal voor ons een duurzaam begrip volledig uitpluist.

De meest duurzame ‘boodschap’

In Koplopers in ESG volgen we de ontwikkelingen op het gebied van duurzaamheid en transitie op de voet. Dat we innovaties nodig hebben is een feit. Ook op het toilet, toch een locatie waar men veel tijd doorbrengt. Deze week aandacht voor prijswinnend wc-papier.

Het duurzame wc-papierbedrijf The Good Roll is door EY uitgeroepen tot Emerging Entrepreneur van 2024. Nou is duurzaam wc-papier niet nieuw, Sander de Klerk, medeoprichter van The Good Roll - en degene die de jury overtuigde- legt uit wat er zo speciaal is aan hun wc-papier.

Het winnen van een prestigieuze prijs is altijd leuk, maar helemaal als je bedrijf nog niet zo lang geleden op omvallen stond. Ook daarover is Sander openhartig.

Volgende week is Arnaud Cohen Stewart, Head of Business Ethics bij ING te gast bij ons in de studio. Hoe gaan ze om met de kritiek van klimaatorganisaties en is daar een duurzame les uit te leren?

Over Donatello Piras en Ruth Oei

Donatello Piras is presentator bij BNR Nieuwsradio en daarnaast een ervaren dagvoorzitter en presentator, actief in binnen- en…

“We zijn een deel van een samenleving, dus daar heb je ook een verantwoordelijkheid te dragen wat betreft verduurzaming”, trapt Marc van den Tweel, algemeen directeur bij sportkoepel NOC*NSF af. “Er zit ook een soort intrinsieke motivatie in, we proberen echt om betekenis daaraan te geven. Dat komt voor een belangrijk deel ook voort uit bewustzijn wat heel veel jonge atleten hebben. Die zeggen ‘kom op, we moeten ermee aan de slag’.”

Het is dus niet alleen wat leeft bij de top van NOC*NSF en Van den Tweel, maar ook bij een grote groep atleten. Van den Tweel is wel realistisch dat niet iedereen het belang van verduurzaming binnen de sportbranche ziet. “Natuurlijk voelt niet iedereen die noodzaak, zoals dat met alles in het leven gaat. We zijn wat dat betreft wel een dwarsdoorsnede van de samenleving.” Van den Tweel ziet het dan ook als een missie dat de sportbranche in de komende jaren ‘echt moet verduurzamen’.

“Topsport is internationale business, competities zijn wereldwijd.Hhier zit ook wel een zekere verlegenheid in, dat dat niet allemaal lukt”

Marc van den Tweel, algemeen directeur bij sportkoepel NOC*NSF

De grote slagen wat betreft de verduurzaming van de sportbranche zitten volgens Van den Tweel in een aantal dingen. “Het verduurzamen van sportaccommodaties in Nederland is een belangrijk aandachtspunt. Maar ook wat betreft het vervoer van de fans naar sportieve bijeenkomsten valt nog veel winst te behalen”, zegt hij. “We hebben het natuurlijk over miljoenen mensen die zich vervoeren.”

‘Een grote paradox’

Ook binnen de sportbranche en bij hun eigen atleten zelf kijkt NOC*NSF wat ze kunnen doen als het aankomt op verduurzaming. Zo proberen ze atleten binnen 700 kilometen van een WK, EK, Olympische of Paralympische Spelen niet meer te laten vliegen of zetten ze waterstof- of elektrische bussen in. Tegelijkertijd zit daar volgens Van der Tweel ‘een grote paradox’ in. “Topsport is internationale business, competities zijn wereldwijd, trainingskampen zijn wereldwijd. Dus hier zit ook wel een zekere verlegenheid in, dat dat niet allemaal lukt.”

“De beste manier om een duurzaam sportevenement te organiseren is om hem niet te organiseren”

Marc van den Tweel

Natuurlijk komen ook de Olympische Spelen van afgelopen zomer in Parijs uitgebreid ter sprake. Want Volgens van den Tweel zijn dit ‘de meeste duurzame Spelen tot nu toe’. Over de Olympische Spelen in Los Angeles in 2028 is hij positief gestemd wat betreft de duurzame lijn. “LA wordt de overtreffende trap, daar is de afspraak dat er geen baksteen meer op de ander komt. Parijs was tot nu toe de duurzaamste spelen, maar nu gaan we doorpakken.”

‘Voorwaarts, geen stilstand’

Toch blijft de discussie over de toekomst van de Spelen bestaan, maar ook of grootschalige sportevenementen in deze vorm nog houdbaar zijn. “De beste manier om een duurzaam sportevenement te organiseren is om hem niet te organiseren”, zegt Van der Tweel met een figuurlijke knipoog. Op de vraag of we inderdaad met de Olympische Spelen moeten stoppen, is hij vrij stellig: “Dat lijkt me niet. De manier om voorwaarts te gaan is om te zorgen dat het verbetert, niet om tot stilstand te komen.”

‘Verhoging vliegbelasting niet voldoende’

In deze aflevering gaan we dieper in op een opiniestuk in het FD waarin een aantal economen hun visie geeft op de aangekondigde hogere vliegbelasting voor verre vluchten. Volgens hen is deze verhoging niet genoeg en moet het verder omhoog en breder worden getrokken. Want, zo stellen zij, nu worden de kosten van de luchtvaart afgeschoven op de samenleving en ga je daarmee voorbij aan het doel.

Een van de auteurs van het opiniestuk is Barbara Baarsma, hoogleraar economie en hoofdeconoom bij PWC. Zij licht hun visie toe en benadrukt dat er onder de Nederlander zeer zeker draagvlak is voor het verhogen van de vliegbelasting. Maar hoeveel hoger moet de vliegbelasting volgens Baarsma?

Praatje van Plugge

Het is weer tijd voor het tweewekelijkse Praatje van Plugge, waarin Albert Plugge, hoogleraar ESG aan de Nyenrode Business Universiteit, een ESG-gerelateerde term bespreekt. Deze week bespreekt hij de term ‘paradigm shift’.

De nieuw…

Als het aankomt op verduurzaming en de energietransitie is Eneco volgens Kees-Jan Rameau, lid Raad van Bestuur bij de energieleverancier ‘eigenlijk heel goed op weg, maar hebben ze nog een lange weg te gaan’. Het verduurzamen van elektriciteit in Nederland gaat volgens Rameau ‘heel goed’. “De helft is inmiddels al duurzaam opgewekt”, zo stelt hij tijdens Koplopers in ESG.

De lange weg die nog voor hen ligt, zit volgens Rameau in het feit dat elektriciteit maar 20 procent is van hun totale energieverbruik. “De uitdaging zit in die andere 80 procent, die moeten we nog grotendeels verduurzamen. Dan hebben we het over olie, gas en kolen.”

“Ik hoef niet bij mijn commissaris aan te komen dat een project met vier jaar wordt vertraagd”

Kees-Jan Rameau, lid Raad van Bestuur bij Eneco

“Die 80 procent móeten we verduurzamen”, licht Rameau toe. “Dat zal voor 60 procent ook naar elektriciteit gaan, die resterende 20 procent zal naar duurzame moleculen gaan. Daar gaat groene waterstof een rol spelen.”

Een flinke uitdaging, helemaal omdat Eneco zichzelf als doel heeft gesteld om in 2035 klimaatneutraal te zijn. Een belangrijk en essentieel onderdeel daarvan is het uitfaseren van aardgas. De grootste uitdaging daarbij zit volgens Rameau in scope 3. “Daar zit bijna 90 procent van onze uitstoot. Dat is wat onze klanten uitstoten als ze ons gas verbranden.”

‘Vervelend’

Een van de belangrijke, groene vervangers voor Eneco wordt, zoals eerder gezegd, waterstof. Het recente nieuws dat de Delta Rhine Corridor met vier jaar is vertraagd, vindt Rameau ‘vervelend’.

De Delta Rhine Corridor (DRC) is een grootschalig infrastructuurproject dat de haven van Rotterdam via industriegebied Chemelot in Zuid-Limburg met industrieën diep in Duitsland moet verbinden. Deze ondergrondse corridor is bedoeld om industriële stoffen via buizen en kabels te transporteren. Het gaat daarbij bijvoorbeeld om waterstof, CO2 en stroom.

“Ik vind het ook vervelend dat het meteen met vier jaar tegelijk gaat”, voegt Rameau toe. “Als wij zelf als Eneco grote projecten doen kan daar ook wel eens iets van vertraging bij komen. Maar ik hoef niet bij mijn commissaris aan te komen dat het met vier jaar wordt vertraagd.”

Tata Steel investeert in steenkool, tot grote ergernis van strafrechtadvocaat

Tata Steel investeert €2,9 miljard in een fabriek in India. Saillant detail, zonder enige overheidssteun, terwijl Tata Steel Nederland voor de verduurzaming van de productie die hen miljarden zal kosten, aangeklopt bij de Nederlandse overheid voor een flinke financiële bijdrage. Alle nullen even achterwege gelaten, ook op het gebied van verduurzaming loopt er in dit geval iets scheef.

“Als je het mondiaal bekijkt is het een groot drama en bizar”

Bénédicte Ficq, strafrechtadvocaat

Terwijl Tata Steel Nederland in Den Haag onderhandelt over miljarden aan overheidssteun voor groene investeringen in de staalfabriek in IJmuiden, heeft het moederbedrijf in India miljarden gestoken in de grootste hoogoven van India, die nog altijd op steenkool draait.

Strafrechtadvocaat Bénédicte Ficq klaagde in 2021 namens duizenden omwonenden Tata Steel aan voor het schaden van de gezondheid. In deze aflevering geeft zij haar mening op de miljardeninjectie in een op steenkolen draaiende fabriek. “Als je het mondiaal bekijkt is het een groot drama en bizar”, aldus Ficq.

De zestig seconden van Sophie

Deze week is het weer tijd voor de tweewekelijkse column van advocaat Sophie Kuijpers met haar ‘zestig seconden van Sophie'. Ditmaal geeft ze antwoord op de twee vragen die mede-columnist en hoogleraar ESG Albert Plugge vorige week aan haar voorlegde.

Eerste energiehub in Utrecht

In Utrecht is de allereerste energiehub gelanceerd. Deze is tot stand gekomen doordat verschillende bedrijven samenwerkten, waaronder Stedin, Groendus, Stiho, Platra en Picnic.

“We wilden beter begrijpen hoe we de energie beter konden verdelen”

Michiel Muller, medeoprichter Picnic

Deze energie-hub moet de oplossing bieden voor het steeds groter wordende probleem van netcongestie, dat in de Provincie Utrecht op veel plaatsen bedrijven belemmert in hun energievoorziening.

Michiel Muller, medeoprichter van

“We staan al heel lang in de publieke belangstelling. Alles wat we doen ligt onder een vergrootglas, dat zijn we ook wel gewend”, zegt Frans Everts, president-directeur van Shell Nederland. “We zijn een bedrijf dat veel emoties oproept, ook omdat het gaat over een onderwerp dat veel emoties oproept.”

Een van hun belangrijkste wereldwijde doelstellingen is het halveren van de eigen uitstoot, Everts geeft aan dat ze daarvan inmiddels zestig procent hebben bereikt. Hiervoor nemen ze de uitstoot van eind 2016 als uitgangspunt, licht Everts toe. “Dat was toen zo’n 80 miljoen ton, we willen naar 40 miljoen ton.”

