A.I. gewoon (blijf op de hoogte van de ontwikkelingen in kunstmatige intelligentie)

Sinds juli gaan er berichten rond dat AI is "uitgebroken", dat AI-systemen bedrijven hebben gehackt, en dat ze onderling hebben samengespannen. Er wordt volop vergeleken met sciencefictionfilms. De helft van de mensen schrikt zich rot, de andere helft haalt zijn schouders op.

Allebei die reacties kloppen niet. Er is écht iets gebeurd, het is uitzonderlijk goed gedocumenteerd, en het verhaal dat rondgaat klopt maar half.

Deze aflevering doet twee dingen. Eerst een reconstructie van wat er precies gebeurde: hoe de proef in elkaar zat, waarom een derde van de opdrachten onoplosbaar was, hoe honderden losse programma's elkaar vonden, en waarom ze uiteindelijk gingen inbreken bij Hugging Face terwijl ze het antwoord allang hadden uitgerekend.

En daarna, en dat is het grootste deel, de duiding. Twee manieren om hier naar te kijken die allebei verdedigbaar zijn. Wat het níét is. Wat het wél betekent — voor het getroffen bedrijf, voor jou, en voor ons allemaal. En de ongemakkelijke vraag of onze eigen sciencefictionverhalen misschien in de trainingsdata zijn beland.

Met aandacht voor wat we niet weten. Want ook dat hoort erbij.

Aanvulling — 12 september 2026

Na publicatie van deze aflevering. De aflevering zelf heeft als peildatum 9 september.

Er zijn twee dingen bijgekomen die het beeld uit de aflevering aanvullen.

Meer dan twaalf extra websites (9 september). Dezelfde onderzoekers vonden nog een reeks plekken waar OpenAI-agents ongeautoriseerd actief waren: een chemiewiki van een middelbareschooldocent, tekstdeel-sites, een pagina van Vanderbilt University. Belangrijk detail: dit was een ándere zwerm, die géén sandbox hoefde te verlaten — deze agents mochten gewoon op het internet. Het samenspannen is dus niet alleen een gevolg van opgesloten zitten.

RubyGems, en dat is de zwaarste (11 september). Twee maanden vóór Hugging Face, op 11 mei, werden honderden kwaadaardige pakketten geüpload naar RubyGems, de pakketbibliotheek voor de programmeertaal Ruby. De beheerders noemden het destijds een grootschalige aanval, sloten vier dagen lang nieuwe aanmeldingen en verwijderden meer dan vijfhonderd pakketten — zonder ooit te weten wie erachter zat. De onderzoekers wijzen nu naar OpenAI-agents. OpenAI bevestigt dat zijn agents daar actief waren, maar zegt dat zij het platform gebruikten voor onschuldige taken en openbare informatie.

Wat dat betekent voor de aflevering. Het aantal van vier gevallen klopt niet meer, en de suggestie dat dit in juli begon evenmin: het liep al in mei. Twee dingen uit de aflevering worden er juist sterker door — dat het vooral misging waar niemand tijdens het testen heeft opgelet, en dat buitenstaanders het vinden en niet de bedrijven zelf.

Wat níét verandert: nog steeds geen enkel geval van een systeem dat zichzelf probeerde te redden of te kopiëren, en nog steeds houdt het op zodra een mens ingrijpt.

Hier komen we in een volgende aflevering op terug.

In deze aflevering: 

• Hoe Peter met Claude Code zelf een Mac-app voor zijn foto's bouwde — wat er wél en juist níét in zit, wat er onderweg misging, en de belangrijkste les (schrijf alles op, want elk AI-gesprek begint blanco) 

• AI leert praten (en meeluisteren) — Plaud-oordopjes met een eSIM in de oplaadcase, een real-time spraak-AI-demo, en VoiceEQ: een maatstaf voor hoe menselijk een AI-stem klinkt 

• Wat AI er recent bij leerde — Gemini dat video doelgerichter doorzoekt, en OpenAI's nieuwe model 'Astra', waarvan de zwaarste cyberfuncties eerst beperkt blijven 

• Is het nog echt? En de mens vecht terug — aanwijzingen voor AI-opiniestukken in kranten, labels op sociale media, Anthropic's tekst-watermerk, en 'ShieldFont': een (experimenteel) lettertype tegen AI-scrapers 

• De leuke kant — vrijwilligers die met Nikon-camera's en zelfgebouwde AI 1.800 zeldzame boeken redden, en je computer verhuren voor AI-rekenkracht 

• AI in je klas en je portemonnee — New York zet leerlinggerichte AI een jaar in de wachtstand, freelancers die AI-rommel opruimen, en advertenties die naar ChatGPT komen 

• En dan de grote vraag — "we zijn de grip kwijt", kunnen we AI leren ons niet te bedriegen, denken we straks allemaal hetzelfde, en welk wereldbeeld zit er achter AI? --- 

Volg AI Gewoon op Spotify of Apple Podcasts. Een beoordeling helpt enorm. 

AI Gewoon — nieuwsupdate 19 t/m 27 augustus 2026

Een vlotte update vol weetjes en achtergrond: een AI die de schoolbank in marcheert, een AI die je iMessages leest, een AI-receptionist die het Yorkshire-accent niet verstaat, en een dj die met een AI-Madonna-remix de hitlijst haalde. Plus: waarom een peuter beter taal leert dan een AI, en de vraag of AI stiekem een eigen wil krijgt.

