Paul Verhagen: ‘Nederland kan niet eens belasting heffen zonder Microsoft’

Jarenlang zagen we technologie vooral als vooruitgang: het internet zou de wereld verbinden en democratischer maken. Maar inmiddels bouwen techbedrijven infrastructuren waar complete samenlevingen van afhankelijk zijn. Auteur Paul Verhagen noemt dat The Techtonic Shift: een fundamentele verschuiving waarbij technologie niet alleen onze samenleving verandert, maar ook de macht van staten zelf ter discussie stelt.

In deze aflevering van De Atlantische Blik spreekt presentator Maarten Muns met Verhagen over zijn gelijknamige boek. Verhagen, met een Nederlandse vader, een Amerikaans-Chinese moeder en twee paspoorten, woonde in Beijing en is zelf een product van de geglobaliseerde wereld. Hij legt uit waarom we volgens hem van een ‘Digital Pangea’ naar verschillende techno-ideologische machtsblokken gaan, en of het vrije internet zoals we dat kenden al voorbij is.

Ook bespreken ze hoe Big Tech zo machtig kon worden, hoe afhankelijk Nederland is van Amerikaanse technologiebedrijven en waarom AI volgens Verhagen de aardbeving is die de breuklijn tussen technologie en democratische instituties verder openscheurt. Chipmachinemaker ASML staat symbool voor de nieuwe technologische koude oorlog tussen Amerika en China. En Verhagen betoogt iets waar in Atlantische kringen de wenkbrauwen van zullen fronsen: Europa heeft een ‘necessary pivot to China’ nodig.

Tot slot kijken ze vooruit: wat kunnen we leren van de Japanse keizer Meiji, en hoe krijgt een gewone burger weer zeggenschap over krachten als Big Tech, AI en geopolitiek?

Deze aflevering is op 30 september 2026 opgenomen.

In De Atlantische Blik bespreken we de grote geopolitiek met de mensen die er zelf middenin zitten. Een podcast van de Atlantische Commissie.