“Het zal niet makkelijk zijn. Maar netto nul, dat is het doel”

Frans Everts, president-directeur Shell Nederland

Het is nog maar zes jaar tot 2030, toch is Everts overtuigd dat ze deze doelstelling gaan halen. “Dit gaan we echt doen. Dit is een hele belangrijke voor ons”, zegt hij stellig. “Niet makkelijk, heel erg ingewikkeld zelfs. Maar daar is heel veel focus op en concrete plannen om dat te doen.”

Op de vraag hoe hij kijkt naar de klimaatdoelstellingen voor 2050 is Everts iets minder stellig. “We zullen een heel nieuw energiesysteem met elkaar moeten bouwen, eigenlijk bijna een soort nieuwe economie wereldwijd. Daar heb je heel veel partijen voor nodig, ook overheidsbeleid. Het kan volgens ons wel, maar dat zal niet makkelijk zijn. Maar, netto nul, dat is het doel.”

Kop koffie met de minister

De rol van de overheid is volgens Everts essentieel. “Ik kan dat niet genoeg benadrukken. De overheid definieert toch het speelveld, kan helpen bij infrastructuur. Ze kan en moet heel goed opletten hoe we dat doen op een manier dat we een gelijk speelveld behouden in Europa en de rest van de wereld. Dus de rol van de overheid is cruciaal.”

Volgens Everts ‘kan dat echt nog wel beter’. Op de vraag of hij al een kop koffie heeft gedronken met de nieuwe klimaat minister Sophie Hermans (VVD) is het antwoord negatief. “Maar die komt er wel”, aldus de topman van Shell.

Havenbedrijf Rotterdam blij met overeenkomst Tennet en Shell

We blijven deze aflevering nog even bij Shell, want Tennet en de olie- en energiegigant hebben een aansluit- en transportovereenkomst getekend voor aansluiting van De Holland Hydrogen 1, de eerste grootschalige waterstoffabriek van Shell op het hoogspanningsnet.

Het is een tijdelijke aansluiting, ter overbrugging naar een definitieve aansluiting op het nieuw hoogspanningsstation in de Amaliahaven in Rotterdam. Shell is natuurlijk heel blij met dit nieuws, netbeheerder Tennet spreekt van een 'slimme en onorthodoxe oplossing'. Die laatste is druk met de bouw van een nieuw transformatorstation in de Rotterdamse haven, waar de waterstoffabriek van Shell eind 2026 definitief op wordt aangesloten.

Randolf Weterings, programma manager Nieuwe Energiesystemen bij Port of Rotterdam was nauw betrokken bij de ondertekening en is heel blij met de tijdelijke overeenkomst, zo vertelt hij tijdens deze aflevering. Maar dat dit niet volgens de gebruikelijke weg is gegaan, dat is volgens hem een voldongen feit.

Praatje van Plugge

Het is weer tijd voor het tweewekelijkse Praatje van Plugge, waarin Albert Plugge, hoogleraar ESG aan de Nyenrode Business Universiteit, een ESG-gerelateerde term bespreekt. Deze week een unicum, de hoogleraar sluit af met een vraag voor mede-columnist Sophie Kuijpers!

De bijkomende risico’s van verduurzaming

Deze week duiken we in de verzekeringsbranche, maar zoals het Koplopers in ESG betaamt, met een duurzame insteek. Waar we bij verduurzaming niet direct bij stilstaan, zijn de risico’s dat het proces met zich mee kan brengen. Daniel de Swaan, CEO bij verzekeringsmakelaar

Het is volgens Philips van belang om als grote multinational vooraan te lopen als het aankomt op de klimaatdoelstellingen. Ze zien zichzelf als koploper, zo vertelt Marnix van Ginneken, lid van de Raad van Bestuur en chief ESG & Legal Officer bij Philips tijdens Koplopers in ESG. “Dit doen wij door concrete doelstellingen af te geven en die te integreren in onze strategie, bedrijfsvoering en innovatie. Er is in toenemende mate transparantie, en dat is denk ik goed.”

De hele verduurzaming is natuurlijk wel complex, erkent Van Ginneken. Philips heeft duidelijke doelstellingen, ‘verduurzaming zit in ons DNA’, maar het is niet eenvoudig - ook niet voor Philips, zo blijkt. “Het klinkt makkelijk maar dat is het niet”, zegt Van Ginneken. “Het is vrij ingewikkeld, daarom besteden we er ook zoveel tijd en aandacht aan.”

Doordat Philips wereldwijd opereert zijn er extra uitdagingen. Er zijn qua mogelijkheden op het gebied van ESG volgens Van Ginneken grote verschillen tussen bijvoorbeeld Afrika en Europa. “Het is op zichzelf al een uitdaging om het in zo’n groot bedrijf allemaal te implementeren en dan heb je ook nog heel veel regionale verschillen. Daar moet je ook rekening mee houden, want in de verschillende regio’s zijn andere snelheden en belangen”, aldus Van Ginneken.

'De problemen zijn zo groot, Philips kan dat niet alleen oplossen, de overheid ook niet'

Marnix van Ginneken, lid van de Raad van Bestuur Philips

Op de vraag wat het grootste zorgenkindje is voor Philips, komt hij uit bij de emissiereductie. “Dat is voor iedereen een grote uitdaging. Niet dat het me zorgen baart, maar het is hard werken. Wij zijn klimaatneutraal in onze eigen operaties: scope een en twee. Maar scope drie, de indirecte emissies in je hele waardeketen, dat is iets wat vrij ingewikkeld is.”

Regelgeving noodzakelijk

Volgens Van Ginneken speelt de overheid als het aankomt op verduurzaming ‘absoluut een rol’. “Ik denk dat regelgeving noodzakelijk is, het kan ook een steun in de rug zijn en voorwaarden scheppen. De problemen zijn zo groot, Philips kan dat niet alleen oplossen, de overheid ook niet. Je moet samenwerken.”

“Die regelgeving is goed, ik denk ook dat bepaalde initiatieven daar vandaan moeten komen”, vervolgt Van Ginneken. “We moeten wel zorgen dat het proportioneel is. Hoe complexer we het maken, des te meer werk je risicomijdend gedrag in de hand. Dat mensen bang zijn om hun nek uit te steken, omdat het zo ingewikkeld is en ze erop kunnen worden afgerekend. Terwijl ik juist denk dat we op dit gebied ambitieuze doelstellingen moeten hebben. We moeten onze nek uitsteken.”

Verkoop duurzame producten gestegen

In deze uitzending bespreken we de uitkomst van een onderzoek gedaan door de Wageningen University and Research naar de verkoop van duurzame producten.  Wat blijkt, in 2023 gaven we 14 procent meer uit aan voedsel met een duurzaamheidskeurmerk dan het jaar ervoor. Best opvallend, wetende dat de prijzen van voedingsmiddelen flink zijn gestegen en duurzame producten zijn sowieso al duurder dan 'gewone' producten. De verkoop van duurzame producten steeg het hardst in, misschien ook niet geheel onverwacht, de supermarkt.

Ook Tim Hehenkamp, commercieel directeur bij supermarktketen Jumbo zag een toename in de verkoop van duurzame producten. Vooral duurzame kip, maar ook andere vleesproducten en duurzame groenten. Volgens hem komt dit ook omdat ze voor sommige producten alleen nog maar een duurzame variant aanbieden, gehakt bijvoorbeeld.

‘De zestig seconden van Sophie’

Deze week is het weer tijd voor de tweewekelijkse minuut van advocaat Sophie Kuijpers met haar ‘zestig seconden van Sophie' waarin ze een duurzaam begrip met ons bespreekt. Ditmaal het concept ‘winst, maar dan in een duurzaam jasje gestoken’.

ESG binnen de juridische sector

In deze aflevering praten we over de rol die de juridische wereld kan spelen in het behalen van de ESG-doelstellingen. Recentelijk vond de uitreiking van de gouden zandlopers 2024 plaats waarbij in zeven categorieën een award wordt uitgereikt aan hoofdrolspelers die een belangrijke bijdrage leveren aan de juridische dienstverlening op het gebied van innovatie.

Juristen zetten zich steeds breder in: voor he…

Er moet bijgebouwd worden, zoveel is zeker, stelt Heleen Herbert, cco bij bouwbedrijf Heijmans tijdens deze aflevering van Koplopers in ESG. “Er moeten huizen vervangen worden, er moeten huizen bij. Laten we kijken hoe we dat op een zo’n goed mogelijke manier kunnen doen.” Daarbij doelt Herbert op duurzaam bouwen, want ook Heijmans wil vooruit en duurzaam werken.

De prioriteit is wat Herbert betreft hoe de samenleving uiteindelijk goed vooruit kan. “Dat klinkt simpel”, voegt Herbert toe. “Maar ik maak ‘m juist groot omdat ik bang ben voor de versnippering van allerlei opgaves.” Om hun duurzaamheidsdoelstellingen van 2050 te halen kijken Herbert ook naar henzelf.

“Het beeld van de bouw is dat het niet snel innoveert”

Heleen Herbert, cco Heijmans

“We gaan ervoor zorgen dat we zelf niet meer uitstoten, daarvoor kopen we ontzettend veel elektrisch materieel. Daarnaast moeten we ook kijken naar alle materialen die we gebruiken”, zegt Herbert. “Beton, asfalt, staal: het zijn allemaal materialen waar erg veel co2 uitstoot mee gepaard gaat.”

Imago van de bouw

“Het beeld van de bouw is dat het niet snel innoveert en dat is wellicht verbonden aan het feit dat zo’n grote keten aan partijen nodig is voordat je van idee naar uiteindelijk een product gaat”, stelt Herbert. “In die keten is het volgens ons ontzettend belangrijk om vooral samen dat doel scherp te zetten en je aan elkaar te verbinden. Niet alleen maar van die one-night stands met elkaar te hebben.”

FME en VNCi reageren op rapport Draghi

In deze aflevering blikken we terug op het rapport van Mario Draghi, de voormalige president van de Europese Centrale Bank (ECB). In het rapport concentreert Draghi zich op het concurrentievermogen van de Europese industrie, volgens hem staat het er niet best voor. Lang verhaal kort: volgens Draghi is er 750 tot 800 miljard euro per jaar nodig om de Europese industrie weer een beetje leven in te blazen.

Draghi heeft daarnaast enorme kritiek op de hoge belastingen op energie, waardoor de prijzen die burgers en bedrijven betalen vaak drie keer zo hoog liggen dan in de VS. Volgens hem is regeldruk een probleem, zo blijkt uit het zeer uitgebreide rapport met in totaal 170 aanbevelingen van zijn hand.

'Draghi benoemt de roze olifant in de kamer, veel te lang is Europa naïef geweest'

 Theo Henrar, voorzitter FME

De Nederlandse reacties vanuit de industrie op zijn kritiek en aanbevelingen zijn zeer positief. Theo Henrar, voorzitter van FME, de ondernemersorganisatie voor technologische industrie, is heel blij met het rapport en herkent de klachten van Draghi, zo vertelt hij tijdens Koplopers in ESG.

“Draghi benoemt de roze olifant in de kamer. Veel te lang is Europa naïef geweest en is er struisvogelpolitiek bedreven”, zegt Henrar. “We hebben onze technologische industrie verwaarloosd. In plaats van koploper in innovatie zijn we koploper in regeldruk geweest.”