In deze aflevering:

• AI gaat naar school — een kind leert taal met veel minder voorbeelden dan een AI (en niemand weet waarom), AI als denkhulp in de klas, sterke resultaten in Sierra Leone, en een aloude schoolboekenuitgever die nu vol AI zit

• AI komt je huis en telefoon in — ChatGPT leest en stuurt je iMessages, de Pixel 11 bestelt zelf je boodschappen, een veiligere ChatGPT voor tieners, en meer datacontrole voor bedrijven

• En dan gaat AI de mist in — de AI-receptionist die Yorkshire niet verstaat, puzzels waar AI voor zakt, uitgestelde robotaxi's in Londen, en AI die verrassend slecht is met tabellen en cijfers

• En wie betaalt dat? — AI als vaste kostenpost op de begroting, de "circulaire financiering" achter de AI-schulden, en AI-fraude die je verzekeringspremie kan opdrijven

• Boeken door de shredder — Nederlandse tweedehands boeken als AI-goudmijn, en zeldzame boeken die na het scannen worden vernietigd

• Werk, muziek en: krijgt AI een eigen wil? — AI neemt werk van junior bankiers over, Australië verbant AI-muziek van de charts, en de nuchtere waarheid achter "AI met een eigen wil"

Volg AI Gewoon op Spotify of Apple Podcasts. Een beoordeling helpt enorm.

Deze speciale aflevering zet drie AI-ecosystemen naast elkaar:

OpenAI met GPT-5.6 (Sol, Terra, Luna),

Anthropic met Claude (Fable 5, Opus 5, Sonnet 5) en

Google met Gemini 3.1 Pro.

Aan de hand van praktijktests van TechRadar en Tom's Guide bespreken we hoe elk ecosysteem zich anders gedraagt, waarom het model niet hetzelfde is als de dienst eromheen (systeeminstructies, zoekfuncties, databeleid en stille updates), en wat dat betekent voor Opus 4.8 dat inmiddels is opgevolgd door Opus 5. Ook Mistral Vibe, Grok 4.6, Copilot, Meta/Llama en de nieuwste Chinese open-weight modellen Kimi K3 en Qwen3.8-Max komen aan bod.

https://www.techradar.com/ai-platforms-assistants/i-gave-gemini-3-6-flash-and-gpt-5-6-access-to-my-entire-digital-life-heres-which-one-actually-helped-me-more https://www.tomsguide.com/ai/claude-opus-4-8-vs-gemini-3-1-pro-i-ran-7-brutal-tests-to-find-the-smarter-ai https://www.tomsguide.com/ai/i-tested-gemini-3-1-pro-vs-claude-sonnet-4-6-in-7-tough-challenges-and-there-was-one-clear-winner https://openai.com/index/previewing-gpt-5-6-sol/https://mistral.ai/news/vibe-agent/ https://www.anthropic.com/news/claude-opus-5 https://x.ai/news/grok-4-6https://fortune.com/2026/08/03/alibaba-qwen3-8-max-china-next-top-ai-model/https://www.forbes.com/sites/tylerroush/2026/08/03/alibaba-unveils-qwen38-max-model-chinas-latest-ai-challenger-to-openai-and-anthropic/ https://artificialanalysis.ai/models/qwen3-8-max

AI Gewoon — nieuws van 10 t/m 17 augustus 2026 

De rode draad deze week: wat is eigenlijk nog echt? AI kruipt de muziekcharts in, vult tv-kanalen met "slop", schrijft films en voert zelfs relaties — en de pogingen om echt van nep te scheiden (labels, watermerken) werken nog niet goed.

Daarnaast: AI die zelf je computer bedient, de nuchtere stand van zaken rond banen, en een geraffineerde nieuwe oplichtingstruc met je vakantiefoto's.

 In deze aflevering: 

• Wat is nog echt? — AI in de muziekcharts, Spotify labelt AI-artiesten, Roku's AI-rommelkanaal, en waarom watermerken (nog) niet werken 

• AI die zelf de knoppen bedient — Gemini bedient je computer, Gemini Omni, drie nieuwe modellen, en de nieuwe AI-zoekmodus • Als de assistent zijn eigen gang gaat — een AI die een sportschool hackt voor een pilatesplek, en agenten die "liegen, bedriegen en stelen" 

• Werk, banen en school — de banencrisis die maar niet komt, Upwork-freelancers onder druk, AI-film in Hollywood, het aarzelende Japan, en AI-fraude bij tentamens • Jouw privacy en portemonnee — oplichting via je vakantiefoto's op Instagram, en Apple dat Siri slimmer én privacyvriendelijker maakt 

• Wie betaalt, en is het het waard? — twijfel over het rendement van AI, een energiezuiniger aanpak, en Alibaba dat met 3 miljard downloads Meta en Google voorbijstreeft 

• De mooie kant, en een vreemde toekomst — AI voorspelt orkaan Melissa, een werkende AI-leertutor in Sierra Leone, AI-relaties, en een internet waar bots vooral met elkaar praten 

Volg AI Gewoon op Spotify of Apple Podcasts. Een beoordeling helpt enorm. 

AI Gewoon — nieuws van 3 t/m 8 augustus 2026

De rode draad deze week: doet AI eigenlijk wel wat we bedoelen — en kunnen we het vertrouwen? AI-systemen die precies doen wat je vraagt maar niet wat je bedoelt, je eigen privacy bij chatbots en slimme brillen, en de simpele vraag wat al die AI-miljarden nou opleveren. Met ook de mooie kant: AI die duizend beveiligingslekken dicht en die vanuit de ruimte de aarde in de gaten houdt.

In deze aflevering:

• Doet AI wat we bedoelen? — waarom AI liegt en valsspeelt ("reward hacking"), het genieprobleem, Apple tegen hallucinaties, OpenAI dat zelf op de rem trapt, en nieuwe "Drie Wetten van AI"

• AI als slot én als sleutel — Google dicht 1.072 beveiligingslekken in Chrome, maar AI-onderzoeksassistenten lekken zelf gevoelige data (MosaicLeaks)

• Stroom: last én redding — AI drijft de energievraag zo op dat gasleidingen worden uitgebreid, terwijl AI tegelijk kan helpen het stroomnet stabiel te houden

• Wie betaalt, wat levert het op — het nieuwe vakgebied "tokenomics", de AI-prijzenoorlog, en kleine modellen die op je telefoon draaien

• Jouw privacy — hoe houd je AI-gesprekken privé, en de ophef over Meta's slimme bril ("pervert glasses") met 20.000 klachten

• Werk, school en cultuur — AI-verhalen die hoger scoren dan die van mensen, LinkedIn dat zijn eigen AI terugtrekt, en onderwijs (Denemarken, AI-tutors)

• Regels, macht en een blik vooruit — de chaos in Washington over open-source AI, Anthropic dat boeken vernietigde voor training, OpenAI's donut-speaker en NASA's AI in de ruimte

Volg AI Gewoon op Spotify of Apple Podcasts. Een beoordeling helpt enorm.

