Luisteren tussen de regels: Radio Kakkerlak is een literaire podcastparel

Het mooiste aan podcasts is hoe verschillend ze zijn. Naast de grote chatcasts en true crime-series die de lijsten aanvoeren, maken makers in heel Nederland eigenzinnige, verrassende verhalen die je nergens anders hoort. Radio Kakkerlak is er zo een, en wat ons betreft een van de parels van dit najaar. Inge Wannet en Anne Lichthart nemen elke week een Kakkerlakje van Uitgeverij Loopvis, een van die rijk geïllustreerde boekjes uit de boekhandel, en zoeken er een eigen vorm in geluid bij.

Inge Wannet ken je misschien van De Stad, een geweldige micropodcast die je meeneemt op ontdekkingsreis door Amsterdam. In elke aflevering vertelt ze een heel kort verhaal over wat zij allemaal ziet in de stad. Radio Kakkerlak is net zo'n ontdekkingsreis, met als vertrekpunt deze keer de bladzijden van een boekje.

Anne Lichthart is onder meer schrijver, regisseur, radio- en podcastmaker. Ze schrijft en regisseert al jaren hoorspelen. Samen vormen Wannet en Lichthart een combinatie die zeer goed werkt en zich vormt tot Radio Kakkerlak.

Geen enkele aflevering is hetzelfde, en dat is precies de bedoeling. Het ene Kakkerlakje wordt een hoorspel, het andere een interview, een audiowandeling, een museumtour of een poëtische montage van gedichten en muziek. De afleveringen zijn kort, gemiddeld een minuut of acht, en gaan over verwondering, afscheid, natuur en het alledaagse, en over alles wat zich daartussen verschuilt. Luisteren tussen de regels, noemen de makers het zelf, en beter kun je het niet samenvatten.

Wie de Kakkerlakjes nog niet kent: het zijn dunne, geïllustreerde boekjes met een gedicht of een poëtische tekst rond een thema, compleet met envelop, zodat je ze net als een kaart kunt versturen, voor een verjaardag, ter troost of gewoon zomaar. Uitgever Marije Sietsma van Uitgeverij Loopvis in Arnhem koppelt voor elk boekje een schrijver aan een illustrator, bekend of onbekend, jong of oud. Het wordt op duurzame wijze gedrukt, met plantaardige inkt en vrijwel zonder snijafval.

Waarom juist poëzie zo goed werkt bij de grote momenten in het leven, legde Sietsma onlangs uit in de Volkskrant: "Een teveel aan woorden slaat dan vaak dood."

Inmiddels zijn er 158 Kakkerlakjes, liggen ze in honderden boekhandels en duiken ze ook in Duitsland op. Met Radio Kakkerlak komen de Kakkerlakjes nog meer tot leven en vind je ze ook in de schappen van de podcastapps en platformen. Een absolute luistertip voor de liefhebber!

Vijf afleveringen om mee te beginnen

Verwondering blijft

De eerste aflevering vertrekt vanuit het Kakkerlakje van Theo Olthuis en Merijn Jansen en zet in zeven minuten meteen de toon, met viool als begeleiding.

Kom in beweging

Gerda Blees schreef, met beeld van Femme ter Haar, een aanmoedigingsmanifest om in actie te komen, met als kernzin: "Verandering is niet de uitkomst van onze slapeloze nachten, maar van onze dagverlichte daden." Wannet en Lichthart zochten er antwoorden bij in de poëzie, met gedichten van Remco Campert, Mahmoud Darwish en Blees zelf.

Kom in beweging, het lied

En toen werd het manifest ook nog muziek. Wisse Beets maakte er samen met Gerda Blees een lied van, dat als aparte aflevering van vijf minuten in de feed staat. Het is misschien wel de mooiste vondst van de serie: een tekst die je eerst leest, daarna hoort en die je vervolgens nog dagen achtervolgt.

Kooklust

Marjoleine de Vos schreef, met beeld van Claudie de Cleen, over de zinnelijkheid van eten en over koken als ritueel dat betekenis geeft aan je dagen. In de aflevering klinkt Ode aan de tomaat van Pablo Neruda, naast gedichten van Joy Sullivan en Charlotte Shevchenko Knight die Lichthart zelf vertaalde. Het gaat ook over wat er gebeurt als dat ritueel ineens wegvalt.

Opa Bur, waar ben je?

Een hoorspel over afscheid nemen van iemand van wie je houdt, naar het Kakkerlakje van schrijver Tamara Bos en illustrator Yvonne Jagtenberg, op een idee van Burny Bos. Met Opa Bur, Mier en een stapel hemelse pannenkoeken.

Elke vrijdag verschijnt er een nieuwe aflevering; in totaal zijn er maar liefst 20 aflevering. Volg de podcast zodat je geen aflevering mist.

Veelgestelde vragen

Wat is de podcast over de Kakkerlakjes?

Radio Kakkerlak, een literaire podcast van Inge Wannet en Anne Lichthart. Elke aflevering vertrekt vanuit een Kakkerlakje van Uitgeverij Loopvis en krijgt een eigen vorm, zoals een hoorspel, een interview of een poëtische montage. Er verschijnt elke vrijdag een nieuwe aflevering.

Wat zijn Kakkerlakjes?

Dunne, rijk geïllustreerde boekjes van Uitgeverij Loopvis uit Arnhem, met een gedicht of poëtische tekst rond een thema. Elk boekje wordt gemaakt door een schrijver en een illustrator samen, en komt met een envelop zodat je het kunt versturen.

Wie maken de podcast over de Kakkerlakjes?

Inge Wannet en Anne Lichthart, met medewerking van onder anderen Huub Dikstaal, Lot van Lunteren en Frans de Rond. Wannet maakte eerder De Stad, een micropodcast over wat zij ziet in Amsterdam; Lichthart is schrijver, radiomaker en podcastmaker. De serie wordt mede mogelijk gemaakt door het Nederlands Letterenfonds, Stichting Amarte Fonds, het Cultuurfonds en Uitgeverij Loopvis.

Waar kan ik de podcast over de Kakkerlakjes luisteren?

In alle podcastapps, en alle afleveringen staan gratis op de podcastpagina hier op Podcastluisteren.nl. De nieuwste aflevering vind je ook in dit artikel.