Economische onzekerheid

Ook Nienke Homan, voorzitter van de chemische brancheorganisatie VNCI is tevreden met het rapport. “Ik zie dat we in een enorme transitie zitten, we hebben economische onzekerheid en ondertussen zie je gewoon dat we doen alsof er niet zo heel veel aan de hand is”, vindt ze. “We modderen eigenlijk maar een beetje aan terwijl we echt wel wat dingen essentieel moeten veranderen.” Homan vermoedt dat Draghi’s rapport daar een hele goede aanzet toe is.

Praatje van Plugge

Het is weer tijd voor het tweewekelijkse Praatje van Plugge, waarin Albert Plugge, hoogleraar ESG aan de Nyenrode Business Universiteit, een ESG-gerelateerde term bespreekt. Zoals we van hem gewend zijn sluit hij af met een vraag voor de luisteraar.

Verduurzaming in de kinderwagen-sector

Deze week duiken we wat betreft innovatieve ontwikkelingen op het gebied van duurzaamheid en transitie in de wereld van de kinderwagens. Miljoenen baby’s en peuters wereldwijd hebben wel in een kinderwagen van het Nederlandse merk

“Veiligheid is bij ons altijd prioriteit nummer een”, zegt Janneke Hermes, cfo en lid Raad van Bestuur bij Gasunie. “Onderhoud van gasleidingen is bij ons ook geen vraagstuk: dat gebeurt, en dat gebeurt netjes. De kritiek die daarover soms wordt geuit weerlegt Hermes dan ook tijdens deze aflevering van Koplopers in ESG.

Gasunie is druk bezig met de gasleidingen, want ook zij hebben klimaatdoelstellingen te behalen. “Je kunt op meerdere manieren de gasleidingen aanpassen”, legt Hermes uit. “We kunnen de huidige leidingen ombouwen tot waterstofleidingen. We halen het aardgas eruit, maken de leidingen schoon en daarna kan er waterstof doorheen. Zo simpel is het eigenlijk.”

“Wat we nu nog voornamelijk doen is aardgas transporteren door onze leidingen. Dat wordt overal in de wereld geproduceerd en gebruikt in Nederland en Duitsland door voornamelijk de industrie, maar ook door ons als burger”, zegt Hermes. “De grote industrieën zijn aangesloten op ons netwerk, dan hebben we het over partijen als Shell, maar ook het hele Chemelot park.” Het zijn volgens haar vooral de grote, zware industrieën die veel energie nodig hebben.

"Om energiezekerheid in Nederland te kunnen blijven garanderen, heb je  tijd nodig om stappen te kunnen zetten die noodzakelijk zijn"

Janneke Hermes, cfo en lid Raad van Bestuur bij Gasunie

Wat zou het betekenen als we hun co2 uitstoot kunnen reduceren tot nul? ‘Veel’, zo blijkt uit het antwoord van Hermes. “Dat betekent eigenlijk dat we de helft van de uitstoot in Nederland in totaal kunnen reduceren, want zo ongeveer de helft van alle co2 uitstoot die op dit moment in Nederland gebruikt wordt, wordt ergens door onze leidingen getransporteerd.”

“Als Gasunie dit weet te reduceren door andere vormen van energie te transporteren voor onze klanten, dan kan dat echt een groot effect hebben”, stelt Hermes. Maar om energiezekerheid in Nederland te kunnen blijven garanderen, heb je volgens haar tijd nodig om de stappen te kunnen zetten die noodzakelijk zijn.

‘De zestig seconden van Sophie’

In Koplopers in ESG nemen twee experts op het gebied van ESG om de week anderhalve minuut voor hun rekening. Deze mogen ze vrij invullen met als enige voorwaarde: 'Deel je kennis'.

Deze week ‘de zestig seconden van Sophie', waarbij advocaat Sophie Kuijpers ons meeneemt in haar duurzame wereld. Ditmaal Tata Steel en governance in een minuut.

Opvallende innovaties

In deze serie volgen we de ontwikkelingen op het gebied van duurzaamheid en transitie op de voet. Dat we innovaties nodig hebben is een feit. Daarom besteden we iedere week aandacht aan opvallende innovaties of bedrijven.

Dit keer staan we stil bij ladindragersdiensten -een hele mond vol- maar ook in die sector worden grote stappen gemaakt op het gebied van duurzaamheid. Dat moet ook wel, zegt Ingrid Faber, ceo van Faber Group.

‘Scope 4’

Dit familiebedrijf opereert internationaal en levert circulaire ladingdragers op ‘pay per use‘ basis. Volgens Faber zorgt deze methode voor de verduurzaming van deze sector. Daarnaast zou Faber graag zien dat er naast scope een, twee en drie ook een scope vier komt, zo vertelt ze tijdens de uitzending.

Volgende week is Heleen Herbert, coo bij bouwbedrijf Heijmans te gast in de studio. Zij praat ons bij over de enorme uitdagingen waar men binnen de bouwsector mee te maken heeft.

Over Donatello Piras en Ruth Oei

Donatello Piras is presentator bij BNR Nieuwsradio en daarnaast een ervaren dagvoorzitter en presentator, actief in binnen- en buitenland. Hij leidt jaarlijks zo’n 100 interactieve bijeenkomsten en is daarnaast bekend van zijn werk bij RTL-Z, SBS6, en zijn ruim 300 gemaakte podcasts. Daarnaast traint hij professionals in communicatie & overtuigingskracht. 

Ruth Oei-Abraham is journalist, podcastmaker en radiopresentator bij onder andere BNR Nieuwsradio. Ze woonde van 2005 tot 2019 in Londen en werkte onder andere bij The Guardian.

Donatello presenteert samen met Ruth Koplopers in …

In de afgelopen afleveringen gingen we met verschillende bedrijven en organisaties dieper in op de doelen die zij zich hebben gesteld op het gebied van energietransitie, duurzaamheid en klimaat. Maar, niet geheel onbelangrijk, hoe ziet het financiële plaatje van de hele energietransitie eruit? Willem-Jeroen Stevens, managing partner en oprichter van Clear Corporate Finance de energietransitie biedt op financieel vlak ‘ontzettend veel kansen’. “Als je ziet wat er nu allemaal aan het gloren is qua nieuwe bedrijven, nieuwe kansen die het verschil gaan maken, dat is fenomenaal. Over vijftien jaar zitten we in een heel andere wereld.”

Nog voor dat het gesprek goed en wel begonnen is, kaart Stevens alvast een volgens hem zeer essentieel punt aan: Nederland gaat van het gas af, een beslissing waarvan hij niet zeker weet of dat nou wel de oplossing is. “We hebben een prachtig gasnetwerk liggen en daarnaast hebben we een bel vol zitten met Nederlands gas en daar kun je natuurlijk nog van alles mee doen.” Stevens doelt op de gasbel die in Groningen onder de grond ligt maar waarover is besloten deze vanwege de gevolgen voor de omgeving, aardbevingen en schade, deze niet meer te gebruiken.

“De Groningers die ‘beven’, die gaan we heel goed compenseren”

Willem-Jeroen Stevens, managing partner en oprichter van Clear Corporate Finance

Volgens Stevens was er ook een andere oplossing geweest voor de problematiek rondom de gasboringen in Groningen. “Je zou ook kunnen zeggen, we maken ‘m weer open en we halen de 100 tot 200 miljard euro die er nog inzit aan gas eruit. De Groningers die ‘beven’, die er last van hebben, die gaan we heel goed compenseren.”

“Er zit daar nog voor 150 miljard euro aan gas in de grond. Vijftig miljard is niet voor de staat, maar zeg dat je van die 100 miljard 20 of 30 miljard euro aan de Groningers geeft, dan heb je 70 of 80 miljard euro over”, stelt Stevens. “Daar kun je de hele energietransitie fluitend van betalen.”

"Daarnaast gaan we het gasnetwerk ook hergebruiken voor de transitie naar waterstof", vervolgt Stevens. "Mensen kunnen dan voor hun huisverwarming kiezen tussen een gasbrander CV of een waterstofbrander CV.” 

“Bij technologiebedrijven is nog wel een tekort aan investeringsgeld. Dat is echt wel een probleem”

Willem-Jeroen Stevens

Wat betreft de financiële ontwikkelingen op het gebied van de energietransitie valt het Stevens op dat er veel geld wordt gestoken in de renewables, de alternatieven voor fossiele energie. “Er gaat heel veel geld naar solar en wind, dat is heel makkelijk en tastbaar en daar zitten veel leveringscontracten aan vast. Iedereen begrijpt dat als je een zonnepaneel koopt, je dat geld binnen zeven jaar hebt terugverdiend. Hetzelfde geldt voor windmolens op zee, na verloop van tijd krijg je dat geld ook weer terug.”

“Een logische investering”, concludeert Stevens. “Maar bij technologiebedrijven die nieuwe dingen aan het bedenken en maken zijn, daar is nog wel een tekort aan investeringsgeld. Dat is echt wel een probleem.” Een oplossing zou volgens hem zijn als Nederlandse pensioenfondsen extra zouden investeren.

‘Het praatje van Plugge’

In Koplopers in ESG nemen twee experts op het gebied van ESG om de week anderhalve minuut voor hun rekening. Deze mogen ze vrij invullen met als enige voorwaarde: 'Deel je kennis'. Deze week 'het praatje van Plugge', waarbij Albert Plugge, hoogleraar ESG aan Nyenrode Business Universiteit een ESG-gerelateerd woord uitpluist.

Opvallende innovaties

In deze serie volgen we de ontwikkelingen op het gebied van duurzaamheid en transitie op de voet. Daarom besteden we iedere week aandacht aan opvallende innovaties of bedrijven. In deze aflevering reizen we -figuurlijk gezien- af naar de Haven van Rotterdam. Want daar vinden vanaf vrijdag 6 september de jaarlijkse Wereldhavendagen plaats.

Drie dagen lang zullen duizenden mensen zich vergapen aan de meest bijzondere schepen. Dat ook de Wereldhavendagen niet voorbijgaat aan de verduurzaming van de scheepvaart en de havens, dat vertelt directeur Sabine Bruijninckx tijdens Koplopers in ESG. Ook de speciale …

Dat ieder bedrijf in elke sector druk in de weer is met de energietransitie, daar kunnen we na dertien afleveringen van Koplopers in ESG niet meer omheen. Ook Nederlands grootste en internationaal meeste bekende bierbrouwer heeft er zijn handen vol aan. Volgens Arjen van der Woude, procurement director bij Heineken, onderschat men de uitdagingen van een bierbrouwer als het aankomt op de gehele energietransitie.

“Dat zit ‘m in het feit dat we in het geval van Heineken een enorme footprint hebben wereldwijd. We opereren in heel veel landen, eigenlijk met dezelfde ambitie ten opzichte van CO2-reductie”, licht Van der Woude toe. “Anderzijds zit een groot gedeelte van ons energieverbruik in thermische energie, dat feitelijk gezien gewoon heel moeilijk terug te dringen is naar groene energie.”

De belangrijkste duurzaamheidsdoelstellingen voor 2030 zijn volgens Van der Woude om volledig net-zero te zijn op scoop een en twee. “Dat betreft onze totale CO2-emissie over de gehele footprint wereldwijd.” ‘Een aardige uitdaging’, zoals Van der Woude eerder al stelde, maar een die wel moet worden aangepakt en dus in zijn opinie het voornaamste doel om te bereiken binnen de zes jaar die Heineken zichzelf daarvoor heeft gesteld.