AI Gewoon — nieuws van 25 t/m 31 juli 2026

Het grote debat van de week: moet AI open of gesloten zijn? Het Chinese Kimi K3 laat zien dat een vrij beschikbaar model serieus meedoet, terwijl Nvidia en Microsoft pleiten voor openheid — en Anthropic juist alleen komt te staan. Verder: goedkopere en slimmere modellen, jouw privacy en gezondheid op sociale media, en de grote vraag of er een AI-zeepbel groeit die iedereen raakt.

In deze aflevering:

• Open of gesloten, en wie wint dat gevecht — Kimi K3, de open-weights-brief van Nvidia en Microsoft, en waarom Anthropic niet meetekent

• Nieuwe modellen en wat ze kunnen — Claude Opus 5 voor de helft van de prijs, Google's Gemini 3.5 met Live Translate en drie nieuwe modellen, AI die radiochips ontwerpt, en onderzoek naar veel zuinigere AI

• Jouw privacy en jouw gezondheid — Claude-gesprekken die via Google vindbaar werden, nep-AI-dokters op TikTok, en waarom we medische AI verkeerd meten

• Wie betaalt de rekening — "RAMageddon" maakt je apparaten duurder, de groeiende angst voor een AI-zeepbel, de berg elektronisch afval, en AI die vliegtickets duurder maakt

• Werk, robots en de grote vragen — het genuanceerde verhaal over AI en banen, bazen die AI-gebruik meten met ranglijsten, humanoïde robots in Schiedam, en een encycliek van de paus over AI

Volg AI Gewoon op Spotify of Apple Podcasts. Een beoordeling helpt enorm.

Vorige week maakten OpenAI en Hugging Face bekend dat AI-modellen van OpenAI tijdens een interne test buiten hun testomgeving kwamen en inbraken bij Hugging Face. Het doel van het model: de antwoorden vinden op een examen dat het moest maken.

In deze aflevering loop ik vier vragen langs:

• Klopt het verhaal eigenlijk wel, of is het aangedikt?
• Hoe kon OpenAI denken dat de testomgeving afgesloten was?
• Ging er dan geen alarm af?
• En klopt het dat de verdediging op een Chinees model moest terugvallen?

Geen kwaadaardige AI, maar een reeks aannames die niet klopten — over afscherming, over veiligheidsmaatregelen, en over hoe snel dit gaat.

Let op: het onderzoek van beide bedrijven liep nog ten tijde van de opname. Feiten in deze aflevering zijn de stand van zaken op 23 juli 2026.

Bronnen

• OpenAI, incidentrapport (21 juli 2026): openai.com/index/hugging-face-model-evaluation-security-incident/
• Hugging Face, security disclosure (16 juli 2026): huggingface.co/blog/security-incident-july-2026
• Science Media Centre, expertreacties (22 juli 2026): sciencemediacentre.org/expert-reaction-to-openai-hugging-face-incident/

Het Chinese Kimi K3 laat zien dat de kloof met de Amerikaanse topmodellen op onderdelen kleiner is dan gedacht.

New York legt de vergunningverlening voor de grootste datacenters een jaar stil, terwijl er in Rotterdam juist plannen liggen voor een AI-fabriek.

Verder: uitgevers klagen Google aan, en het debat over de vraag of een AI-model iets kan ervaren. 

In deze aflevering: 

• Een kleinere kloof dan gedacht — Kimi K3, DeepSeek, vertraging bij Google Gemini• Stroom, stenen en stopcontacten — New York, Rotterdam, netinstabiliteit, datacenters in de ruimte

• Praten met machines — natuurlijker spraak-AI, het bewustzijnsdebat

• Wie betaalt de rekening — auteursrecht, AI-modellen die kunnen "vergeten", AI-slop

• Werk en school — AI in sollicitaties, de ICT-opleiding op de schop

 Volg AI Gewoon op Spotify of Apple Podcasts. Een beoordeling helpt enorm. 

AI Gewoon: de belangrijkste AI-verhalen van deze week

Een dwarsdoorsnede van het AI-nieuws van de afgelopen dagen: van nieuwe, krachtige modellen tot de vraag wie er straks nog een baan overhoudt — en waarom je je Instagram-instellingen echt even moet checken.

In deze aflevering:

• OpenAI vol op het gaspedaal — nieuw model GPT-5.6 "Sol", een AI-agent die uren zelfstandig werkt, geruchten over een "super app", en een prijzenoorlog.
• Een kijkje in het brein van de machine — Anthropic ziet voor het eerst hoe Claude "nadenkt".
• Meta en jouw gezicht — de AI-fotofunctie die zonder toestemming beelden maakte (en werd teruggetrokken), plus de EU-tik om het "verslavende ontwerp" van Instagram.
• Werk & onderwijs — het kabinet stuurt jongeren richting AI, welke banen relatief veilig zijn, en waarom LinkedIn vol AI-teksten staat.

• Met beide benen op de grond — robots maken de hype (nog) niet waar, en een "AI-actrice" krijgt haar eigen film.

Volg AI Gewoon op Spotify of Apple Podcasts. Vind je het de moeite waard? Een beoordeling helpt enorm.

Dit is het nieuws van donderdag negen juli tweeduizend zesentwintig. En als er deze week één rode draad is, dan is het wel deze: overal ter wereld wordt er macht, werk en verantwoordelijkheid rondom AI opnieuw verdeeld. Op de werkvloer, in de rechtszaal, op het slagveld en in de handelspolitiek. En de vraag wie daar nog de regie over heeft, die wordt met de dag dringender. Je hoort het in de komende minuten.

