Vandaag bespreken we het boek De machtscode van Marietje Schaake.
De ondertitel is: Hoe de onzichtbare belangenstrijd achter AI onze democratie bedreigt
https://www.linkedin.com/in/marietjeschaake
https://nl.wikipedia.org/wiki/Marietje_Schaake
Marietje was 10 jaar lid van het Europees Parlement voor D66.
Ze was verbonden aan de Universiteit van Stanford tot april 2026 als Fellow van het Institute for Human-Centered AI.
Ze is vooral actief op het gebied van de onafhankelijkheid van Amerikaanse Big Tech.
In 2024 gepubliceerd: De tech coup. Hoe tech is gaan regeren en we de macht weer terugwinnen, Atlas Contact, Amsterdam. ISBN 978904504662
In februari 2025 ontving Schaake een Felipe Rodriquez Award, de positieve variant van de Nederlandse Big Brother Award, voor "het aankaarten van de gebrekkige tot afwezige democratische controle op de Big Tech-bedrijven die onze wereld vormgeven".
Boek:
Inleiding - In de ban van AI
De doorbraak van AI
De mythe van AI
De ideologie achter AI
De macht van AI
Een agenda voor AI
Nawoord - Tijd voor zelfvertrouwen
Inleiding - In de ban van AI
In de inleiding laat ze direct de risico's en kwetsbaarheden van het AI-gebruik zien. We laten belangrijke beslissingen over aan ondoorzichtige systemen die zijn ontworpen om waarde te creëren voor aandeelhouders. Daarnaast wordt er te weinig gekeken naar de gevolgen, zoals milieuschade, sociale ontwrichting en onvoorspelbaarheid. We worden vooral gestuurd door kansen.
In Europa gebruiken we massaal Amerikaanse platforms en investeren we in Amerikaanse techbedrijven waarmee we de Amerikaanse economie ondersteunen, terwijl ze de democratie in Europa onderuit willen halen.
De machtscode: wie de controle over de AI-infrastructuur heeft, bepaalt welke informatie miljarden mensen bereikt, welke vragen als legitiem worden beschouwd en welke antwoorden als waarheid worden gepresenteerd.
Het boek is een pamflet.
De doorbraak van AI
Veel mensen gebruiken AI, ook als ze daarmee hun eigen werk uiteindelijk overbodig maken. We werken direct mee aan de groei van AI-bedrijven.
AI is ons leven binnengeslopen voordat we goed hebben begrepen wat de consequenties zijn.
Gesloten systemen, waarin bedrijven vinden dat zij alleen een veilig gebruik van AI kunnen garanderen. De geschiedenis wijst uit dat dit niet lukt. Uiteindelijk gaat de winst van het bedrijf voor.
AI als intieme partner voelt een emotionele band met de bot. Met name bij jongeren die zijn opgegroeid met de mobiel in de hand. AI sluipt in alle apps op je telefoon.
Whittaker (Signal) waarschuwt dat agentic AI (die allerlei taken van je kan overnemen) het einde is van de privacy. Het systeem heeft overal toegang toe en kent je bank- en creditcardgegevens.
AI heeft invloed op ons welzijn, werk en de weerbaarheid van mensen en daarmee op de maatschappij. Het stuurt ongemerkt ons gedrag. Waarvan we afhankelijk worden van een klein aantal (tech)bedrijven met ondoorzichtige belangen en nauwelijks democratische controle. Ze optimaliseren voor schaal en snelheid en niet voor maatschappelijke verantwoordelijkheid, welzijn of het voorkomen van problemen.
De mythe van AI
p38
De mythische verhalen over AI legitimeren macht, rechtvaardigen offers en maken halfgoden van AI-experts. Het geeft deze bedrijven meer macht en aanzien en ze lijken alle investeringen waard.
De bedrijven verzamelen gigantische hoeveelheden data over wat wij online doen. (Google, Meta, Amazon)
Managers willen AI inzetten voor meer efficiëntie.
De angst voor China bij de techbedrijven dat ze worden ingehaald, waardoor er steeds hogere bedragen worden geïnvesteerd.
Wanneer de bubbel barst met de geplande IPO's van tientallen miljarden, lijkt er een nieuwe piek te zijn. Als de bubbel barst, dan heeft dit ook effect op de rest van de economie omdat veel bedrijven in AI hebben geïnvesteerd (FOMO), zoals de Nederlandse pensioenfondsen.
De vooruitgang van AI lijkt niet te stoppen, haast onvermijdelijk, alsof we geen keuze hebben, maar die hebben we wel.
De ideologie achter AI
De Nederlandse overheid en bedrijven zijn afhankelijk van Amerikaanse technologie; zie het gebruik van Microsoft 365 (overheid en bedrijven) en Google (bedrijven en privé). Deze bedrijven zijn nauw verbonden aan de politiek in de VS.
De mensen achter de AI-bedrijven (met macht), bijna allemaal witte mannen met techno-utopische, antidemocratische en anti-Europese ideeën. p58 Soms zelfs fascistisch of technofascistisch. Ze beïnvloeden met hun platformen de meningen en emoties in vele landen.
Libertarische ideeën, vrije markt en individuele vrijheid. Het belangrijkste doel is groei en winst voor de eigen bedrijven. Ze lobbyen tegen wetgeving op het gebied van AI, technologie, privacy, vermogensbelasting. Ze hebben grip op de media, zoals Bezos (Washington Post en Time Magazine) en Ellison (CBS en Paramount), en Musk met Twitter.