“Dit zijn echt wel hele moeilijke, maar hele goede beslissingen geweest”

Arjen van der Woude, procurement director bij Heineken, over het bijstellen van hun klimaatambities

Dan hebben we scoop drie nog, de gehele keten, en die bezorgt bedrijven vaak de meeste kopzorgen. Ook die wil Heineken uiteindelijk net-zero krijgen en daar hebben ze zichzelf tot 2040 voor gegeven. “Het klinkt ver weg, maar het voelt dichtbij”, zegt Van der Woude. Het is qua klimaatdoelstellingen tien jaar eerder dan veel bedrijven zich hebben gesteld, de vraag is waarom Heineken heeft gekozen om de duurzaamheidslat zo hoog te leggen.

“Dit zijn echt wel hele moeilijke, maar hele goede beslissingen geweest”, zegt Van der Woude. “In 2021 hebben we de aangescherpte Brew a Better World strategie gelanceerd en daarmee hebben we een hele duidelijke keuze gemaakt om ons ambitieniveau naar boven bij te stellen.”

Afhankelijk van anderen

Je bent altijd afhankelijk van derden in het behalen van je klimaatdoelen, zo ook Heineken. Lachend legt Van der Woude uit hoe dat bij hen eraan toe gaat. “Ik heb geen silver bullet, maar vanuit ervaring sprekend, als je kijkt naar scoop een en twee ben je afhankelijk van partijen die in staat zijn om in de landen waar je opereert groene energie aan te bieden”, zegt hij. “Maar je bent ook afhankelijk van een regering van een land die middels PPA’s (Power Purchase Agreement, red) je in staat stelt om een gedeelte van je CO2-uitstoot terug te dringen.”

‘De zestig seconden van Sophie’

In Koplopers in ESG nemen twee experts op het gebied van ESG om de week anderhalve minuut voor hun rekening. Deze mogen ze vrij invullen met als enige voorwaarde: 'Deel je kennis'.

Deze week ‘de zestig seconden van Sophie', waarbij advocaat Sophie Kuijpers ons meeneemt in haar duurzame wereld.

Opvallende innovaties

In deze serie volgen we de ontwikkelingen op het gebied van duurzaamheid en transitie op de voet. Dat we innovaties nodig hebben is een feit. Daarom besteden we iedere week aandacht aan opvallende innovaties of bedrijven.

Deze aflevering blijven we in de dranken, maar maken we de overstap naar de witte variant: melk. Dronken we vroeg alleen koemelk, inmiddels wordt dierlijke zuivel steeds vaker vervangen door plantaardige varianten: amandelmelk, kokosmelk, havermelk en sojamelk. Maar ook yoghurt en kwark zijn in steeds meer plantaardige varianten verkrijgbaar.

Twee boerenzonen uit Twente, Bart en Tom Grobben zijn samen De Nieuwe Melkboer gestart. Op de boerderij die ze hebben overgenomen van hun ouders telen ze zelf soja en maken daarmee plantaardige zuivel.

Doordat de broers de soja zelf telen is het niet alleen een plantaardig product, maar ook een heel duurzaam product. Dat plantaardige zuivelproducten steeds populairder worden onder consumenten is bekend, maar ook de ouders van Bart en Tom zijn helemaal …

“We hebben ons voor 2030 als doel gesteld dat we geen gas meer gebruiken”, zegt Denise Pronk, head of sustainability bij Schiphol gedecideerd tijdens de eerste minuten van het interview. Maar ook het volledig emissievrij maken van hun wagenpark en de grondoperatie, waar de vliegtuigen mee afgehandeld worden, zijn doelen voor 2030, zo vertelt Pronk tijdens Koplopers in ESG.

Pronk maakt wel een kleine kanttekening bij het doel om het wagenpark emissievrij te maken, want dat is niet helemaal mogelijk. “Er is een aantal voertuigen dat nog niet zero emissie is, maar die kunnen dan op een alternatieve brandstof rijden”, licht ze toe.

“De grondoperatie gaat best wel goed, maar gas uitfaseren, dat wordt wel een beetje spannend”

Denise Pronk, head of sustainability bij Schiphol

Op de vraag of het behalen van de doelen voor 2030 Pronk slapeloze nachten oplevert blijkt het antwoord tweeledig. “De grondoperatie gaat best wel goed, maar gas uitfaseren, dat wordt wel een beetje spannend”, zegt ze. “We hebben natuurlijk ook geen makkelijke periode gehad met Covid, daardoor zijn een heleboel dingen uitgesteld. Daarom moeten nu heel veel dingen tegelijk gebeuren.”

“We zijn er echt van overtuigd dat we ons eigen huisje op orde moeten hebben om ook een betrouwbare en geloofwaardige gesprekspartner te kunnen zijn” 

Denise Pronk

Terminal drie is volledig gasloos: waar in 2019 deze terminal nog 600.000 kubieke meter gas gebruikte is dit nu volledig gereduceerd tot nul. Best een prestatie, Pronk vindt het dan ook ‘wel eens jammer’ dat als Schiphol in het nieuws is het eigenlijk altijd gaat over het verduurzamen van het vliegen en niet over hetgeen ze al hebben bereikt.

“Maar”, zo voegt Pronk toe, “we zijn er echt van overtuigd dat we ons eigen huisje op orde moeten hebben om een betrouwbare en geloofwaardige gesprekspartner te kunnen zijn in discussies over het verduurzamen van de luchtvaart. Dus we gaan gewoon door, ook al ligt de aandacht daar niet per se direct op.”

‘Het praatje van Plugge’

In Koplopers in ESG nemen twee experts op het gebied van ESG om de week anderhalve minuut voor hun rekening. Deze mogen ze vrij invullen met als enige voorwaarde: 'Deel je kennis'. Deze week 'het praatje van Plugge', waarbij Albert Plugge, hoogleraar ESG aan Nyenrode Business Universiteit een ESG-gerelateerd woord uitpluist.

Opvallende innovaties

In deze serie volgen we de ontwikkelingen op het gebied van duurzaamheid en transitie op de voet. Daarom besteden we iedere week aandacht aan opvallende innovaties of bedrijven. In deze aflevering hebben we de zomer in onze duurzame bol, het is tenslotte augustus. Dat betekent dat veel mensen te vinden zijn in bijvoorbeeld pretparken, festivals en op Schiphol.

Ook bij het eten op deze plekken wordt aangeboden speelt verduurzaming steeds vaker een grote rol, en dat brengt wel wat uitdagingen met zich mee. Want hoe krijg je de gemiddelde pretparkbezoeker van het gebruikelijke broodje hamburger of de populaire hotdogs af en maak je duurzamere opties aantrekkelijk?

Eerlijk zullen we alles delen?

Wouter Staal is duurzaamheidsconsultant in de voedselindustrie waarbij hij retailers en producenten helpt om duurzamer te worden. Tijdens deze aflevering van Koplopers in ESG legt hij uit waar de uitdagingen zitten om mensen te enthousiasmeren over de duurzame variant van bijvoorbeeld hotdogs of hamburgers. Een tipje van de duurzame sluier is dat je niet altijd alles met de consument hoeft te delen. 

Volgende week is Arjen van der Woude, director strategic sourcing supply chain bij Heineken te gast. Hij licht de doelstellingen en uitdagingen van de bierbrouwer toe.

Over Donatello Piras en Ruth Oei

Donatello Piras is presentator bij BNR Nieuwsradio en daarnaast een ervaren dagvoorzitter en presentator, actief in binnen- en buitenland. Hij leidt jaarlijks zo’n 100 interactieve bijeenkomsten en is daarnaast bekend van zijn werk bij RTL-Z, SBS6, en zijn ruim 300 gemaakte podcasts. Daarnaast traint hij professionals in communicatie & o…

Er staat een aantal prachtige gebouwen in Nederland van de hand van Bas van Dam, projectontwikkelaar en ceo bij Being. Denk aan de Mediavaert, het NHow hotel, de Baan Tower en de Bunker-toren. De grootste uitdaging wat betreft de klimaatdoelstellingen voordat een gebouw daar staat, is volgens Van Dam ‘haalbaarheid’.

De projectontwikkelaar legt het proces uit tijdens ‘Koplopers in ESG’. “Hoe krijg je een goed duurzaam gebouw haalbaar en op welke momenten moet je dat inschieten waarbij je een lang ontwerptraject en een lang bouwproject hebt?”, zegt Van Dam. “Het beginstuk is het lastigst: je ambitie en die vertalen naar haalbaarheid. Dat is het meest complexe dat er is.”

“Verduurzaming begint aan de tekentafel”

Bas van Dam, projectontwikkelaar en ceo bij Being

De rol die de projectontwikkelaar speelt bij het behalen van klimaatdoelstellingen is ‘best wel groot’, zegt Van Dam. “In de bouw wordt een heleboel co2 uitgestoten. Zo zit in een net gerealiseerd gebouw veel materialen die voor veel uitstoot zorgen. Met name beton is daar een hele vervelende in.”

Er wordt volgens hem in en om gebouwen extreem veel uitstoot gegenereerd, en hebben projectontwikkelaars veel invloed om dat te kunnen beperken. “Verduurzaming begint aan de tekentafel”, stelt Van Dam. Maar je bent volgens hem als projectontwikkelaar afhankelijk van beleggers en financiers. “Heel erg zelfs. Er wordt gekeken naar wat iets kost en iets mag niet te veel kosten want anders rendeert het geld te weinig.“

"Als projectontwikkelaar trek je aan het kortste eind"

Bas van Dam

“Duurzaamheid kost helaas wel geld en als je iets heel duurzaam wil maken, dan kost dat nog meer geld. Als dat niet uitkomt in de financiële sommetjes van de beleggers, dan kan dat vaak niet”, vervolgt Van Dam. Daarmee trek je volgens hem als projectontwikkelaar aan het kortste eind. “Dus je bent altijd beperkt wat dat betreft.”

‘De zestig seconden van Sophie’

In Koplopers in ESG nemen twee experts op het gebied van ESG om de week anderhalve minuut voor hun rekening. Deze mogen ze vrij invullen met als enige voorwaarde: 'Deel je kennis'.

Deze week ‘de zestig seconden van Sophie', waarbij advocaat Sophie Kuijpers ons meeneemt in haar duurzame wereld.

Opvallende innovaties

In deze serie volgen we de ontwikkelingen op het gebied van duurzaamheid en transitie op de voet. Daarom besteden we iedere week aandacht aan opvallende innovaties of bedrijven.

Dit keer legt Yvette Watson, oprichter en ceo van 2BCollective uit waarin haar bedrijf anderen probeert te inspireren en te activeren om duurzamer te denken en doen. Dit doen ze door middel van een online gamified leerplatform. Wat gamification precies is en waarom competitie altijd zorgt voor een extra stimulans, legt Watson uit tijdens deze aflevering.

De komende drie weken hoor je relevante afleveringen van Koplopers in ESG. Op 19 augustus een nieuwe aflevering, dan is Denise Pronk, directeur duurzaamheid bij Schiphol te gast.

Over Donatello Piras en Ruth Oei

Donatello Piras is presentator bij BNR Nieuwsradio en daarnaast een ervaren dagvoorzitter en presentator, actief in binnen- en buitenland. Hij leidt jaarlijks zo’n 100 interactieve bijeenkomsten en is daarnaast bekend van zijn werk bij RTL-Z, SBS6, en zijn ruim 300 gemaakte podcasts. Daarnaast traint hij professionals in communicatie & overtuigingskracht. 

Ruth Oei-Abraham is journalist, podcastmaker en radiopresentator bij onder andere BNR Nieuwsradio. Ze woonde van 2005 tot 2019 in Londen en werkte onder andere bij The Guardian.