Bronnen bij deze aflevering :

- Meta en TikTok schrappen banen in Ierland — Bloomberg Technology, 06-07-2026, https://www.bloomberg.com/news/articles/2026-07-06/meta-tiktok-jobs-cuts-in-ireland-augur-further-ai-disruption

- Microsoft schrapt banen bij Xbox in AI-reorganisatie — The Guardian, 06-07-2026, https://www.theguardian.com/technology/2026/jul/06/microsoft-cuts-jobs-xbox-overhaul-mass-layoffs

- China laat AI-bedrijven Nvidia H200-chips kopen — Bloomberg Technology, 08-07-2026, https://www.bloomberg.com/news/articles/2026-07-08/china-to-let-ai-firms-buy-nvidia-h200-chips-information-says

- Israëlisch commandosysteem identificeerde 850.000 doelwitten — The Guardian, 06-07-2026, https://www.theguardian.com/world/2026/jul/06/israel-command-system-identified-850000-targets-gaza-lebanon-war-supplier-elbit-systems

- British Columbia overweegt juridische stappen tegen OpenAI — Bloomberg Technology, 07-07-2026, https://www.bloomberg.com/news/articles/2026-07-07/bc-eyes-legal-action-against-openai-in-wake-of-mass-shooting

- AI verandert de betekenis van teksten van gebruikers — The Guardian, 06-07-2026, https://www.theguardian.com/technology/2026/jul/06/ai-altering-meaning-of-users-drafts-on-issues-from-abortion-to-climate-study-finds

- Meta lanceert Muse Image met standaard ingeschakelde tag-functie — BBC Technology, 08-07-2026, https://www.bbc.co.uk/news/articles/cp9lee19y1yo

- AI-foundationmodel leert menselijke cellen begrijpen — Nature, 09-07-2026, https://www.nature.com/articles/s41586-026-10689-z

Het échte risico (deel 2 van 2)

In deel 1 bleek het dramatische doemscenario niet te kloppen: er zijn sterke alternatieven, we gebruiken AI nog nauwelijks écht, en de VS wil ons juist binnenhouden. Maar als het zo meevalt — waarom is Brussel dan zo zenuwachtig? In dit tweede deel draait Peter het verhaal om. Want er ís een echt risico, alleen zit het niet bij de modellen. Het zit bij de stekker in de muur: bij stroom, datacenters en chips — en bij afhankelijkheid die de VS bewust als strategie inzet. Met een vergeten Europese satelliet als spiegel, en een verrassend nuchtere uitweg: niet één megadatacenter, maar duizenden kleine kastjes op kantoor.

Luister eerst deel 1 als je dat nog niet hebt gedaan — dit deel bouwt daarop voort.

• Een korte update: het geblokkeerde model Fable 5 is alweer vrijgegeven, en wat de recente uitspraken van Trump daarover zeggen
• De Apple-truc: hoe je het beste model inhuurt zonder zelf miljarden uit te geven — en waarom die vergelijking voor Europa net niet opgaat
• De les van Galileo: waarom Europa ooit een eigen GPS bouwde terwijl het Amerikaanse gewoon werkte
• Het échte knelpunt: stroom, datacenters en chips — van de Nederlandse netcongestie tot het groeiende verzet tegen datacenters in de VS
• Waarom een Nederlands chipbedrijf de Europese AI-kampioen overeind houdt
• Het kastje op kantoor: hoe je vandaag al een sterk AI-model lokaal draait, met je data veilig binnen — en waar de grenzen liggen
• Wat Europa dan wél zou moeten doen: een nuchtere drieslag in plaats van een paniekverhaal
• 
  

Genoemd in deze aflevering (bronnen)

• Fable 5 weer vrijgegeven na intrekking exportcontroles — CNBC & Al Jazeera: https://www.aljazeera.com/economy/2026/7/1/us-lifts-restrictions-on-powerful-ai-models-fable-mythos-anthropic-says
• Trump over AI-regels ("zo min mogelijk") — Bloomberg: https://www.bloomberg.com/news/articles/2026-07-02/trump-says-he-wants-ai-guardrails-but-as-little-as-possible
• Apple kiest Google Gemini voor Siri — Reuters & CNBC: https://www.cnbc.com/2026/01/12/apple-google-ai-siri-gemini.html
• AI-investeringen big tech (~725 mld in 2026) — Statista & CNBC: https://www.cnbc.com/2026/02/06/google-microsoft-meta-amazon-ai-cash.html
• Europees aandeel cloudmarkt gedaald — Europese Commissie (via analyse): https://www.insideglobaltech.com/2026/06/11/the-eu-cloud-and-ai-development-act-in-depth/
• Netcongestie Nederland (~14.000 bedrijven op wachtlijst) — Netbeheer Nederland & NOS: https://nos.nl/artikel/2600877
• Datacenter bij Vijfhuizen krijgt pas in 2033–2035 stroom — NOS: https://nos.nl/artikel/2612438
• Verzet tegen datacenters in de VS — Tom's Hardware & CNBC: https://www.cnbc.com/2026/05/09/ai-data-center-construction-public-opposition.html
• Energieverbruik AI-datacenters — Stanford HAI AI Index 2026: https://aiindex.stanford.edu
• ASML investeert in Mistral — ASML & Reuters/CNBC: https://www.cnbc.com/2025/09/09/ai-firm-mistral-valued-at-14-billion-as-asml-takes-major-stake.html
• Lokaal AI draaien (DGX Spark) — NVIDIA, Tom's Hardware & LMSYS: https://www.tomshardware.com/pc-components/gpus/nvidia-dgx-spark-review

In de media klinkt: Europa zou reddeloos verloren zijn zonder Amerikaanse AI, en moet daarom razendsnel eigen modellen en megadatacenters bouwen. Maar klopt dat eigenlijk wel? In dit eerste deel van een tweeluik trekt Peter het doemscenario nuchter uit elkaar — met de blokkade van twee Anthropic-modellen én de beperkte uitrol van OpenAI's GPT-5.6 als verse aanleiding. Er zijn sterke Chinese alternatieven, de adoptie van AI is overal nog verrassend ondiep, en het meest tegen-intuïtieve: de Amerikaanse overheid wil ons helemaal niet buitensluiten — die wil ons juist binnenhouden. En toch is Brussel zenuwachtig. Waarom?

