
Vandaag het gesprek met Marije van den Berg.
Het gemeenschappelijke organiseren, dat is waar Marije aan werkt. Ze doet dat als zelfstandig onderzoeker en organisatieadviseur, als schrijver en als meebouwer aan maatschappelijk initiatief. In haar vrije tijd is ze is onder meer vice-voorzitter van de Rekenkamer Leiden en Leiderdorp, voorzitter van de raad van toezicht van Ouders & Onderwijs. mede-oprichter van de Energiefixers071 en het Leidse Huis van Actief Burgerschap. Ze is verbonden aan De Ambachtsschool voor Organiseren en Veranderen.
Marije host sinds 2018 de podcast Democratie in uitvoering. Daarnaast schreef de bestsellers 'Stop. Stopstrategie voor Organisaties' en 'De beleidsbubbel, En hoe we die liefdevol leeg laten lopen’. Haar nieuwste boek schreef ze samen met Nico Groen: ‘Je bent niet de baas, maar je moet er wel iets mee’ heet het, en dat gaat helemaal over het gemeenschappelijke organiseren.
Laten we beginnen…
Samenvatting
Met hulp van AI gemaakt.
In aflevering 496 van de Decide for Impact podcast spreekt Erno Hannink met Marije van den Berg over “gemeenschappelijk organiseren”, naar aanleiding van haar nieuwe, samen met Nico Groen geschreven boek Je bent niet de baas, maar je moet er wel iets mee. Ze bespreken het schrijven van een dun boek, het belang van schrappen en een opgewekte toon in sombere tijden, en hoe samenwerken zonder stappenplannen mensen helpt in beweging te komen.
Centraal staat de “ruimte tussen staat en markt”: naast overheid en markt is er een coöperatief domein waarin burgers, vrijwilligers, verenigingen en coöperaties samen eigenaarschap, zeggenschap en verantwoordelijkheid nemen.
Aan de hand van voorbeelden als Urgenda, energiecoöperaties en publieke ruimte benadrukt Marije dat je vaak geen toestemming nodig hebt om te beginnen, en dat democratie draait om de mogelijkheid om steeds opnieuw in te stappen en iets nieuws te maken.
Wat ik zoal leerde van Marije :
00:00 intro -
07:35 Een dun boek schrijven is moeilijker dan een dik boek schrijven.
11:15 Als bedrijfsjournalist heeft ze geleerd om de eigen formulering van een tekst los te laten.
13:00 Voor een dun boek blijf je afvijlen en uitbenen. Dat ga ik nooit meer anders doen.
14:30 Vat een idee goed samen in maximaal 600 woorden (een column).
16:10 Een optimistisch boek schrijven in sombere tijden.
18:55 Elke revolutionair draagt in zich om dictator te worden.
20:05 Een vliegwiel in jezelf aanzetten en ook in de samenleving.
21:25 We hebben met elkaar bedacht dat als er een probleem is, daar een toegewijde professionele organisatie voor moet komen. Als die er nog niet is, dan moet je daarop wachten.
23:25 Heb ik te veel tijd verlummeld?
24:45 Leiderschap is niet een functionaris maar een eigenschap van het systeem.
28:00 De grootte van een karakter is vaak meer een kwestie van omstandigheden.
30:05 Publieke ruimtes zijn duur geworden, waardoor mensen die geen geld hebben daar niet meer kunnen vertoeven.
31:40 In het handelend en producerend vermogen van de gemeenschap zit ook de humuslaag van de democratie.
33:50 We verkopen heel veel uren aan de baas of de klant en dus weinig beschikking hebben over onze eigen tijd.
40:35 Je hoeft niet te kiezen tussen overheid en markt, je kunt ook kiezen voor gemeenschappelijk eigendom.
41:50 Dat we elkaar aan het vertellen zijn, dat je vooral voor jezelf moet zorgen omdat we niet meer voor elkaar kunnen zorgen.
43:25 Je kunt ook wat zachter werken zodat je altijd wat meer ontspannen bent.
49:55 Stimuleer jezelf en je kinderen om vrijwilligerswerk te doen. Koop dat niet af, maar doe mee.
51:05 Ga niet bij een sportvereniging waar je de bardienst afkoopt, want ook dat draagt bij aan de ondermijning van de democratie.
53:35 Democratie heeft de belofte in zich dat je altijd weer kunt instappen.
54:30 Fascisme is het doodmaken van de mogelijkheid om iets nieuws te maken. (Hannah Arendt)
58:20 Er is een weg tussen de extremen, de markt of de staat, en dat is samen.
1:00:00 Als je veel geld hebt, kun je een deel lenen tegen 0% of weinig rente bij een coöperatie.
1:03:25 Wat je zelf doet is echt wat anders dan samen met elkaar doen.
Meer over Marije van den Berg:
www.democratieinuitvoering.nl
https://www.democratieinuitvoering.nl/podcast
https://www.linkedin.com/in/marijevandenberg/
Boeken:
Je bent niet de baas, maar je moet er wel iets mee (2026)
De beleidsbubbel (2023)
Stop. Stopstrategie voor organisaties (2020)
Andere bronnen:
Ondernemers Boekencast
Paul de Kuyper
Quotes van Johann Wolfgang von Goethe - “Wer Großes will, muß sich zusammen raffen;In der Beschränkung zeigt sich erst der Meister,Und das Gesetz nur kann uns Freiheit geben.”