Donatello presenteert samen met Ruth Koplopers in ESG, elke maandag om 14.00 te horen op BNR Nieuwsradio

See omnystudio.com/listener for privacy information.

“Het is niet altijd makkelijk, zeker ook niet voor mij persoonlijk”, antwoordt Jeroen Klumper, directeur Duurzame Transitie bij Tata Steel op de vraag of het frustrerend is dat hun imago direct gelinkt wordt aan vervuiling. “Ik probeer dan even vooruit te kijken naar 2030 en dan terug te kijken hoe we daar zijn gekomen. Dat zal geen rechte lijn zijn.”

Om de perceptie over Tata Steel te veranderen moet je volgens Klumper aan het eind beginnen. “Het mooie van staal is dat het een product is dat we allemaal dagelijks gebruiken en dat je ook voor alles in de energietransitie nodig hebt. Je ziet dat er nu heel veel co2 vrijkomt bij het maken van staal maar dat er technologie beschikbaar is en wereldwijd wordt toegepast”, licht Klumper toe. “Niet in de combinatie dat wij het nog gaan doen, maar dat we kunnen gebruiken. Dan kunnen we co2-vrij staal gaan maken.”

“Zolang we een hoogoven hebben draaien heb je daar cokes voor nodig”

Jeroen Klumper, directeur Duurzame Transitie Tata Steel

Klumper zegt dat Tata Steel druk bezig is met het terugdringen van de emissies, iets waar omwonenden en klimaatorganisaties zich al jaren druk over maken. Maar ook over cokesfabrieken 1 en 2 is veel te doen, en daar gaan ze mee aan de slag. Maar dat is een proces van jaren, niet dagen, zo blijkt.

Maatwerkafspraken

“Cokesfabriek 2 gaat zeker dicht in 2029. Het kabinet heeft een onderzoek laten instellen en daar kwam uit dat we de gezondheidseffecten naar voren moeten halen. In het onderzoeksresultaat worden daar verschillende opties voor gegeven. “Een van die opties is om cokesfabriek 2 eerder te sluiten en dat is onderdeel van de maatwerkafspraken zoals we die nu voeren”, zegt Klumper. Om dat te bereiken stappen ze over op een nieuwe technologie waarbij je staal op basis van waterstof kan maken. “Maar zolang we een hoogoven hebben draaien, heb je daar cokes voor nodig.”

“We hebben de toekomst in handen nu, we kunnen het vormgeven maar we zijn er nog niet”

Jeroen Klumper

Klumper lijkt zich geen zorgen te maken om alle uitdagingen en doelen die op hun bord liggen, maar plaatst het wel in perspectief. “De perceptie is dat wij de grootste uitstoter zijn, wat gewoon ook zo is. Dat geeft de verplichting en de mogelijkheid om dat ook verder te verlagen en dat draagvlak neemt toe. Dit plan wordt ook gesteund door een ruime Kamermeerderheid, maar is nog steeds wel fragiel”, zegt hij. “We hebben de toekomst in handen nu, we kunnen het vormgeven maar we zijn er nog niet.”

‘Het praatje van Plugge’

In Koplopers in ESG nemen twee experts op het gebied van ESG om de week anderhalve minuut voor hun rekening. Deze mogen ze vrij invullen met als enige voorwaarde: 'Deel je kennis'. Deze week 'het praatje van Plugge', waarbij Albert Plugge, hoogleraar ESG aan Nyenrode Business Universiteit een ESG-gerelateerd woord uitpluist. Dit keer bespreekt hij de term ‘groene zwanen’.

Opvallende innovaties

In deze serie volgen we de ontwikkelingen op het gebied van duurzaamheid en transitie op de voet. Daarom besteden we iedere week aandacht aan opvallende innovaties of bedrijven. In deze aflevering blijven we dichtbij huis en nemen we een kijkje in onze eigen duurzame keuken. Want wat doet FDMG, waar BNR Nieuwsradio maar ook het Financieele Dagblad onder valt, aan verduurzaming?

Dat het op veel meer aankomt dan alleen ‘minder printen’ vertelt onze ESG-manager Duco de Mol van Otterloo. Ook meer inzicht krijgen in zowel interne als externe data-impact is een van de doelstellingen, zo vertelt hij tijdens deze aflevering van Koplopers in ESG.

Volgende week is Bas van Dam, projectontwikkelaar en ceo van Being, het bedrijf achter onder andere de Mediavaert, het NHow hotel en de Bunker-toren te gast.

Over Donatello Piras en Ruth Oei

Donatello Piras is presentator bij BNR Nieuwsradio en daarnaast een ervaren dagvoorzitter en presentator, actief in binnen- en buitenland…

Altijd in de verdediging moeten ‘want ze zijn een van de grootste vervuilers van Nederland’, vindt An Lemaire, directeur van chemisch bedrijf Chemours ‘wel eens jammer’. “Dat we niet de ruimte krijgen om ons eigen verhaal te vertellen.”

Het belangrijkste jaartal dat rood omcirkeld in de agenda van Chemours staat is 2030. Dat is het jaar dat ze een reductie van 99 procent van hun emissies willen realiseren op zogenaamde gefluoresceerde organische stoffen, broeikasgassen. “Het mooie is dat we op dit moment al 80 procent van die ambitie gerealiseerd hebben”, zegt Lemaire. Maar er zijn ook zorgenkindjes, erkent ze.

“We merken dat er nog wel eens misvattingen zijn over wat wij als bedrijf nu eigenlijk doen”

An Lemaire, directeur Chemours

“We zijn natuurlijk wel eens op negatieve manier in het nieuws geweest en we horen ook zorgen van omwonenden. Dat zijn dingen die hoog op onze agenda staan”, stelt Lemaire. “Dat doen we enerzijds door ervoor te zorgen dat we die emissies zo snel mogelijk naar nul krijgen en anderzijds door in gesprek te gaan en te vertellen over ons bedrijf. Want we merken dat er nog wel eens misvattingen zijn over wat wij als bedrijf nu eigenlijk doen.”

De misvatting zit volgens haar vooral tussen hoe het bedrijf in het verleden was en hoe het nu is. “De technologie is enorm vooruitgegaan, we hebben veel geïnvesteerd in innovatie en vandaag de dag staat er een bedrijf dat op een verantwoorde manier produceert met een hele lage emissie”, zegt Lemaire.

Stroomstoring

In juni zou er bij Chemours tot tweemaal toe een extra uitstoot Pfas als gevolg van een tijdelijke stroomstoring hebben plaatsgevonden. Lemaire geeft aan dat rond die stroomstoringen volgens haar berichten zijn verspreid die ‘niet zo correct zijn’. “Het energiebedrijf had twee keer een hick up in de stroomvoorziening in de hele regio Dordrecht en als gevolg daarvan gaat de fabriek zogezegd ‘af’ en wordt dan in een veilige situatie gebracht.”

“Dat is een vastgelegd protocol in de bedrijfsvoering, dat is ook een voorwaarde die gesteld wordt aan grote chemische bedrijven. Eigenlijk is alles volgens dit protocol gebeurd en is er op geen enkel moment een extra risico geweest”, vervolgt Lemaire. “Dat is anders dan sommige berichten in de media hebben doen geloven.”

“Natuurlijk speelt de publieke opinie en hoe de politiek daarop reageert een rol. Dat kunnen we niet ontkennen”

An Lemaire

Hoewel de overheid op het gebied van deze gebeurtenissen in juni volgens Lemaire adequaat handelde, vindt zij wel dat de overheid zich soms laat leiden door de publieke opinie. “Zeker als je kijkt naar onze casussen, dan zie je dat er natuurlijk enorm veel emoties bij komen kijken. Toch zullen we met z’n allen naar de feiten moeten kijken om een stap voorwaarts te maken. [..] Natuurlijk speelt de publieke opinie en hoe de politiek daarop reageert een rol. Dat kunnen we niet ontkennen.”

‘De zestig seconden van Sophie’

In Koplopers in ESG nemen twee experts op het gebied van ESG om de week anderhalve minuut voor hun rekening. Deze mogen ze vrij invullen met als enige voorwaarde: 'Deel je kennis'. Deze week ‘de zestig seconden van Sophie', waarbij advocaat Sophie Kuijpers je meeneemt in haar juridisch duurzame wereld.

Opvallende innovaties

In deze serie volgen we de ontwikkelingen op het gebied van duurzaamheid en transitie op de voet. Daarom besteden we iedere week aandacht aan opvallende innovaties of bedrijven. Deze aflevering duiken we opnieuw in afval.

Vorige week vertelde bouwbedrijf Heijmans over hun nieuwe afval-monitor om beter inzicht te krijgen in hun hoeveelheid afval. Deze week de andere kant: een bedrijf die een andere sector helpt om hun afval terug te dringen. Milieu Service Nederland helpt bedrijven en organisaties op het gebied van afvalinzameling, zero waste en circulaire bedrijfsvoering.

Een sector waar dat best nog wel een uitdaging is, zijn ziekenhuizen, en dus helpt Mileu Service Nederland het Bravis Ziekenhuis een handje. Daarbij ligt de focus op het terugdringen van het ‘blue wrap’ afval. Wat blue wrap is, waarom juist dit afval wordt aangep…

De Haven van Rotterdam is de grootste haven van Europa en daar komt dus op verschillende vlakken veel bij kijken. “Wij zorgen voor een veilige en snelle afhandeling van de scheepvaart dat van over de hele wereld naar Europa komt,” legt Vivienne de Leeuw, CFO van Havenbedrijf Rotterdam uit. “Dat doen we met 1300 mensen en 3000 bedrijven in het gebied.” Een hele uitdaging dus als het aankomt op verduurzaming en het behalen van de klimaatdoelstellingen.

Op dit moment is ongeveer de helft van het havenindustrie complex nog afhankelijk van fossiele brandstof, zo vertelt De Leeuw tijdens Koplopers in ESG. “Dat geeft ook wel een indicatie van de impact die we kunnen maken in dit gebied als je optelt hoeveel uitstoot er in dit gebied is door bedrijven en de bedrijvigheid, de mobiliteit in de haven. ‘Je zit op 15% van de CO2 uitstoot van Nederland.”

“Je hoort vaak ‘laten we morgen stoppen met fossiel’, maar dat is absoluut niet realistisch”

Vivienne de Leeuw, CFO Havenbedrijf Rotterdam

Het havenbedrijf heeft de Parijsakkoorden op het gebied van klimaat omarmd, dus gaan ze voor 55 procent reductie in 2030. “Dat is eigenlijk al overmorgen”, zegt De Leeuw. “Als je het hebt over realisme dan zit daar een kantje aan.” De doelstelling voor 2050 is volledig co2 neutraal, dus geen emissies meer in het havengebied.

Volgens De Leeuw is niet iedereen even realistisch wat betreft verduurzaming van de maritieme sector, iets dat Peter Berdowski, CEO van Boskalis in een eerdere aflevering ook al aangaf. “Je hoort vaak vanuit de NGO-kant of de media: ‘Laten we morgen stoppen met fossiel’, maar dat is absoluut niet realistisch”, zegt De Leeuw. “Fossiele brandstoffen zullen we toch echt voor een lange tijd nodig hebben.”