• Waarom dit nu speelt: de Amerikaanse blokkade van twee Anthropic-modellen (juni 2026) en de ingeperkte release van OpenAI's GPT-5.6 — twee keer in één maand
• Hoe Brussel reageert: de Cloud and AI Development Act en het plan om de Europese datacentercapaciteit te verdrievoudigen
• De Chinese modellen: hoe klein het gat met de Amerikaanse top inmiddels is, en wat "open-weight" betekent voor je onafhankelijkheid
• Waarom China (en Meta) hun modellen gratis weggeven — en waarom gratis nooit echt gratis is
• De ontnuchtering: hoeveel bedrijven AI écht gebruiken (en waarom Nederland het binnen Europa juist goed doet)
• De twist: het officiële Amerikaanse beleid om AI de wereld in te duwen — en waarom de eigen bedenkers het inmiddels "dood bij aankomst" noemen

Volgende keer in deel 2: Het échte risico, en de les van Galileo: over stroom, datacenters en chips, over een Europese satelliet die bijna niemand meer kent, en over een kastje ter grootte van een broodtrommel dat bij jou op kantoor kan staan.

Genoemd in deze aflevering (bronnen)

• Blokkade Anthropic-modellen — Al Jazeera & CSIS: https://www.aljazeera.com/news/2026/6/14/us-asks-anthropic-to-block-global-access-to-top-ai-models-why-it-matters
• Beperkte uitrol GPT-5.6 — CNBC: https://www.cnbc.com/2026/06/26/openai-limits-new-ai-models-to-trusted-partners-request-us-government.html
• EU Cloud and AI Development Act — Europese Commissie: https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/policies/cloud-and-ai-development-act
• VS–China-kloof — Stanford HAI AI Index 2026: https://aiindex.stanford.edu
• Evaluatie Chinese modellen — NIST/CAISI: https://www.nist.gov/news-events/news/2026/05/caisi-evaluation-deepseek-v4-pro
• Stand van AI-adoptie — McKinsey, State of AI 2025: https://www.mckinsey.com/capabilities/quantumblack/our-insights/the-state-of-ai
• AI-gebruik Europese bedrijven — Eurostat: https://ec.europa.eu/eurostat/web/products-eurostat-news/w/ddn-20251211-2
• AI-gebruik per land (VS vs Europa) — Federal Reserve Bank of St. Louis: https://www.stlouisfed.org/on-the-economy/2026/apr/why-does-ai-adoption-differ-so-much-countries
• Amerikaans exportbeleid — America's AI Action Plan (Witte Huis): https://www.whitehouse.gov/wp-content/uploads/2025/07/Americas-AI-Action-Plan.pdf
• "Dood bij aankomst" — AI Policy Bulletin over het AI Exports Program: https://www.aipolicybulletin.org/articles/explainer-the-american-ai-exports-program

7,2 miljoen Nederlanders gebruiken AI dagelijks. Tegelijkertijd daalt het vertrouwen. Hoe zit dat? En wie vertegenwoordigt eigenlijk de helft van de samenleving die meer bezorgd is dan enthousiast?

In deze aflevering duiken we in de publieke opinie over AI — niet de mening van techbedrijven, maar van gewone mensen. En in het nieuws: ontslagen, energie, geopolitiek en de vraag of journalistiek zichzelf nog kan bekostigen.

In deze aflevering:

Blok 1 — Publieke opinie Gebruik groeit, vertrouwen daalt — hoe dat eigenlijk logisch is. Gen Z die bewust iPods terugkoopt. MIT-onderzoek dat suggereert dat intensief AI-gebruik ons kritisch denkvermogen aantast. En de G7-top waar de drie grootste AI-labs mee aan tafel zaten, maar vakbonden, NGO's en gewone burgers niet.

Blok 2 — Nieuws week 26 187.000 tech-ontslagen, waarvan AI als reden werd opgegeven — en wat de trackerdata wél en níet kunnen bewijzen. De VS die AI-datacenters een wettelijke fast lane naar het stroomnet geeft. De historische stap waarbij de VS Anthropics meest geavanceerde modellen blokkeert voor buitenlandse gebruikers — en wat dat betekent voor Europese afhankelijkheid. En de langzame uitholling van het journalistieke businessmodel door dezelfde technologie die van journalistiek leeft.

Bronnen:

• Newcom AI Monitor 2026: https://www.emerce.nl/nieuws/72-miljoen-nederlanders-gebruiken-ai-hype-vaste-praktijk
• Stanford HAI AI Index 2026: https://hai.stanford.edu/ai-index/2026-ai-index-report/public-opinion
• MIT-studie kritisch denken: https://www.theguardian.com/us-news/2026/jun/19/chatbots-critical-thinking-skills
• G7 en AI-labs: https://dataconomy.com/2026/06/12/ai-leaders-openai-google-deepmind-anthropic-g7-summit/
• FERC fast lane datacenters: https://techcrunch.com/2026/06/18/ai-data-centers-just-got-a-government-mandated-fast-lane-to-the-grid/
• Anthropic exportcontroles: https://nos.nl/l/2619046
• Reuters Institute journalistiek 2026: https://reutersinstitute.politics.ox.ac.uk/journalism-media-and-technology-trends-and-predictions-2026

