Decide for Impact podcast

Vandaag bespreken we het boek Reframing - the art of thinking differently, van Karim Benammar.

Bennamar was docent aan de Universiteit van Kobe en lector aan de Hogeschool van Amsterdam. Benammar richtte in 2002 PLETHORA op, een bedrijf dat cursussen en workshops in denktechnieken aanbiedt. Hij is verbonden aan verschillende instituten, waaronder THNK School of Creative Leadership en The School of Life in Amsterdam. "Ik ben een filosoof gefascineerd door de denkkaders waarmee de wereld begrijpen"

https://www.linkedin.com/in/karimbenammar

Karim Benammar: TRANSFORMEREND DENKEN

https://www.youtube.com/watch?v=M4cXLbVehs0 TEDx talk

https://www.youtube.com/channel/UC6yZSC1HqsPVDG1qT66yJMA?

Eerdere boeken:

Denken over geld en waarde – 23 sleutelteksten (2013)

Reframing (2012)

Overvloed (2005)

coauteur van Reflectietools (2006)

Het is een bijzonder boek - bij de eerste hoofdstukken dacht ik: wat veel herhaling. Nu weet ik het wel. De hoofstukken die in deel 2 en deel 3 volgen, maken het boek leuk. Terwijl ik ook vond dat het een beetje de vorm heeft om alles door deze lens te zien. Ik heb een hamer en ga op zoek naar spijkers. Zelfs allerlei gebeurtenissen uit de geschiedenis bekijkt hij door deze lens (de rode draad achteraf zien - hindsight bias). Toch vond ik het interessant om te leren hoe ik anders naar dingen kan kijken door mijn keropvattingen te onderzoeken. Daarvoor heb ik een agent opgezet in Le Chat en gespeeld met allerlei kernopvattingen die ik heb en gekeken naar alternatieve opvattingen. Zo ook naar mijn opvatting dat dit boek vol met herhalingen zit, dat 25% van het boek ook genoeg was geweest en dat alles door deze lens wordt bekeken.

En kwam ik met Le Chat tot een nieuwe, meer gebalenceerde kernopvatting:

"Het boek Reframing van Karim Benammar is weliswaar repetitief, maar die herhaling dient een doel: het verankeren van een praktische methode die toepasbaar is in diverse contexten. Hoewel de methode soms geforceerd lijkt op bepaalde onderwerpen, biedt het boek waardevolle inzichten voor wie bereid is om ermee te experimenteren. De kracht ligt in de eenvoud en toepasbaarheid, niet in theoretische diepgang."

Bijzonder vind ik hoe hij soms voorbeelden van zichzelf en zijn eigen denken geeft waarin hij behoorlijk vast lijkt te zitten in zijn kernopvatting. Zoals in de TEDx talk over abundance.

Karim Benammar (1966) is een filosoof gespecialiseerd in transformerend denken. Hij studeerde filosofie in Engeland, de Verenigde Staten en Japan, en was docent aan de Universiteit van Kobe en lector aan de Hogeschool van Amsterdam. Benammar richtte in 2002 PLETHORA op, een bedrijf dat cursussen en workshops in denktechnieken aanbiedt. Hij is verbonden aan verschillende instituten, waaronder THNK School of Creative Leadership en The School of Life in Amsterdam.

Zijn internationale achtergrond en ervaring in zowel academische als praktische contexten maken hem een expert in het begeleiden van individuen, teams en organisaties bij het herzien van hun denkwijze. Benammar schrijft en spreekt over thema’s als overvloed, waardecreatie, en het doorbreken van vastgeroeste patronen in werk en economie. Zijn werk is gericht op het creëren van impactvolle verandering, zowel op persoonlijk als maatschappelijk niveau.

Dit boek is vooral waardevol voor iedereen die op zoek is naar manieren om vastgeroeste denkpatronen te doorbreken en nieuwe, creatieve oplossingen te vinden voor persoonlijke en professionele uitdagingen.

Deel 1 Technique

Reframing in four steps

Step 1: Determine a core belief

Step 2: Find supporting beliefs

Step 3: Construct opposites

Step 4: Determine a reframed core belief

The terminology of reframing

Why do we think what we think?

Step 1: Determine a core belief

Step 2: Mapping our supporting beliefs

The four pillars of our current frame

3 How can we think differently?

The power of opposites

Step 3a: Construct simple grammatical and linguistic opposites

Step 3b: Try different variations of these opposites

Step 3c: Make the opposites extreme

Step 4: Determine the reframed core belief

How reframing works

Getting better at reframing

Instructions and practical advice

Part II Applications

Reframing personal situations

Reframing our perspective

Reframing our patterns

Reframing change

Reframing organisations

The Semco way

Reframing business models

Proactive reframing

The price of resisting change

Part III Philosophy

Paradigms and the web of belief

Quine's web of belief

Reframing the web of belief

Kuhn's paradigm shifts

The revaluation of all values

Nietzsche and the foundations of morality

Reframing moral values

Asserting our own values

Fundamental human values

Reframing large-scale paradigms

Reframing production methods

Reframing the way we use objects

Reframing from scarcity to abundance

Reframing from taking to g…

Today, we are learning from Mila Aliana.

Mila works in the messy, uncharted spaces where complexity lives, across industries, sectors, coalitions, and multi-stakeholder systems, where things are no longer working and no one quite knows how to navigate what’s next. Mila tends to work at the level of patterns and relationships, helping people see what’s really shaping behaviour beneath the surface, not just what’s visible.

Her practice has been shaped by working across very different contexts, from government and global consortiums to sitting with indigenous elders, and Mila brings that into how she holds spaces for people to sense, relate, and move differently together. At the moment, she is closely involved in stewarding the transition of the Inner Development Goals ecosystem, staying with the tension between structure, culture, and what it actually takes to shift how we lead and work.

Let's get started...

In this conversation with Mila Aliana, I learned:

00:00 Intro - how we met and why I invited Mila Aliana

04:00 How do you become a weaver?

07:00 When we say system, it is relationships that weave together.

08:55 Time is my kin (family)

10:10 Wayfinding is the orientation.

17:25 Control is a coping strategy when we face uncertainty.

19:30 Wayfinding and weaving in the no-map territory.

21:35 Learning from sensing and knowing, and how can it be supported by science?

22:30 We are all participants in life, not answers. We are all relational.

25:20 The land is not a resource; it is our relative. Time is our kin.

25:40 I am part of the relay team that passes down to the next generation.

29:35 The fundamental question: Does it actually matter?

30:10 How do you make it possible for others to become the best version of themselves? (this part is important to me)

32:50 Does it matter to you that you know what the impact is? Why does it matter to you?

35:10 How do we make a living from this work? (important section)

36:10 If I create value, money will follow.

37:55 Translate what you work into something that people can pay for in their language.

40:10 Go where you are invited.

42:40 Separate survival from your purpose.

43:05 Design for mutual reciprocity and not transactional relationships.

45:45 Four criteria for mutual reciprocity in living systems.

Does it give mutual benefit to each other?

Is it complementary?

Are you adaptive to change?

Is it readily available?

53:30 Using the spiritual level in the decision-making.

56:55 The trust cultivated about boundaries.

58:05 The misunderstanding of purpose in your work.

1:06:40 Mila asks Erno what he will use tomorrow based on what he has learned in this conversation.

1:09:10 A before and after embodied experience in a workshop or meeting.

1:12:55 Experimentation and adaptive action.

1:15:30 Working in collaboration in a participatory process.

More about Mila Aliana:

https://www.linkedin.com/in/milaaliana/

Resources we mention:

Arnold Mindell, a quantum flirt

The Transition working group - for the transition of the IDG organisation.

Barry's Economics - YouTube channel by Barry Ferns

Diary Of A CEO Is Making You Less Successful - Barry's Economics

Vibe by Mistral (formerly Le Chat)

De Trias Economica - book by Babette Porcelijn

Zo krijgen we een economie zonder verborgen impact – Babette Porcelijn

Chantal Walg

IDG Guide

IDG skill finder

Video of the conversation with Mila Aliana

https://youtu.be/QwbVoipQQ9Q

Watch the conversation here https://youtu.be/QwbVoipQQ9Q

Summary (created with AI)

In episode 492 of the Decide for Impact podcast, host Erno Hannink interviews Mila Aliana about working in complex, uncharted multi-stakeholder systems and her role as a “chief weaver.”

Mila explains weaving as making visible the relational dynamics, patterns, narratives, and intergenerational tensions that shape behavior in living systems, and wayfinding as sensing an inner compass to move without a clear map by listening to emergence rather than controlling outcomes.

They discuss how silence and culture co-create toxicity (including reflections on rising fascism), how humans are participants in interdependent systems rather than in control, and how impact matters through relationships and ripple effects without needing recognition.

Mila shares practical guidance on earning a living through boundaries, creating value, translating work into clients’ language, building trust-based mutual reciprocity instead of transactional funnels, and choosing projects via deep knowing; they end with applying “before/after” experiences to introduce IDG work and experimenting through collaborative events and questions.

Transcript

[00:00:00] Erno Hannink: Hello, and welcome to episode 492 of the Decide for Impact podcast. Today, you're listening to the conversation with Mila Aliana. Mila wor…

Vandaag bespreken we het boek Het uur van de wolven, van Giuliano da Empoli.

Giuliano da Empoli (1973) is een Italiaans-Zwitserse politicoloog, schrijver en journalist. Hij groeide op in verschillende Europese landen, studeerde rechten aan de Sapienza-universiteit in Rome en behaalde een master in politieke wetenschappen aan Sciences Po in Parijs. Da Empoli was onder meer politiek adviseur van de Italiaanse premier Matteo Renzi en locoburgemeester van Cultuur in Florence. Momenteel is hij directeur van de denktank Volta in Milaan en doet hij onderzoek en geeft les aan Sciences Po in Parijs.

Da Empoli beweegt zich al jaren in de hoogste kringen van de internationale politiek en staat bekend om zijn scherpe analyses van macht, autoritairisme en de invloed van technologie op de samenleving. Zijn boeken, zoals "De Kremlinfluisteraar" en "Het uur van de wolven", zijn veelgelezen en worden gewaardeerd om hun diepgaande inzichten en verhalende stijl. Hij wordt gezien als een belangrijke stem in het debat over de toekomst van Europa en de democratieën.

Zijn achtergrond als adviseur en denker maakt hem tot een opvallende figuur die zowel de academische wereld als de politieke praktijk kent.

Het boek "Het uur van de wolven" van Giuliano Da Empoli is een indringend essay dat de gelijktijdige opkomst van autoritairisme en de invloed van tech-giganten en AI op onze samenleving onderzoekt. De kernboodschap is dat we in een tijdperk zijn beland waarin de oude, liberale democratische orde – met vaste spelregels, rechtsstaat en internationale samenwerking – plaatsmaakt voor een nieuwe realiteit. In deze realiteit heersen "wolven": autoritaire leiders zoals Trump, Orbán en Meloni, en tech-magnaten zoals Musk, die chaos en ontregeling gebruiken om hun macht te vergroten. Da Empoli beschrijft hoe deze krachten samenspannen en de democratie, de rechtsstaat en de internationale betrekkingen ondermijnen.

Het boek waarschuwt voor de gevaren van deze ontwikkeling en benadrukt hoe slecht de gevestigde orde hierop was voorbereid. De titel "Het uur van de wolven" verwijst naar het moment waarop de wolven – de nieuwe machthebbers – actief worden en de bestaande structuren bedreigen. Het is een oproep om wakker te worden en de schaduwzijde van de macht te herkennen en te bestrijden

het boek gaat over de crisis van de democratie en de opkomst van nieuwe, meedogenloze machtsstructuren in politiek en technologie

Wat ik mooi vind, is hoe hij met voorbeelden uit de geschiedenis laat zien dat landen en volken dit allemaal al meerdere keren hebben meegemaakt.

Inhoud

New York, september 2024

Florence, maart 2012

Riyad, november 2024

New York, september 2024

Washington, november 2024

Chicago, november 2017

Montreal, september 2024

Parijs, september 1931

Berlijn, december 2024

Rome, oktober 1998

Lissabon, mei 2023

Lieusaint, december 2024

Intro vergelijk Azteken in de 16e eeuw met de westerse democratieën tegenover de conquistadores van de tech. Zelfvernedering om uiteindelijk vernietigd te worden. Stukje bij beetje leggen de oligarchen de politiek de wil op. Er is geen twijfel mogelijk: het uur van de wolf heeft nu echt geslagen, anders blijft er geen democratie over. Europa lijkt het enige continent waarin de democratie nog wordt verdedigd.

New York, september 2024

Begint gelijk ingewikkeld met allerlei ontmoetingen en de algemene vergadering van de VN, Libanon, Israël, Iran, Rusland, Oekraïne, de politiek en ontmoetingen met de dictators rondom deze conflicten.

Boek Tony Blair met drie stadia waar politieke leiders doorheen lopen:

Als ze net aan de macht zijn, luisteren ze aandachtig. Ze weten dat ze niet veel weten.

Na een tijdje overtuigen ze zichzelf dat ze voldoende ervaring hebben opgebouwd en dat ze alles doorhebben. 'Dan heb je geen zin meer om naar anderen te luisteren.'

Maar weinigen komen in deze mature fase waarin je tot inzicht komt dat jouw ervaring niet het totaal generaal van politieke kennis is. Dan begin je weer naar anderen te luisteren.

Dit gaat vooral over het conflict in Libanon. Oorlog is weer in de mode. In de afgelopen vijf jaar zijn de militaire uitgaven met een derde toegenomen. Een periode waarin aanvallen goedkoper is dan verdedigen. De nucleaire dreiging neemt weer toe.

Florence, maart 2012

Mooie start over een werk van Da Vinci over De slag bij Anghiari.

p44 over de periodes waarin verdedigen goedkoper is dan aanvallen en perioden waarin aanvallen goedkoper is dan verdedigen. Vergelijk raketten met vliegdekschepen. Cyberaanvallen en chemische en biologische oorlog.

Riyad, november 2024

De kroonprins Mohammed bin Salma (MbS). Jong, gestudeerd op een prestigieuze universiteit. Verhaal over gasten in Ritz-Carlton die denken naar een feest gaan maanden worden vastgehouden om voorwaarden van MbS te accepteren om hun schuld te vereffenen (leverde meer dan 100 miljard op).

Je moet mensen óf strelen óf uitroeien. De e…

Vandaag het gesprek met Babette Porcelijn.

Babette is systeemdenker, schrijver en spreker op het snijvlak van economie en duurzaamheid. Ze ontwikkelde de trias economica, een principe dat economische macht scheidt en besluitvorming democratiseert.

Babette studeerde Industrieel Ontwerpen aan de TU Delft en is auteur van meerdere boeken, waaronder De verborgen impact (30.000+ exemplaren verkocht) en Het happy 2050 scenario (10.000+). In maart 2026 verscheen De trias economica – economie zonder verborgen impact..

Laten we beginnen…

Samenvatting

In aflevering 491 van de Decide for Impact podcast spreekt Erno Hannink met systeemdenker en auteur Babette Porcelijn over haar nieuwe boek De Trias Economica, Economie zonder Verborgen Impact, gepresenteerd bij De Nederlandsche Bank.

Porcelijn beschrijft hoe haar onderzoek naar milieu-impact (De Verborgen Impact) en toekomstscenario’s (Happy 2050) leidde tot de conclusie dat economische besluiten nu ondemocratisch in boardrooms worden bepaald door aandeelhouders, wat machts- en vermogensconcentratie, ongelijkheid en uiteindelijk maatschappelijke en ecologische instabiliteit veroorzaakt.

Ze koppelt dit aan de historische cyclus van opkomst en verval (Van Bavel) en pleit voor scheiding van economische machten: financiële macht, publieke regels en uitvoerende bedrijfsmacht. Voorstellen omvatten o.a. stakeholders-zeggenschap, bredere vertegenwoordiging (ook natuur en toekomstige generaties) en het uit het commerciële domein halen van de financiële sector om de groeidwang door geldschepping en rente te verminderen, met ruimte voor een sterker MKB.

Ze nodigt uit tot meedenken en experimenteren via thinkbigactnow.org.

Wat ik zoal leerde van Babette:

00:00 intro -

02:40 De lancering van het boek De Trais Economica

06:50 Waarom schrjif je een boek over de economie, als niet-econoom

8:20 De macht van het mondiale Noorden over het mondiale Zuiden waardoor we daar verborgen impact kunnen hebben.

09:00 Het vliegticket is goedkoper dan een treinticket omdat je de vervuiling niet hoeft te betalen.

10:30 Degene die getroffen worden door die beslissingen hebben geen enkele inspraak en dat is ondemocratisch.

12:00 Oorlog is iets verschrikkelijks en dat wil je voorkomen.

16:05 Het kapitalistische systeem, zoals we het nu hebben ingericht, is ondemocratisch, wat onvermijdelijk leidt tot vermogens- en machtsconcentratie.

17:00 Uitleg van de cyclus van Bas van Bavel uit het boek De onzichtbare hand. (pagina 115)

18:50 We koersen richting de fase van verval uit deze cyclus.

20:40 De rijkste helft van de wereld heeft 98% van al het bezit.

22:40 Belastingen zijn hét instrument voor herverdeling.

24:00 Belastingen zijn het beste 'goede doel' dat er is.

26:30 Zolang we nog een democratie hebben, kunnen we er iets tegen doen.

30:40 De zin van het leven is dat je bijdraagt aan de toekomst van het collectief en dat de volgende generatie succesvol kan zijn.

35:10 De trias politica als basis voor de trias economica.

35:40 De drie machten in de economie.

37:00 Aandeelhoudersvergadering vervangen door een stakeholdersvergadering.

38:00 Kapitalisme is trickle-up. Het geld gaat omhoog.

41:20 Arbeid loont niet meer en is daarom voor het arme deel van de bevolking, geld loont nu. Daar moeten we vanaf.

43:40 De financiële sector uit het commerciële domein halen, zodat geld gaat dienen in plaats van het doel is.

45:00 Groeidrang ontstaat bij de geldschepping.

49:30 De bezitters van geld willen dat het geld altijd rendeert.

51:50 Stap 1 van hoe we de trias economica gaan invoeren.

52:50 Geld kan dan stromen naar waar het nodig is, in plaats van daar waar het rendeert.

55:10 Het MKB is de vrije markt binnen de trias economica.