Betrouwbare overheid

Wat betreft het behalen van de ESG-doelstellingen ziet De Leeuw ‘wel wat tegenwind’, zoals ze het noemt. “We merken aan het overheidsbeleid dat dit de afgelopen jaren wel wat wisselend is geweest, ook richting de industrie. Juist de industrie kan het verschil maken om de uitstoot te verkleinen, maar dan heb je echt wel een overheid nodig die daar betrouwbaar in is, die kan helpen om toekomstperspectief te bieden zodat bedrijven ook die investeringen kunnen doen.”

“We merken dat de stikstof-impasse nu al heel erg lang duurt” 

Vivienne de Leeuw

Daarnaast is het volgens De Leeuw ook van belang dat wet- en regelgeving meegaat met de tijd. “We merken dat de stikstof-impasse nu al heel erg lang duurt en bedrijven daardoor geen vergunningen kunnen krijgen. Die hebben wel de plannen, maar mogen ze niet uitvoeren.”

‘Het praatje van Plugge’

In Koplopers in ESG nemen twee experts op het gebied van ESG om de week anderhalve minuut voor hun rekening. Deze mogen ze vrij invullen met als enige voorwaarde: 'Deel je kennis'. Deze week ‘het praatje van Plugge', waarbij Albert Plugge, hoogleraar ESG aan Nyenrode Business Universiteit zijn anderhalve minuut deze week besteedt aan ‘zwarte zwanen’.

Opvallende innovaties

In deze serie volgen we de ontwikkelingen op het gebied van duurzaamheid en transitie op de voet. Daarom besteden we iedere week aandacht aan opvallende innovaties of bedrijven. In deze aflevering aandacht voor afval in de bouw. Want hoe ga je als bouwbedrijf om met al dat afval?

Voor bouwbedrijf Heijmans is afval een belangrijk component in hun duurzaamheidsdoelen. Bouwbedrijven proberen dat zoveel mogelijk te beperken, door daar al rekening mee te houden in hun ontwerpen en hun inkoop.

Ondanks dat wil je volgens Robert Koolen, directeur Duurzame Ontwikkeling bij Heijmans alsnog weten hoe het er precies voor staat in de verschillende bouwprojecten. Daarom hebben ze een zogenaamde afval-monitor ontwikkeld om op die manier beter inzicht te krijgen in hun afvalstromen. Koolen legt tijdens deze aflevering hoe dat in zijn werk gaat.

Vol…

‘Hogere wiskunde’ is volgens Peter Berdowski, CEO van baggermaatschappij Boskalis ‘een wel heel complexe term’ om de uitdaging van inspelen op duurzaamheid en tegelijkertijd succesvol te ondernemen, te beschrijven. “Het is wel balanceren maar ik vind dat in de transitie die wij als bedrijf doormaken, die balans prima te vinden is.”

Volgens Berdowski wordt er wat betreft hun schepen te makkelijk gepraat over verduurzaming, zij zijn ook een bedrijf dat een belangrijke rol speelt in de transitie zelf. “We zijn niet alleen een baggerbedrijf, maar ook een maritieme dienstverlener. Daarin zijn we volop actief in de windenergie, dus ook in de energietransitie.”

“Zelfs met de nieuwe schepen die we bouwen, is het nog steeds zo dat de aandrijving fossiel is”

Peter Berdowski, CEO Boskalis

Volgens Berdowski heeft Boskalis juist daarom ‘een beetje een apart profiel’, zo legt hij uit tijdens Koplopers in ESG. “Enerzijds zijn we een speler in de transitie en adaptatie, anderzijds doen we dat natuurlijk wel met ruim 400 schepen”, legt hij uit “Die schepen worden nog steeds voor het overgrote deel fossiel aangedreven en hebben dus ook een fors CO2 footprint.”

‘Niet haalbaar’

Wetende dat een schip 25 tot 30 jaar meegaat, is het volgens Berdowski zelfs met een goed alternatief voor fossiele brandstof financieel niet haalbaar om in een keer te verduurzamen en de schepen te vervangen. “Zelfs met de nieuwe schepen die we bouwen is het nog steeds zo dat de aandrijving fossiel is.”

Berdowski voegt er wel aan toe dat ze de nieuwe schepen aan het voorbereiden zijn op alternatieve brandstoffen, want uiteindelijk zal dat voor de scheepvaart de toekomst moeten zijn. “Maar de alternatieve brandstof is er nog niet om zelfs onze nieuwe schepen volledig CO2-vrij te kunnen laten varen,” zegt hij.

“Ik heb de bestuurlijke verantwoordelijkheid om af te wegen of ik vanuit Nederland nog steeds internationaal voldoende concurrerend kan optreden”

Peter Berdowski

In een interview met de Telegraaf eind 2021 zei Berdowksi dat een vertrek uit Nederland een mogelijkheid is als in ons land qua zakelijk klimaat steeds meer wordt afgeweken van de rest van Europa en de wereld. Anno 2024 lijkt de CEO daar niet anders in te staan. “Ik denk dat de afwegingen niet anders zijn dan toen. Je moet je realiseren dat we nog maar tien procent van de omzet van het hele bedrijf in Nederland zelf doen.”

“We zijn natuurlijk een oer-Holland bedrijf, Hollandse glorie in vele opzichten en in die zin zou ik heel graag in Nederland willen blijven”, vervolgt Berdowski. “Ik heb alleen wel de bestuurlijke verantwoordelijkheid om af te wegen of ik vanuit Nederland, vanuit Europa, nog steeds internationaal voldoende concurrerend kan optreden. Want dat is voor mij doorslaggevend.”

‘Geen andere keuze’

“Als wij de conclusie zouden trekken dat dat te knellend wordt in het internationale speelveld […] en als onze positie op een gegeven moment erodeert, dan rest mij geen andere keuze dan daar de consequenties aan te verbinden. En dus dat wij de vestiging zouden moeten verplaatsen”, concludeert Berdowski.

‘De zestig seconden van Sophie’

In Koplopers in ESG nemen twee experts op het gebied van ESG om de week anderhalve minuut voor hun rekening. Deze mogen ze vrij invullen met als enige voorwaarde: 'Deel je kennis'. Deze week ‘de zestig seconden van Sophie', waarbij advocaat Sophie Kuijpers je meeneemt in haar juridisch duurzame wereld.

Opvallende innovaties

In deze serie volgen we de ontwikkelingen op het gebied van duurzaamheid en transitie op de voet. Daarom besteden we iedere week aandacht aan opvallende innovaties of bedrijven. In deze aflevering aandacht voor een sector die steeds meer onder druk komt te staan om duurzaam en ethisch verantwoord te werken: de mode-industrie.

Denk bijvoorbeeld aan het gebruik van duurzamere materialen bij het maken van kleding, maar ook het productieproces zelf, de arbeidsomstandigheden en het loon. Transparantie wat betreft het bedrijf en de herkomst van retail is belangrijk.

Supply chain data

In 2020 richtte Bart Westerman en Jolanda Kooi het bedrijf tex.tracer op: door het verzamelen van supply chain data en het checken via blockchain-technologie proberen zij inzicht te …

Unilever heeft een ‘enorme to-do list' als het aankomt op de klimaatdoelstellingen, zo vertelt Thor Tummers, eindverantwoordelijke External Affairs bij Unilever. “En ook nog binnen een klein tijdsframe", voegt hij toe.

In deze aflevering van 'Koplopers in ESG' duiken we in de wereld van de levensmiddelen met een grote internationale speler, Unilever. Niet alleen zorgen ze voor eten op je bord, ze hebben zelf ook aardig wat op hun bord: de enorme uitdagingen wat betreft de gestelde klimaatdoelstellingen. En daarin moet  volgens Tummers ook Unilever prioriteiten stellen waarbij verschillende afwegingen meespelen.

Prioriteit

“Het ligt een beetje aan de regio’s, maar de prioriteit die we in Europa erg belangrijk vinden is onder andere circulaire economie. Dat gaat over verpakkingen en het voorkomen van voedselverspilling. Maar ook regeneratieve landbouw, dat over duurzame ingrediënten gaat die wij weer in producten verpakken”, legt Tummers uit.

“Consumenten-gedragsverandering is ontzettend moeilijk om te beïnvloeden”

Thor Tummers, eindverantwoordelijke External Affairs bij Unilever

Unilever moet op veel verschillende vlakken voldoen aan de gestelde klimaatdoelen, waarbij ze afhankelijk zijn van verschillende partijen en factoren. Op sommige uitdagingen hebben ze simpelweg minder invloed, bijvoorbeeld de klant zelf, zo vertelt Tummers. “Consumenten-gedragsverandering is ontzettend moeilijk om te beïnvloeden en om te zorgen dat mensen zich structureel anders gedragen.”

Samenwerking

“Gelukkig zit ook een heel groot deel van de uitstoot niet bij de consument”, vervolgt Tummers. “Die zit namelijk in de keten, waardoor we ook met professionele partijen in de toeleveranciersketen en klanten zoals retailers kunnen samenwerken. Dus ik denk zelfs dat je niet te veel van de consument kan verwachten.”

“Je moet de consument opleiden en verleiden, zodat de consument weet waarom het product beter is”

Thor Tummers

Tummers spreekt wel over ‘de schizofrene consument’ als het aankomt op koopgedrag. “Aan de ene kant zegt de consument 'meer te willen betalen voor duurzaamheid', ‘ik wil meer voor dierenwelzijn’, ‘ik wil ook extra inzet op eerlijk loon’, maar in de praktijk kiest de consument toch anders", zegt Tummers. "Dat gaat dan om merk, om prijspromoties, smaak en niet per se over duurzaamheid. We zijn daar gewoon eerlijk in, we weten dat consumenten zich zo gedragen."

“De consument maakt keuzes in wat hij belangrijk vindt en soms vinden ze de duurzame keuze niet de meest aantrekkelijke”, voegt hij toe. Volgens hem is het de taak aan Unilever om juist daar meer aan te doen. “Je moet de consument opleiden en verleiden, zodat de consument weet waarom het product beter is en ook verleiden dat het een aantrekkelijk gevoel geeft.”

‘Het praatje van Plugge’

In Koplopers in ESG nemen twee experts op het gebied van ESG om de week anderhalve minuut voor hun rekening. Deze mogen ze vrij invullen met als enige voorwaarde: 'Deel je kennis'. Deze week 'het praatje van Plugge', waarbij Albert Plugge, hoogleraar ESG aan Nyenrode Business Universiteit een ESG-gerelateerd woord uitpluist.

Opvallende innovaties

In deze serie volgen we de ontwikkelingen op het gebied van duurzaamheid en transitie op de voet. Daarom besteden we iedere week aandacht aan opvallende innovaties of bedrijven. In deze aflevering aandacht voor de ‘plug and play’ batterij van Charged, een bedrijf gestart in 2016 door Twan Vooijs en Roeland Nagel.

De twee sportvrienden ontwikkelden een batterijsysteem waardoor mensen thuis zelf energie kunnen opslaan om deze dan op andere tijdstippen weer te gebruiken. De grote batterijsystemen zijn vooral gericht op bedrijven en ook heel kostbaar, maar met de kleinere batterij, de 'Sessy', kan het dus ook op kleinere schaal.

In deze aflevering legt Roeland Nagel uit hoe hun systeem werkt en op welke manier het bijdraagt aan de verli…

“Innovatie wordt wel omarmd, maar hoe je het doet, dat wordt zwaar onderschat”, zegt Constantijn van Oranje, speciaal gezant van Techleap tijdens Koplopers in ESG. Deze organisatie zet zich in voor een beter startup- en scale-up ondernemingsklimaat in Nederland. Als we onze klimaatdoelen willen behalen, kunnen we alle kennis, expertise en innovaties gebruiken, misschien juist wel uit die hoek.

