6. ‘Strategisch directeur’ Amsterdams bedrijf deed zaken met Telegram en FSB

In een kantoortje in Amsterdam-Zuidoost is een bedrijf gevestigd dat wereldwijd servers van Telegram beheerde. Vanuit hetzelfde werkadres doen twee Russen zaken met de Russische strijdmacht en geheime dienst, blijkt uit onderzoek van BNR.

Het gaat om Vladimir V. en Aleksei Z. Vladimir is een 45-jarige Russische netwerkingenieur, ondernemer, en oprichter van GlobalNet. De 46-jarige Aleksei is sinds 2021 directeur van deze onderneming. BNR deed onderzoek naar GlobalNet in het kader van de podcast Telegramterreur, waarvan vandaag de laatste aflevering verschijnt.

Zowel V. als Z. ontkent de Europese sanctieregels te overtreden.

V. heeft nauwe banden met Telegram en de oprichter van het platform, Pavel Durov. V. onderhield namens Telegram zakelijke contacten met andere bedrijven en gaf zich op sommige momenten zelfs uit als CFO, zo blijkt uit rechtbankstukken in het bezit van BNR.

GlobalNet levert al sinds 2016 in Rusland telecomdiensten aan Voentelekom, een mobiele provider van het Russische leger, en sinds 2024 aan een onderzoeksinstituut voor kernenergie. Dat blijkt uit openbare aanbestedingsdocumenten die in handen zijn van BNR. IStories, een website van de Russische journalist-in-ballingschap Roman Anin, berichtte eerder over deze link tussen Telegram en de Russische overheid. Vorig jaar werd GlobalNet overgenomen door Vladimirs schoonbroer.

Vladimir V. speelt een rol bij het in de lucht houden van de chatapp Telegram. Hij was onder meer verantwoordelijk voor installatie van Telegramservers in Amsterdam, Miami en Singapore. Een van zijn andere bedrijven, GNM, is nog steeds actief voor Telegram, zo laat V. aan BNR weten. Het contract voor het serverbeheer in Amsterdam zou echter in 2020 door een andere partij zijn overgenomen.

Foto toont kantoor in Zuidoost

Formeel staat GlobalNet geregistreerd op een Russisch adres. BNR ontdekte dat het werk van GlobalNet deels vanuit Nederland is aangestuurd. Aleksei, de directeur van Globalnet, zegt op zijn LinkedIn-profiel sinds 2022 in Amsterdam te zijn gevestigd. Op een foto is zijn kantoor in Zuidoost duidelijk zichtbaar. BNR bracht een bezoek aan het kantoor. Hoewel Aleksei op dat moment niet aanwezig was, bleek zijn naam bij de receptie bekend. Op LinkedIn geven vijf andere werknemers van GlobalNet ook Nederland op als woonplaats. Gearchiveerde versies van de Engelstalige website van GlobalNet laten ook een kantooradres in Amsterdam zien.

'GlobalNet werkt niet vanuit Nederland' 

Vladimir laat in een reactie aan BNR weten dat 'naar mijn weten' GlobalNet geen personeel in Nederland heeft. 'GlobalNet opereert uitsluitend in Rusland en het is nooit anders geweest.' Europese activiteiten ontplooit Vladimir exclusief vanuit GNM Inc., een op Antigua gevestigde holding.

Aleksei Z. bevestigt deze lezing. Zijn LinkedIn-profiel heeft hij ooit aangepast omdat er mogelijk sprake van was dat hij in Amsterdam zou gaan werken – in werkelijkheid is dit echter nooit gebeurd, zegt hij. Hetzelfde geldt voor zijn vijf collega's die op LinkedIn zeggen in Nederland te werken. Volgens Aleksei is het er ook nooit van gekomen de foutieve gegevens op LinkedIn te corrigeren. 'Ik woon in Rusland', aldus Aleksei. 'En GlobalNet is niet in Europa actief – het heeft ook nooit diensten verleend op Europees grondgebied.' Omdat GlobalNet in Rusland is gevestigd mag het leveren aan in Europa gesanctioneerde partijen, zegt Aleksei. 'Contracten worden volledig in Rusland uitgevoerd, in overeenstemming met de Russische wet', aldus de directeur.

De naam GlobalNet duikt echter vaak op in Europese IT-vakpers. Het bedrijf wordt hierbij soms omschreven als 'Nederlands' en lokale werknemers worden geciteerd. Aleksei zegt dat er mogelijk verwarring is ontstaan omdat de merknaam 'GlobalNet' tot voor kort ook gebruikt werd door bedrijven van Vladimir die wel in Europa diensten leveren.

‘Vergunning vooraf vereist’

Voentelekom, de telecomprovider van de Russische strijdkrachten, staat sinds 2022 op de