Onvoorwaardelijke besluiten nemen met lef – Marja Wagenaar
Decide for Impact podcast | 11 sep 2026 | 01:05:45
Vandaag het gesprek met Marja Wagenaar.
Marja is Besluiten Architect. Zij adviseert leiders en teams bij het nemen van onvoorwaardelijke besluiten. Onlangs verscheen haar nieuwe boek ‘Onvoorwaardelijke Besluiten in 10 stappen’. Wagenaar heeft ervaring in zowel het bedrijfsleven, de wetenschap als de politiek. Ruim 25 jaar geleden was zij lid van de Tweede kamer.
Laten we beginnen…
Samenvatting
Met hulp van AI gemaakt.
In aflevering 495 van de Design for Impact podcast spreekt Erno met besluitenarchitect Marja Wagenaar, auteur van "Onvoorwaardelijke besluiten in tien stappen". Wagenaar blikt terug op haar tijd als Tweede Kamerlid en bespreekt hoe de politiek een grote besluitmachine is, hoe afstand tot burgers populisme voedt en hoe besluiten zonder uitvoering slechts voornemens zijn, met voorbeelden als de vuurwerkramp Enschede, toeslagenaffaire en Groningen.
Ze benadrukt het belang van nieuwsgierigheid naar verschillende leefwerelden en noemt haar boek "Het einde van de buitenspelcultuur". Verder licht ze haar "fifty-fifty"-methode toe uit haar leiderschapsboek voor vrouwen: tijd verdelen tussen organisatie/anderen en jezelf, inclusief netwerken en reputatie bouwen.
In haar besluitvormingsboek draait het om lef, risico’s nemen, concrete uitvoeringsplannen, besluiten op het juiste niveau beleggen, onderbouwing toetsen en met een betrokkenheidsbord bepalen wie meebeslist, adviseert of geïnformeerd wordt.
Tot slot bespreekt ze Europese uitdagingen rond economie, defensie en technologische afhankelijkheid en hoe individuen in onzekere tijden via kleine stappen weer grip krijgen.
Wat ik zoal leerde van Marja :
05:00 intro -
05:40 In de Tweede Kamer je idealen verwezenlijken
06:20 De Tweede Kamer is de grootste besluitenmachine die we hebben (in Nederland).
07:15 Het was een meisjesdroom.
09:35 Een onderzoeksraad voor veiligheid naar aanleiding van de vuurwerkramp in Enschede.
10:35 Een cultuur waarin mensen de hele tijd met elkaar bezig zijn: de buitenspelcultuur.
13:35 Een besluit dat geen besluit lijkt te zijn maar een voornemen of een idee.
14:25 De schriftelijke wilsverklaring zorgt ervoor dat mensen die niet kunnen lezen of schrijven worden uitgesloten.
16:05 De nieuwsgierigheid naar mensen die niet op jou lijken.
16:40 De drie fases van de ontwikkeling van een politiek leider.
19:35 Vrouwen zijn in hun werk minder dan mannen bezig met tijd en energie te steken in hun eigen ontwikkeling en carrière.
22:00 Veel werken voor je bedrijf en de klanten en daardoor te weinig werken aan de ontwikkeling van je bedrijf.
22:50 Leiderschap voor vrouwen met de 50/50-methode.
27:00 Kleine overzichtelijke weekdoelen voor je eigen ontwikkeling.
28:35 Besluiten zijn het grootste lek in organisaties.
30:50 Huiswijn-besluiten - je kiest voor iets gemiddeld
35:05 Besluiten neerleggen op het niveau waar ze thuishoren.
37:15 Zorg voor een goed uitvoeringsplan als je een besluit neemt.
41:10 In overleggen en vergaderingen 'het rondje' maken, want je wil ook de stille stemmen horen.
43:30 Het betrokkenheidsbord om te zien wie je bij je besluit moet betrekken.