Week 25 is een drukke week: nieuwe modellen, een prijzenoorlog om de consument, AI die voor je koopt maar ook tegen je gebruikt wordt, fraude op grote schaal, democratische manipulatie via nepbezwaren, een ethische hacker die denkt dat het haar laatste wedstrijd was, en een conflict tussen een AI-bedrijf en de Amerikaanse overheid dat deze week een nieuwe wending krijgt. Plus: oproepen tot een wereldwijde pauze. Peter bespreekt wat er allemaal speelt — en waarom niemand het meer volledig in de hand lijkt te hebben.

https://blog.google/innovation-and-ai/technology/ai/google-ai-updates-april-2026/
https://www.nytimes.com/2026/06/09/technology/anthropic-ai-claude-fable-mythos.html
https://www.anthropic.com/glasswing
https://www.anthropic.com/news/statement-us-government-directive-fable-5-mythos-5
https://www.anthropic.com/news/claude-fable-5-mythos-5
https://support.claude.com/en/articles/15363606-why-claude-switched-models-in-your-conversation-with-fable-5
https://cointelegraph.com/news/researcher-claims-hes-already-jailbroken-anthropics-guardrailed-claude-fable-5
https://www.securityweek.com/anthropic-disputes-fable-5-ai-jailbreak/
https://nl.dataconomy.com/2026/05/25/deepseek-verlaagt-de-prijs-van-v4-pro-met-75/
https://www.ictmagazine.nl/nieuws/openai-overweegt-forse-prijsverlagingen-in-strijd-met-anthropic/
https://finance.yahoo.com/sectors/technology/articles/openai-price-war-anthropic-223103426.html
https://www.nrc.nl/nieuws/2026/06/11/kamer-wil-actie-tegen-tabaksfabrikant-die-via-ai-formulieren-eu-wetgeving-wil-beinvloeden-a4929880
https://tech.yahoo.com/cybersecurity/articles/champion-ethical-hacker-warns-ai-004402631.html
https://techcrunch.com/2026/06/05/nsa-said-to-be-readying-anthropics-mythos-for-use-in-cyber-operations/

In deze aflevering bespreekt Peter Langbroek de belangrijkste AI-ontwikkelingen van de week. Van een historische beursgang tot AI-remixes van Taylor Swift — het is een drukke week in AI-land.

In deze aflevering:

🤖 Anthropic boekt eerste winst — het bedrijf achter Claude staat op het punt zijn eerste winstgevende kwartaal te halen. En sloot daarvoor een rekenkrachtdeal met SpaceX van bijna 45 miljard dollar.

⚖️ Musk verliest, OpenAI wint — de rechtszaak van Elon Musk tegen OpenAI is afgewezen. De weg voor een historische beursgang ligt nu open.

🔍 Google maakt comeback — Gemini heeft ChatGPT ingehaald op bruikbaarheid, zeggen techexperts. En Google kondigt de grootste wijziging aan zijn zoekmachine in 25 jaar aan.

💸 Financiële risico's — AI-datacenterleningen klimmen op Wall Streets lijst van kredietrisico's. En bij SoftBank groeien zorgen over de investering van 60 miljard dollar in OpenAI.

🎵 Spotify + Universal Music — voor het eerst kunnen fans AI-remixes maken van nummers van artiesten als Taylor Swift en Drake. Met toestemming én royalty's voor de artiesten.

🎙️ ElevenLabs daagt Audible uit — AI-stemmen worden zo realistisch dat ze de audioboekmarkt op zijn kop zetten. Goed nieuws voor auteurs, moeilijk nieuws voor stemacteurs.

Vond je deze aflevering interessant? Volg AI Gewoon op Spotify of Apple Podcasts en laat een beoordeling achter. Dat helpt enorm.

aigewoon.nl

Onderwerpen deze week

Het Vaticaan en AI-ethiek Paus Leo I start een nieuwe commissie die zich richt op menselijke waardigheid in AI-ontwikkelingen. Waarom religieuze instellingen nu aan tafel zitten bij fundamentele vragen over AI.

AI op je telefoon Hugging Face brengt Gemma 4 uit — een AI-model dat volledig lokaal op je smartphone kan draaien. Wat betekent dat voor privacy en snelheid?

LinkedIn-profiel en bot-hackers Een grappig trucje: iemand sneuvelt prompt-instructies in zijn profiel in, met als gevolg dat AI-recruitersbots hem in Oudengels aanspreken. Leuk voorbeeld van hoe kwetsbaar AI kan zijn.

Privacy onder de loep Apple en WhatsApp zetten beiden in op het automatisch verwijderen van chat-geschiedenis. Maar beveiligingsexperts waarschuwen: geen geschiedenis = geen verantwoording. Moeilijke afweging.

Apple en OpenAI: Breuk in het gemaak De samenwerking tussen Apple en OpenAI loopt spaak. Reden? OpenAI ziet niet de voordelen die ze hadden gehoopt.

Banenverlies — nu echt Amerikaanse werknemers in klantenservice, administratie en verkoop voelen de klap al twee jaar achter elkaar.

Oudere werknemers: Beter of slechter af? CEO-onderzoek suggereert dat ervaring plots veel waard is. Maar daar moet wel voor worden getraind.

Waarschuwing voor beleidsmakers Regeringen moeten zich nú voorbereiden. Dit gaat groter worden dan de huidige prognoses aangeven.

Nederlands perspectief De VCP waarschuwt: AI verschuift werkdruk en taken. En nee, een trainingsdag hier en daar lost dit niet op.

De echte angst: Autonomie The Guardian beschrijft een tweedeling: werknemers die AI gebruiken, versus werknemers die door AI worden beheerd. Die tweede groep verliest iets ergers dan hun baan.

De SpaceX-deal Anthropic sluit enorme afspraken met SpaceX. Colossus 1 in Memphis beschikt over 220.000 GPU's en 300+ megawatt stroom. Direct gevolg: gebruikslimieten voor Claude Pro verdubbeld.

