Filosofie van de kroeg – Hans Schnitzler #boekencast afl 137
Decide for Impact podcast | Apr 02 2026 | 00:41:18
Vandaag bespreken we het boek Filosofie van de kroeg, van Hans Schnitzler.
Hans Schnitzler is filosoof en we bespraken eerder zijn boek Wij nihilisten en Kleine filosofie van de digitale onthouding.
Voor mij was het boek een herhaling van zetten waarin de ouderwetse kroeg de oplossing biedt voor de plek tussen de grote boze buitenwereld en de intieme besloten kring van je huis en je gezin. Een plek waar je bekenden en vreemden tegenkomt die op een gemoedelijke manier elkaar ontmoeten.
Voor mij heeft de kroeg een geur van bier. Ik drink geen alcohol en heb dat gevoel niet van de kroeg. Zelden gehad ook. Ik herken het gevoel wel van de sportvereniging en de koffietent. Een plek waar ik een kop thee drink en kan genieten van de mensen die er zijn en een gesprek heb. Bekende met een gepaste afstand.
Ik begrijp de behoefte aan een plek die vroeger de gemeenschap rondom de kerk bood, maar dan minder veroordelend. De alcohol zorgt voor een lossere sfeer. Na een paar biertjes of glazen wijn worden de lippen losser, maar de meeste mensen ook luidruchtiger.
Het boek is voor mij een verromantisering van de oude bruine kroeg die steeds minder bezocht wordt en dus langzaam verdwijnt. Een cultuur die verandert. Het voelt bijna alsof Schnitzler het liefst in deze cultuur wil blijven hangen, wat nostalgisch.
Het boek gaat ook vooral over samenleven, de samenleving. Een plek waar je gezien wordt, maar niet beoordeeld.
Het is een boekje, klein, compact, met niet veel pagina's waarin hij fijn schrijft. Maar dat kan toch nog veel tekst zijn als je het idee van de kroeg niet echt ziet als een fijne plek.
Video van de NOS over de afname van de bruine kroegen in Nederland https://youtu.be/aJtExYDiMCI
Inhoud
Berichtje vooraf: een café-overpeinzing
Een eerste verkenning van het terrein: ik versus wij
Een confrontatie als teken aan de wand
Een hybride tussenwereld: noch publiek, noch privé
Ademruimte
Universiteit voor Humoristiek
Luchtige samenklontering
Vallen en weer opstaan
Wil tot (on)vriendelijkheid
De bruine kroeg is dood, leve de bruine kroeg!
(Her)ontwakend tribalisme
Kabbelde troost: de kroeg als wijkplaats
Slim en glad: de samenleving als apparaat
Een wereldlijke liefdespraktijk
Het ritme van de menselijke maat (délicatesse, s'il vous plaît!)
Na sluitingstijd
Berichtje vooraf: een café-overpeinzing
Hoe samen te leven - een belichaamde interactiviteit
onderzoeken wat de mogelijkheidsvoorwaarden zijn voor een leefbare samenleving
Een eerste verkenning van het terrein: ik versus wij
Een extreem ik-tijdperk waarin we de ander hard nodig hebben met toenemende ongelijkheid en polarisatie.
Niets muffigs aan naoberschap - je kan op de buurt rekenen en de buurt kan op jou rekenen. P20
Een tirannie van het persoonlijk (p25) - meritocratie
Oefenruimtes voor het 'goede leven' - mooi p31
Symbool voor de Europese geest - ik zou dan eerder samen eten aan een grote tafel kiezen als in het zuiden van Europa.
P32 koffiehuizen vind ik logischer dan de kroeg, meer een noord-Europese gelegenheid, meer in het geniep. Zuid-Europees is meer op straat, aan tafel, op het terras.
Een confrontatie als teken aan de wand
Bijzonder hoofdstuk, hoe je iemand verwijderd (Wilders) uit de voor jou bekende en beschermende omgeving. MEt verbaal geweld, veroordeling en dreiging.
Een hybride tussenwereld: noch publiek, noch privé
Ademruimte
Universiteit voor Humoristiek
Luchtige samenklontering
Vallen en weer opstaan
Wil tot (on)vriendelijkheid
De bruine kroeg is dood, leve de bruine kroeg!
(Her)ontwakend tribalisme
Kabbelde troost: de kroeg als wijkplaats
Slim en glad: de samenleving als apparaat
Een wereldlijke liefdespraktijk
Het ritme van de menselijke maat (délicatesse, s'il vous plaît!)
Na sluitingstijd
Opvallende lessen uit het boek voor ons:
00:00 intro - een eerste indruk van het boek
04:50 Het masculine van de kroeg.
08:30 De mogelijkheidsvoorwaarden voor een leefbare samenleving.
10:10 De kroeg is een tegengewicht van de echokamer (social media).
12:10 Is naoberschap muffig?
15:55 De internationaal georienteerde elitaire opvatting over de ontwikkelingen versus de lokale en regionale verbindingen.
21:00 Hans heeft een rechtse politicus met verbaalgeweld uit zijn café verwijderd. Had een gesprek hier beter gepast?
25:10 Hoe creëer je veedraagzaamheid?
30:50 De luchtigheid van de kroeg, het niet echt kennen van mensen en niet intiem worden.
34:00 Is de kroeg de ideale publieke ruimte waar mensen weer met elkaar in gesprek komen?
37:00 Zo bouw je een betere samenleving - délicatesse.
38:30 Subjectief zijn als je een boek leest.
