Vanzelfzwijgend. De emotionele en narratieve logica van organisatiepatronen
De Ambachtsschool | Jul 13 2026 | 00:36:17
In deze aflevering spreekt Angela Stoof met Odette Moeskops over Vanzelfzwijgend, het meest recente boek van Odette. Hoe krijgen organisatiepatronen brandstof? En wat is de rol van emoties en verhalen?
In het eerste deel van het gesprek staan we stil bij de vraag hoe emoties het handelen van mensen sturen. Dat gebeurt lang niet altijd bewust. Vaak gaat het om vanzelfzwijgende –vanzelfsprekende, stilzwijgende– processen. De vraag is: hoe kun je hierbij diagnosticerend en interveniërend te werk gaan?
In haar boek reikt Odette hiertoe een aantal methodische lenzen aan. Ze vertrekt hierbij vanuit een systeempsychodynamisch perspectief, waarbij relatiepatronen tussen mensen en het sociale weefsel in een organisatie centraal staan.
In het tweede deel van het gesprek wordt uitgebreid ingegaan op narratieve interventies.
Het uitgangspunt hierbij is dat mensen verhalenmakers zijn. Door middel van verhalen geven mensen betekenis aan hun ervaringen en emoties. Dat doen mensen ook in organisaties. Maar dat proces verloopt vaak vanzelfzwijgend. Tegelijkertijd kunnen verhalen een enorme macht uitoefenen in een organisatie. Hoe werkt dat, en hoe kun je daarop interveniëren?
Belangrijke aanknopingspunten zijn het bestaan van arme en rijke verhalen, de invloed van het maatschappelijke discours, het gebrek aan agency en handelingsperspectief bij vastzittende verhalen, de techniek van het externaliserende spreken en de uitdaging voor de interventionist om de zuigkracht van een dominant verhaal te weerstaan.
Moeskops, O. (2024). Vanzelfzwijgend. Amsterdam: RoodPurper.
In het eerste deel van het gesprek staan we stil bij de vraag hoe emoties het handelen van mensen sturen. Dat gebeurt lang niet altijd bewust. Vaak gaat het om vanzelfzwijgende –vanzelfsprekende, stilzwijgende– processen. De vraag is: hoe kun je hierbij diagnosticerend en interveniërend te werk gaan?
In haar boek reikt Odette hiertoe een aantal methodische lenzen aan. Ze vertrekt hierbij vanuit een systeempsychodynamisch perspectief, waarbij relatiepatronen tussen mensen en het sociale weefsel in een organisatie centraal staan.
In het tweede deel van het gesprek wordt uitgebreid ingegaan op narratieve interventies.
Het uitgangspunt hierbij is dat mensen verhalenmakers zijn. Door middel van verhalen geven mensen betekenis aan hun ervaringen en emoties. Dat doen mensen ook in organisaties. Maar dat proces verloopt vaak vanzelfzwijgend. Tegelijkertijd kunnen verhalen een enorme macht uitoefenen in een organisatie. Hoe werkt dat, en hoe kun je daarop interveniëren?
Belangrijke aanknopingspunten zijn het bestaan van arme en rijke verhalen, de invloed van het maatschappelijke discours, het gebrek aan agency en handelingsperspectief bij vastzittende verhalen, de techniek van het externaliserende spreken en de uitdaging voor de interventionist om de zuigkracht van een dominant verhaal te weerstaan.
Moeskops, O. (2024). Vanzelfzwijgend. Amsterdam: RoodPurper.