Meer over Babette Porcelijn:

https://thinkbigactnow.org/

https://www.linkedin.com/in/babetteporcelijn/

https://mijnverborgenimpact.nl

Boeken:

De verborgen impact (2016)

Ecopositief in vijf stappen (2020)

Het Happy 2050 scenario (2021)

De Trias Economica (2026)

Vorige afleveringen met Babette:

Samen werken naar het happy 2050 scenario – Babette Porcelijn

Andere bronnen:

Kees Klomp

prof. Klaas van Egmond

Rens van Tilburg

De onzichtbare hand - Bas van Bavel

Enshittification - Cory Doctorow

A Day in the Life of an Ensh*ttificator (video)

Natural Intelligence: Bio-inspired Innovation - Leen Gorissen

Voorzitter van de Vakbond voor (werkende) dieren- Marjolein de Rooij

Waarom we politiek niet alleen aan politici kunnen overlaten – Eva Rovers #boekencast afl 129

Geld genoeg, maar niet voor jou – Thomas Bollen #boekencast afl 135

Naar Wero - iDEAL

Adam Smith - Wikipedia

Video van het gesprek met Babette Porcelijn

https://youtu.be/fsXhERT3jzo

Kijk hier https://youtu.be/fsXhERT3jzo

Transcript van het gesprek

[00:00:00] Erno Hannink: Hallo en welkom bij aflevering 491 van d…

Vandaag bespreken we het boek Filosofie van de kroeg, van Hans Schnitzler.

Hans Schnitzler is filosoof en we bespraken eerder zijn boek Wij nihilisten en Kleine filosofie van de digitale onthouding.

Voor mij was het boek een herhaling van zetten waarin de ouderwetse kroeg de oplossing biedt voor de plek tussen de grote boze buitenwereld en de intieme besloten kring van je huis en je gezin. Een plek waar je bekenden en vreemden tegenkomt die op een gemoedelijke manier elkaar ontmoeten.

Voor mij heeft de kroeg een geur van bier. Ik drink geen alcohol en heb dat gevoel niet van de kroeg. Zelden gehad ook. Ik herken het gevoel wel van de sportvereniging en de koffietent. Een plek waar ik een kop thee drink en kan genieten van de mensen die er zijn en een gesprek heb. Bekende met een gepaste afstand.

Ik begrijp de behoefte aan een plek die vroeger de gemeenschap rondom de kerk bood, maar dan minder veroordelend. De alcohol zorgt voor een lossere sfeer. Na een paar biertjes of glazen wijn worden de lippen losser, maar de meeste mensen ook luidruchtiger.

Het boek is voor mij een verromantisering van de oude bruine kroeg die steeds minder bezocht wordt en dus langzaam verdwijnt. Een cultuur die verandert. Het voelt bijna alsof Schnitzler het liefst in deze cultuur wil blijven hangen, wat nostalgisch.

Het boek gaat ook vooral over samenleven, de samenleving. Een plek waar je gezien wordt, maar niet beoordeeld.

Het is een boekje, klein, compact, met niet veel pagina's waarin hij fijn schrijft. Maar dat kan toch nog veel tekst zijn als je het idee van de kroeg niet echt ziet als een fijne plek.

Video van de NOS over de afname van de bruine kroegen in Nederland https://youtu.be/aJtExYDiMCI

Inhoud

Berichtje vooraf: een café-overpeinzing

Een eerste verkenning van het terrein: ik versus wij

Een confrontatie als teken aan de wand

Een hybride tussenwereld: noch publiek, noch privé

Ademruimte

Universiteit voor Humoristiek

Luchtige samenklontering

Vallen en weer opstaan

Wil tot (on)vriendelijkheid

De bruine kroeg is dood, leve de bruine kroeg!

(Her)ontwakend tribalisme

Kabbelde troost: de kroeg als wijkplaats

Slim en glad: de samenleving als apparaat

Een wereldlijke liefdespraktijk

Het ritme van de menselijke maat (délicatesse, s'il vous plaît!)

Na sluitingstijd

Berichtje vooraf: een café-overpeinzing

Hoe samen te leven - een belichaamde interactiviteit

onderzoeken wat de mogelijkheidsvoorwaarden zijn voor een leefbare samenleving

Een eerste verkenning van het terrein: ik versus wij

Een extreem ik-tijdperk waarin we de ander hard nodig hebben met toenemende ongelijkheid en polarisatie.

Niets muffigs aan naoberschap - je kan op de buurt rekenen en de buurt kan op jou rekenen. P20

Een tirannie van het persoonlijk (p25) - meritocratie

Oefenruimtes voor het 'goede leven' - mooi p31

Symbool voor de Europese geest - ik zou dan eerder samen eten aan een grote tafel kiezen als in het zuiden van Europa.

P32 koffiehuizen vind ik logischer dan de kroeg, meer een noord-Europese gelegenheid, meer in het geniep. Zuid-Europees is meer op straat, aan tafel, op het terras.

Een confrontatie als teken aan de wand

Bijzonder hoofdstuk, hoe je iemand verwijderd (Wilders) uit de voor jou bekende en beschermende omgeving. MEt verbaal geweld, veroordeling en dreiging.

Een hybride tussenwereld: noch publiek, noch privé

Ademruimte

Universiteit voor Humoristiek

Luchtige samenklontering

Vallen en weer opstaan

Wil tot (on)vriendelijkheid

De bruine kroeg is dood, leve de bruine kroeg!

(Her)ontwakend tribalisme

Kabbelde troost: de kroeg als wijkplaats

Slim en glad: de samenleving als apparaat

Een wereldlijke liefdespraktijk

Het ritme van de menselijke maat (délicatesse, s'il vous plaît!)

Na sluitingstijd

Opvallende lessen uit het boek voor ons:

00:00 intro - een eerste indruk van het boek

04:50 Het masculine van de kroeg.

08:30 De mogelijkheidsvoorwaarden voor een leefbare samenleving.

10:10 De kroeg is een tegengewicht van de echokamer (social media).

12:10 Is naoberschap muffig?

15:55 De internationaal georienteerde elitaire opvatting over de ontwikkelingen versus de lokale en regionale verbindingen.

21:00 Hans heeft een rechtse politicus met verbaalgeweld uit zijn café verwijderd. Had een gesprek hier beter gepast?

25:10 Hoe creëer je veedraagzaamheid?

30:50 De luchtigheid van de kroeg, het niet echt kennen van mensen en niet intiem worden.

34:00 Is de kroeg de ideale publieke ruimte waar mensen weer met elkaar in gesprek komen?

37:00 Zo bouw je een betere samenleving - délicatesse.

38:30 Subjectief zijn als je een boek leest.

Bronnen die we genoemd hebben

Wij Nihilisten – Hans Schnitzler #boekencast afl 78

Kleine filosofie van de digitale onthouding – Hans Schnitzler #boekencast afl 120

Interview Wim Kayzer met George Steiner https://www…

Vandaag het gesprek met Daniëlle de Jonge.

Daniëlle is veelgevraagd spreker, bestsellerauteur en podcasthost. Vanuit haar expertise van klantgerichtheid en commerciële slagkracht helpt ze bedrijven om zakelijk onweerstaanbaar aantrekkelijk te zijn. Met haar nieuwste boek ‘Planeetaardige zaken’ laat ze zien dat dit uitstekend hand in hand gaat met duurzaamheid en toekomstgericht zakendoen.

Laten we beginnen…

Samenvatting

In aflevering 490 van de Decide for Impact podcast spreekt host Erno Hanink met Daniëlle de Jonge, spreker, bestseller-auteur en podcast-host, over haar nieuwe boek Planeetaardige Zaken met tips voor toekomstgerichte organisaties.

De Jonge vertelt hoe ze twee hectare akkergrond kocht en omvormde tot natuur, en hoe ze via stichting Meer Natuur (waarvan zij voorzitter is) en via Dierdonatie natuur- en dierenprojecten ondersteunt.

Ze schreef het boek om haar expertise in klantgerichtheid en commerciële aantrekkingskracht te verbinden met duurzaamheid, met focus op ‘plantaardige’ oplossingen zoals voeding, biobased materialen, composteerbare verpakkingen, gezondheid en natuurherstel.

Ze benadrukt praktische stappen, positief framen, ‘doe iets’, en dat iedereen in een organisatie invloed heeft. Ook bespreken ze betaalde versus vrijwillige impact, het belang van samenwerking tussen bedrijven en het zichtbaar maken van duurzaam gedrag.

Wat ik zoal leerde van Daniëlle:

00:00 intro -

03:35 Zo koop je een stuk akkerland om er weer natuur van te maken.

06:50 Stichting Meer Natuur gaat grond kopen met behulp van donateurs en crowdfunding om natuur te behouden of ontwikkelen.

08:55 De reden om Planeetaardige zaken te schrijven.

10:05 De oorsprong van het idee voor dit boek.

13:10 De focus van 2026 is om klanten erbij te krijgen die de groenere kant op willen.

15:20 Impact maken en de beleving van wat dat waard is.

18:50 Verdeling van werken voor een inkomen en vrijwilligerswerk voor de maatschappij, de wereld, de natuur...

22:45 Dit heeft ze gebruikt uit alle boeken die ze o.a. als managementboek recensist heeft gelezen bij het schrijven van dit boek.

26:25 De invloed die iedereen heeft en een goed voorbeeld uit de praktijk van hoe dit werkt.

27:45 Practice what you preach, én preach what you practice. De handafdruk vergroten.

32:00 Benadruk de positieve dingen die het je oplevert.

40:40 De bedrijven weten het, maar de argeloze consument heeft geen idee.

41:10 Ik wil in één generatie veranderen wat er in twee generaties kapot is gemaakt.

53:00 Wil je een grote transitie laten slagen, dan moet je minder bang zijn voor concurrentie.

54:10 De belangrijkste systeemverandering: weg gaan van het concurrentiemodel om samen verder te komen.

56:50 De bewuste keuzes bij de productie van het papieren boek en het weer delen.

Dat je meer mensen meekrijgt met een positief verhaal dan met een negatief verhaal.

Meer over Daniëlle de Jonge:

https://www.linkedin.com/in/danielledejonge/

danielledejonge.nl

dierendonatie.nl

Boeken:

Planeetaardige zaken (2026)

‘Extreem klantgericht’ (2022)

Human2Human: de nieuwe Klantrelatie (2015)

Verleid de klant (2013)

Vorige afleveringen met Daniëlle:

https://decideforimpact.com/show194/ - 18 april 2019

https://decideforimpact.com/authetieke-zelf-verkooptechniek-danielle-de-jonge/ - 2 oktober 2015

Andere bronnen:

Dyon Temming - Social design in een veranderend landschap

Buitenburo – Landschappelijke en maatschappelijke ontwikkeling

Agroforestry Netwerk Gelderland

Stichting Meer Natuur

Africa Wood Grow

Land van Ons - Draag bij aan herstel van landschap en biodiversiteit

Idealistisch en pragmatisch dansen met klanten – Liliana Rengifo

De Ondernemers Boekencast

Geschiedenis voor morgen – Roman Krznaric #boekencast afl 112

De goede voorouder – Roman Krznaric #boekencast afl 53

Hoe ga je kwetsbaar transparant ondernemen? – Anne Pleun van Eijsden

Leontine Jacobs - The Alliance (podcast gesprek met Danielle)

Video van het gesprek met Daniëlle de Jonge

https://youtu.be/2mmE2BGulfU

Kijk hier https://youtu.be/2mmE2BGulfU

Transcript van het gesprek

[00:00:00] Erno Hannink: Hallo en welkom bij aflevering 490 van de Decide for Impact podcast. Vandaag het gesprek met Danielle de Jonge. Danielle is veelgevraagd spreker, bestseller-auteur en podcast-host. Vanuit haar expertise van klantgerichtheid en commerciële slagkracht helpt ze bedrijven om zakelijk onweerstaanbaar aantrekkelijk te zijn.

Met haar nieuwste boek Planeetaardige Zaken laat ze zien dat dit uitstekend hand in hand gaat met duurzaamheid en toekomstgericht zaken doen. Mijn naam is Erno Hanink en ik deel mijn opgenade kennis ervaringen en expertise met jou. Ik ben een coach voor ondernemers zodat ze besluiten nemen om hun impact te groeien.

Dit was een heel mooi gesprek met Danielle waarbij ik geleerd heb over hoe je zaken doet op een…

Vandaag bespreken we het boek Wachten, een levenshouding, van Dirk de Wachter.

Waarom wachten als het sneller kan? Dat is het gevoel van de ondernemer. Terwijl wachten, ruimte maken, veel oplevert. Denk aan betere beslissingen, focus, meer aandacht voor de lange termijn, betere relaties. Dat is waar dit boek je inspiratie kan geven. Hoe je ruimte maakt voor een beter resultaat.

Dirk de Wachter is psychiater-psychoterapeut en hoogleraar. We bespraken eerder Borderline Times van hem en andere bekende boeken van hem zijn De van het ongelukkig zijn en Vertroostingen.

Hij is een graag geziene gast in Nederlandse programma’s zoals Buitenhof https://www.youtube.com/watch?v=JMU8KDnfwBQ .

Dit is een video van VPRO boeken met Dirk over het boek Wachten https://www.youtube.com/watch?v=lqbMClKHEXE

https://nl.wikipedia.org/wiki/Dirk_De_Wachter

Hij is naar eigen zeggen erg beïnvloed door filosoof Emmanuel Levinas en schrijver Michel Houellebecq. In 2021 maakte Dirk De Wachter bekend dat hij kanker heeft.

Voor mij is het een heerlijk boek waarin De Wachter het belang van wachten en stilstaan in de snelle wereld verduidelijkt. Dit doet hij vanuit verschillende standpunten, persoonlijk uit zijn eigen leven of in zijn praktijk. De hoofdstukken zijn kort, ongeveer 10 pagina's, en het leest gemakkelijk. Het is fijn om het per hoofdstuk te lezen en dan te laten bezinken. Wat ik soms lastig vind, zijn de Franse stukjes tekst die niet vertaald zijn. Zo goed is mijn Frans niet.

De inhoudsopgave

Wachten

Wachten, een levenshouding

Wachten bij de bakker

Wachten en wondere gedachten

Wachten zonder verwachting

Wacht niet te lang, maar wacht als het kan

Dichter bij het wachten

Wachten op de verdieping

Wacht maar, niet alles moet nu

Wachten op de liefde

Wachten om de tijd te doden

Wacht eens… bidden we nog?

Wachten op slecht nieuws

Het museum van De Wachter

Wachten op wat nog komen gaat

Wachten

Hij vertelt over zijn vriend en mentor Sam IJsseling en hoe het idee voor dit boek ontstond in 2009. Een beschouwing over het wachten. Waarbij Dirk opmerkt dat zijn achternaam de essentie van het leven bevat: de wachter.

Wachten, een levenshouding

Het wachten zonder verwachting (Heidegger Gelassenheit ist das Warten ohne Erwartung)

Mensen misbruiken soms het ‘wachten’ als alibi om niets te doen. Dat is niet de levenshouding die Dirk bedoelt, die zelf , nu de kinderen ouder zijn, harder werkt dan ooit. Niets doen is je verantwoordelijkheid ontlopen, zegt hij zelfs. Het is niet de verbinding met de ander aangaan.

Wachten is niet niets doen.

Wandelen en wachten gaan goed samen. Hij noemt de flaneur. Wandelen en wachten, zonder doel. De Wachter wandelt vaak over kerkhoven. Verbinding aangaan met anderen, de doden.

Bijzondere moment van zijn oom, die in een woonzorgcentrum wachte op zijn dood.

Wachten bij de bakker

Het wachten in de rij, buiten, voor de bakker. Een boekje lezen in de rij. Het verhaal over Bernard Dewulf die hij daar ziet in die rij, twee weken later overlijdt, de ontmoeting met zijn weduwe na een lezing.

Lezen tijdens het wachten is heerlijk. 

Het uitkijken (wachten) naar iets lijkt niet meer te kunnen. We willen spullen en het resultaat zo snel mogelijk. Terwijl het wachten op dat resultaat net zo mooi is, of zelfs mooier dan het resultaat zelf.

Zo beschrijft hij het werk van Levinas en het werk en wachten op het resultaat. Zoals de eerste appels van je eigen appelboom.

Als afsluiting zegt hij nog dat we in de coronatijd hebben geleerd om te wachten en verbinding te maken.

Wachte…

Vandaag het gesprek met Liliana Rengifo.

Liliana is geboren en getogen in Colombia en kwam als Operational Excellence specialist naar Nederland. Sinds de geboorte van haar zoons, Thomas en Matias, zet zij zich in als wereldverbeteraar. Ze startte met maatschappelijk verantwoord ondernemen voor alleenstaande moeders en koffieboeren in haar moederland. Sinds 2021 richt ze zich op de grondoorzaak van veel ongelijkheid en instabiliteit: klimaatverandering, via haar initiatief The Carbon Zero Club.

Laten we beginnen…

Samenvatting

In aflevering 489 van de Decide for Impact podcast spreek ik met Liliana Rengifo, een in Colombia geboren Operational Excellence Specialist die via liefde en werk naar Nederland kwam.

Ze legt uit dat operational excellence draait om continu verbeteren en verspilling verminderen (Lean/Six Sigma/TPM) en vertelt hoe ze na de geboorte van haar zoons startte met maatschappelijk verantwoord ondernemen voor alleenstaande moeders en koffieboeren in Colombia.

Door misoogsten en stijgende kosten zag ze klimaatverandering als grondoorzaak en richtte ze zich sinds 2021 via de Carbon Zero Club op CO2-reductie.

Ze bespreekt hoe verslapte wetgeving en onzekerheid (stikstof, netcongestie) bedrijven doen wachten, waarom ze met klanten buiten haar bubbel werkt, en hoe de club als coöperatie richting steward-ownership wil opschalen met een academy voor zzp’ers, projectmanagers en partners om besparingen, meerjarenplannen, implementatie en gedragsverandering te realiseren.

Wat ik zoal leerde van Liliana:

00:00 intro -

02:10 Uitleg wat Operational Excellence is.

05:15 De grenzen opzoeken en verder duwen.

07:10 Uitdaging in de duurzaamheidsmarkt na de aanpassing van de Europese wetgeving.

08:40 De spagaat van bedrijven rondom de stikstof en wet- en regelgeving.

12:10 De worsteling van Liliana toen ze Nederlander werd.

13:55 Rouw om het verlies en afscheid nemen. In gesprek blijven.

19:40 De focus op carbon.

21:40 Het effect van de klimaatverandering voor de koffieboeren.