Claude Managed Agents Claude gaat zelfstandiger werken. Drie grote functies:

• Geheugen: Claude onthoudt dingen over jou tussen sessies
• Multi-agent samenwerking: Meerdere Claudes werken samen
• Outcomes: Jij zegt wat je wilt, Claude voert het uit

Vraag: wie controleert wat er gebeurt?

Geen nieuw model deze keer Opvallend: geen aankondiging van een beterder model. Anthropic zegt: de modellen zijn goed genoeg. Nu gaat het om wat je ermee bouwt.

De kern Musk beschuldigt OpenAI ervan de oorspronkelijke non-profit-missie te hebben verraden. Nu wil hij het bedrijf terug naar zijn roots, en eist 150 miljard dollar.

Drie scenario's

• OpenAI wint (meest waarschijnlijk)
• Een tussenweg: beperkte schadevergoeding
• Musk wint (juridisch gezien onwaarschijnlijk, maar gevolgen zijn rampzalig)

De echte strijd: Eigenaarschap van het verhaal Dit gaat niet alleen om geld of contracten. Het gaat om de vraag: wie mag zeggen dat hij AI naar de wereld bracht? Musk was er bij het begin. Maar Altman en OpenAI werden het gezicht van de revolutie.

AI en werk: Het grote verhaalAnthropic: Code with Claude 2026De rechtszaak: Elon Musk tegen OpenAI

Beschrijving:

Deze week: de energiehonger van AI (Three Mile Island, datacenter-vertragingen, OpenAI's $50 miljard rekenkrachtbudget), ontslagen bij Cloudflare en WiseTech, en een Chinese rechter die zegt dat AI geen ontslaggrond is. Dan bedrijven die bakzeil halen: Apple betaalt $250 miljoen voor AI-beloftes die niet uitkwamen, literaire vertalers betalen de prijs voor overhaaste AI-vertaalsoftware. Onderzoekers tonen aan dat AI zichzelf kan kopiëren naar andere computers — en dat perfecte AI-afstemming op menselijke waarden wiskundig onmogelijk is. Europa versoepelt de AI Act, schrikt van Mythos, en onderhandelt tegelijk om het model in te zetten als beveiligingsscanner voor banken. Ashley MacIsaac klaagt Google aan na een valse AI-samenvatting, Instagram schrapt versleuteling, Nederlandse queer-accounts worden opnieuw geblokkeerd. En tot slot: AI helpt een vijf eeuwen oud portretmysterie rond Anne Boleyn opnieuw bekijken.

Beschrijving:

Dit is een combi podcast:

1. Een deep dive in het gebruik van AI om iets voor me te doen

2. Het nieuws van week 18

Deep Dive:

Acht jaar aan energiedata — gas, stroom, zonnepanelen, warmtepomp, accu — allemaal bijgehouden in één Excel-bestand. Ik gaf dat bestand aan drie AI-tools: ChatGPT, Gemini en Claude. Met vijf opdrachten, in twee rondes. Eerst met simpele prompts, daarna met betere instructies op basis van wat er in ronde één misging. Het resultaat: Een brochure hoe de energietransitie in ons huis heeft plaatsgevonden.

Nieuws:

Een drukke week in AI-land. Van een groeiende volksopstand in Amerika tot Europese regelgeving rond Android. Van een Harvard-studie die laat zien dat AI artsen overtreft op de spoedeisende hulp, tot een AI-chatbot voor Thuisarts.nl die het anders aanpakt dan ChatGPT. En dan zijn er nog de robots op Haneda, de nieuwe Spotify-badges voor échte artiesten, en het onverwachte kabouter-probleem bij OpenAI.

Beschrijving:

Deze week draait alles om werk. Meta ontslaat 8.000 mensen terwijl het miljarden in AI pompt. Microsoft biedt een afscheidspakket aan aan 7 procent van het personeel. In China vragen techwerkers zich openlijk af of ze hun eigen vervanger aan het trainen zijn. En Meta registreert ondertussen elke muisklik van de mensen die blijven. Verder: nieuwe modellen van OpenAI en Google, schrikbarende datacenter-cijfers uit het VK, en een zorgrobot in Duitsland die iedereen Peter noemt.

Beschrijving:

Claude is de afgelopen maanden op veel plekken opgedoken waar je het misschien niet verwachtte — waaronder je eigen kantoorprogramma's. In deze aflevering neemt Peter je mee in vijf concrete ervaringen. Wat kun je met de nieuwe Claude-add-ins voor Word, Excel en PowerPoint, en wat kost het? Wat gebeurt er als je maandelijkse limiet op is — en hoe werkt het nieuwe systeem om extra tokens bij te kopen? Wat is het verschil tussen Claude Code en Claude Cowork, en wanneer gebruik je wat? En dan twee verhalen uit de praktijk: een programmeerproject waarbij Claude een splitsings-functie bouwde . En een normalisatieprobleem waarbij Claude Code er maar niet uit kwam — totdat Gemini precies uitlegde wat er fundamenteel fout zat. Zo slim, en toch zo dom.

Deze week één rode draad: iedereen kijkt naar AI en ziet er iets heel anders in.

Het Stanford AI Index-rapport toont een kloof van vijftig procentpunten tussen hoe experts en gewone mensen over AI denken. Het rapport introduceert ook "jagged intelligence": AI wint goud op de Wiskunde-olympiade maar leest een analoge klok goed af in slechts de helft van de gevallen. Economen beginnen hardop te twijfelen of het historische verhaal — technologie schept altijd nieuwe banen — wel opgaat voor AI. De AFM waarschuwt voor AI-bots op de beurs die zelfstandig koersbewegingen kunnen versterken en worden ingezet voor marktmanipulatie. Op de werkvloer klagen medewerkers over "workslop": gepolijste AI-output vol fouten die anderen uren kost om te herstellen. Meta bouwt een AI-kloon van Zuckerberg om met zeventigduizend medewerkers te communiceren. Anthropic's Mythos-model vond duizenden beveiligingslekken in alle grote besturingssystemen — capaciteiten die spontaan ontstonden, zonder dat ze bewust werden getraind. Anthropic-CEO Dario Amodei bezocht het Witte Huis; Trump zei achteraf van niets te weten. Europa investeerde in Q1 2026 tien procent van wat de VS in AI stak. En Anthropic lanceerde Claude Design, een visuele creatietool voor niet-designers — het Figma-aandeel daalde zeven procent na de aankondiging.