Thiel is oprichter van P…
De ondertitel is: Hoe de onzichtbare belangenstrijd achter AI onze democratie bedreigt
https://www.linkedin.com/in/marietjeschaake
https://nl.wikipedia.org/wiki/Marietje_Schaake
Marietje was 10 jaar lid van het Europees Parlement voor D66.
Ze was verbonden aan de Universiteit van Stanford tot april 2026 als Fellow van het Institute for Human-Centered AI.
Ze is vooral actief op het gebied van de onafhankelijkheid van Amerikaanse Big Tech.
In 2024 gepubliceerd: De tech coup. Hoe tech is gaan regeren en we de macht weer terugwinnen, Atlas Contact, Amsterdam. ISBN 978904504662
In februari 2025 ontving Schaake een Felipe Rodriquez Award, de positieve variant van de Nederlandse Big Brother Award, voor "het aankaarten van de gebrekkige tot afwezige democratische controle op de Big Tech-bedrijven die onze wereld vormgeven".
Boek:
Inleiding - In de ban van AI
De doorbraak van AI
De mythe van AI
De ideologie achter AI
De macht van AI
Een agenda voor AI
Nawoord - Tijd voor zelfvertrouwen
Inleiding - In de ban van AI
In de inleiding laat ze direct de risico's en kwetsbaarheden van het AI-gebruik zien. We laten belangrijke beslissingen over aan ondoorzichtige systemen die zijn ontworpen om waarde te creëren voor aandeelhouders. Daarnaast wordt er te weinig gekeken naar de gevolgen, zoals milieuschade, sociale ontwrichting en onvoorspelbaarheid. We worden vooral gestuurd door kansen.
In Europa gebruiken we massaal Amerikaanse platforms en investeren we in Amerikaanse techbedrijven waarmee we de Amerikaanse economie ondersteunen, terwijl ze de democratie in Europa onderuit willen halen.
De machtscode: wie de controle over de AI-infrastructuur heeft, bepaalt welke informatie miljarden mensen bereikt, welke vragen als legitiem worden beschouwd en welke antwoorden als waarheid worden gepresenteerd.
Het boek is een pamflet.
De doorbraak van AI
Veel mensen gebruiken AI, ook als ze daarmee hun eigen werk uiteindelijk overbodig maken. We werken direct mee aan de groei van AI-bedrijven.
AI is ons leven binnengeslopen voordat we goed hebben begrepen wat de consequenties zijn.
Gesloten systemen, waarin bedrijven vinden dat zij alleen een veilig gebruik van AI kunnen garanderen. De geschiedenis wijst uit dat dit niet lukt. Uiteindelijk gaat de winst van het bedrijf voor.
AI als intieme partner voelt een emotionele band met de bot. Met name bij jongeren die zijn opgegroeid met de mobiel in de hand. AI sluipt in alle apps op je telefoon.
Whittaker (Signal) waarschuwt dat agentic AI (die allerlei taken van je kan overnemen) het einde is van de privacy. Het systeem heeft overal toegang toe en kent je bank- en creditcardgegevens.
AI heeft invloed op ons welzijn, werk en de weerbaarheid van mensen en daarmee op de maatschappij. Het stuurt ongemerkt ons gedrag. Waarvan we afhankelijk worden van een klein aantal (tech)bedrijven met ondoorzichtige belangen en nauwelijks democratische controle. Ze optimaliseren voor schaal en snelheid en niet voor maatschappelijke verantwoordelijkheid, welzijn of het voorkomen van problemen.
De mythe van AI
p38
De mythische verhalen over AI legitimeren macht, rechtvaardigen offers en maken halfgoden van AI-experts. Het geeft deze bedrijven meer macht en aanzien en ze lijken alle investeringen waard.
De bedrijven verzamelen gigantische hoeveelheden data over wat wij online doen. (Google, Meta, Amazon)
Managers willen AI inzetten voor meer efficiëntie.
De angst voor China bij de techbedrijven dat ze worden ingehaald, waardoor er steeds hogere bedragen worden geïnvesteerd.
Wanneer de bubbel barst met de geplande IPO's van tientallen miljarden, lijkt er een nieuwe piek te zijn. Als de bubbel barst, dan heeft dit ook effect op de rest van de economie omdat veel bedrijven in AI hebben geïnvesteerd (FOMO), zoals de Nederlandse pensioenfondsen.
De vooruitgang van AI lijkt niet te stoppen, haast onvermijdelijk, alsof we geen keuze hebben, maar die hebben we wel.
De ideologie achter AI
De Nederlandse overheid en bedrijven zijn afhankelijk van Amerikaanse technologie; zie het gebruik van Microsoft 365 (overheid en bedrijven) en Google (bedrijven en privé). Deze bedrijven zijn nauw verbonden aan de politiek in de VS.
De mensen achter de AI-bedrijven (met macht), bijna allemaal witte mannen met techno-utopische, antidemocratische en anti-Europese ideeën. p58 Soms zelfs fascistisch of technofascistisch. Ze beïnvloeden met hun platformen de meningen en emoties in vele landen.
Libertarische ideeën, vrije markt en individuele vrijheid. Het belangrijkste doel is groei en winst voor de eigen bedrijven. Ze lobbyen tegen wetgeving op het gebied van AI, technologie, privacy, vermogensbelasting. Ze hebben grip op de media, zoals Bezos (Washington Post en Time Magazine) en Ellison (CBS en Paramount), en Musk met Twitter.
Thiel is oprichter van P…