23:05 'Earth says shrink. Business says growth. We say both.' - Idealistisch en pragmatisch.

26:00 Definitie van groei: met minder meer kunnen doen en de goede dingen doen. Meer genieten.

28:50 Voorbeelden van anders groeien dan met meer spullen.

31:10 Je lichaam is meer dan alleen je hoofd.

32:30 Ze zijn een club gestart omdat ze weten dat ze het alleen samen met anderen kunnen.

34:30 De voorbereidingen om een steward-owned bedrijf te worden.

36:30 We hebben professionals nodig in de duurzaamheidswereld.

40:40 Een overzicht van praktische stappen om CO2-uitstoot te verminderen.

43:20 Mensen meenemen, aantrekkelijk maken om duurzaam gedrag te tonen.

46:10 De voordelen voor de ondernemer van de transitie naar duurzaam en regeneratief werken.

48:10 De voordelen voor de ondernemer om bij te dragen aan een soeferein Europa en als bedrijf meer autonomie krijgt.

51:10 Samen met de partners dansen, groeien en ontwikkelen.

52:00 Het lijkt alsof mensen een andere kijk hebben op duurzaamheid privé dan op het werk.

56:10 Vanuit Operational Excellence samen met de klant te kijken welke stappen er mogelijk zijn voor de eerste verbeteringen.

57:10 Mensen weten het al; ze hoeft alleen het proces te faciliteren zodat het gebeurt.

Meer over Liliana Rengifo:

https://www.linkedin.com/in/liliana-rengifo-impact/

https://thecarbonzero.club

Andere bronnen:

Samen werken naar het happy 2050 scenario – Babette Porcelijn

Stichting Think Big Act Now - kennis over impact

Efeso

Kees Klomp

KlimaatGesprekken | Workshops en training voor

De verborgen impact - Babette Porcelijn

Jan Rotmans

Arne Eindhoven

Video van het gesprek met Liliana Rengifo

https://youtu.be/xDQj2zlQdtg

Kijk hier https://youtu.be/xDQj2zlQdtg

Transcript van het gesprek

[00:00:00] Erno Hannink: Hallo en welkom bij aflevering 489 van de Decide for Impact podcast. Vandaag het gesprek met Liliana Rengivo. Liliana is geboren en getogen in Colombia en kwam als Operational Excellence Specialist naar Nederland. Sinds de geboorte van haar zoons, Thomas en Matthias, zet ze zich in als wereldverbeteraar.

Ze startte met maatschappelijk verantwoord ondernemen voor alleenstaande moeders en koffieboeren in haar moederland. Sinds 2021 richtte ze zich op de grondoorzaak van veel ongelijkheid en instabiliteit, klimaatverandering, via het initiatief de Carbon Zero Club. Mijn naam is Erno Hanink en ik deel mijn opgedane kennis, ervaringen en expertise met jou.

Ik coach ondernemers zodat ze besluiten nemen om hun impact te groeien voor het kijken. Dit gesprek met Liliana vond ik super interessant en leerzaam om te leren over hoe ze is begonnen, wat ze heeft gedaan en wat de resultaten zijn tot nu toe. Laten we beginnen. Welkom in de nieuwe podcastaflevering. Dit keer spreek ik met Liliana Rengifo.

Goed? Ik doe mijn best. Welkom, Lili…

Vandaag bespreken we het boek Geld genoeg, maar niet voor jou van Thomas Bollen.

De ondertitel is: Hoe heroveren we de macht over ons geld?

Hij werkte korte tijd voor een aantal consultancy organisaties, maar is sinds 2016 werkzaam voor Follow the Money en schrijft daar over geld en woont in de Achterhoek :-) Hij sprak met Martin Wolf, werkte met Karlijn aan het waterwerk van ons geld met Carlijn Kingma en schrijft over de digitale euro.

https://www.linkedin.com/in/thomas-bollen-028596b

https://www.ftm.eu/author/thomas-bollen

Het boek was voor mij waardevol en gaf veel inzicht in wat er in de financiële en geldwereld speelt. Via Heidi Leenaarts had ik al wat verhalen gehoord over de financiële wereld, dat banken geld creëren met een druk op de knop en 97% van het geld circuleert in de financiële wereld en maar 3% in de echte wereld. https://decideforimpact.com/show464-de-nieuwe-economie-in-de-praktijk-heidi-leenaarts/ 

In het boek wordt dit allemaal uitgelegd in begrijpelijke taal in gesprekken met verschillende mensen in deze wereld die er wel over durven te praten omdat hun baan/inkomen er niet meer vanaf hangt. Wat me opviel, is hoeveel geld er wordt verdiend in deze financiële wereld, zoals bij banken, maar altijd met een vangnet voor de burger. Als het misgaat, grijpt de overheid vaak in om ze te redden, waardoor de echt vermogenden zich verrijken ten koste van de rest van de burgers.

Thomas gelooft in de toekomst van de digitale euro die door de centrale banken wordt uitgegeven en gecontroleerd. Dit zou aanzienlijk in de kosten besparen en de risico’s verminderen. Maar de financiële wereld heeft een grote lobby-macht en stagneert dit proces. Je krijgt ook een inkijkje in de cryptowereld, waar ik een soort piramidespelgevoel aan heb overgehouden. Daarnaast heb ik een goed gevoel overgehouden aan de digitale euro.

Belangrijke bevindingen van het boek zijn dat als je de (financiële) markten de vrije hand geeft, ze uiteindelijk altijd ervoor zorgen dat ze zelf meer verdienen en dat dit ten koste gaat van de burger. Zeker wanneer het geldstelsel geprivatiseerd is, zoals nu. Private banken creëren geld. Banken hebben duidelijke afspraken nodig om te voorkomen dat ze bij een bankrun de banken ten onder dreigen te gaan en dat de overheid dit telkens moet oplossen. Dus hogere ondergrens van hoeveel van het geld dat ze uitgeven ook zelf moeten hebben als onderpand.

Het kritische punt is misschien dat het veel is en dat ik soms het overzicht verloor tijdens het lezen. Dit zie je ook terug in het register van namen die Bollen in het boek noemt, het zijn er veel.

Voor iedere persoon die met geld werkt, is dit een belangrijk boek om te lezen. Je leert beslist dingen over geld en de financiële wereld die je nog niet wist. Hopelijk gaat dat helpen om deze wereld te transformeren. Als je, zoals ik, druk maakt over inkomen en vermogensongelijkheid, dan ontdek je dat het allemaal nog veel erger is dan je had gedacht. Het boek geeft me ook een wat mistroostig gevoel. Er verandert weinig.

Het is een uitgebreid boek met 300 pagina's. De hoofdstukken zijn kort en goed afzonderlijk te lezen. We kregen het van Follow The Money. Dank daarvoor. 

Actueel: artikel FD vandaag 5 feb 2026  ‘Verlaag de Europese kapitaaleisen, de banken hebben hun lesje heus wel geleerd’ - Politici en toezichthouders in Europa begrijpen onvoldoende dat een sterke economie een sterke financiële sector nodig heeft, zegt president-commissaris Lorenzo Bini Smaghi van Société Générale.

Na het lezen van dit boek kijk ik hier anders tegenaan.

Inhoud

Woord Vooraf

Proloog: Wat rekeninghouders zelden weten

In het ‘Fort Knox van Europa

Wakker worden in The Truman Show

De toren van Basel

Wij zijn de 99 procent

In de ban van schuld

De vergeten wetenschap

Buitenbeendjes in actie

De saaiste bank van Nederland

De grote doorbraak

De Europese Doomsday Machine

De ontdekking vaan digitaal centraalbankgeld

Wat het licht niet verdraagt, woekert in de schaduw

De bankiers van de cryptowereld

Het antwoord is ‘nee’

One coin to rule them all

Karaktermoord

Publiek geld naar private zakken

Chantage door de tech-miljardairs

‘Zeg nee tegen CBDC’

De radicale keuze

Woord Vooraf

De opening van het boek gaat gelijk in op de problematiek in de wereld, zoals inkomens- en vermogensongelijkheid, de concentratie van geld en macht en de afbraak van de democratie. Hierover hebben we al vaker gesproken. Maar wat Thomas dan doet, is de connectie leggen met het geldstelsel.  Dat hebben we nog niet eerder besproken, volgens mij. Hij noemt ook het grootste probleem hierin: de financiële geletterdheid die macht geeft en de financiële macht van de sector. Een van de machtigste en best georganiseerde lobby’s ter wereld.

De macht over ons geld is de afgelopen 40 jaar steeds meer in private handen gekomen.

Proloog: Wat rekeninghouders zelden weten

Met een aantal sterke voorbeelde…

Vandaag het gesprek met Marianne Lefever.

Marianne is stedenbouwkundig ontwerper en expert in duurzame en gezonde stadsontwikkeling met meer dan 18 jaar ervaring in Europa en Noord-Amerika. Ze is operationeel directeur bij PosadMaxwan in Den Haag en is gepassioneerd door de vraag hoe onze leefomgeving onze gezondheid beïnvloed. Daarom onderzoekt ze samen met gemeenten, regio's en provincies hoe we actief kunnen werken aan een gezondere leefomgeving. Hoe kunnen we dit als inspirerend toekomstbeeld inzetten om betere ruimtelijke keuzes te maken?

Laten we beginnen…

Samenvatting

(met behulp van AI gegenereerd)

In aflevering 488 van de Decide for Impact podcast spreek ik met Marianne Lefever, stedenbouwkundig ontwerper en expert in duurzame en gezonde stadsontwikkeling, operationeel directeur bij PosadMaxwan in Den Haag.

Marianne legt het concept “unreasonable innovation” uit: niet blijven hangen in incrementele verbeteringen of crisistunnelvisie (zoals alleen ‘bouwen, bouwen, bouwen’ bij de woningcrisis), maar de volledige opgave—wonen, gezondheid, klimaat, mobiliteit en samenleving—integraal begrijpen om tot systeeminnovatie te komen.

Ze bespreekt woningdruk in Europa en Noord-Amerika, de dalende inwonersdichtheid door kleinere huishoudens, urban sprawl en monofunctionele wijken die autoverslaving en lange pendeltijden veroorzaken, met negatieve effecten op sociale cohesie en gezondheid (o.a. een Zweedse studie over langere commute en hogere scheidingskans).

Het gesprek gaat ook over participatief en inclusief ontwerp, met een voorbeeld uit Dordrecht (De Staart) waar een ‘strandje’-plan weerstand opriep omdat veel bewoners niet konden zwemmen, waarna via gesprekken met diverse groepen en het versterken van bestaande ontmoetingsplekken een andere aanpak ontstond.

Marianne beschrijft haar verschuiving van technologische duurzaamheid naar het centraal zetten van menselijk welzijn naast planetaire doelen, met voorbeelden rond watermanagement, kritiek op grootschalige technologische oplossingen en het belang van natuur voor stressreductie, microbioom en gezondheid.

Ze waarschuwt voor ‘solutionisme’ (zoals filters met toegevoegd microbioom) en pleit voor steden bouwen met natuurlijke principes (biomimicry). Verder bespreekt ze gelijkwaardigheid en het voorkomen van gentrificatie door gemengde woningtypologieën en betaalbaarheid, het in kaart brengen van sociale netwerken en het voorbeeld Regent Park in Toronto met een sociaal charter waaraan ontwikkelaars zich moesten houden.

Ze stelt dat wonen een investeringsproduct is geworden in plaats van een basisrecht, wat structurele betaalbaarheid ondermijnt.

PosadMaxwan werkt volgens “omgekeerd ontwerpen”: starten bij ondergrond, blauw-groene netwerken en sociale structuren, daarna actieve mobiliteit en OV, voorzieningen en pas als laatste woning- en werklocaties.

Tot slot vertelt Marianne dat ze zich vooral een teamspeler en intrapreneur voelt in het leiden van een bureau van bijna 75 mensen.

Wat ik zoal leerde van Marianne:

00:00 intro -

02:45 We worden met z'n allen niet meer gezonder. Een gezonde levensjaren gaan achteruit.

03:25 De unreasonable innovation - een systeeminnovatie.

05:55 In de westerse landen krimpt de bevolking, maar we worden alsmaar ouder.

12:00 Als je pendeltijd meer dan 45 minuten is dan heb je meer dan 40% kans op een scheiding (Zweeds onderzoek)

15:10 Een straatje erbij lijkt een snelle oplossing, maar we moeten goed nadenken over welk soort samenleven we aan het creëren zijn.

Meer over Marianne Lefever:

https://www.linkedin.com/in/marianne-lefever/

www.posadmaxwan.nl

https://www.youtube.com/watch?v=fzdBMmt0MCc

https://www.youtube.com/watch?v=bPg8x43FBVQ

Andere bronnen:

Vincent Luyendijk https://www.linkedin.com/in/vincentluyendijk/

boek Happy City

Video van het gesprek met Marianne Lefever

https://youtu.be/bF2a_Q-2Djw

Kijk hier https://youtu.be/bF2a_Q-2Djw

Transcript van het gesprek

[00:00:00] Erno Hannink: Hallo en welkom bij aflevering 488 van de Decide for Impact podcast. Marianne is stedenbouwkundig ontwerper en expert in duurzame en gezonde stadsontwikkeling, met meer dan 18 jaar ervaring in Europa en Noord-Amerika. Ze is operationeel directeur bij PosadMaxwan in Den Haag en is gepassioneerd door de vraag hoe onze leefomgeving onze gezondheid beïnvloedt.

Daarom onderzoekt ze samen met gemeenten, regio's en provincies hoe we actief kunnen werken aan een gezondere leefomgeving. Hoe kunnen we dit als inspirerend toekomstbeeld inzetten en betere ruimtelijke keuzes maken? Mijn naam is Erno Hanink en ik deel mijn opgedane kennis, ervaringen inzichten met jou.

Ik coach ondernemers zodat ze besluiten nemen om hun impact te groeien. Dit was een supermooi gesprek die heel anders van de andere onderwerpen in podcast was, maar toch ook iedereen raakt. Het gaat namelijk over onze eigen leefomgevin…

Vandaag bespreken we het boek, Intiem verzet van Josep Maria Esquirol.

De ondertitel is: Naar een filosofie van nabijheid

Josep Maria Esquirol Calaf (geboren in 1963 in Mediona) is een Catalaanse filosoof, essayist en hoogleraar filosofie aan de Universiteit van Barcelona. Hij leidt de Aporia Research Group, die zich bezighoudt met hedendaagse filosofie en in het bijzonder met de relatie tussen filosofie en psychiatrie.

https://en.wikipedia.org/wiki/Josep_Maria_Esquirol_Calaf

La resistència intima. Ensayo de una filosofia de la proximidad

https://www.youtube.com/watch?v=rcxR_l1_I5E (gesprek) - Engelse ondertiteling aanzetten.

Voor mij was het een ingewikkeld boek. Ik had moeite om erdoorheen te komen en heb dan ook niet alles gelezen. Daar zit voor mij ook een soort tweestrijd in, ik denk dat je dit soort boeken niet in één ruk (of in twee weken) moet uit willen lezen. Het heeft ruimte nodig om te herlezen, om te bezinnen en te filosoferen. Tegelijkertijd had ik het boek nooit uitgelezen als we deze deadline niet hadden. Dan was het blijven liggen en had ik veel liever het boek Wachten gelezen van De Wachter. Daar ben ik in begonnen en het leest weg.

Lastig vind ik alle filosofen die hij aanhaalt, quotes uit boeken, en met delen is hij het wel eens en met anderen niet. Het voelt soms zinloos wat hij beschrijft voor mij. Ook de woorden die gebruikt worden zijn voor mij niet altijd bekend of duidelijk.

Inhoudsopgave

De warme maaltijd op tafel (moment)

I Ontwrichting en verzet

II Het niets en de nihilistische ervaring in kaart gebracht

De tuin bewerken (moment)

III Terug naar huis

IV Lofzang op het alledaagse: hoe eenvoudig het leven kan zijn

V Korte medische overpeinzing

VI Zelfzorg zonder narcisme

VII Niet zwichten voor het dogmatische van de actualiteit

Subatomisch zweet (moment)

VIII De oceaan of de woestijn?

IX De essentie van taal als beschutting

X Een metfysica van het verbond

De warme maaltijd op tafel (moment)

Samenleven staat of valt met samen eten. (past in de Mediterane cultuur)

I Ontwrichting en verzet

Bestaan is jezelf vormgeven, en daarmee verzet plegen.

Leven is jezelf ontplooien (tegenpool bij life coaches van verzet) een persoonlijk uniek pad naar het geluk, overbodige sofisterij - middelmatigheid.

Verzet tegen tirannieën is verzet tegen de ontwrichting.

Een goed leven is niet het summum.

II Het niets en de nihilistische ervaring in kaart gebracht

Het nihilisme staat voor een gebrek aan waarden, het besef dat we de betekenis van ons bestaan niet kunnen doorgronden met concepten als doel, eenheid en waarheid. p29

De confrontatie met jezelf: enerzijds sta je oog in oog met het niets, maar anderzijds is het de beste manier om tot rust te komen. p33

De tuin bewerken (moment)

Mooi in het verhaal hoe ze de man ontmoeten die de actualiteit niet volgt. Geen grootgrondbezitter, maar wel genoeg om van te leven met zijn kinderen. Door het werk op het land houden ze drie grote rampen van het lijf, de verveling, de ondeugd en de honger.

Gedachtenloos werken maakt het leven draaglijk. Zingeving is te vinden in nabijheid.

III Terug naar huis

Het huis is een veilige plek om naar terug te keren. De beschutting, de rust die intimiteit biedt. Het gaat om bescherming en gastvrijheid.

De gifteconomie gaat niet uit van groei, maar van volharding en herhaling.

IV Lofzang op het alledaagse: hoe eenvoudig het leven kan zijn

In plaats van steeds op zoek gaan naar het buitengewone, ons verwonderen over de eenvoud om ons heen, en leren het te waarderen.

p60 en 61

Het gemiddelde leven wordt ondergewaardeerd.

Ons bestaan is een verblijf in de nabijheid.

V Korte medische overpeinzing

VI Zelfzorg zonder narcisme

VII Niet zwichten voor het dogmatische van de actualiteit

Subatomisch zweet (moment)

Dit hoofdstuk begreep ik niet.

VIII De oceaan of de woestijn?

IX De essentie van taal als beschutting

X Een metfysica van het verbond

Opvallende lessen uit het boek voor ons:

00:00 intro - een eerste indruk van het boek, het boek leest lastig

08:15 Een reactie is op onze wereld van social media en te veel media. Terug naar de kern, naar minder.

