Home | Aflevering
Podcast Luisteren (PodNL)

195 — Was het Nazisme Links of Rechts? Het Antwoord Is Complexer dan je Denkt

Tussen Rant en Rede — Podcast | 30 aug 2026 | 00:51:51

💙 STEUN DE PODCAST

Via Petje Af en help ons onafhankelijke gesprekken en analyses te blijven maken!

https://petjeaf.com/tussenrantenrede


⏲️ ONDERDELEN

00:00 Intro

01:00 Is nazisme extreemrechts of extreemlinks?

02:36 Nazisme, fascisme en rassenleer

04:32 Nazisme en communisme: overeenkomsten en verschillen

10:13 Hoe zagen nazi’s zichzelf?

12:06 Waarom denkt iedereen dat hij ‘in het midden’ staat?

20:04 Nazisme en rechts: wat zijn de overeenkomsten?

24:19 Nazisme en communisme op de culturele as

26:17 Wat maakt een ideologie totalitair?

28:16 Nazisme als reactionaire ideologie

32:23 De extreme hiërarchie van het nazisme

34:02 Nazisme en communisme: de belangrijkste verschillen

36:47 BIJ1 en Forum voor Democratie: meer overeenkomsten dan je denkt

47:56 Waarom is Polen zo anti-communistisch?

50:51 Waarom roept de links-rechts-discussie zoveel emotie op?

51:31 Outro


🎧 CHECK OOK:➤ SPOTIFY: https://open.spotify.com/show/2biZcSY5xQELhkPSdORiEr➤ TIKTOK: https://www.tiktok.com/@tussenrantenrede➤ INSTAGRAM: https://www.instagram.com/tussenrantenrede/


Was het nazisme extreemrechts of extreemlinks? En waarom leidt deze vraag nog altijd tot zoveel discussie? In deze aflevering praten Stefan & Pascal over nazisme, fascisme, communisme, socialisme, Hitler, Stalin en het politieke spectrum. We onderzoeken waar het nazisme ideologisch vandaan kwam, hoe de nazi’s zichzelf zagen en welke overeenkomsten en verschillen er waren tussen het nazisme en het communisme.

We beginnen bij de relatie tussen fascisme, Mussolini, nationaal socialisme, racisme en rassenleer. Daarna kijken we naar de opvallende naam “nationaal socialisme” en de vraag waarom de nazi’s socialisme in hun naam hadden, terwijl Hitler juist een uitgesproken tegenstander was van socialisme en communisme. We bespreken de verschillen tussen Hitler en Stalin, het communisme, stalinisme en bolchevisme, maar ook de overeenkomsten tussen beide totalitaire ideologieën.

Vervolgens onderzoeken we hoe de nazi’s zichzelf binnen het politieke spectrum plaatsten. Waarom zagen zij zichzelf als een middenpartij? En kan een ideologie die door anderen als radicaal of extremistisch wordt gezien zichzelf toch als redelijk en gematigd beschouwen? We bespreken politieke ideologieën, het “redelijke midden”, redelijkheid, bias, links, rechts, extremisme en de vraag of het politieke spectrum eigenlijk wel zo neutraal is als we denken.

Ook kijken we naar de overeenkomsten tussen het nazisme en de rechterkant van het politieke spectrum, de culturele politieke as en de enorme hiërarchie binnen het nazisme. Blindelingse volgzaamheid aan superieuren was een belangrijk onderdeel van de nazi-organisatie en ideologie. Uiteindelijk komen we bij een fundamentelere vraag: moeten we eigenlijk wel vooral willen bepalen of het nazisme links of rechts was, of is de vraag wat een ideologie totalitair maakt veel relevanter?

Tot slot bespreken we het nazisme als reactionaire ideologie. Wat betekent “reactionair” precies? Waarom verlangen reactionaire bewegingen naar een vermeend verleden dat in werkelijkheid misschien nooit heeft bestaan? En zijn er parallellen te herkennen met hedendaagse politiek, zoals Forum voor Democratie en Geert Wilders? Daarbij bespreken we ook waarom mensen in Polen vaak sterk reageren op het communisme en waarom de discussie over de vraag of de nazi’s links of rechts waren zoveel emotie oproept.

Een aflevering over Hitler, nazi’s, fascisme, communisme, socialisme, stalinisme, bolchevisme, totalitarisme, conservatisme, progressief, reactionair, extreemrechts, extreemlinks en de vraag hoe we politieke ideologieën eigenlijk moeten begrijpen.


#nazisme #hitler #communisme #socialisme #fascisme #stalin #stalinisme #bolsjewisme #nationaalsocialisme #racisme #rassenleer #totalitarisme #extreemrechts #extreemlinks #politiek #geschiedenis #ideologie #politiekespectrum #reactionair #conservatief #progressief #extremisme #linksrechts #mussolini #nazi

Ontvang onze luistertips

De Luisterclub

Om de week onze luistertips in je mail, met alle ruimte om die van jou te delen.

Je ontvangt twee mailtjes per maand en je kunt je op elk moment weer uitschrijven.