46:15 Je hebt meer aan een bewindspersoon die optreedt dan aan een die aftreedt.
48:25 Onderzoek wie de energiegevers en energievreters in je leven zijn.
51:55 De landen in Europa zijn meer een toeristische bestemming geworden dan een economische macht.
56:00 Investeren in economische ontwikkeling en veiligheid in Europa.
1:05:00 Tijd en afstand nemen om voor jezelf en met jezelf aan de slag te gaan.
Meer over Marja Wagenaar:
https://leadershipint.com
https://www.linkedin.com/in/marja-wagenaar-2a460827/
https://nl.wikipedia.org/wiki/Marja_Wagenaar
Boeken:
Onvoorwaardelijke besluiten in 10 stappen (2026) - voor leiders met lef
Het leiderschapsboek voor vrouwen (2015)
Het einde van de buitenspelcultuur, een democratisch antwoord op het populisme (2004)
De Rijksvoorlichtingsdienst: Geheimhouden, toedekken en openbaren (1997)
Herinneringen aan Joop Den Uyl (1988)
Andere bronnen:
Ondernemers Boekencast
Boek Tony Blair - On Leadership
Inner Development Goals
Michiel Muller
Mario Draghi rapport ‘De toekomst van het Europese concurrentievermogen – Een strategie voor het concurrentievermogen van Europa’ bericht van Buza hierover.
Hidden Champions van de 21e eeuw – Hermann Simon #boekencast afl 25
Hidden Champions Die neuen Spielregeln im chinesischen Jahrhundert – Hermann Simon #boekencast afl 48
Anthropic - Wikipedia
Video van het gesprek met Marja Wagenaar
https://youtu.be/dVlXYL6b_TQ
Kijk hier https://youtu.be/dVlXYL6b_TQ
Transcript van het gesprek
[00:00:00] Erno Hannink: Hallo en welkom bij aflevering 495 van de Design for Impact podcast. Vandaag het gesprek met Marja Wagenaar. Marja is besluiten architect. Zij adviseert leiders en teams bij het nemen van onvolmaaktli…
Marja is Besluiten Architect. Zij adviseert leiders en teams bij het nemen van onvoorwaardelijke besluiten. Onlangs verscheen haar nieuwe boek ‘Onvoorwaardelijke Besluiten in 10 stappen’. Wagenaar heeft ervaring in zowel het bedrijfsleven, de wetenschap als de politiek. Ruim 25 jaar geleden was zij lid van de Tweede kamer.
Laten we beginnen…
Samenvatting
Met hulp van AI gemaakt.
In aflevering 495 van de Design for Impact podcast spreekt Erno met besluitenarchitect Marja Wagenaar, auteur van "Onvoorwaardelijke besluiten in tien stappen". Wagenaar blikt terug op haar tijd als Tweede Kamerlid en bespreekt hoe de politiek een grote besluitmachine is, hoe afstand tot burgers populisme voedt en hoe besluiten zonder uitvoering slechts voornemens zijn, met voorbeelden als de vuurwerkramp Enschede, toeslagenaffaire en Groningen.
Ze benadrukt het belang van nieuwsgierigheid naar verschillende leefwerelden en noemt haar boek "Het einde van de buitenspelcultuur". Verder licht ze haar "fifty-fifty"-methode toe uit haar leiderschapsboek voor vrouwen: tijd verdelen tussen organisatie/anderen en jezelf, inclusief netwerken en reputatie bouwen.
In haar besluitvormingsboek draait het om lef, risico’s nemen, concrete uitvoeringsplannen, besluiten op het juiste niveau beleggen, onderbouwing toetsen en met een betrokkenheidsbord bepalen wie meebeslist, adviseert of geïnformeerd wordt.
Tot slot bespreekt ze Europese uitdagingen rond economie, defensie en technologische afhankelijkheid en hoe individuen in onzekere tijden via kleine stappen weer grip krijgen.