13:05 Samenleven staat of valt met samen eten.

16:10 Leven is je verzetten.

16:35 Onverzettelijk verzet tegen de zelfgenoegzaamheid van de massa.

17:20 Het Nederlandse woord samenleven is de kern van dit verzet. De redzame burger is het tegenovergestelde van samenleven.

18:35 Life coaches die zeggen dat je naar je persoonlijke unieke pad naar geluk moet zoeken, dit is overbodige sofisterij .

19:25 Verzet tegen tirannieën is verzet tegen de ontwrichting.

Het glorificeren van het simpele bestaan door Esquirol.

26:10 Solidariteit neemt de vorm van een huis aan, en ongastvrij is geen huis.

27:30 De gifteconomie gaat niet uit van groei, maar van volharding en herhaling, totdat iedereen een huis en te eten heef…

Today, we are learning from Priscilla Zamora Politis.

Priscilla is a global leadership mentor, speaker, and social entrepreneur working at the intersection of conscious leadership, work and life transitions and community.

With over 15 years of international experience, she has supported leaders, organizations, and networks across Latin America, Europe, and the Middle East to navigate change with clarity, humanity, and inner alignment.

Priscilla is a LinkedIn Top Voice, a UAE Golden Visa holder as a content creator, and now she's creating Beyond Work, a platform exploring new paradigms of leadership, work, and life beyond hustle.

Her work is deeply inspired by community living, the Inner Development Goals (both expressed as being an Emerge Lakefront alumni), and has the belief that meaningful work should expand life — not consume it.

Let's get started...

https://youtu.be/FnCTwt6h9t4

Deze video (short) is een klein stuk uit het gesprek. Voor de gehele audio of video kijk je hieronder.

In this conversation with Priscilla Zamora, I learned:

00:00 Intro -

02:30 Living between three continents.

04:05 Learning in the personal development or spiritual path.

05:40 Developing your life based on the expectations of others.

07:15 At a conference, leave the seat next to you intentionally open for someone who needs to sit next to me, can.

10:00 Worked 10 years and 1 day in the corporate world, then she felt emptiness.

13:00 She decided to take a year off to discover what she wanted to do and took many courses.

16:00 How do you talk with people who know the 'old' you?

21:50 Experiencing closeness and life-changing friendships in the community.

25:40 The fixer mindset as the foundation for entrepreneurship.

33:50 Not scaling up businesses to help more people and have more impact.

38:50 How inner development helps people to work towards a better future.

41:00 Intentionally designing the most beautiful life I can get.

42:50 Bringing the South American perspective to Europe.

43:54 The IDG organisation is working a lot on reflection, theories and the framework. Where is the action?

45:00 The balance between Sweden, South America and Dubai.

46:30 The IDG Summit in 2023 was a very white and European environment.

48:00 We don't see pain in the IDG environment.

52:05 Working on the being in organisations.

54:35 People are longing to talk about spirituality at work.

59:00 Coming to the end of the second liminal phase.

1:00:05 If you are going through a crisis, embrace it with devotion. Look the pain in the eye.

1:09:05 Small is beautiful. Small businesses. Small communities. Small impact.

Navigating Life Transitions with Priscilla Zamora Politis: Conscious Leadership and Inner Development

In episode 487 of the Decide for Impact podcast, Erno Hannink has a compelling conversation with Priscilla Zamora Politis, a global leadership mentor, speaker, and social entrepreneur. Priscilla shares her journey of working at the intersection of conscious leadership, life transitions, and community.

With over 15 years of international experience in supporting leaders across Latin America, Europe, and the Middle East, Priscilla discusses her path from corporate executive roles to becoming a prominent voice in conscious leadership and social entrepreneurship.

Topics include her experiences living in Dubai, the importance of inner development, the challenges and transformations of entrepreneurial life, and how personal crises led her to profound spiritual growth and a commitment to meaningful, impactful work. Priscilla also explores the cultural nuances of leadership and her perspective on the future of work and community living.

00:00 Introduction to Episode 487

00:07 Meet Priscilla Zamora Politis

02:01 Priscilla's Journey to Dubai

04:14 The Impact of Future Human Conference

09:12 Existential Crisis and Career Shift

15:44 Navigating Personal and Professional Transitions

22:02 The Role of Community and Friendship

25:50 Entrepreneurship and Inner Development

33:36 Rethinking Business Growth and Impact

39:28 Embracing Inner Development Goals

40:20 Balancing Profit and Purpose

41:01 Designing an Intentional Life

41:58 Cultural Reflections and Inspirations

44:00 Challenges of Action and Reflection

46:28 Diversity and Inclusion in IDGs

52:12 Personal Practices and Spiritual Growth

57:06 Navigating Life's Challenges with Faith

01:07:28 Global Challenges and Personal Responsibility

01:12:58 Final Thoughts and Gratitude

More about Priscilla Zamora Politis:

https://www.linkedin.com/in/priscillazamora/

Resources we mention:

Emerge Lakefront

MindValley

Future Human conference

Small is beautiful

Zebra entrepreneurs

Video of the conversation with Priscilla Zamora Politis

https://youtu.be/Vn_-c3wLVWQ

Watch the conversat…

Vandaag bespreken we het boek, Stop chasing happiness van Frank Martela.

De ondertitel is: A pessimist’s guide to a good life

Frank Martela, PhD, is filosoof en onderzoeker op het gebied van psychologie en werkt als assistent-professor aan de Aalto-universiteit in Finland.

Op YouTube vind je videos van zijn TEDx talks

https://youtu.be/rdKBZbTCVFY?si=zhM7QzWpEUTwwXDd

https://youtu.be/egFuBtCc6Aw?si=fTl-s4iCPkv2x529

https://youtu.be/EqwoOfpM6Ks?si=T6xuuLOJ6r-uLt_B

Stop chasing happiness is van maart 2025

Hij schreef eerder Een prachtig leven (2020) - A wonderful life.

https://www.frankmartela.com/books

Zijn YT kanaal https://www.youtube.com/@frankmartela

Ik vind het een fijn, leuk en interessant boek. Gaandeweg het boek realiseerde ik me hoe stoicijns de Finnen zijn. Ik heb mooi dingen uit boek gehaald die voor mijn gevoel bijdragen aan een goed leven.

Het boek is opgedeeld in blokken:

Kill the ego

Kill the expextations

Start living your own life

Introduction: Are you ready to be born for the third time?

Finland - the land of quiet satisfaction. The art of accepting life (stoicism, Taoism, to Buddhism), while pursuing goals and projects you find valuable.

Physical birth, cultural birth, and now the birth of an individual

Identify goals and values that are truly your own (not from your partner, parents)

Part I Kill the ego

1 Stop caring about your own happiness

You are seeking happiness in the wrong places

To attempt to maximize happiness ironically diminishes it

Exclusive focus on your own happiness makes you selfish and lonely

The tyranny of toxic positivity makes inevitable moments of unhappiness intolerable

2 Stop caring about what others think

3 Stop caring about how you feel

Part II Kill the expectations

4 Stop Caring about your past

5 Stop caring about what happens in the world

6 Stop caring about your future success

7 Intermission: The centre of indifference

The fact that nothing really matters can be highly liberating. p125 Nothing binds you. There is nothing you have to do to make your life worthy. There is no wrong way to spend a life. - Love it. Je hoeft dus ook niemand te veroordelen.

Het verleden kunnen we niet veranderen.

Jouw acties kunnen de toekomst veranderen.

Dus kun je het beste concentreren op een betere toekomst te realiseren. - Meliora (beter)

No single person can alter the course of an overwhelming issue like climate change. But by doing what we can to be a part of the solution, we remain active, energized, and purposeful.

Frankl : What man actually needs is not tensionless state but rather the striving and struggling for a worthwhile goal.

Part III Start living your own life

8 Start caring about yourself

9 Start caring about others

10 Start caring about building a better world

Conclusion: The delicate art of not caring while caring deeply

Life is the best thing that has happened to you, but also the worst. p183

Accept the present and pursue a better future for yourself and for us all.

Playful striving - het gaat niet om competitie maar wel om iets na te streven.

Voor mensen die altijd bezig zijn met competitie wordt het leven een continu project.

187 Epicurus - Stoic 

Mooi moto - Put in the work and dare greatly. Dare to enter the arena and leave your own mark (nalatenschap en goed leven)

When you have found your direction, dare to follow it. You may succeed, you may fail. But even if you fail, you fail while daring greatly. (love it)

It is a miracle that you exist p 192

In the end, there is nothing you have to do. Nothing you have to be. Just be. p193

Opvallende lessen uit het boek voor ons:

00:00 intro - een eerste indruk van het boek

03:40 Tom's eerste indruk van het boek en waarom Tom het boek heeft gekocht.

09:20 De Finnen zijn gelukkig zonder daar echt over te praten.

10:05 De derde geboorte na het lezen van dit boek.

11:25 De verbinding met wat de normen, waarden en denkwijze die we van onze ouders hebben meegekregen, tot het moment dat je het je eigen weg kiest.

13:20 Mensen die zich druk maken over gelukkig zijn, zijn over het algemeen minder gelukkig dan mensen die zich daar niet druk over maken.

15:50 De tirannie van giftige positiviteit, maken de moeilijke momenten onaanvaardbaar.

18:40 Als je middenin in de cultuur zit is het lastig om te zien dat jouw cultuur bijzonder is. Daarvoor moet je eerst in contact komen met een andere cultuur.

20:05 "Wie gelukkig is moet het niet aan anderen laten zien."

21:00 Als je af en toe niet aardig gevonden wordt dan is dat een bewijs dat je de vrijheid uitoefent om jezelf te zijn.

23:10 Aan het einde van je leven spijt van hebt dat je niet het lef hebt gehad om die te zijn die je eigenlijk bent.

26:00 Je wil een distantie ontwikkelen en je gevoelens beschrijven, 'Ik voel dat ik boos ben.'

26:20 Je bent niet je emoties, je …

Vandaag het gesprek met Sarah Nasrawi.

Sarah Nasrawi (uitgesproken Na-Srauw-i) is 26 jaar, komt uit Amsterdam en is net terug van de klimaattop COP30 in Brazilië. Met een interdisciplinaire achtergrond in klimaat- en milieuwetenschappen en internationale ontwikkelingsstudies zet ze zich al jaren in voor klimaatrechtvaardigheid. Op COP30 rondde ze haar tweejarige mandaat af als VN-jongerenvertegenwoordiger, waarin ze samen met een collega de stem van jongeren uit het Koninkrijk liet horen in de nationale én internationale klimaatpolitiek.

Laten we beginnen…

Wat ik zoal leerde van Sarah:

00:00 intro -

02:15 Als jongerenvertegenwoordiger bij de COP30 in Brazilië.

03:10 Er wordt door politiek chronisch niet naar jongeren geluisterd, of valt dat mee?

05:25 De meningen van jongeren vooral opgehaald bij middelbare scholen en beroepsopleidingen.

07:55 Haar bijbaan naast jongerenvertegenwoordiger was energiefixer.

10:20 Een achtergrond van klimaatrechtvaardigheid, met ervaring in Tanzania namens ActionAid.

11:30 Door de confronterende reis naar Tanzania raakte ze meer geinteresseerd in schade en verlies, een onderwerp binnen de VN klimaat.

13:55 De stem van de Nederlandse jongere bestaat niet.

15:15 Educatie over klimaat is belangrijk voor jongeren, waarbij het vooral gaat over de waarom vraag.

17:00 Actief dwarsbomen van de bewustwording over klimaat.

18:35 De wetenschappelijke informatie over klimaat is wel beschikbaar, maar je moet het wel geloven.

19:50 Veel strenger optreden tegen de onzin die wordt verteld over klimaatverandering.

20:25 Meer transparantie over fossiele lobbyisten rondom de COP.

23:55 Welke belang heeft de medewerker van een bedrijf met een fossiele focus?

24:55 Duizenden jonge mensen gesproken, die ik anders niet zou hebben gesproken.

27:00 Wat drijft haar om zich zo in te zetten voor het klimaat?

28:20 Veel van de vrijwilligers van NJR doen er nog allerlei werkzaamheden naast.

29:10 Ruimte vinden voor jezelf zodat het mentaal gezond blijft.

30:55 De extra gevolgen voor vrouwen rondom klimaatverandering en klimaatrampen.

34:50 Je krijgt veel haatberichten als je je uitspreekt over het klimaat.

36:15 Als je echt iets wil veranderen moet je nationaal de politiek in.

36:55 Het aantal haat berichten tijdens één week van campagne voeren maakt dat ze het spannend vindt om de politiek in te gaan.

37:35 Veel onderwerpen minder politiek maken. Klimaat is bijvoorbeeld niet politiek.

38:30 Ultieme droom is dat klimaat geen 'links' thema meer is.

40:00 Opgegroeid met respect voor anderen, met diversiteit en met kunst, het is vreemd dat we dat links noemen.

40:50 Het is een politieke keuze om een neutraal onderwerp als klimaat, politiek te maken.

42:55 Je vindt elkaar in de waarom vraag. We willen hetzelfde.

44:05 Eigenlijk zou de BBB bij uitstek een klimaatpartij moeten zijn.

45:00 Een positie innemen waar je veel macht kan innemen en die positie delen.

47:55 Investeren in vriendschappen en vasthouden aan de relaties die niet binnen de bubbel zitten.

49:10 Gelijkwaardigheid, dat mensen een waardig leven kunnen hebben. Gelwaardigheid is geen einddoel, maar een proces.

Meer over Sarah Nasrawi:

https://www.linkedin.com/in/sarah-nasrawi-080877119/

Andere bronnen:

Klimaatconferentie van Belém 2025 - Wikipedia - COP31

UN Climate Change Conference - Belém, November 2025

Wat heeft de COP30 VN-klimaatconferentie opgeleverd?

Tommy Blomvliet

Jongerenvertegenwoordiger - Wikipedia -

Jongerenvertegenwoordigers | NJR

Sarah Nasrawi - Nederland Maakt Impact Topconferentie 2023

ActionAid

Climate Justice Summer School (nu de Feminist Climate Academy)

Dr. Katharine Hayhoe: Leading Climate Scientist

Saving Us - Katharine Hayhoe (boek)

Video van het gesprek met Sarah Nasrawi

https://youtu.be/OpMHQ6YRIKw

Kijk hier https://youtu.be/OpMHQ6YRIKw

Vandaag blikken we terug op de boeken die we in 2025 in de boekencast besproken hebben.

In de foto hiernaast staan niet alle boeken een gedeelte heb ik digitaal en enkele boeken heb ik doorgegeven.

Top 3 uit de boekencast:

Dit is fascisme - Rosan Smits

Waarom we politiek niet aan politici kunnen overlaten - Eva Rovers

Geschiedenis voor morgen - Roman Krznaric

Een overzicht van alle boeken die we besproken hebben in 2025

Dit zijn de boeken die we in 2025 hebben besproken:

Geschiedenis voor morgen – Roman Krznaric #boekencast afl 112

Zo moet het niet – Rolf Dobelli #boekencast afl 113

Komt een land bij de dokter – Michelle van Tongerloo #boekencast afl 114

Generatie Angststoornis – Jonathan Haidt #boekencast afl 115

Give and Take -Adam Grant #boekencast afl 116

Gelijkheid Piketty en Sandel #boekencast afl 117

Over Tirannie Snyder en Krug #boekencast afl 118

De Bermudadriehoek van talent – Simon van Teutem #boekencast afl 119

Kleine filosofie van de digitale onthouding – Hans Schnitzler #boekencast afl 120

Over vrijheid – Timothy Snyder #boekencast afl 121

Toxisch reich – Sebastian Klein #boekencast afl 122

Over het verdwijnen van rituelen – Byung-Chul Han #boekencast afl 123

De 4 weken reset – Oliver Burkeman #boekencast afl 124

Het spel van de populist – Bas Erlings #boekencast afl 125

Wir können auch anders – Maja Göpel #boekencast afl 126

Leer denken als Socrates – Donald Robertson #boekencast afl 127

Slow Productivity – Cal Newport #boekencast afl 128

Waarom we politiek niet alleen aan politici kunnen overlaten – Eva Rovers #boekencast afl 129

De democratische markt – Lisa Herzog #boekencast afl 130

Continent van de kwaliteit - Paul Schenderling #boekencast afl 131

Dit is fascisme – Rosan Smits #boekencast afl 132

De beste boeken van 2025 voor ons:

00:00 intro

00:45 Het boek dat ons het minst is bijgebleven.

01:45 Het boek waar Erno de meeste moeite mee had.

04:25 Erno No 7 - Toxisch Reich

06:40 De lakmoesproef, zou ik het boek nog een keer lezen?

08:25 Erno No 6 - Wir können auch anders

09:30 Tom No 5 - Over het verdwijnen van rituelen

10:35 Erno No 5 en Tom No 4 - Komt een land bij de dokter

13:45 Erno No 4 - Geschiedenis voor morgen

15:15 Tom No 3 - het inhoudelijk, intellectueel het beste boek van afgelopen jaar dat we besproken hebben.

19:15 Tom No 2 - Dit is fascisme.

21:00 Erno No 2 - Waarom we politiek niet aan politici kunnen overlaten

26:00 Tom No 1 - Over tirannie

28:10 Erno No 1 - Dit is fascisme

30:10 Tom draait zijn No 1 en No 2 om.

33:05 We hebben meerdere boeken gelezen en besproken die In deze tijd passen wat je als ondernemer en burger kunt doen voor een betere toekomst, door bijvoorbeeld de democratie te beschermen.

34:15 Ondernemers zijn de vonken van verandering - Pieter van Osch

35:00 Wat is de rol van het bedrijfsleven wanneer je richting een autoritair regime gaat?

Update 5 jan 2026:

In een reactie op het bericht over deze top 3 vroeg Sandra Nap welk boek we het meest hoopvol en welk boek we het leukst vonden.

Meest hoopvol: het boek van Eva Rovers - Waarom we politiek niet alleen aan politici kunnen overlatenHet leukst: Geschiedenis van morgen van Roman Krznaric.