Marjan Minnesma - Wikipedia
Uitgebreide versie van het laatste gesprek met Marjan Minnesma
Energie samen
Nederland zorgt voor elkaar (NLZVE)
Cooplink
Neon - Nederla…
Het gemeenschappelijke organiseren, dat is waar Marije aan werkt. Ze doet dat als zelfstandig onderzoeker en organisatieadviseur, als schrijver en als meebouwer aan maatschappelijk initiatief. In haar vrije tijd is ze is onder meer vice-voorzitter van de Rekenkamer Leiden en Leiderdorp, voorzitter van de raad van toezicht van Ouders & Onderwijs. mede-oprichter van de Energiefixers071 en het Leidse Huis van Actief Burgerschap. Ze is verbonden aan De Ambachtsschool voor Organiseren en Veranderen.
Marije host sinds 2018 de podcast Democratie in uitvoering. Daarnaast schreef de bestsellers 'Stop. Stopstrategie voor Organisaties' en 'De beleidsbubbel, En hoe we die liefdevol leeg laten lopen’. Haar nieuwste boek schreef ze samen met Nico Groen: ‘Je bent niet de baas, maar je moet er wel iets mee’ heet het, en dat gaat helemaal over het gemeenschappelijke organiseren.
Laten we beginnen…
Samenvatting
Met hulp van AI gemaakt.
In aflevering 496 van de Decide for Impact podcast spreekt Erno Hannink met Marije van den Berg over “gemeenschappelijk organiseren”, naar aanleiding van haar nieuwe, samen met Nico Groen geschreven boek Je bent niet de baas, maar je moet er wel iets mee. Ze bespreken het schrijven van een dun boek, het belang van schrappen en een opgewekte toon in sombere tijden, en hoe samenwerken zonder stappenplannen mensen helpt in beweging te komen.
Centraal staat de “ruimte tussen staat en markt”: naast overheid en markt is er een coöperatief domein waarin burgers, vrijwilligers, verenigingen en coöperaties samen eigenaarschap, zeggenschap en verantwoordelijkheid nemen.
Aan de hand van voorbeelden als Urgenda, energiecoöperaties en publieke ruimte benadrukt Marije dat je vaak geen toestemming nodig hebt om te beginnen, en dat democratie draait om de mogelijkheid om steeds opnieuw in te stappen en iets nieuws te maken.
Wat ik zoal leerde van Marije :
00:00 intro -
07:35 Een dun boek schrijven is moeilijker dan een dik boek schrijven.
11:15 Als bedrijfsjournalist heeft ze geleerd om de eigen formulering van een tekst los te laten.
13:00 Voor een dun boek blijf je afvijlen en uitbenen. Dat ga ik nooit meer anders doen.
14:30 Vat een idee goed samen in maximaal 600 woorden (een column).
16:10 Een optimistisch boek schrijven in sombere tijden.
18:55 Elke revolutionair draagt in zich om dictator te worden.
20:05 Een vliegwiel in jezelf aanzetten en ook in de samenleving.
21:25 We hebben met elkaar bedacht dat als er een probleem is, daar een toegewijde professionele organisatie voor moet komen. Als die er nog niet is, dan moet je daarop wachten.
23:25 Heb ik te veel tijd verlummeld?
24:45 Leiderschap is niet een functionaris maar een eigenschap van het systeem.
28:00 De grootte van een karakter is vaak meer een kwestie van omstandigheden.
30:05 Publieke ruimtes zijn duur geworden, waardoor mensen die geen geld hebben daar niet meer kunnen vertoeven.
31:40 In het handelend en producerend vermogen van de gemeenschap zit ook de humuslaag van de democratie.
33:50 We verkopen heel veel uren aan de baas of de klant en dus weinig beschikking hebben over onze eigen tijd.
40:35 Je hoeft niet te kiezen tussen overheid en markt, je kunt ook kiezen voor gemeenschappelijk eigendom.
41:50 Dat we elkaar aan het vertellen zijn, dat je vooral voor jezelf moet zorgen omdat we niet meer voor elkaar kunnen zorgen.
43:25 Je kunt ook wat zachter werken zodat je altijd wat meer ontspannen bent.
49:55 Stimuleer jezelf en je kinderen om vrijwilligerswerk te doen. Koop dat niet af, maar doe mee.
51:05 Ga niet bij een sportvereniging waar je de bardienst afkoopt, want ook dat draagt bij aan de ondermijning van de democratie.
53:35 Democratie heeft de belofte in zich dat je altijd weer kunt instappen.
54:30 Fascisme is het doodmaken van de mogelijkheid om iets nieuws te maken. (Hannah Arendt)
58:20 Er is een weg tussen de extremen, de markt of de staat, en dat is samen.
1:00:00 Als je veel geld hebt, kun je een deel lenen tegen 0% of weinig rente bij een coöperatie.
1:03:25 Wat je zelf doet is echt wat anders dan samen met elkaar doen.
Meer over Marije van den Berg:
www.democratieinuitvoering.nl
https://www.democratieinuitvoering.nl/podcast
https://www.linkedin.com/in/marijevandenberg/
Boeken:
Je bent niet de baas, maar je moet er wel iets mee (2026)
De beleidsbubbel (2023)
Stop. Stopstrategie voor organisaties (2020)
Andere bronnen:
Ondernemers Boekencast
Paul de Kuyper
Quotes van Johann Wolfgang von Goethe - “Wer Großes will, muß sich zusammen raffen;In der Beschränkung zeigt sich erst der Meister,Und das Gesetz nur kann uns Freiheit geben.”
Marjan Minnesma - Wikipedia
Uitgebreide versie van het laatste gesprek met Marjan Minnesma
Energie samen
Nederland zorgt voor elkaar (NLZVE)
Cooplink
Neon - Nederla…