Wat ik zoal leerde van Marja :
05:00 intro -
05:40 In de Tweede Kamer je idealen verwezenlijken
06:20 De Tweede Kamer is de grootste besluitenmachine die we hebben (in Nederland).
07:15 Het was een meisjesdroom.
09:35 Een onderzoeksraad voor veiligheid naar aanleiding van de vuurwerkramp in Enschede.
10:35 Een cultuur waarin mensen de hele tijd met elkaar bezig zijn: de buitenspelcultuur.
13:35 Een besluit dat geen besluit lijkt te zijn maar een voornemen of een idee.
14:25 De schriftelijke wilsverklaring zorgt ervoor dat mensen die niet kunnen lezen of schrijven worden uitgesloten.
16:05 De nieuwsgierigheid naar mensen die niet op jou lijken.
16:40 De drie fases van de ontwikkeling van een politiek leider.
19:35 Vrouwen zijn in hun werk minder dan mannen bezig met tijd en energie te steken in hun eigen ontwikkeling en carrière.
22:00 Veel werken voor je bedrijf en de klanten en daardoor te weinig werken aan de ontwikkeling van je bedrijf.
22:50 Leiderschap voor vrouwen met de 50/50-methode.
27:00 Kleine overzichtelijke weekdoelen voor je eigen ontwikkeling.
28:35 Besluiten zijn het grootste lek in organisaties.
30:50 Huiswijn-besluiten - je kiest voor iets gemiddeld
35:05 Besluiten neerleggen op het niveau waar ze thuishoren.
37:15 Zorg voor een goed uitvoeringsplan als je een besluit neemt.
41:10 In overleggen en vergaderingen 'het rondje' maken, want je wil ook de stille stemmen horen.
43:30 Het betrokkenheidsbord om te zien wie je bij je besluit moet betrekken.
46:15 Je hebt meer aan een bewindspersoon die optreedt dan aan een die aftreedt.
48:25 Onderzoek wie de energiegevers en energievreters in je leven zijn.
51:55 De landen in Europa zijn meer een toeristische bestemming geworden dan een economische macht.
56:00 Investeren in economische ontwikkeling en veiligheid in Europa.
1:05:00 Tijd en afstand nemen om voor jezelf en met jezelf aan de slag te gaan.
Meer over Marja Wagenaar:
https://leadershipint.com
https://www.linkedin.com/in/marja-wagenaar-2a460827/
https://nl.wikipedia.org/wiki/Marja_Wagenaar
Boeken:
Onvoorwaardelijke besluiten in 10 stappen (2026) - voor leiders met lef
Het leiderschapsboek voor vrouwen (2015)
Het einde van de buitenspelcultuur, een democratisch antwoord op het populisme (2004)
De Rijksvoorlichtingsdienst: Geheimhouden, toedekken en openbaren (1997)
Herinneringen aan Joop Den Uyl (1988)
Andere bronnen:
Ondernemers Boekencast
Boek Tony Blair - On Leadership
Inner Development Goals
Michiel Muller
Mario Draghi rapport ‘De toekomst van het Europese concurrentievermogen – Een strategie voor het concurrentievermogen van Europa’ bericht van Buza hierover.
Hidden Champions van de 21e eeuw – Hermann Simon #boekencast afl 25
Hidden Champions Die neuen Spielregeln im chinesischen Jahrhundert – Hermann Simon #boekencast afl 48
Anthropic - Wikipedia
Video van het gesprek met Marja Wagenaar
https://youtu.be/dVlXYL6b_TQ
Kijk hier https://youtu.be/dVlXYL6b_TQ
Transcript van het gesprek
[00:00:00] Erno Hannink: Hallo en welkom bij aflevering 495 van de Design for Impact podcast. Vandaag het gesprek met Marja Wagenaar. Marja is besluiten architect. Zij adviseert leiders en teams bij het nemen van onvolmaaktli…