Bronnen die we genoemd hebben
Wij Nihilisten – Hans Schnitzler #boekencast afl 78
Kleine filosofie van de digitale onthouding – Hans Schnitzler #boekencast afl 120
Interview Wim Kayzer met George Steiner https://www…
Hans Schnitzler is filosoof en we bespraken eerder zijn boek Wij nihilisten en Kleine filosofie van de digitale onthouding.
Voor mij was het boek een herhaling van zetten waarin de ouderwetse kroeg de oplossing biedt voor de plek tussen de grote boze buitenwereld en de intieme besloten kring van je huis en je gezin. Een plek waar je bekenden en vreemden tegenkomt die op een gemoedelijke manier elkaar ontmoeten.
Voor mij heeft de kroeg een geur van bier. Ik drink geen alcohol en heb dat gevoel niet van de kroeg. Zelden gehad ook. Ik herken het gevoel wel van de sportvereniging en de koffietent. Een plek waar ik een kop thee drink en kan genieten van de mensen die er zijn en een gesprek heb. Bekende met een gepaste afstand.
Ik begrijp de behoefte aan een plek die vroeger de gemeenschap rondom de kerk bood, maar dan minder veroordelend. De alcohol zorgt voor een lossere sfeer. Na een paar biertjes of glazen wijn worden de lippen losser, maar de meeste mensen ook luidruchtiger.
Het boek is voor mij een verromantisering van de oude bruine kroeg die steeds minder bezocht wordt en dus langzaam verdwijnt. Een cultuur die verandert. Het voelt bijna alsof Schnitzler het liefst in deze cultuur wil blijven hangen, wat nostalgisch.
Het boek gaat ook vooral over samenleven, de samenleving. Een plek waar je gezien wordt, maar niet beoordeeld.
Het is een boekje, klein, compact, met niet veel pagina's waarin hij fijn schrijft. Maar dat kan toch nog veel tekst zijn als je het idee van de kroeg niet echt ziet als een fijne plek.
Video van de NOS over de afname van de bruine kroegen in Nederland https://youtu.be/aJtExYDiMCI
Inhoud
Berichtje vooraf: een café-overpeinzing
Een eerste verkenning van het terrein: ik versus wij
Een confrontatie als teken aan de wand
Een hybride tussenwereld: noch publiek, noch privé
Ademruimte
Universiteit voor Humoristiek
Luchtige samenklontering
Vallen en weer opstaan
Wil tot (on)vriendelijkheid
De bruine kroeg is dood, leve de bruine kroeg!
(Her)ontwakend tribalisme
Kabbelde troost: de kroeg als wijkplaats
Slim en glad: de samenleving als apparaat
Een wereldlijke liefdespraktijk
Het ritme van de menselijke maat (délicatesse, s'il vous plaît!)
Na sluitingstijd
Berichtje vooraf: een café-overpeinzing
Hoe samen te leven - een belichaamde interactiviteit
onderzoeken wat de mogelijkheidsvoorwaarden zijn voor een leefbare samenleving
Een eerste verkenning van het terrein: ik versus wij
Een extreem ik-tijdperk waarin we de ander hard nodig hebben met toenemende ongelijkheid en polarisatie.
Niets muffigs aan naoberschap - je kan op de buurt rekenen en de buurt kan op jou rekenen. P20
Een tirannie van het persoonlijk (p25) - meritocratie
Oefenruimtes voor het 'goede leven' - mooi p31
Symbool voor de Europese geest - ik zou dan eerder samen eten aan een grote tafel kiezen als in het zuiden van Europa.
P32 koffiehuizen vind ik logischer dan de kroeg, meer een noord-Europese gelegenheid, meer in het geniep. Zuid-Europees is meer op straat, aan tafel, op het terras.
Een confrontatie als teken aan de wand
Bijzonder hoofdstuk, hoe je iemand verwijderd (Wilders) uit de voor jou bekende en beschermende omgeving. MEt verbaal geweld, veroordeling en dreiging.
Een hybride tussenwereld: noch publiek, noch privé
Ademruimte
Universiteit voor Humoristiek
Luchtige samenklontering
Vallen en weer opstaan
Wil tot (on)vriendelijkheid
De bruine kroeg is dood, leve de bruine kroeg!
(Her)ontwakend tribalisme
Kabbelde troost: de kroeg als wijkplaats
Slim en glad: de samenleving als apparaat
Een wereldlijke liefdespraktijk
Het ritme van de menselijke maat (délicatesse, s'il vous plaît!)
Na sluitingstijd
Opvallende lessen uit het boek voor ons:
00:00 intro - een eerste indruk van het boek
04:50 Het masculine van de kroeg.
08:30 De mogelijkheidsvoorwaarden voor een leefbare samenleving.
10:10 De kroeg is een tegengewicht van de echokamer (social media).
12:10 Is naoberschap muffig?
15:55 De internationaal georienteerde elitaire opvatting over de ontwikkelingen versus de lokale en regionale verbindingen.
21:00 Hans heeft een rechtse politicus met verbaalgeweld uit zijn café verwijderd. Had een gesprek hier beter gepast?
25:10 Hoe creëer je veedraagzaamheid?
30:50 De luchtigheid van de kroeg, het niet echt kennen van mensen en niet intiem worden.
34:00 Is de kroeg de ideale publieke ruimte waar mensen weer met elkaar in gesprek komen?
37:00 Zo bouw je een betere samenleving - délicatesse.
38:30 Subjectief zijn als je een boek leest.
Bronnen die we genoemd hebben
Wij Nihilisten – Hans Schnitzler #boekencast afl 78
Kleine filosofie van de digitale onthouding – Hans Schnitzler #boekencast afl 120
Interview Wim Kayzer met George Steiner https://www…