Bronnen die we genoemd hebben

Limitarisme – Ingrid Robeyns #boekencast afl 96

Cory Doctorow - Wikipedia

Enshittification - Cory Doctorow

Rotterdam – Arjen van Veelen #boekencast afl 75

Carola Schouten - Wikipedia

BLYM Statement on Police Raids in Westminster Meeting House

Nu is het aan ons – Eva Rovers #boekencast afl 61

Nationaal Burgerberaad Klimaat overhandigt advies aan kabinet en Tweede Kamer

Adviesrapport - Nationaal Burgerberaad Klimaat.pdf

Rapport Wennink - De route naar toekomstige welvaart - Een sterk Nederland in een relevant Europa - het rapport (pdf)

Nazimiljardairs – David de Jong #boekencast afl 66

Walraven van Hall - Erik Schaap

Luister naar deze aflevering

Beluister hier ons overzicht van de boekbesprekingen die we in 2025 publiceerden. Met de top 5 van Tom, en de top 7 van Erno.

In een halfuur delen wij dit boek met jou. Een halfuur met kennis die je tot je neemt terwijl je wandelt, loopt of rijdt, bijvoorbeeld.

Video van deze aflevering

Bekijk ons gesprek op video https://youtu.be/_cxdWzQzTnA

https://youtu.be/_cxdWzQzTnA

Dit is een extra aflevering in de Ondernemers Boekencast, een overzicht van de belangrijkste boeken die we hebben besproken in 2025.

Vandaag bespreken we het boek, Dit is fascisme van Rosan Smits.

Rosan Smits is adjunct Hoofdredacteur van de Correspondent.

Rosan is politicoloog, deed onderzoek naar radicalisering en geweld in oorlogsgebieden. Ze gaf leiding aan de Conflict Research Unit bij Clinendael.

Dit boek is onderdeel van de serie Vonkjes.

Wat het boek goed laat zien is hoe fascisme op veel plekken in de wereld al de normaal is. Ze laat de belangrijkste voorbeelden zien die we veel tegen komen in de VS, in Europa en in Nederland en laat je zien waar en hoe het fascisme doordringt. Smits gaf me het gevoel dat het in Nederland niet zo snel gaat als in de VS en Hongarije bijvoorbeeld, en tegelijk schrok ik van de internationale netwerken en denktanks waar ze over schrijft.

Het voordeel van de vonkjes, ook nu weer, is dat je in 180 pagina’s weet hoe je fascisme herkent, het ondermijnen van de democratie ziet voor wat het is, de rol van extreem rijke mensen ziet en wat je er als burger tegen te doen hebt. Ze komt tot de kern in drie delen zoals het draaiboek dat we eerder zagen in het boek van Over tirannie, met wat er in de VS gebeurt, in Europa en in Nederland en hoe we het stoppen.

Het is interessant, maar ook angstaanjagend. Het heeft mij bewuster gemaakt van dingen die ik las om ze te zien als fascisme, de afbraak van de democratie. Zoals in Nederland het wegbezuinigen van onderzoekende programma’s als Tegenlicht en Zomergasten. 

Inhoud

Inleiding: het fascisme is terug

Deel 1 Dit is fascisme

1 Het draaiboek van het fascisme

Deel 2 Het fascisme van vandaag

2 Het fascistische regime-Trump

3 Fascisime in hedendaags Europa

4 Hoe Geert Wilders uit het draaiboek van het fascisme put

Deel 3 Een dam tegen het fascisme

5 Samen tegen fascisme

6 Het fundament: strijdbare politiek

7 De beschermlaag: weerbare journalistiek

8 De barrière: een solidaire samenleving

Inleiding: het fascisme is terug

We hebben het al vaker gehad over hoe veel eenvoudiger de nazis het nu zouden hebben met social media. De inleiding laat zien dat dit nu gebeurt. Facisme is er in veel meer vormen dan alleen de nazis tijdens de Tweede Wereldoorlog. 

Wie tijdig waarschuwt, wordt gezien als alarmist. Maar als de dreiging onmiskenbaar is, is het te laat. p10

Benoemen, begrijpen en bestrijden - zie ook Over tirannie van Snyder.

Niet iedere facist is een alleenheerser (zoals Hitler). Het is geen eenduidige ideologie, het is een politieke strategie.

Ze ziet het als haar rol dat zoveel mogelijk mensen begrijpen: dit is facisme. Dit boek en haar berichten hierover dragen daar zeker aan bij.

Deel 1 Dit is fascisme

1 Het draaiboek van het fascisme

Het draaiboek hadden we ook gezien in het boek Het spel van de populist. Hier beschrijft Smits de vijf stadia van het facisme:

Ontstaan: de voedingsbodem wordt gelegd in de maatschappij, aanleiding een crisis of onvrede

Organisatie: een fascistische partij of beweging vormt zich rond een leider

Machtsverwerving: de beweging krijgt toegang tot de politieke macht, (democratisch) via verkiezingen

Machtsuitoefening: politieke macht groeit uit tot regeringsmacht; de beweging probeert de controlerende macht uit te schakelen en grondrechten af te breken.

Radicalisering of verval: het regime radicaliseert verder of verliest richting en brokkelt af.

Tien instrumenten voor mobilisering van het volk

Mythisch verleden

Propaganda

Anti-intellectueel

Alternatieve waarheid

Hiërarchie

Slachtoffer van het complot (dolkstootlegende)

gendernormativiteit (de natuurlijke orde)

Arbeidsideaal (hardwerkende burgers en luie profiteurs)

Kloof tussen stad en platteland

Wapens van de rechtstaat (gebruikt recht om tegenstanders te vernietigen en staan zelf boven de wet)

Hedendaags facisme herkennen

Deel 2 Het fascisme van vandaag

2 Het fascistische regime-Trump

De hoeveelheid leugens die Trump verspreid is enorm, de media word ermee overspoelt. Mede via Twitter en zijn eigen social media platform. Alles wat Trump doet past in het draaiboek van facisme.

p52 wie zijn land redt, kan de wet niet overtreden.

De grote leuge toe hij de vorige verkiezingen verloor en beweerde dat het een gestolen winst was. Ze hadden hem kunnen uitsluiten van de volgende verkiezingen na het veroorzaken van deze bestorming.

Rechters worden aangevallen en omzeilt.

De Amerikaanse bevolging beweegt, september de No Kings Dat, de grootste landelijke protest in de geschiedenis van de VS.

Maar verzet tegen Trump is niet meer zonder risico en reikt tot in Europa.

3 Fascisime in hedendaags Europa

4 Hoe Geert Wilders uit het draaiboek van het fascisme put

Deel 3 Een dam tegen het fascisme

5 Samen tegen fascisme

6 Het fundament: strijdbare politiek

7 De beschermlaag: weerbare journalistiek

8 De barrière: een solidaire samenleving

Opvallende lessen uit het boek voor ons:

00:00 intro - een eerste indruk van het …

Vandaag het gesprek met Musetta van Wetsingh.

Musetta van Wetsingh, mens, maatschappelijk ondernemer en initiatiefnemer van GOED, een burgerbeweging die de energietransitie ziet als middel om armoede en kansenongelijkheid tegen te gaan. Ze denkt in systemen en menselijke dynamieken en handelt vanuit verbinding met zichzelf en anderen.

Laten we beginnen…

Wat ik zoal leerde van Musetta:

00:00 intro -

01:50 Robin Doet, is een maatschappelijke onderneming

02:35 Daarmee staat ze aan de maatschappelijke kant van de energietransitie.

03:35 Een verschuiving van Big Oil naar Big Green.

04:20 Wat ook kan is van Big Oil naar Common Green gaan, waarbij de energie weer van ons allen wordt.

06:05 De ruimte vraag van zonnepanelen in Nederland opgelost.

06:55 We gaan naar een energiesysteem waarbij het ingewikkelder is om het in balans te houden.

10:35 We zitten nog steeds in de industriële revolutie, die is nooit gestopt. Energietransitie is de volgende fase.

12:00 De energietransitie als middel om maatschappelijke verandering en menselijke verbinding weer tot stand te brengen. Telkens kijken wat is het middel en wat is het doel.

13:35 Nalatenschap is het doel van de mens.

14:35 Wat hebben mijn voorouders neergelegd en wat vind ik daarvan.

16:05 De aarde redt zich wel als wij er niet meer zijn.

17:05 De reis naar IJsland die liet zien wat ze wel kan doen.

18:50 Mensen om je heen klaarmaken om vanuit zichzelf te handelen.

20:35 Emotie gebruiken als middel om beslissingen te nemen.

21:30 Je emoties doorvoelen en erkennen.

23:10 Gezien en gehoord worden door in de politiek actief te worden.

24:35 Als we nu de klimaatcrisis niet aanpakken, dan hoeven we niets meer te doen op wonen en sociaal.

28:15 Wij in Nederland gaan diegene zijn die moeten migreren.

31:25 We houden ons zelf voor de gek, want we weten al lang hoe we CO2 uitstoot moeten stoppen.

33:55 Wat wij missen een overheid als hoeder van ons als burgers. Ze zijn slavendrijvers.

34:15 Het kapitalistische systeem draait vooral op om zichzelf in leven te blijven houden en daar moeten we mee breken.

36:45 In burgerinitiatieven worden alle krachten van mensen op een hoop gegooid, die menselijkheid, daar kunnen we iets mee.

38:05 Ze ziet dat er in de samenleving iets veranderd en dat geeft hoop.

41:40 Een mens in verbinding met anderen om voor elkaar te zorgen, in verschillende rollen.

44:50 Fast fashion in kinderkleding, als het kind er is uitgegroeid dan gooi ik het weg.

48:00 Waar voel je je bestaansrecht?

51:25 Het bestaansrecht wat mensen in het huidige systeem meekrijgen is, je moet presteren of je moet je aanpassen.

53:40 De zeven basisbehoeften uit de schematherapie.

54:10 Neem deel in de burgerbeweging Cooperatie GOED (Groen Opwekken en Delen), zodat je een bijdrage kan leveren aan de energietransitie.

55:20 Een kantelpunt voor wind op zee.

57:25 We hadden de energietransitie nooit aan de markt over moeten laten. Alle winsten zijn afgeroomd.

Meer over Musetta van Wetsingh:

https://www.linkedin.com/in/musettavanwetsingh/

https://www.robindoet.org/ons-team/

https://www.cooperatiegoed.nl

Andere bronnen:

Zo werd de energietransitie gebruikt om klimaatbeleid te saboteren | VPRO Tegenlicht - gesprek met Franse historicus Jean-Baptiste Fressoz.

Paradox van Jevons - Wikipedia - de stelling dat technologische vooruitgang die de doelmatigheid verhoogt, waarmee een productiefactor wordt gebruikt, er toe neigt de mate van consumptie van die factor te laten stijgen in plaats van te laten afnemen. Het is het extreme geval van het rebound-effect.

Inner Development Goals - IDGs

Als de dijken breken - Wikipedia (serie van VRT)

I am Scared for Ireland… - Hank Green over het vertragen van de AMOC

Steward owned bedrijven - luister het gesprek met Gijsbert van We Are Stewards

Basisbehoeften uit de schematherapie.

Video van het gesprek met Musetta van Wetsingh

https://youtu.be/iJYuO64_jfo

Kijk hier https://youtu.be/iJYuO64_jfo

Vandaag bespreken we het boek Continent van de kwaliteit van Paul Schenderling.

Subtitel: Hoe Europa een eigen economische koers kan varen

Ik vind het een steengoed boek dat past in deze tijd, waar iedere ondernemer waardevolle inzichten kan uithalen over hoe ze bijdragen aan een betere toekomst van zichzelf, hun omgeving en de planeet. Het lastige is dat het boek te dik is voor 90% van de ondernemers om op te pakken. Een boek met een hoopvolle boodschap en suggesties voor wat je kunt doen. Met een reële actuele analyse van wat op dit moment het probleem is voor Europa en de bedrijven, de mensen en de planeet.

Het lijkt me goed om hier een geillustreerde versie van te maken met de kern, zoals de doeleinden van het leven, de vier grote spelveranderaars, de vier industriële investeringen en de vijf grote impactfactoren om te komen tot een overzicht van de kwaliteiten die een nieuwe economie kan leveren en de strategische stappen naar het continent van kwaliteit. Om af te sluiten met een overzicht van wat ondernemers en burgers kunnen doen en wat dat oplevert.

Het verhaal dat we voorbij de groei moeten komen levert voor veel mensen weerstand op, omdat ze denken dat ze iets verliezen. Een verhaal waarin we naar een kwaliteit van leven gaan is hoopvol en geeft mij energie, je krijgt iets beters.

Het boek kreeg ik van Paul en Tom kreeg het van Bot Uitgevers.

Het boek bestaat uit 4 delen:

I Onze economie dient onze doelen niet meer

II De vier grote spelveranderaars die onze toekomst mede zullen bepalen

III Een hoopvolle realistische visie voor de toekomst van Europa

IV Sufficiëntie, de nieuwe maatstaf voor het succes van bedrijven.

V Handvatten om de nieuwe economie dichterbij te brengen

Inleiding

In het kort de bedreigingen waarmee Europa te maken heeft, de druk vanuit Rusland met de oorlog. De opkomst van radicaal rechts die de democratie aanvalt. De import van spullen uit China waarmee we de productie in Europa zelf onder druk zetten, en daarmee de toekomst van het mkb. Dan de mondiale druk op de ecologische grenzen van de planeet die de natuur (en daarmee de mens) in de problemen brengt.

Verder schetst Paul een beeld van de kwaliteiten van Europa, wat maakt dit continent anders en wat is dat Europese levensgevoel. 

Dan volgt een utileg over de oorzaak waarom de economie in Europa de verkeerde kant op gaat de rol van het kapitaal, de economie boven alles een focus op efficientie waarbij de opbrengsten vloeit naar de grote bedrijven en de rijken en de lasten voor d regio en de rest van de mensen.

Dan laat Paul voorbeelden zijn van de het verborgen potentieel van de nieuw economie zoals goed werk, verbetering kwaliteit producten en diensten, meer gelijkheid, duurzaam ondernemerschap en geluk. Dit is een mooi vooruitzicht om verder te lezen.

I Onze economie dient onze doelen niet meer

Interessant hoofdstuk over welke doelen de economie dient met een mooi overzicht op p60 in een tabel.

De kern is vrijheid, vrede, rechtvaardigheid, naastenliefde en dat levert kwaliteit van leven op (bloei).

Op p64 heeft hij een overzicht van de zeven zekerheden van goed werk. Een goed overzicht over wat je zoekt in werk.

De opkomst van het neoliberialisme, wat mensen ook stemmen in de afgelopen veertig jaar, het neoliberale economische beleid blijft.

p80 Ondemocratisch liberalisme - het boek van Lisa Herzog.

Het belangrijkste verzetswapen: een krachtig contrarratief.

De race naar de bodem doordat we overspoelt worden door goedkope producten omdat de bedrijven in China worden gesteunt door de staat, er veel minder regels zijn en daardoor de mens en de natuur kunnen worden uitgeperst. Daarnaast wordt steeds meer marketing gebruikt. Met het handelsblok tussen de VS en China, terwijl de productie doordraait om de groei van de economie te waarborgen, moeten de producten ergens naar toe, Europa want de regels aan de grens zijn door de mondiale handel die mede door de Duitse grote bedrijven is ondersteund.

II De vier grote spelveranderaars die onze toekomst mede zullen bepalen

De vier grote spelveranderaars van onze tijd:

De strijd om digitale monopolies of anti-monopolies

De strijd om het toekomstige concurrentievermogen

De strijd om internationale economische en politiek orde

De strijd om een leefbare toekomst op deze planeet

(De strijd om de toekomst van de democratie) -

De rol van monopolisten grond - schaars maken. Kennis van de complexe waardeketens. 

Dit verschuift nu naar de eigenaren van de cloud en data. AI geeft veel macht, veel hoeveelheden data opslaan en inzichten uit halen, die je weer kunt gebruiken om mensen te beinvloeden.

De gevolgen van AI op de economie lijkt vooral een efficiency verhaal. Als je bovengemiddeld goede antwoorden wil krijgen op onze vragen dan is de samenwerking tussen de mens en AI belangrijk. Voor de EU is het belangrijk om zelf AI omgeving te bouwen en beheren zodat we niet opnieuw afhankelijk worde…

Vandaag het gesprek met Simone Blüm.

Simone is oprichter van Stoicisters, een platform dat stoïcijnse wijsheid praktisch maakt voor het dagelijks leven van moderne vrouwen.

Ze laat zien hoe je met die eeuwenoude principes rust, kracht en helderheid vindt in de drukte van alledag. En wat het betekent om goed te leven én een goed mens te zijn.

Met Stoicisters bouwt ze bovendien aan een community waar vrouwen elkaar ontmoeten, inspireren en aanmoedigen om stoïcijns te leven.

Laten we beginnen…

Wat ik zoal leerde van Simone:

00:00 intro -

02:05 De afbeeldingen van filosofen uit de klassieke oudheid creëren een masculine beeld van iets dat kosmopolitisch is, filosofie.

05:25 Meer vrouwen bekend maken met het stoïcisme en er ook een vrouwelijk gezicht aan te geven.

07:05 Enkele boeken die een breder perspectief op stoïcisme hebben.

09:30 Ze heeft veel steun aan de deugden uit het stoïcisme, zelfbeheersing, rechtvaardigheid, moed, wijsheid en broederschap (sisterhood).

11:20 Filosofie was vroeger veel meer verbonden met het dagelijks leven, om je te helpen een goed leven te leiden.

12:55 Een praktische vertaling van de filosofie en stoïcisme, zodat meer mensen er mee bekend worden.

13:50 Een netwerk van vrouwen die gebruik maken van elkaars wijsheid en ervaringen.

16:00 Jezelf weerbaar maken tegen het perfecte plaatjes van sociale media.

18:50 Emoties en gevoel zijn oordelen en dat doe je met je rede.

21:20 Het verschil tussen eenvoud en gemak.

23:35 Gebruik technologie op een stoïcijnse manier.

25:40 Er is vast iemand die me kan vertellen wat ik moet doen. Hoe krijg ik mijn leven weer op de rit en uit de chaos?

27:20 Het is minder druk in mijn hoofd en ik kan betere keuzes maken.

28:35 Gelukkig zijn met minder waardoor er minder druk op het inkomen zit.

30:10 De beloning zit vooral in de impact.

33:20 Een positieve impact maken op iemand anders' leven is een onderdeel van stoïcijns zijn. Het leven van een goed leven.

36:30 Het alternatief voor het mannelijke, krachtige stoïcisme de Stoicisters.

37:25 Een onderscheid maken met wie je werkt, bijvoorbeeld alleen met vrouwen. Met een het voorbeeld van Deja Foxx en waarom Erno voor de podcast alleen vrouwelijke leiders uitnodigt.

