Home | Aflevering
Podcast Luisteren (PodNL)

Intiem verzet – Josep Maria Esquirol #boekencast afl 134

Decide for Impact podcast | Feb 19 2026 | 01:00:16

Vandaag bespreken we het boek, Intiem verzet van Josep Maria Esquirol.

De ondertitel is: Naar een filosofie van nabijheid

Josep Maria Esquirol Calaf (geboren in 1963 in Mediona) is een Catalaanse filosoof, essayist en hoogleraar filosofie aan de Universiteit van Barcelona. Hij leidt de Aporia Research Group, die zich bezighoudt met hedendaagse filosofie en in het bijzonder met de relatie tussen filosofie en psychiatrie.

https://en.wikipedia.org/wiki/Josep_Maria_Esquirol_Calaf

La resistència intima. Ensayo de una filosofia de la proximidad

https://www.youtube.com/watch?v=rcxR_l1_I5E (gesprek) - Engelse ondertiteling aanzetten.

Voor mij was het een ingewikkeld boek. Ik had moeite om erdoorheen te komen en heb dan ook niet alles gelezen. Daar zit voor mij ook een soort tweestrijd in, ik denk dat je dit soort boeken niet in één ruk (of in twee weken) moet uit willen lezen. Het heeft ruimte nodig om te herlezen, om te bezinnen en te filosoferen. Tegelijkertijd had ik het boek nooit uitgelezen als we deze deadline niet hadden. Dan was het blijven liggen en had ik veel liever het boek Wachten gelezen van De Wachter. Daar ben ik in begonnen en het leest weg.

Lastig vind ik alle filosofen die hij aanhaalt, quotes uit boeken, en met delen is hij het wel eens en met anderen niet. Het voelt soms zinloos wat hij beschrijft voor mij. Ook de woorden die gebruikt worden zijn voor mij niet altijd bekend of duidelijk.

Inhoudsopgave

De warme maaltijd op tafel (moment)

I Ontwrichting en verzet

II Het niets en de nihilistische ervaring in kaart gebracht

De tuin bewerken (moment)

III Terug naar huis

IV Lofzang op het alledaagse: hoe eenvoudig het leven kan zijn

V Korte medische overpeinzing

VI Zelfzorg zonder narcisme

VII Niet zwichten voor het dogmatische van de actualiteit

Subatomisch zweet (moment)

VIII De oceaan of de woestijn?

IX De essentie van taal als beschutting

X Een metfysica van het verbond

De warme maaltijd op tafel (moment)

Samenleven staat of valt met samen eten. (past in de Mediterane cultuur)

I Ontwrichting en verzet

Bestaan is jezelf vormgeven, en daarmee verzet plegen.

Leven is jezelf ontplooien (tegenpool bij life coaches van verzet) een persoonlijk uniek pad naar het geluk, overbodige sofisterij - middelmatigheid.

Verzet tegen tirannieën is verzet tegen de ontwrichting.

Een goed leven is niet het summum.

II Het niets en de nihilistische ervaring in kaart gebracht

Het nihilisme staat voor een gebrek aan waarden, het besef dat we de betekenis van ons bestaan niet kunnen doorgronden met concepten als doel, eenheid en waarheid. p29

De confrontatie met jezelf: enerzijds sta je oog in oog met het niets, maar anderzijds is het de beste manier om tot rust te komen. p33

De tuin bewerken (moment)

Mooi in het verhaal hoe ze de man ontmoeten die de actualiteit niet volgt. Geen grootgrondbezitter, maar wel genoeg om van te leven met zijn kinderen. Door het werk op het land houden ze drie grote rampen van het lijf, de verveling, de ondeugd en de honger.

Gedachtenloos werken maakt het leven draaglijk. Zingeving is te vinden in nabijheid.

III Terug naar huis

Het huis is een veilige plek om naar terug te keren. De beschutting, de rust die intimiteit biedt. Het gaat om bescherming en gastvrijheid.

De gifteconomie gaat niet uit van groei, maar van volharding en herhaling.

IV Lofzang op het alledaagse: hoe eenvoudig het leven kan zijn

In plaats van steeds op zoek gaan naar het buitengewone, ons verwonderen over de eenvoud om ons heen, en leren het te waarderen.

p60 en 61

Het gemiddelde leven wordt ondergewaardeerd.

Ons bestaan is een verblijf in de nabijheid.

V Korte medische overpeinzing

VI Zelfzorg zonder narcisme

VII Niet zwichten voor het dogmatische van de actualiteit

Subatomisch zweet (moment)

Dit hoofdstuk begreep ik niet.

VIII De oceaan of de woestijn?

IX De essentie van taal als beschutting

X Een metfysica van het verbond

Opvallende lessen uit het boek voor ons:

00:00 intro - een eerste indruk van het boek, het boek leest lastig

08:15 Een reactie is op onze wereld van social media en te veel media. Terug naar de kern, naar minder.

13:05 Samenleven staat of valt met samen eten.

16:10 Leven is je verzetten.

16:35 Onverzettelijk verzet tegen de zelfgenoegzaamheid van de massa.

17:20 Het Nederlandse woord samenleven is de kern van dit verzet. De redzame burger is het tegenovergestelde van samenleven.

18:35 Life coaches die zeggen dat je naar je persoonlijke unieke pad naar geluk moet zoeken, dit is overbodige sofisterij .

19:25 Verzet tegen tirannieën is verzet tegen de ontwrichting.

Het glorificeren van het simpele bestaan door Esquirol.

26:10 Solidariteit neemt de vorm van een huis aan, en ongastvrij is geen huis.

27:30 De gifteconomie gaat niet uit van groei, maar van volharding en herhaling, totdat iedereen een huis en te eten heef…