“Het doel van Techleap is dat Nederland een stuk innovatiever wordt, de Nederlandse economie een stuk weerbaarder en dat we ondernemers die van start-up naar scale-up gaan, helpen versnellen”, legt Van Oranje uit. De mogelijkheden die deze beginnende bedrijven te bieden hebben, ook op het gebied van de energietransitie, zijn volgens hem ‘gigantisch’. “De vraag is alleen of alle ideeën die er zijn en alle kennis die er is, je die kan omzetten in effectieve bedrijvigheid”, zegt hij. “Dat is een belangrijke uitdaging.”

Volgens Van Oranje willen we ook heel vaak ‘iets nieuws doen’ maar juist daar gaat volgens hem veel moeite in zitten terwijl we onze focus beter kunnen verleggen. “Veel beter pas je ‘proven technology’ op een nieuw probleem toe, want je wil als investeerder geen technologierisico nemen.”

“De professor met een Porsche, dat is een soort nachtmerrie binnen de academische omgeving”

Constantijn van Oranje, speciaal gezant Techleap

Volgens Van Oranje investeren we in Nederland graag in innovaties, dus vooral in universiteiten of TNO. “Er wordt dus technologie ontwikkeld, maar hoe krijg je dat in een bedrijfsvorm opgeschaald naar de markt toe? Dat vinden we lastig, want dan gaan we van publiek naar privaat en wordt misschien iemand rijk en dat vinden we allemaal moeilijk”, zegt hij. “De professor met een Porsche, dat is een soort nachtmerrie binnen de academische omgeving.”

De bereidheid om te investeren in de ESG-hoek verandert wel, zo constateert Van Oranje. “Fondsen bijvoorbeeld, die willen meer doen, meer impact maken. Ook in Nederland en ook meer in klimaatverandering. Dus de wil is er.”

‘De zestig seconden van Sophie’

In Koplopers in ESG nemen twee experts op het gebied van ESG om de week anderhalve minuut voor hun rekening. Deze mogen ze vrij invullen met als enige voorwaarde: 'Deel je kennis'. Deze week ‘De zestig seconden van Sophie’, waarin advocaat Sophie Kuijpers je in een minuut (en een beetje) meeneemt in haar duurzame wereld.

Opvallende innovaties

In deze serie volgen we de ontwikkelingen op het gebied van duurzaamheid en transitie op de voet. Daarom besteden we iedere week aandacht aan opvallende innovaties of bedrijven. Deze week komt de stap naar een duurzamere wereld van een stad, want ‘koplopers in ESG’ kunnen natuurlijk ook gemeentes zijn.

Zo heeft Haarlem een baanbrekende stap gezet op het gebied van reclamebeleid: er geldt vanaf nu een verbod om reclame te maken voor fossiele brandstoffen, vliegreizen én vlees en vis. Hoewel Haarlem niet de allereerste gemeente is die dergelijke restricties invoert, is het beleid uniek omdat ze ook vlees en vis meenemen in dit beleid.

“McDonalds mag niet meer adverteren met hun vleeshamburgers, maar wel met hun vegetarische producten”

Ziggy Klazes, raadslid GroenLinks Haarlem

Dit raadsvoorstel werd in 2021 ingediend door GroenLinks en ging viraal, zelfs in Australië werd het opgepikt. Het doel is om mede door deze stap duurzaamheid te bevorderen en de ecologische voetafdruk van de stad te verkleinen. Naar eigen zeggen heeft Haarlem een progressief bestuur, vanuit die optiek vinden ze het niet te rijmen dat je de openbare ruimte verhuurt voor advertenties die in strijd zijn met duurzame doelstellingen.

Ziggy Klazes is raadslid voor GroenLinks Haarlem en een van de drijvende krachten achter dit beleid. In hoeverre het uitvoerbaar is, het effect meetbaar is en duidelijk is wat wel en niet mag, legt ze uit tijdens deze aflevering van Koplopers in ESG.

Volgende week is Thor Tummers, eindverantwoordelijke externe betrekkingen bij Unilever te gast.

Over Donatello Piras en Ruth Oei

Donatello Piras is presentator bij BNR Nieuwsradio en daarnaast een ervaren dagvoorzitter en presentator, actief in binnen- en buitenland. Hij leidt …

Albert Heijn maakt zich weinig zorgen over de energietransitie en noemt zichzelf ‘koploper’ en ‘innovatief’. In elke mogelijkheid ziet Albert Heijn ziet mogelijkheden in diverse lagen van het bedrijf. Daarom in deze aflevering van Koplopers in ESG niet een, maar twee gasten: Annemieke Sirre, directeur Transport en Rob Heesen, directeur Partnerships &Business Development, beiden werkzaam bij Albert Heijn.

Heesen geeft aan ‘trots’ te zijn op waar Albert Heijn nu staat in de energietransitie. “We zetten mooie stappen die niet alleen goed zijn voor Albert Heijn maar ook voor de hele samenleving.” Maar er zijn nog genoeg stappen te maken en daarbij komen ook aardig wat uitdagingen om de hoek kijken.

“We weten hoe we onze operatie willen runnen en nu is het kijken hoe je dat op een verantwoord tempo kan laten groeien”

Annemieke Sirre, directeur Transport bij Albert Heijn

Voor Sirre, die zich bezighoudt met alle facetten van transport binnen Albert Heijn is de grootste uitdaging om het transport naar alle winkels en tussen de verschillende distributiecentra om dat zo efficiënt en CO2 neutraal mogelijk te gaan doen. “Daar komt wel heel veel bij kijken. Je praat over vrachtwagens, laadpleinen, de benodigde energie om dat aan te sturen en je bent eigenlijk ook nog bezig met een markt die volledig in ontwikkeling is”, zegt Sirre. “Alles is nieuw, en niet zozeer het brengen van spullen van A naar B, maar de manier waarop we dat in de toekomst gaan doen, dat is echt aan verandering onderhevig.”

Ambitieuze uitdaging

De doelstelling van Albert Heijn is om in 2030 volledig emissieloos te zijn, voor de thuisbezorging moet dat al in 2027 zijn bereikt. “Het is zeker een ambitieuze uitdaging, maar het is ook haalbaar”, zegt Sirre. “We weten hoe we de laadinfrastructuur willen neerzetten, we weten hoe we onze operatie willen runnen en nu is het eigenlijk kijken hoe je dat op een goed maar ook verantwoord tempo kan laten groeien naar 2030 voor vrachtwagens en 2027 voor onze bezorgwagens.”

“Wij kunnen de klant leren hoe je ook een dagje zonder vlees kan, maar nog steeds lekker kan eten”

Rob Heesen, directeur Partnerships & Business Development bij Albert Heijn

Heesen heeft weer hele andere uitdagingen op zijn bord liggen en zijn functie, directeur Partnerships &Business Development geeft al weg hoe hij naar de klimaatdoelstellingen kijkt. “Deze hele transitie kunnen we niet alleen doen, daar hebben we ook heel veel partners voor nodig”, zegt Heesen. Een van hun belangrijkste partners is energieleverancier Eneco. “Onze energiebehoefte gaat meer dan verdubbelen, doordat we veel meer gaan rijden maar ook onze winkel die werden verwarmd met gas en dat wordt overgezet naar energie”, legt hij uit.

Met Eneco heeft Albert Heijn een partnership afgesloten en in 2027 zullen de twee een windmolenpark bouw op de Noordzee. “We hebben nou eenmaal veel meer stroom nodig en op deze manier kunnen we die leveren”, zegt Heesen.

Klimaatschade

Een ander belangrijk punt binnen Albert Heijn is de producten. Een onderzoek van actiegroep Milieudefensie uit 2002 liet destijds al zien dat de productie en verkoop van vlees en zuivel veruit de meeste klimaatschade veroorzaakt. ‘Wij geven consumenten altijd de keuze, maar we zien het wel als onze doelstelling en zelfs onze verplichting om klanten te helpen om ook die transitie te maken”, zegt Heesen. “Dat betekent dat we de klant kunnen leren hoe je ook een dagje zonder vlees kan, maar nog steeds lekker kan eten.”

‘Het praatje van Plugge’

In Koplopers in ESG nemen twee experts op het gebied van ESG om de week anderhalve minuut voor hun rekening. Deze mogen ze vrij invullen met als enige voorwaarde: 'Deel je kennis'. Deze week 'het praatje van Plugge', waarbij Albert Plugge, hoogleraar ESG aan Nyenrode Business Universiteit een ESG-gerelateerd woord uitpluist.

Opvallende innovaties

In deze serie volgen we de ontwikkelingen op het gebied van duurzaamheid en transitie op de voet. Daarom besteden we iedere week aandacht aan opvallende innovaties of bedrijven. In deze aflevering een kijkje in de keuken bij Fountain Fuel, dat een uitgebreid netwerk wil bouwen van ‘energiehubs’. Dit zijn…

Urenco is enthousiast dat het kabinet maar liefst vier nieuwe kerncentrales wil realiseren, vertelt directeur van het uraniumbedrijf Ad Louter tijdens Koplopers in ESG. “In 2030 willen we 75 procent van onze elektrische energie uit hernieuwbare bronnen halen, uit wind en zon. Het lijkt erop dat we dat gaan halen”, zegt Louter overtuigd. “Maar, we moeten ons wel realiseren dat we dan nog niet eens op de helft zijn.”

“Want”, vervolgt Louter, “dan hebben we alleen onze elektriciteitsproductie gedaan. De volgende helft is dat we onze industrie, transport en gebouwen moeten verduurzamen en dat is veel ingewikkelder. Dat gaat niet lukken met alleen wind en zon en daarom ben ik zo enthousiast dat deze regering ook kiest voor kernenergie.”

“Er zijn geen simpele oplossingen, we zullen alle bronnen moeten gebruiken die we hebben"

Ad Louter, directeur Urenco

Louter heeft een uitgesproken mening over de taak die we hebben en geeft aan dat het niet zo zwart-wit is als het soms wordt gepresenteerd. “Ik denk dat we veel meer ons best moeten doen om goed uit te leggen dat kernenergie een hele goede optie is, en misschien nog wel belangrijker, dat we alle opties nu nodig hebben.”

“De klimaatverandering maakt de energietransitie urgent, maar ook groot en complex”, vervolgt de topman zijn verhaal. “Er zijn geen simpele oplossingen, we zullen alle bronnen moeten gebruiken die we hebben. En alle bronnen hebben hun voordelen en hun nadelen en daar zullen we mee moeten leren omgaan.”

Tegenstanders

Wat Louter opvalt is dat tegenstanders van kernenergie en kerncentrales vaak vervallen in het stellen van dezelfde vragen: ‘Is het wel veilig’, ‘is het niet te duur’ en dat schiet volgens hem niet op. “Die vragen die kennen we, daar zijn goede antwoorden op gegeven. Wat mij wel eens tegenvalt is dat naar de antwoorden helemaal niet geluisterd wordt en dat opnieuw dezelfde vraag gesteld wordt. Of dat er gevraagd wordt om nieuw onderzoek”, zegt hij. “Die tijd hebben we niet.”

Volgens Louter is alles grondig onderzocht en wetenschappelijk onderbouwd en moeten we nu doorpakken. “Als we maar steeds in kringetjes blijven ronddraaien, komen we niet verder. We kunnen wel zeggen ‘we hebben goede alternatieven, we doen het wel met zon en wind’, maar dat gaat gewoon niet lukken.”