39:45 Als je je buitengesloten voelt door een bepaalde netwerk, waar ben je dan bang voor, wat zit er achter?

43:40 Elementen uit het stoïcisme misbruikt worden in de sfeer van de macho man voor de eigen agenda.

46:15 Marcus Aurelius als het voorbeeld hoe een leider moet zijn, medemenselijk en onzeker.

48:05 Meer kijken naar de overeenkomsten en wat je van de ander kunt leren, in plaats van de verschillen zoeken en je daar tegen afzetten.

48:15 Richt je op de dingen die binnen je macht liggen en accepteer de dingen die niet binnen je macht liggen.

49:20 Wees het tegenovergestelde van de persoon waar je van denkt die het niet goed doen.

54:00 Het meest lastige is nee zeggen tegen de dingen die je leuk vindt, en vooral als je ervoor gevraagd wordt.

56:50 Houvast aan de deugden bij lastige keuzes, zoals moed.

1:00:35 De maatschappij beter kunnen maken wanneer we de definitie van 'werk' veranderen. Dat dit niet hoeft te gaan over inkomen.

Meer over Simone Blüm:

https://www.linkedin.com/in/simone-bl%C3%BCm-b5391928/ 

https://stoicisters.substack.com

Andere bronnen:

Leer denken als Socrates – Donald Robertson #boekencast afl 127

A Guide to the Good Life - William B Irvine

Stoïcijnse levenskunst - Miriam van Reijen

Boeken van Brandon Sanderson

Ryan Holiday (website) Wikipedia

Going Viral Taught Me the Internet Is Broken — but Fixable | Deja Foxx | TED - uit de video, internet for girls (sisterhood):

GenZ Girl Gang, "an Instagram community determined to redefine sisterhood for a new generation"

Search Engine Lore

Archive of Our Own - Wikipedia

Manifesto - Sunroom - Where women & non-binary creators get paid to exist

Diem | Social Search Engine

Het beest dat ongelijkheid stimuleert – Xaviera Ringeling

Inner Development Goals (IDG)

IDG Global Practitioners Network (GPN)

Video van het gesprek met Simone Blüm

https://youtu.be/5QP2bGxH5Eg

Kijk hier https://youtu.be/5QP2bGxH5Eg

Vandaag het gesprek met Monique Bolung.

Monique is transcultureel systemisch coach en opleider met meer dan dertig jaar ervaring.

Ze was directeur van SchoolvoorCoaching, oprichter van Breinkorf, een bureau voor teamcoaching, en werkt nu vanuit Golden Blues.

Bescheiden als een Indische, plat Amsterdams als het moet — Monique draait niet om de waarheid heen.

Ze begeleidt mensen die willen leven met alles wat ze zijn: kracht, kwetsbaarheid, verlies en verlangen.

Haar werk raakt thema’s als macht en onmacht, verzoening en thuiskomen in ontheemding.

Laten we beginnen…

Wat ik zoal leerde van Monique:

00:00 intro -

02:40 Het was vooral hard werken en ze kwam tot de realisatie dat dit niet was wat ze nu moest doen.

003:55 Op je 69e 'systemic dans and movement' gaan geven.

04:45 We hebben in deze tijd (met Ai) geen behoefte aan nog meer slimmere mensen, maar aan mensen die kunnen doorvoelen en doorgronden.

08:25 Kun je je legacy doorgeven?

12:40 Haar levensenergie is toegenomen, toen ze zich bewust realiseerde dat haar leven eindig is.

16:30 Ze heeft een aantal succesvolle bedrijven gehad, en dat gaf veel werk, succes, geld, maar ook een gevoel van leegte.

17:35 Een voorbeeld hoe je op een lollige manier oud kunt worden.

18:30 Voornemen om oud, stout en fout te zijn op haar leeftijd.

20:05 De komende jaren zal ze veel verlies lijden.

25:05 Ze is statenloos opgegroeid en kreeg op haar zestiende de Nederlandse nationaliteit om te gaan studeren.

34:25 Neem je leven zoals het komt, en leef het zoals je bent, en niet zoals je moet zijn. - haar legacy

36:45 Het verschil tussen onderwijs/opleiden en ontwikkelen.

38:55 We hebben vooral iets te ontwikkelen op de emotionele en sociale kant in deze tijd met de ontwikkeling van de Ai, en minder op de intellectuele kant.

40:40 Iedereen ziet dat dit niet goed gaat, maar we wachten tot de wal het schip keert.

41:35 Ondernemers hebben een soort leeftijdsgrens, die komt na de groei- en succesverslaving.

44:40 De maximalisatie van welzijn in plaats van winst.

48:15 'F*ck you' ongelukkige jeugd ik doe mijn eigen ding.

49:10 In voldoende mate je slachtofferschap en in voldoende mate je daderschap nemen.

51:20 Ze kon niet zeggen, 'Ik ben kwetsbaar.'

52:40 Ondernemers en managers in de top laag van de organisatie hebben vaak iets van, ik heb misschien geen makkelijke start gehad, maar ik trek me er niets van aan en gaan dan in de overdrive en zijn daar succesvol in.

54:50 Het leven kunnen nemen, en blij zijn met wat het leven je geeft.

56:15 Hoe lang heeft het familiesysteem voeten aan de grond in de regio? Hoeveel stabiliteit zit er in je dna?

58:40 De bijdrage die ze levert door met migranten te werken.

1:02:00 Het gesprek aan gaan door de juiste vraag te stellen in plaats van stelling nemen.

1:04:10 Als er meer wij komt, wordt je rijker, ook als individu.

1:09:00 Organisaties hebben meer doorleefd leiderschap en wijsheid nodig.

Meer over Monique Bolung:

www.goldenblues.nl

https://moniquebolung.nl

https://www.linkedin.com/in/moniquebolung/

https://decideforimpact.com/show402-de-prijs-van-migratie-monique-bolung/ - De prijs van migratie.

https://decideforimpact.com/show40/ - Wat moet ik met al dat geld?

Boek:

10 Tips voor Teamcoaching (2020)

Andere bronnen:

Her-innering is niet hetzelfde als geheugen. - YouTube - Paul de Blot

Arawana Hayashi - the art of true move

Sandrijn Dekkers

Blue zone - Wikipedia

Hilbrand Westra - School voor Systemisch Bewustzijn (SSB)

Tao (filosofie) - Wikipedia

Bersiap periode - Wikipedia

Paul Mbikayi

Inner Development Goals

Video van het gesprek met Monique Bolung

https://youtu.be/kcKx2qwq55Q

Kijk hier https://youtu.be/kcKx2qwq55Q

De onderwerpen die we bespreken raken aan belangrijke thema’s zoals levensenergie, leiderschap, kwetsbaarheid, systeemverandering, en de balans tussen succes en zingeving. Hier zijn enkele kernpunten:

1. Levensfase en zingeving

“Op je 69e 'systemic dance and movement' gaan geven” en “Voornemen om oud, stout en fout te zijn”: Dit benadrukt het belang van levenslang leren en experimenteren, ook op latere leeftijd. Het is een oproep om stereotypen over veroudering te doorbreken en te blijven groeien, zelfs als dat onconventioneel is.

“Haar levensenergie nam toe toen ze zich realiseerde dat haar leven eindig is”: Dit sluit aan bij het idee van memento mori—bewustzijn van sterfelijkheid kan leiden tot meer intensiteit en authenticiteit in het leven.

2. Kritiek op succes en leegte

“Succesvolle bedrijven gaven werk, geld, maar ook leegte”: Een herkenbare observatie: succes en materiële welvaart garanderen geen geluk. Veel mensen ervaren dit na jaren van hard werken en zoeken naar diepere betekenis.

“Maximalisatie van welzijn in plaats van winst”: Een pleidooi voor een post-groei economie, waar welzijn en duu…

Vandaag bespreken we het boek De democratische markt van Lisa Herzog.

Subtitel: Hoe meer economische gelijkheid onze politiek kan redden.

Lisa Herzog is een Duitse politiek filosoof. Ze is hoogleraar politieke filosofie aan de Rijksuniversiteit Groningen. Haar onderzoek richt zich op economische rechtvaardigheid, ethiek in organisaties en democratie in het bedrijfsleven.

Engelse titel van het boek The Democratic Marketplace: How a More Equal Economy Can Save Our Political Ideals (aug 2025)

Politics and the Economy (Elements in Political Philosophy) (October 31, 2025)

'De toekomst van werk: van hiërarchie naar democratie (2024)

Citizen Knowledge: Markets, Experts, and the Infrastructure of Democracy (2023)

Reclaiming the System: Moral Responsibility, Divided Labour, and the Role of Organizations in Society (2018)

Ze heeft al een aantal boeken op haar naam, en al heel wat publicaties in de 6 jaar dat ze in Groningen zit. Toch is ze nog niet echt een bekend gezicht in Nederland volgens mij.

https://www.rug.nl/staff/l.m.herzog/research?lang=nl

https://en.wikipedia.org/wiki/Lisa_Herzog

Een goed en duidelijk, maar droog wetenschappelijk boek. Met onderwerpen waar we de laatste maanden al vaker boeken besproken hebben, maar nu met een focus op de economie, en de mythe dat de markt alles oplost. Verschillende videos van haar talks online te vinden, veelal in het Duits.

Trouw: Democratie en kapitalisme waren het powerkoppel van het Westen. Maar de klad zit in het huwelijk, betoogt politiek filosoof Lisa Herzog, en als we niet oppassen delft de democratie het onderspit.

https://www.trouw.nl/binnenland/als-we-onze-economieen-niet-hervormen-verliezen-we-de-democratie-waarschuwt-filosoof-lisa-herzog~b6a1a1f2

Inleiding: De democratie democratiseren, de economie democratiseren

1 Markten, grote bedrijven en hun alliantie tegen de democratie

2 Werknemers: onderschikten of burgers?

3 Ongelijkheid: waarom democratiën er minder van nodig hebben

4 Van groei naar functies

5 Tijd voor democratie

6 De democratie repareren op open zee

Inleiding: De democratie democratiseren, de economie democratiseren

Betoog dat efficientie en groei, het fundament onder het kapitalisme, geen demokratische waarden zijn. Het economische systeem komt vooral ten goede aan de happy fwe, de mensen die al veel hebben. De ongelijkheid wordt steeds groter. We hebben al vaker gezien dat dit uiteindelijk tot steeds meer problemen lijdt en dat het voor iedereen slecht is. Er is een enorme focus op efficientie, terwijl zoals Herzog zegt, op de plekken waar het moet (natuurlijke hulpbronnen) is het een goed idee.

De problemen van de moderne economische systemen zijn een slechte verdeling, onrechtvaardigheid, een gebrek aan ecologische duurzaamheid en onvoldoende mentale ruimte om meer existentiele vragen te stellen. (spijker op de kop) Belangrijke oorzaak, de focus op efficiëntie.

Welke democratie willen we? participatie me een sterk deliberatief element zegt Herzog. Actief betrokken burgers (Eva Rovers) en burgers die meningen, perspectieven en argumenten uitwisselen (IDG).

Rosa Luxemburg en huidige politiek - over wiens vrijheid praten we als we het hebben over vrijheid. Luxemburg zegt dat vrijheid, gaat over vrijheid van de degenen die anders denken. Anderen de rechten toekennen die je ook voor jezelf opeist.

1 Markten, grote bedrijven en hun alliantie tegen de democratie

Als we op een romatische manier naar markten kijken dan lijkt dit de beste oplossing. Een plek waar mensen hun waren kunnen aanbieden en andere mensen dit kunnen kopen en onder druk van concurrentie worden de producten beter en goedkoper. Waar de eigenaar verantwoordelijk is en zich ook verantwoordelijk voelt voor wat ze maakt en de effecten rondom het bedrijf en de markt. Maar de markt ziet er al lang niet meer zo uit. 

De markt bestaat vaak uit grote bedrijven, zonder een aanwijsbare eigenaar, aandeelhouders op afstand, en een CEO die er zit om maximale winst voor de aandeelhouders te realiseren. De grote bedrijven beheersen markten, kopen concurrenten op, beinvloeden politici en kijken niet om naar de impact ze zijn juridisch niet verantwoordelijk.  Zo is er geen concurrentie meer en worden producten en diensten duurder en krijg je lagere kwaliteit, worden regels aangepast in het voordeel van deze bedrijven en de aandeelhouders en springen de aandeelhouders van het ene naar het andere bedrijf waarbij grote problemen op de maatschappij worden afgewimpeld.

Mythe: Waarom aandeelhouders zoveel verdienen, omdat ze meer risico lopen. Maar de grote bedrijven waarin ze investeren schuiven de risico’s steeds meer af op anderen en lopen de aandeelhouder steeds minder risico.

The Great Reversal - Thomas Philippon p59 - de VS is de afgelopen decenia steedsm minder concurrerend geworden waardoor de burgers steeds meer betalen en steed minder overhouden.

p60-66 hoe ziet een democratische markt er uit en h…

Today, we are learning from Zulfia Abawe.

Zulfia is a lecturer in Global Business and Cohort Lead in the MBA Global Program at the Faculty of Business and Creative Industries at the University of South Wales (Zulfia Abawe — University of South Wales). Holding three post-graduate degrees, including a Masters in Public Policy, LLM in Human Rights, and a PhD in Law and Democracy, she has extensive experience in political and legal analysis, with a particular focus on Afghanistan’s legal pluralism and political institutions. Her PhD dissertation examined Afghanistan's legal pluralism from a gendered perspective and its reflection, or lack of, in the 2004 Afghan constitution.

Currently, she is exploring relationality and decoloniality as an analytical and theoretical framework to study foreign interventions in Afghanistan from 2001 to 2021, emphasizing decoloniality, local practices and decolonial knowledge production in legal and political developments.

Let's get started...

In this conversation with Zulfia Abawe, I learned:

00:00 Intro - how to pronounce Afghanistan and the decolonization of the IDGs

03:40 - Explaining the work that Zulfia does at the University of Wales

04:30 The research work of Zulfia on international relations, decoloniality, relationality, and foreign interventions in Afghanistan.

05:20 Looking at colonisation not only from a North-South or East-West perspective.

09:15 The symbolic elements of the various accents and how they form me.

11:00 Afghanistan is called the graveyard of empires.

13:20 Challenging the victim-savior approach from the Western world towards Afghanistan.

16:05 You have to get as much education as possible, and books are your best friends - her mother always reminded her.

19:18 Bring in your lived experiences, especially in the era of AI.

23:50 We hoped that access to more information would make people smarter, but it often works in the opposite direction, and critical thinking is lacking.

30:25 The definition of leadership by Northouse misses the non-human relationships.

34:55 Acquiring knowledge by taking time to think about the question.

38:45 Going in and experiencing the similarities by being a part of the culture.

41:05 Decolonisation is the process of reflecting and questioning the things that I need to change within myself.

42:35 Knowledge is produced by the mind, the soul, the heart and desire. (Plato)

45:20 Using intuition from your own experiences and the lived experiences of your forefathers in your decision-making.

46:00 Looking for explanations of intuitive capabilities in the work of Jung and Frankl.

56:40 The intention behind the question and stepping onto the cultural island.

59:45 Zulfia is looking for co-authors for the book she is writing on foreign interventions—both military and non-military—from a gendered perspective and micro-resistance.

More about Zulfia Abawe:

https://www.linkedin.com/in/zulfia-abawe-ph-d-16861819/

https://zulfiaabawe.blogspot.com

Resources we mention:

Learn more about Afghanistan https://en.wikipedia.org/wiki/Afghanistan

A connecting perspective on colonization – Rukmini Iyer

Peter Guy Northouse - Leadership theory and practice

Book Sophie's World - Wikipedia - Jostein Gaarder

Dan Ariely - Wikipedia - Dan Ariely: Misbelief (website)

Thinking, Fast and Slow - Wikipedia - Daniel Kahneman (Dutch book review)

Predictably Irrational - Wikipedia - Dan Ariely Intuitions -- do we have good intuitions? (YouTube)

Carl Gustav Jung - Wikipedia

Man's Search for Meaning - Wikipedia - Viktor Frankl (Dutch book review)

Socratic questioning - Wikipedia - (Dutch book review on Leer denken als Socrates – Donald Robertson #boekencast afl 127)

The union for working animals - Vakbond voor dieren

Geert Hofstede's cultural dimensions theory - Wikipedia - The 6 dimensions model of national culture by Geert Hofstede

Everyday resistance - Wikipedia by James C. Scott

Video of the conversation with Zulfia Abawe

https://youtu.be/5rrd0SNTOjc

Watch the conversation here https://youtu.be/5rrd0SNTOjc

Transcript

[00:00:00] Erno Hannink: Hello and welcome at episode 482 of the Decide for Impact podcast. Today you are listening to the conversation with Sophia Abawe.

Welcome in a new podcast episode Today, I'm, [00:02:00] I'm talking to Zulfia Abawe Welcome.

[00:02:05] Zulfia Abawe: Thank you.

[00:02:05] Erno Hannink: I'm trying my best to pronounce your name right, but I also understand now I'm pronouncing the country where you come from. Wrong. How do you pronounce it? Afghanistan, Afghan, how do you pronounce it?

[00:02:17] Zulfia Abawe: It's I call it a Afghanistan.

[00:02:19] Erno Hannink: A Afghanistan.

[00:02:20] Zulfia Abawe: Yeah. Because with them, yeah, we have a little bit the truth use, it's the language itself. Afghans call it a Afghanistan, so that's why othe…

Vandaag bespreken we het boek Waarom we politiek niet alleen aan politici kunnen overlaten van Eva Rovers.

Subtitel: pleidooi voor een derde kamer.

We bespraken eerder haar boek Nu is het aan ons.  (16 sep 2022)

Zoals we gewend zijn van de Correspondent is dit een boekje dat goed leesbaar is en een kernidee goed uitlegt. Eva heeft net als in het eerste boek voorbeelden uit de praktijk die ze verduidelijkt heeft met interviews waar burgerparlement en burgerberaden zijn ingevoerd. Ze is op zoek gegaan naar wat er werkt en wat er niet werkt. Met deze inzichten heeft ze een alternatief idee opgezet voor Nederland, De Derde Kamer.

