Durf jij te praten met een jongvolwassene over zelfdoding?

Tijdens deze aflevering staat de verontrustende stijging van het aantal zelfdodingen onder jongeren tussen de 20 en 30 jaar centraal. Host Marieke Wiebing opent het gesprek met hoofdonderzoeker Saskia Mérelle, die confronterende cijfers deelt: in Nederland overlijden inmiddels meer jongvolwassenen door suïcide dan door verkeersongevallen of kanker.

Hoewel deze groep fysiek gezonder is dan ooit, is hun mentale gezondheid historisch slecht door een stapeling van prestatiedruk, maatschappelijke stress, dure woningen en de invloed van sociale media. Onderzoek toont bovendien duidelijke genderverschillen: jonge vrouwen kampen vaak met prestatiedruk en hebben vaak al intensieve zorgtrajecten achter de rug, terwijl suïcide bij jonge mannen vaker onverwacht komt en vaker samenhangt met autisme en verslaving. Jongeren pleiten zelf voor verplichte lessen over mentale gezondheid op school, laagdrempelig contact met leeftijdsgenoten en een duidelijkere route naar hulp.

Het persoonlijke verhaal van Carlijn Hoogeveen brengt de impact in kaart. Ernstig pesten en de scheiding van haar ouders leidden vanaf haar twaalfde tot een eetstoornis en suïcidepogingen. Fysieke dwang in de jeugdzorg werkte averechts; zij had juist behoefte aan zachtheid en nabijheid. Haar omslag kwam door haar passie voor muziek en de komst van haar hulphond Lucky, aan wie zij de belofte verbond om minimaal twaalf jaar te blijven leven.

Ook Daan zakte diep weg na het overlijden van zijn oma, een burn-out en de coronacrisis, waarin hij zichzelf isoleerde om zijn zieke moeder te beschermen. Daan trok uiteindelijk aan de bel bij zijn mentor, die hem doorverwees naar studentbegeleider Marloes. Naast goede gesprekken hielp de actieve, speelse aanpak van Marloes hem enorm.

Klinisch psycholoog Ruthie Werner reflecteert op deze verhalen en benadrukt dat steun uit de omgeving jongeren uit de eenzame fuik trekt. Zij adviseert om oprecht en onbevooroordeeld te luisteren zonder direct oplossingen aan te dragen, transparant te zijn over je beschikbare tijd, en nooit geheimhouding te beloven om te voorkomen dat je samen klem komt te zitten. Ook moet de autonomie van de jongere altijd centraal staan.

Om mensen te helpen het gesprek aan te gaan, biedt 113 verschillende gratis trainingen aan, zoals de online e-learning 'VraagMaar'. Het gesprek wordt indrukwekkend afgesloten met het zelfgeschreven lied Onverstaanbaar van Carlijn, waarin zij haar vroegere eenzaamheid bezingt met de dringende oproep: praat voor het te laat is.

Denk je aan zelfdoding? Bel dan 24/7 gratis en anoniem met 113 of chat op ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠113.nl⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠.

Oorspronkelijke uitzenddatum: 9 september 2024