‘De zestig seconden van Sophie’

In Koplopers in ESG nemen twee experts op het gebied van ESG om de week anderhalve minuut voor hun rekening. Deze mogen ze vrij invullen met als enige voorwaarde: 'Deel je kennis'.

Deze week ‘De zestig seconden van Sophie’, waarin Sophie Kuijpers, advocaat ondernemingsrecht gespecialiseerd in duurzaamheid en governance, je in een minuut (en een beetje) meeneemt in haar duurzame wereld.

Opvallende innovaties

In deze serie volgen we de ontwikkelingen op het gebied van duurzaamheid en transitie op de voet. Daarom besteden we iedere week aandacht aan opvallende innovaties of bedrijven.

Deze week een koud uitstapje naar de Noordpool, waar start-up Arctic Reflections het ijs tijdens de wintermaanden dikker wil maken zodat het in de zomer minder snel smelt. De opwarming van de aarde heeft het volume van het Arctische zee-ijs in de afgelopen 40 jaar met 75 procent verminderd. Zelfs in de meest optimistische scenario's wordt verwacht dat de Arctische zee, het gebied rond de Noordpool, een eerste ijsvrije zomer voor 2050 is al bijna onvermijdelijk.

Mede-oprichter Fonger Ypma legt uit welke techniek ze daarvoor gebruiken en hoe haalbaar hun plannen zijn. Het feit dat deze techniek al wordt gebruikt in Canada bewijst voor de start-up dat het kan. Maar, dit soort projecten kosten geld, veel geld. Het zal waarschijnlijk erop aankomen dat overheden of klimaatfondsen financieel zullen moeten bijspringen.

Volgende week schuiven Annemieke Sirre, directeur Transport en Rob Heesen, directeur Partnerships & Business development aan, beide werkzaam bij Albert Heijn. Welke uitdagingen liggen op het bord van Nederlands grootse supermarkt?

Over Donatello Piras en Ruth Oei

Donatello Piras is presentator bij BNR Nieuwsradio en daarnaast een ervaren …

In deze aflevering van Koplopers in ESG vertelt Harmen van Wijnen, bestuursvoorzitter van Nederlands grootste pensioenfonds ABP, wat hun doelstellingen en uitdagingen zijn. Over wat ze in de afgelopen jaren al hebben bereikt en wat hij had willen bereiken. “We spreken over ambities van tien, twintig jaar vooruit. Soms worden we heel erg belemmerd, bijvoorbeeld door wet- en regelgeving, maar ook door beperkingen wat betreft personeel en materieel. Het liefst zou ik de energietransitie veel sneller willen hebben. Ik zou sowieso heel graag sneller willen, maar dat is een beetje the story of my life: ik moet soms ook een beetje rustiger aan doen”, zegt Van Wijnen.

ABP, gevestigd in Heerlen, voert al jaren een beleid waarbij de nadruk ligt op 'verantwoord beleggen'. Een vrij breed begrip, maar voor Van Wijnen wel duidelijk hoe ABP die term ziet. “Verantwoord, het woord zegt het al. We moeten ons te allen tijde verantwoorden en dat betekent als pensioenfonds dat dat in eerste plaats naar de deelnemer toe is. Zij hebben als werkenden hun geld aan ons toevertrouwd om daar rendement op te krijgen.”

Lange termijn visie

Maar het gaat daarbij volgens hem ook om verantwoord beleggen. Niet alleen dat mensen hun geld krijgen met een hoog rendement, maar ook dat ABP risico’s tegengaat, aldus de bestuursvoorzitter. “Als we lange termijn vooruitkijken, zien we dat geld verdienen ook risico’s met zich meebrengt.”

Maar ‘verantwoord’ heeft volgens Van Wijnen nog een betekenis voor ABP, namelijk dat het geld dat hen wordt ‘toevertrouwd’, zoals hij het noemt, zij daarmee ook een bijdrage kunnen leveren aan de grote maatschappelijke vraagstukken. “Maar wel in die volgorde”, zegt Van Wijnen. “Het gaat in de eerste plaats om het financieel rendement, dan reductie van risico’s en daarna kijken of we het geld ook nog dubbel kunnen laten werken.” Oftewel, duurzame en maatschappelijke vraagstukken komen voor ABP op de derde plek.

"Eigenlijk is Nederland te klein voor ons om te beleggen"

Harmen van Wijnen, bestuursvoorzitter ABP

ABP heeft recentelijk geïnvesteerd in H2 Green Steel, een Zweeds bedrijf dat een vooruitstrevende staalfabriek op waterstof bouwt. Wel opvallend dat het pensioenfonds, gezien de potentiële kansen binnen Nederland op het gebied van waterstof, niet méér investeert in Nederlandse waterstofprojecten. “Wij zitten van oudsher met name in het buitenland, dat heeft ook te maken met ons volume, ruim 500 miljard”, is het argument van Van Wijnen. “Eigenlijk is Nederland te klein voor ons om te beleggen.”

‘Het praatje van Plugge’

In Koplopers in ESG nemen twee experts op het gebied van ESG om de week anderhalve minuut voor hun rekening. Deze mogen ze vrij invullen met als enige voorwaarde: 'Deel je kennis'. Deze week ‘Het praatje van Plugge’, Deze week 'het praatje van Plugge', waarbij Albert Plugge, hoogleraar ESG aan Nyenrode Business Universiteit een ESG-gerelateerd woord uitpluist.

Opvallende innovaties

In deze serie volgen we de ontwikkelingen op het gebied van duurzaamheid en transitie op de voet. Daarom besteden we iedere week aandacht aan opvallende innovaties of bedrijven.

Deze week Koppert Cress, teler van natuurlijke, innovatieve ingrediënten die chef-koks gebruiken om de smaak, geur en presentatie van hun gerechten te versterken. Dit bedrijf wil zich onderscheiden door hun vernieuwende aanpak in de tuinbouw met een sterke focus op milieu, maatschappij en goed bestuur.

Stijn Baan, commercieel directeur van Koppert Cress, legt uit dat de korte teeltduur hen de mogelijkheid biedt om veel te experimenteren. Maar het constante pionieren brengt niet alleen voordelen, maar ook nadelen met zich mee, zo legt hij uit tijdens deze aflevering van Koplopers in ESG.

Volgende week schuift Ad Louter, directeur van uraniumfabriek Urenco aan in de studio en vertelt waar hij op het gebied van de energietransitie ’s nachts van wakker ligt.

Over Donatello Piras en Ruth Oei

Donatello Piras is presentator bij BNR Nieuwsradio en daarnaast een ervaren dagvoorzitter en presentator, actief in binnen- en buitenland. Hij leidt jaarlijks zo’n 100 interactieve bijeenkomsten en is daarnaast bekend van zijn werk bij RTL-Z, SBS6, en zijn ruim 300 gemaakte podcasts. Daarnaast traint hij professionals in communicatie & overtuigingskracht. 

Ruth Oei-Abraham is journalist, podcastmaker en radiopresentator bij onder andere BNR Nieuwsradio. Ze woonde van 2005 tot 2019 in Londen e…

In deze aflevering van Koplopers in ESG vertelt Solange Rouschop, Chief Sustainability Officer bij ABN Amro over de knelpunten, uitdagingen en doelstellingen als het gaat om verduurzaming en transitie. Al sinds 2017 is ABN Amro bezig met verduurzaming en transitie, desondanks blijft de rapportage wat betreft ESG volgens Rouschop een flinke uitdaging. “ESG en rapportage hoort heel erg bij elkaar, uiteindelijk moet je kunnen vertellen wat je doet. Daar moet je heel transparant in zijn en met de aankomende wetgeving, CSRD, is dat een behoorlijke worsteling.”

Die transparantie is niet alleen belangrijk voor de Europese vastgelegde klimaatdoelen of de Nederlandse regelgeving, maar ook belangrijk voor aandeelhouders. Zoveel bleek eerder deze maand toen een groot aantal aandeelhouders van HSBC de bank verzochten om de financiering voor hernieuwbare energie te specificeren. En dus blijft die vraag rondzingen: Hoe open zijn banken over hun transparantie en intenties en hoe transparant is ABN Amro over hun duurzaamheidsdoelen naar hun aandeelhouders en klanten toe?

“De helft van onze vergaderingen betreft vragen over klimaat en milieu en dat is ook te begrijpen”

Solange Rouschop, Chief Sustainability Officer bij ABN Amro

Rouschop geeft aan dat ABN Amro al sinds 2017 openheid van zaken geeft van hun duurzaamheidsdoelstellingen in hun rapportages naar hun klanten toe. “Dit betekent ook dat we in onze verslaggeving bijvoorbeeld concreet maken wat we financieren, hoeveel we willen financieren en ook hoeveel hernieuwbare energie we willen financieren”, legt ze uit.

Net als bij HSBC is het volgens Rouschop de realiteit dat aandeelhouders een visie hebben op het klimaatbeleid en de gestelde doelen, dat geldt dus ook bij ABN Amro. “Een paar weken geleden hebben we zelf onze aandeelhoudersvergadering gehad. Als je daarnaar kijkt of luistert, dan gaat de helft van die vergadering over vragen over klimaat en milieu. Dat is ook te begrijpen.”

Twee grote uitdagingen

Rouschop geeft aan dat ze zelf vindt dat ze in haar functie twee grote uitdagingen heeft. “Enerzijds zijn er een aantal zaken die je in de duurzaamheidstransitie wil bereiken die voor mij heel urgent voelen, maar die een langere horizon hebben. Dus het is dan een competitie met korte termijn prioriteiten versus lange termijn doelstellingen. Dat vind ik toch wel een dilemma.” 

Anderzijds staan ze als bank volgens Rouschop midden in de reële economie waarbij zij hun klanten faciliteren maar is het tegelijkertijd een balanceer act hoe snel je gaat, of je wel snel genoeg gaat en in hoeverre je op de troepen vooruit kan lopen. “Maar ook of het niet te snel gaat, want dan verlies je een heleboel klanten en dat kan niet de bedoeling zijn.”

‘De zestig seconden van Sophie’

In Koplopers in ESG nemen twee experts op het gebied van ESG om de week anderhalve minuut voor hun rekening. Deze mogen ze vrij invullen met als enige voorwaarde: 'Deel je kennis'. Deze week 'de zestig seconden van Sophie', waarin Sophie Kuijpers, advocaat ondernemingsrecht gespecialiseerd in duurzaamheid en governance, je in een minuut en een beetje meeneemt in haar duurzame wereld. 

Opvallende innovaties

In deze serie volgen we de ontwikkelingen op het gebied van duurzaamheid en transitie op de voet. Daarom besteden we iedere week aandacht aan opvallende innovaties. Deze aflevering spraken we met Janneke Leenaars, Sustainability Manager Noord-Europa bij Interface, een bedrijf in modulaire vloerbedekking en andere duurzame oplossingen voor commerciële en residentiële ruimtes. Volgens Leenaars zijn zij de eerste vloerfabrikant wereldwijd waarvan alle verkochte producten gedurende hun volledige levenscyclus CO2-neutraal zijn. Hoe ze dat hebben voor elkaar hebben gekregen, hoor je in deze aflevering.

In de volgende uitzending schuift Harmen van Wijnen aan in de studio, Hij is bestuursvoorzitter bij pensioenfonds ABP en vertelt welke doelstellingen zij voor ogen hebben op het gebied van ESG en wat daarin de grootste uitdagingen zijn.