Inhoud

Proloog: we hebben democratische moed nodig

1 Van burgerberaad naar burgerparlement

2 Het eerste burgerparlement ter wereld : Ostbelgien

3 Zorg dat niet alleen de politiek de agenda bepaalt: Marseille

4 Leer van buurlanden en heb geduld: Aken

5 Neem verantwoordelijkheid als de regering dat niet doen: Brussel

6 Ken je eigen kracht en gebruik hem: Parijs

7 De Derde Kamer

Epiloog: Bouwen aan een weerbare democratie

Proloog: we hebben democratische moed nodig

Het gevoel van machteloosheid in ruilen voor een gevoel van verantwoordelijkheid. Onze democratie heeft ons nodig. Het naeel van gekozen politieke leiders. Ze moeten telkens opnieuw de stem van de kiezers winnen. Korte termijn politiek. Voor de buhne. 

De plekken waar het goed en veilig leven is, zijn vaak liberale democratische rechtstaten. Omdat je er een opleiding kunt volgen, gebruik kunt maken van medische zorg, een woning en er is een kwaliteit van leven. En de overheid heeft de plicht om jouw rechten als minderheid te beschermen.

Conclusie van van een democratie, het is niet perfect maar ze zijn een stuk veiliger en aangenamer om te wonen dan de meeste niet democratische landen.

Toch zien we Nederland en de landen om ons heen afgleiden naar onvrijheid. Mensen die protesteren markeren als criminelen. Geen gedeelde waarden meer. Feiten, onderzoek en de pers afschilderen als partijdig.

Een korte uitleg van een burgerberaad en het verschil met een burgerparlement.

1 Van burgerberaad naar burgerparlement

Hannah Arendt - De representatieve overheid zelf verkeert momenteel in een crisis. Als burger politieke actie ondernemen (1972) (meer dan alleen stemmen), door met elkaar in gesprek te gaan over allerlei vraagstukken, gezamenlijk tot een oordeel te komen en dan ook daadwerkelijk iets te doen.

In jan 2025 het Nationale Burgerberaad Klimaat. Ze komt tot de conclusie dat burgerberaden, buurtbudgetten, referenda niet voldoende zijn, je hebt ook een burgerparlement nodig dat wettelijk vastgelegde bevoegdheden heeft. De democratie gaat te hard achteruit.

Een burgerparlement heeft vijf basiskenmerken: loting, democratisch overleg, continuïteit, roulatie en invloed. Continuïteit, roulatie en invloed vormen het verschil met een bugerberaad.

Bij een burgerberaad bepaalt de politiek meestal de onderwerpen, bij een burgerparlement doen inwoners dat. Een burgerparlement levert initatiefwetten (is een aanpassing van de grondwet voor nodig).

Een burgerparlement bestaat uit gelote en roulerende inwoners waardoor de druk wegvalt om herkozen te worden, en de korte termijn (van een kabinetsperiode - 4 jaar) kan worden omgezet in een lange termijn.

Tegen verkiezingen - David van Reybrouck

Aristoteles - Politica - verkiezingen zijn niet democratisch. Hij zei dat door verkiezingen macht gaat klonteren bij diegenen die voldoende middelen hebben en een netwerk hebben. Om corruptie te voorkomen moet de macht niet te lang in dezelfde handen blijven. Vrjiheid is afwisselend besturen en bestuurd worden.

2 Het eerste burgerparlement ter wereld : Ostbelgien

Het Ostbelgien model. Uitleg van een deelnemer, hij vertrouwd politici niet. Alleen maar hoger opgeleiden, geen arbeiders. Ze hebben geen idee wat er speelt. Het leek me een kans om iets te veranderen zonder dat je de politiek in hoeft te gaan.

24 leden - hebben onderwerpen opgehaald onder de burgers. Meest genoemd: de zorg, inclusiviteit, en armoede onder ouderen. Het burgerparmelement kiest om als eerste met de zorg aan de slag te gaan. Iedere maand komen ze samen voor de vergadering. Dit is het eerste onderwerp voor de burgerberaad met een duidelijke vraag over hoe ze de zorg kunnen verbeteren. Ze gaan uiteen in vier groepen om over de vier vragen tot voorstellen te komen.

Uiteindelijk worden de helft van de aanbevelingen uitgevoerd. Ostbelgien is voor velen hét voorbeeld van een gelukkig huwelijk tussen representatieve en deliberatieve democratie. Een les die ze hebben geleerd, niet meer dan één onderwerp per jaar voorleggen aan een burgerberaad. Het is geen vervanging van het politieke parlement, maar een aanvulling. Daarvoor moet de reguliere politiek wel iets van hun macht afstaan.

3 Zorg dat niet alleen de politiek de agenda bepaalt: Marseille

Marseille is een havenstad met veel verschillende cult…

Today, we are learning from Becky McCray.

Becky is a lifelong rural entrepreneur, cattle rancher and co-founder of SaveYour.Town. Her own hands-on successes and failures as a retail business owner, city administrator, nonprofit executive and community volunteer—all in small towns—make her a sought-after expert on rural communities.

Becky created the influential Survey of Rural Challenges, published biennially since 2015 and used by agencies, educators and businesses to better understand and serve rural people.

She makes her home in Hopeton, Oklahoma, a community of 30 people. Her goal is to deliver practical steps you can put into action right away to shape the future of your town.

Let's get started...

In this conversation with Beck McCray, I learned:

00:00 Intro - SOBCon, our mastermind

04:05 What is rural?

05:20 8 people per square mile and 80 cows per square mile.

07:45 Depending on your neighbours in a time of need. Interdependent.

09:40 Neighbouring is the process of being a good neighbour. Similar to the Achterhoek dialect word, noaberschap.

10:22 Move your activities to the front yard instead of the back yard.

11:25 Simple over convenience.

12:40 How do we choose to design our communities?

16:40 The shift from entrepreneur-friendly to idea-friendly.

22:15 The idea-friendly method flips the script.

23:35 Gather your crowd and build connections.

26:05 Working together in a meaningful way.

26:30 A calendar session to learn more about the people in your community.

31:30 Community is the goal.

38:20 The impact on a community when a large factory leaves a small town and the impact of the work of Deb Brown with the tour of empty buildings.

44:44 This is what the new book, The Idea Friendly Guide, is about and who it is for.

47:15 This is how Becky created the book, with great ideas on how you could use this process too.

54:20 How the book started with sharing thoughts and ideas in a blog.

55:45 The small town connection that affects global business today.

56:35 Without a traditional publisher she now has full control over the book.

59:05 The ideas for when the book has been published, like mini books.

1:02:15 The ecosystem of talks, workshops, webinars, videos, the book, mini books.

1:06:40 Survey results are a great tool to share with other people who serve the same audience.

1:07:40 This is how you can start a survey for your business.

More about Becky McCray:

https://www.linkedin.com/in/beckymccray/

smallbizsurvival.com

beckymccray.com

https://Saveyour.town

https://ernohannink.com/becky-mccray-rural-entrepreneurs-prosper-small-towns/ the conversation Erno had with Becky in 2012

Books:

Small Town Rules - Becky McCray and Barry J. Moltz

The Idea Friendly Guide - Book by Becky McCray

Resources we mention:

SOBCon 09 – The ROI of relationship - Liz Strauss

Hopeton, Oklahoma - Wikipedia

Luther Snow

Deb Brown

DIVISIVENESS | English meaning - Cambridge Dictionary

This Dying Rust Belt Town Quietly Saved Itself - video on YouTube

Webster, Iowa - Wikipedia

The Mom Test book

Write Useful Books - book

Claude Sonnet (The AI tool she used for the book)

You Need to Be a Little Crazy: The Truth About Starting and Growing Your Own Business - book by Barry Moltz

From possibility to reality: Save your small town - book by Deb Brown

Survey of Rural Challenges 10 Year report - the survey by Becky and Deb

Video of the conversation with Becky McCray

https://youtu.be/6J0bjM-y6hI

Watch the conversation here https://youtu.be/6J0bjM-y6hI

Transcript

Vandaag bespreken we het boek Slow Productivity van Cal Newport.

Ondertitel: De kunst van presteren zonder burn-out

Engelse titel:  Slow Productivity: The lost art of accomplishment without burnout

Calvin C. Newport is an American nonfiction author and full-time professor of computer science at Georgetown University.

Eerdere boeken:

A World Without Email: Reimagining Work in an Age of Communication Overload (NL: Bevrijd!)

Digital Minimalism: Choosing a Focused Life in a Noisy World - (NL: Digitaal minimalisme)

Deep Work: Rules for Focused Success in a Distracted World (meer dan 1.5 miljoen verkocht) (NL: Diep werk)

The Time-Block Planner: A Daily Method for Deep Work in a Distracted World

So Good They Can’t Ignore You: Why Skills Trump Passion in the Quest for Work You Love (meer dan 350k verkocht)

How to Be a High School Superstar: A Revolutionary Plan to Get into College by Standing Out (Without Burning Out)

How to Become a Straight-A Student: The Unconventional Strategies Real College Students Use to Score High While Studying Less (meer dan 200k verkocht)

How to Win at College: Surprising Secrets for Success from the Country’s Top Students

Het is duidelijk dat Cal een onderwerp heeft gevonden waar veel behoefte aan is in de wereld. Mensen ervaren dat ze te weinig rust en ruimte hebben naast hun werk, en dat er te veel stress is op het werk om echt iets gedaan te krijgen. In dit boek borduurt hij daar op verder, met het verschil dat dit boek bedoeld is voor kenniswerkers die meer controle hebben over hun eigen tijd.

Een typisch Amerikaans boek, en duidelijke stelling en daarna zoveel mogelijk voorbeelden om te laten zien dat de stelling klopt. In het boek gebruikt Cal enkele bekende personen als voorbeeld zoals Jewel, Alanish Moyeset, Benjamin Franklin.

Wat ik mis zijn de voorbeelden van mensen die deze keuzes ook hebben gemaakt, maar niet tot grootse veranderingen zijn gekomen en vooral blij zijn met een rustiger leven, zonder grote verwachtingen. Ik blijf het gevoel houden dat het werk moet bijdragen aan grootse resultaten. Het is een beetje de rode draad achteraf verklaren. Dat je zo gaat werken is geen garantie dat je deze grootse resultaten krijgt.

He blijft uiteindelijk gaan om productiviteit. Dat is voor mij niet waarom we als mense bestaan, om productief te zijn. In de geschiedenis hadden we veel meer vrije tijd en deden we vooral wat we nodig hadden om te leven (benoemd Cal ook). Waarom dit nu zo geconcentreerd moet zijn op efficiency, productiviteit is mij een raadsel.

Het boek leest lekker weg, en is een interessant boek voor veel kenniswerkers, ondernemers die alleen werken, en op zoek zijn naar een andere manier waarop ze hun doel bereiken, met meer focus en minder afleiding. Wie wil dat nu niet?

Al komen de laatste meerdere ondernemers op mijn pad die vooral meer gedaan willen krijgen, de energie en inspiratie wat kwijt zijn. Ze willen minder afleiding (uitstelgedrag) en meer doen wat ze belangrijk vinden.

Inhoud

Inleiding

Deel 1 - Bouwstenen

1 - De opkomst en ondergand van pseudo-producitiviteit

2 - Een langzamer alternatief

Deel 2 - Principes

3 - Doe minder dingen

4 - Werk in een natuurlijk tempo

5 - Wees geobsedeerd door kwaliteit

Conclusie

Inleiding

Mooie opening over de schrijver John McPhee die twee weken de ruimte neemt om niets te doen om zo ruimte te maken om diep na te denken. - 1966 - het weemoedige gevoel dat dit in 1966 nog kon en nu niet meer.

Cal introduceert de productiviteit die niet veel effect heeft, meer mails sturen en in vergaderingen zitten. In de inleiding legt hij de oplossing hiervoor neer met langzame productiviteit.

Deel 1 - Bouwstenen

1 - De opkomst en ondergand van pseudo-producitiviteit

De pseudo-productiviteit gaat over het druk doen op kantoor voor kenniswerkers voortgekomen uit het idee dat we de productiteit van medewerkers kunnen meten en verbeteren met managers en andere opzet van de productie zoals lopende band werk en het werk opsplitsen in kleine subonderdelen zodat de werknemer telkens de zelfde handelingen kan doen. Dat dit niet goed is voor de mentale gezondheid en arbeidsmotivatie kwamen we later achter.

In een omgeving waar mensen vooral achter een bureau zitten en de productiviteit niet echt meetbaar is, zijn mensen vooral druk met van alles zodat de manager het idee heeft dat de mensen productief zijn. 

“Veel mensen doen liever alsof ze het druk hebben in een aircondtitioned kantoor dan dat ze de hele dag in een hete fabriekshal metaalplaten walsen.” p27 (ain’t that the truth)

Ik begrijp niet waarom de toename van productiviteit niet hebben gebruikt voor een beter loon van de werknemers, en minder uren werken zodat we meer tijd hebben om vrij te besteden.

2 - Een langzamer alternatief

Dit hoofstuk begint Cal met de opkomst van Slow, met het verhaal van Slow Food. Slow cooking en Slow dining. Je neemt de tijd om een lekkere m…

Vandaag het gesprek met Marjolein de Rooij.

Marjolein is oprichter van de Vakbond voor Dieren. Zij schreef het boek Hoeveel vakantiedagen heeft een varken?, waarin zij uitwerkt hoe werkende dieren arbeidsrechten kunnen krijgen. Marjolein is regelmatig te horen op de radio, geeft lezingen, schrijft opinieartikelen voor diverse dagbladen, doet onderzoek naar manieren om dieren inspraak te geven en zij vertegenwoordigt werkende dieren in overleggen met de overheid en de werkgevers, de boeren.

Laten we beginnen…

Wat ik zoal leerde van Marjolein:

00:00 intro -

02:35 Dit is waarom er een vakbond voor de dieren is terwijl er ook een Partij voor de Dieren is.

06:30 We leven in een ecosysteem in de vorm van een cirkel, waar de mens een onderdeel van is.

6:55 De vakbond richt zich op werkende dieren, die onderdeel zijn van het kapitalistische systeem en voor mensen geld verdienen.

08:40 Universiteit van Wageningen heeft 50 jaar lang onderzoek gedaan, hoe kunnen we zoveel mogelijk uit die dieren persen tegen zo laag mogelijke kosten.

11:55 De kennis over dieren, als we die 50 jaar geleden hadden, dat we nooit tot dit systeem zouden zijn gekomen.

14:14 De hele agrisector om de hardwerkende boeren heen wordt rijk ten koste van de werkende dieren.

15:00 De veehouderij is doorgeslagen in de industrialisatie op aandringen van de overheid.

16:40 De maatschappelijke verandering die noodzakelijk is om het voor de boer logisch te maken naar de omschakeling.

20:50 In het grotere geheel ligt de taak bij de overheid om de dieren de rechten geven die ze nu niet hebben én mag je tegelijk als consument zelf ook een verantwoordelijkheid nemen tijdens het boodschappen.

22:00 Een sterk rechtvaardigheidsgevoel.

24:20 De mogelijkheid om banen te vinden waarbij je de huur kan betalen en je drijfveren kan vervullen.

28:20 We zijn meer gaan luisteren door te vragen, we willen jullie helpen, hoe willen jullie geholpen worden?

30:25 Je komt geen obese dier tegen in de veehouderij als we daar niet voor gekozen hebben. Ze hebben een volledig saai uitgebalanceerd dieet.

33:05 Grote frustratie dat dit soort dingen niet bedacht worden in de veehouderij.

34:50 Het stress niveau van het varken in een hok daalt met 25% als je aardig en vriendelijk met ze praat en af en toe aanraakt.

36:15 Het recht op inspraak voor de werkende dieren.

38:25 Op de juiste mensen plekken mensen krijgen die puur vanuit het belang van het dier kunnen redeneren.

40:45 Een vertegenwoordiger van de koe in het onderzoek naar koeien die minder boeren laten.

42:50 De vakbond voor dieren bestaat uit een bestuur van zes mensen, een parttime medewerker, veel vrijwilligers en Marjolein in de rol van voorzitter.

44:10 Als je in een bevoorrechte positie zit dan is het goed om tijd te besteden aan dingen die de wereld een beetje beter maken.

46:25 De laatste tijd geen bedreigingen gehad.

51:05 De dubbele moraal bij de wet tegen seks met dieren.

55:05 Het lijden van het dier duidelijk op de verpakking. Een nieuw wet in Zwitserland.

56:10 Boeren die willen dat de consument bereid is om meer te betalen, lukt misschien op deze manier.

Zes rechten van een werkend dier

Recht op een veilige werkomgeving

Recht op een gezonde werkomgeving

Recht op een sociaal leven en privacy

Recht op rust, vakantie en pensioen

Recht op een geweldloos leven

Recht op inspraak

Meer over Marjolein de Rooij:

https://www.linkedin.com/in/marjoleinderooij1/

www.marjoleinderooij.nl 

https://www.vakbondvoordieren.nl 

https://www.goodsafari.nl

Boek:

Hoeveel vakantiedagen heeft een varken (2023)

Andere bronnen:

OOA - Orde van Organisatiekundigen en -adviseurs

Leer denken als Socrates – Donald Robertson #boekencast afl 127

Inner Development Goals (IDGs)

Nu is het aan ons – Eva Rovers #boekencast afl 61

Dierentaalonderzoek | Leonie Cornips

De dubbele moraal van seks met dieren - Marjolein de Rooij

Niet meer couperen of castreren met elastiek - NVWA

Lichamelijke ingrepen bij dieren verboden | RVO.nl

Video van het gesprek met Marjolein de Rooij

https://youtu.be/pzDMO5ltyPY

Kijk hier https://youtu.be/pzDMO5ltyPY

Vandaag bespreken we het boek Leer denken als Socrates van Donald Robertson.

Ondertitel: Filosofie als een manier van leven

Engelse titel: How to think like Socrates: Ancient Philosophy as a Way of Life in the modern world (2024)

Uitgeverij Ten Have

Een indrukwekkend boek. De auteur Donald John Robertson is een in Schotland geboren cognitief-gedragstherapeut en auteur, bekend om zijn werk waarin hij moderne cognitief-gedragstherapie (CGT) integreert met de filosofie van het oude Griekenland en Rome, met name het stoïcisme, waaronder meerdere boeken over Marcus Aurelius en Senneca.

Donald J. Robertson - Wikipedia https://en.wikipedia.org/wiki/Donald_J._Robertson 

Het bijzondere over de boeken over Socrates en dialogen van Plato me Socrates zijn dat het geen historisch verslag is, maar het zijn ook geen verzinsels. Datzelfde geldt voor dit boek, het is gedramatiseerd en semifictioneel.

Het boek gaat over het leven van Socrates, maar minstens zo belangrijk is de rol van zijn leerling Alcibiades in dit boek. Er waren momenten dat ik heel helder had wat ik met dit boek en de Socratische vragen kan doen, en momenten dat ik het kwijt was.

Het opvallenste voor mij was de overeenkomsten die je ziet met de huidige wereld, in de politiek, in oorlog. Het verhaal las vaak als een fictie boek waar ik me in deze Griekse tijd waande enkele honderden jaren voor Christus. Daarnaast zitten er verschillende elementen in het boek waar Robertson suggesties geeft hoe je de filosofie, het denken, vragen stellen, en zoeken naar wijsheid kunt toepassen in deze tijd, in je eigen leven.

Indeling van het boek:

Het socratische probleem

Inleiding

Het proces

De eerste filosoof

De vrouwelijke Socrates

Het orakel van Apollo

De wijste van alle mensen

De leeuw van Athene

De Peloponnesische Oorlog

De Siciliaanse expeditie

De val van Athene

De Dertig Tirannen

De zwanenzang

Het boek begint na de inleiding met het proces tegen Socrates waarin hij ter dood wordt veroordeel. Daarna gaat het boek verder over zijn leven en het leven van Alcibiades, tot in het laatste hoofdstuk waarin Phaedo de laatste uren tot aan zijn dood beschrijft.

Het socratische probleem

Het probleem is dat Socrates zelf niets heeft opgeschreven. De belangrijkste dialogen van Plato met Socrates zijn waarschijnlijk opgeschreven kort na de dood van Socrates. Het zijn de dingen die Plato zich herinnerd. Plato was nog jong bij het overlijden van Socrates en verkeerde waarschijnlijk pas de laatste zes jaar in zijn kring. Volgens deskundigen zitten er veel tegenstrijdigheden in de dialogen en is niet na te gaan wat fictie en wat werklijkheid is.

Inleiding

Een inleiding in de filosofie, met vele bekende filosofen die na Socrates kwamen en veel hebben gebruikt van zijn manier van vragen stellen. Op pagina 25 en 27 zie je gelijk allerlei gelijkenis met wat er nu gebeurt in de media, met influencers, en in de politiek. Sofisten, mensen die het voral van de rede en beinvloeding van anderen moeten hebben en die veel geld vragen voor het onderricht aan jonge mensen. Of een pandamie, polarisatie, populisme, oligarchie en tirannie. Hier maakt hij ook de connectie met stoicisme.

Het proces

Een groots proces rondom Socrates met veel rumour waarin ze hem beschuldigen dat hij de goden die door Athene worden herkent, niet herkent, en hij bederft de jeugd.

Het deel van het proces gaat vooral over de verdediging van Socrates waarin duidelijk wordt dat voor Socrates wijsheid het belangrijkste is dat de mens heeft te onderzoeken. Wat is wijsheid? Wanneer ben je een goed mens? Aan het einde zie je ook hoe Socrates omgaat met de dood en daar niet bang voor ons en zijn doodstraf niet omzet in een ballingschap.

Met zijn vragen laat hij vele ‘wijze’ mannen ongemakkelijk voelen, vooral de redenaars. Door zijn vragen praten deze sofisten zich vaak vast. Terwijl Socrates er op uit is dat mensen argumenten inbrengen die aantonen dat hij geen gelijk heeft, zodat hij kan leren.

De eerste filosoof

Dit hoofdstuk gaat over de eerste filosofen die naar Athene komen en hoe Socrates erdoor geraakt werd. Volgens Socrates waren dit geen echte filosofen, ze probeerden alles te verklaren met de natuur. Hij bleef ze vragen stellen. Over de zon, Het heelal en meer. Hier lezen we over Pericles een belangrijke persoon in de geschiedenis van Athene.  Je leert over de democratie en burgerberaad en over oligarchen. Bij een oligarchie (Oudgrieks: ὀλίγος (oligos) = 'weinig' en ἄρχειν (archein) = 'heersen') is de macht in handen van een kleine groep van mensen die behoren tot een bevoorrechte klasse of stand.

Socrates krijgt een landgoed en huis om te wonen, hij kan op de grond graan laten verbouwen en zo voorzien in zijn levensonderhoud, waardoor hij zich volledig kon richten op de vragen over de waarden die ons drijven en hoe dit zich verhoudt tot wat ethisch goed of slecht is.

De oefening in dit hoofdtuk die je zelf kunt doen…

Today, we are learning from Rukmini Iyer.

Rukmini is a leadership and organisational transformation consultant and peacebuilder with over two decades of global experience. She works at the intersection of conscious leadership, peacebuilding, and systems change, weaving in ecocentric and decolonial perspectives.

She is the founder of Exult! Solutions, a practice dedicated to meaningful, values-driven change, and serves on the International Board of Creators of Peace.

Her facilitation integrates the SDGs and IDGs, the Work That Reconnects, and narrative and somatic practices, supporting communities, organisations, and movements worldwide.

A Rotary Peace Fellow and Vital Voices Fellow, she is committed to helping people and systems make decisions that nurture wellbeing, equity, and planetary balance.

Let's get started...

In episode 479 of the Decide for Impact podcast, host Erno engages in a thought-provoking conversation with Rukmini Iyer, a leadership and organizational transformation consultant and peace builder. Rukmini, who has over two decades of global experience, works at the nexus of conscious leadership, peace building, and systems change with an ecocentric and decolonial perspective. Rukmini discusses her work at Exult! Solution and the International Board of Creators of Peace, emphasizing the integration of Sustainable Development Goals (SDGs) and Inner Development Goals (IDGs).

The conversation delves into the necessity of decolonizing these frameworks and how modern systems often perpetuate inequity and violence. Rukmini shares insights on the historical roots of colonization, contextual differences in global frameworks, and draws comparisons with technological colonization. She also highlights her approach to making her consulting practice inclusive and accessible, and the importance of cultivating non-violent, equitable practices in both personal and corporate spheres.

In this conversation with Rukmini Iyer, I learned:

00:00 Intro

02:20 Explanation of why I want to learn more about colonization and decolonization of the Inner Development Goals.

06:30 Starting with peacebuilding and her experience in this work, she concentrates on dialogue and peace education.

09:30 Gandhi probably drew his inspiration for his non-violent way of living from the Jain philosophy of ahiṃsā.

11:05 Peace-building is a lot about recalling the possibility of non-violence for Rukmini.

11:50 Violence is part of life. It is natural, but is it in the service of life?

16:05 The tendency of humans to take power over others using violence, and at the same time have the free will to choose not to exercise that tendency.

16:30 One of the earliest forms of colonization is agriculture. We decided to settle on a piece of land and to make it grow what I want it to grow.

18:25 All of human history has been about exploring our relationship with power. Power over vs power with.

20:35 Examining land ownership from a different perspective.

22:45 What we call resources, the indigenous people call relatives.

25:05 Rituals that remind us that we are in a relationship with the planet, the cosmos, the plants and animals.

30:15 We need a complement to the SDGs, which speaks to the internal aspects of our psyche. That is why inner development is of great importance to Rukmini.

34:30 Working with frameworks like the Sustainable Development Goals is a luxury.

36:25 To repair our relationship with life through inner development.

37:15 The main points of why there is colonization in the IDG framework and organisation - see links to resources below

44:20 The business model that makes her work accessible.

47:40 We have given a lot of power away to money.

48:50 Start sensing into the patterns of colonization.

51:50 An empowering connotation around colonization.

53:10 Creating localized versions of the IDG framework.

54:10 We allow ourselves to be colonized by technology (companies). We colonize our children.

57:35 The work of Joanna Macy - the work that reconnects.

1:04:05 The sense of guilt about colonization from the past does not serve anyone.

1:06:00 To open up the umbrella, bring in those who do not have shade.

More about Rukmini Iyer:

https://www.linkedin.com/in/rukminiiyer/

exult-solutions.com

medium.com/@rukminiiyer

Resources we mention:

Inner Development Goals (International)

Inner Development Goals NL website

Caux Inner Development Goals Forum 2025 | IofC

Het boek van wijsheid – Arun Gandhi #boekencast afl 108

Jainism - Wikipedia - Jain monks take five main vows: ahiṃsā (non-violence), satya (truth), asteya (not stealing), brahmacharya (chastity), and aparigraha (non-possessiveness).

Zo worden we de generatie van regeneratie – Henrike Gootjes

Regeneratie boek - Henrike Gootjes

Ronald Rovers

Indian Knowledge Systems - Indian Knowledge Systems - Wikipedia

Decolonising Inner Deve…

Vandaag bespreken we het boek Wir können auch anders van Maja Göpel.

Ondertitel: Aufbruch in die Welt von morgen.

De Engelse versie van het boek We Can Do Better

https://en.wikipedia.org/wiki/Maja_G%C3%B6pel

Volg Göpel op LinkedIn https://de.linkedin.com/in/maja-g%C3%B6pel-817ba3299 - ze deelt regelmatig video’s van Tv opnames, ik vind dat ze ijzersterk is in het debat.

https://www.maja-goepel.de/

Video's met Maja Göpel op YouTube

Maja Göpel is medeoprichter van Scientists4Future en oprichter van Mission Wertvoll. Ze is Political economist, sustainability scientist

Boeken van Maja Göpel:

Wert. Ein Kompass für die Zukunft (2025) - NL versie verschijnt nov 2025 - Kompas voor de toekomst

Pandemie und Klima - Ein Gespräch über eine nachhaltige Welt (2021)

Unsere Welt neu denken - Eine Einladung (2020) ook in NL Onze wereld nieuw denken - Rethinking Our World (EN)

The Great Mindshift - How a New Economic Paradigm and Sustainability Transformations go Hand in Hand (2016) e-book free download

Schöpfen und Erschöpfen (2022)

Indeling van het boek:

Inleiding: Das grösste Abenteur der Menschheit

Unser Betriebssystem

Die Geschichte van Tanaland

Vernetztheit - Alles ist verbunden

Dynamik - Wie kleine Dinge gross werden

Bestimmung - Worum es eigentlich geht

Wie wird den Betrieb ändern

Was uns Monopoly über Spielregeln lehrt

Verantworden - Anders lernen

Vermögen - Anders wachsen

Vermitteln - Anders Technik einsetzen

Verhalten - Anders organiseren

Verständigen - Anders miteinander umgehen

Wer ist eigentlich wir?

Köpfe zusammenstecken

Held:innen

Du bist wichtig

Inleiding: Das grösste Abenteur der Menschheit

Er gebeurt veel in de wereld. Verandering is normaal en lastig. We staan voor een grote transformatie, en we kunnen dat.

Unser Betriebssystem

In haar boek verwijst ze Donella Meadows die veel heeft geschreven ove complexe systemen. (bekende boeken: The Limits to Growth and Thinking In Systems: A Primer)

Die Geschichte van Tanaland

Tanaland is een computer simulatie waarin we kunnen testen hoe mensen complexe problemen oplossen. Ingrijpen in het bestaande systeem heeft gevolgen die we niet overzien. De oplossing van vandaag is het probleem van morgen.

Komplexe systemen zijn overal. Ze vallen vaak pas op als ze niet goed meer functioneren, zoals AMOC.

Vaak wordt er (in de politiek) in systemen ingegrepen alsof het eenvoudige lineiare systemen zijn.

Vernetztheit - Alles ist verbunden

Dynamik - Wie kleine Dinge gross werden

Bestimmung - Worum es eigentlich geht

Wie wird den Betrieb ändern

Was uns Monopoly über Spielregeln lehrt

Verantworden - Anders lernen

Vermögen - Anders wachsen

Vermitteln - Anders Technik einsetzen

Verhalten - Anders organiseren

Een autovriendelijke of mensvriendelijke stad? Hoe richt je publieke ruimten in en wat zijn de gevolgen? Bossen voor houtproductie of bosgezondheid (kevers).

Wanneer wordt het voor organisaties belangrijk om voor zichzelf te werken, of gezamenlijk te ontwikkelen en de mensheid en maatschappij et ontwikkelen. 

Verständigen - Anders miteinander umgehen

Ze begint het hoofdstuk met berekeningen hoeveel energie (Gigajoul) we per jaar per mens gebruiken. Hoe dit is veranderd sinds de industualisatie en de afgelopen 40 jaar.  Julia Steinberger - Living well within limits project. Waarmee ze hebben uitgerekend hoeveel energie ieder mens ter beschikking heeft wanneer er 10 miljard mensen op de aarde leven (2050). Dan zouden we niet meer energie nodig hebben als begin 1960-er jaren. Met een mooie opsomming hoe zo’n leven er nu uit zou zijn (p246).

Een tweede voorbeeld hoe dit werkt met de kooldioxide uitstoot op de aarde. Hoe deze verdeeld is en wat de geschiedenis hiervan is. Opvallend is dat de bovenste 10% (771 miljoen mensen) 48% van alle uitstoot produceert ieder jaar.

Hoe is dit gekoppeld aan vrijheid. Persoonlijke vrijheid die we zo belangrijk vinden hangt samen met de relatie tot anderen. De afzet tegen een verbotsdiscussie is hierin onzin wanneer deze onze persoonlijke vrijheid zou aantasten. Het gaat over een mensheid en samenleving.

Een interessante schaal: dominatie of partnerschap, om mensen en maatshcapijen in te verdelen. (in tegenstelling tot arm/rjik, geloof, links/rechts)

Geeft ze een goed voorbeeld hoe dit ten tijde van de pandamie uitging van dominatie vanuit het Westen. Ze hadden de helft van de eerste productie gezekerd, terwijl het om 13% van de globale bevolking is.

Voorbeelden dat het ook anders kan met Wyss Akadmey for Nature en Architects for Future.

Wer ist eigentlich wir?

Köpfe zusammenstecken

Mensen worden geboren in de verwachting van cultuur. We leren van de ervaringen van anderen. Hierdoor kunnen wij de mensen van de toekomst ook een andere cultuur meegeven.

De vraag, Wat maakt ons menselijk? is hetzelfde als Wie willen we zijn? (de mensheid)

Held:innen

Zijn rijke mens…

Vandaag het gesprek met Henrike Gootjes.

Henrike is auteur van Regeneratie, beeldend kunstenaar, docent en regeneratief strateeg. Al meer dan twintig jaar werkt zij internationaal als kunstenaar, onderzoeker en educator, met bijzondere aandacht voor de invloed van geopolitiek en economie op het dagelijks leven. Ze ontwierp participatieve kunstprojecten in onder andere Nederland, Australië, Amerika, Malta, Jordanië en Noord-Ierland, en staat bekend om haar vermogen om kunst, wetenschap en gemeenschappen te verbinden. Met haar werk nodigt zij uit tot verbeelding, samenwerking en moed om samen een “generatie van regeneratie” te worden.

Laten we beginnen…

Wat ik zoal leerde van Henrike:

00:00 intro -

03:28 Het belangrijkste werk dat Henrike doet, hoe stellen we het leven centraal.

04:30 Tegenover de clusterf*ck staat regeneratie.

05:40 Het is dom en irrationeel om eindeloos oorlog te voeren en ons te laten wennen aan geweld.

06:10 Een van de vijf clusterf*ck verhalen is dat we niet genoeg hebben en moeten koloniseren.

08:50 De vijf verhalen geven ons een mensbeeld van vernietiger. De aarde is eigenlijk beter af zonder de mens.

09:40 De aarde wil niet van ons af. We horen op aarde.

12:50 We moeten veel harder schreeuwen hoe irrationeel het oorlogvoeren is.

13:35 Herken je vijand en verwacht tegenstand, helpt om moed te houden en onderscheidingsvermogen.

15:30 We moeten herkennen wat psychopatengedrag is en hoe het werkt.

17:20 Om te overleven moet je die taktieken herkennen, anders word je gemanipuleerd.

18:20 Boosheid en verdriet kan ze kort volhouden, het put uit.

22:30 Het besluit om naar de Oekranië te gaan terwijl je een boek schrijft, en het land in oorlog is.

24:40 Hoe komt het dat oorlog ontstaat? Waarom gaan buren met elkaar vechten?

25:15 De achtergrond van de oorlog in Noord-Ierland.

26:00 Gaza is geen religieus conflit.

27:40 De verkiezingen kloppen niet meer. Met geld en manupulatie komen steeds meer psychopaten aan de macht.

28:10 De psychopaat zegt dat hij/zij democratisch is verkozen.

31:25 De kinderen niet verantwoordelijk te maken voor de oplossingen.

31:55 Hoe kunnen wij onze kinderen ondersteunen de generatie van regeneratie te zijn?

33:15 De bronnen van de systemen als neoliberalisme liggen in Nederland. - "Hoe bestuur je een kolonie"

37:10 Onze generaties zitten op posities waar ze invloed en inspraak hebben, we hebben kapitaal. Neem risico. Wij mogen dat niet afwentelen op de nieuwe generaties.

40:20 Je hele leven werken om rijk te sterven. De nieuwe hobby: Hoe kom je aan het einde van je leven op nul uit?

42:00 Een voorbeeld van hoe het ook kan, van Iggy Pop.

43:20 Niet meer geloven in de verhalen van geld, de zero-sum-game, bezit en vermogen, over hoe het zou moeten. Terugzakken in de natuurlijke manier.

45:00 Art as an act of rebellion.

45:55 De zeven dingen die de Oekraïners doen op een dag om weerstand te bieden en mentaal veerkrachtig te blijven.

50:00 De negatieve verhalen rondom boeren. Het is een kleine groep met intensieve veehouderij die de problemen veroorzaken.

52:05 Zo kunnen we bijdragen aan de eerste generatie van regeneratie.

55:10 Wat zou je doen als je weet dat je nog driee maanden hebt te leven?

55:30 Je bent niet gek, en je bent niet alleen. Er is veel aangedaan om je zo te laten voelen.

Meer over Henrike Gootjes:

https://www.linkedin.com/in/henrikegootjes/

https://henrikegootjes.com/

Boek:

Regeneratie (2025)

Andere bronnen:

Have We Colonised The Future? - Roman Krznaric

De kolonisatie van de toekomst – David van Reybrouck #boekencast afl 92

Het begin van alles – Wengrow en Graeber #boekencast afl 63

Het spel van de populist – Bas Erlings #boekencast afl 125

Piratenverlichting – David Graeber #boekencast afl 87

Iggy Pop - Wikipedia

Theory of change - Wikipedia

Theory U - Wikipedia - Otto Scharmer

The Week: Climate action group experience - Frederic Laloux

Inner Development Goals (IDGs)

Video van het gesprek met Henrike Gootjes

https://youtu.be/Vx6wTdrO5fo

Kijk hier https://youtu.be/Vx6wTdrO5fo