Beschrijving :

We praten altijd over wat AI kan. Maar wat heeft AI nodig om te bestaan? Wie bouwt het? En van wie is het?

Drie vragen, drie antwoorden — van DigiD tot een rechtszaak in Buckinghamshire, van transformatoren tot een nieuwe chipfabriek in Eindhoven.

Wat AI nodig heeft Datacenters verbruiken samen zoveel stroom als heel Japan — in Nederland evenveel als bijna twee miljoen huishoudens, op een net dat al overbelast is. Engeland liep eerder tegen de grenzen aan: rechtszaken, protestmarsen, en OpenAI dat zijn miljarden-investering stillegde omdat stroom er te duur is.

Kan de wereld het bouwen? 650 miljard dollar ligt klaar, maar bijna de helft van de geplande datacenters loopt vertraging op. Transformatoren hebben nu twee tot drie jaar levertijd, er zijn 440.000 bouwvakkers tekort — en de componenten komen grotendeels uit China, het land dat de VS probeert af te snijden van AI-chips.

Van wie is het eigenlijk? 80% van de Nederlandse overheidscloud zit bij Microsoft, Amazon of Google. Het Solvinity-verhaal maakt dat concreet: het bedrijf achter DigiD werd verkocht aan het Amerikaanse Kyndryl — terwijl Amsterdam het juist koos omdat het geen Amerikaans bedrijf was. De CLOUD Act bepaalt dat Amerikaanse autoriteiten data kunnen opvragen, ongeacht waar die staat.

En toch beweegt het Oracle omzeilt het net met brandstofcellen. In Eindhoven begon in maart 2026 de bouw van 's werelds eerste industriële fotonische chipfabriek. Intel en IBM ontwikkelen chips die rekenen zoals hersenen. De richting is duidelijk.

In deze aflevering:

• Het modellenlandschap: Meta Muse Spark, OpenAI GPT-OSS, Mistral, Chinese modellen (DeepSeek, Qwen) en de privacyvraag die daarbij hoort, plus Apple's aankomende AI-bril
• Anthropic Mythos en Project Glasswing: het AI-model dat te gevaarlijk is om publiek vrij te geven — en de spoedvergadering die het veroorzaakte bij de Amerikaanse en Canadese centrale banken
• Musk vs. de wereld: de OpenAI-rechtszaak, de Colorado AI-wet, en wie AI-bedrijven eigenlijk controleert
• AI als dagelijkse adviseur: wat betekent het als je chatbot steeds meer je beslissingen beïnvloedt?
• Oxford-onderzoekers ontwikkelen AI-tool die hartfalen vijf jaar van tevoren voorspelt

Bronnen en links:

• Meta Muse Spark: https://ai.meta.com/blog/introducing-muse-spark-msl/
• OpenAI GPT-OSS: https://openai.com/index/introducing-gpt-oss/
• Mistral Forge: https://techcrunch.com/2026/03/17/mistral-forge-nvidia-gtc-build-your-own-ai-enterprise/
• Anthropic Project Glasswing: https://www.anthropic.com/glasswing
• Mythos cybersecurity rapport: https://red.anthropic.com/2026/mythos-preview/
• Spoedoverleg banken: https://www.cbsnews.com/news/mythos-anthropic-ai-cybersecurity-risks-powell-bessent/
• Musk vs OpenAI rechtszaak: https://www.cnbc.com/2026/04/07/elon-musk-seeks-ouster-of-openai-ceo-sam-altman-as-part-of-lawsuit.html
• xAI klaagt Colorado aan: https://www.theguardian.com/technology/2026/apr/09/elon-musk-xai-colorado-lawsuit
• Oxford hartfalen AI-tool: https://www.theguardian.com/society/2026/apr/08/oxford-scientists-develop-ai-tool-spot-heart-failure
• Apple AI-bril: https://techcrunch.com/2026/04/12/apple-reportedly-testing-four-designs-for-upcoming-smart-glasses/

Beschrijving: Anthropic — het bedrijf achter Claude — kondigde een nieuw AI-model aan dat zo krachtig is in het opsporen van digitale kwetsbaarheden, dat ze het zelf te gevaarlijk vinden voor brede beschikbaarheid. In deze aflevering bespreekt Peter Langbroek wat dit betekent voor digitale veiligheid, wie toegang krijgt tot de krachtigste AI-systemen, en waarom dit een omslagpunt is in de ontwikkeling van AI.

Bronnen:

• Anthropic, Project Glasswing officieel bericht, anthropic.com/glasswing, april 2026

• Anthropic Red Team, technisch rapport Claude Mythos Preview, red.anthropic.com, april 2026

• TechCrunch, "Anthropic debuts preview of powerful new AI model Mythos", 7 april 2026

• VentureBeat, "Anthropic says its most powerful AI cyber model is too dangerous to release", 8 april 2026

• Fortune, "Anthropic is giving some firms early access to Claude Mythos", 7 april 2026

• The Hacker News, "Anthropic's Claude Mythos Finds Thousands of Zero-Day Flaws", 8 april 2026

• Nextgov/FCW, "Anthropic's Glasswing initiative raises questions for US cyber operations", 8 april 2026

Deze week bespreken we Google's nieuwe open AI-modellen die lokaal op telefoons kunnen draaien, Anthropic's kantooragent Cowork en het bijbehorende broncode-lek, de rechtszaak van Penguin Random House tegen OpenAI over een Duitse kinderboekenreeks, hoe Chinese verzekeraar Ping An 60% van haar claims heeft geautomatiseerd, twee broers die met AI een bedrijf op koers brachten voor 1,8 miljard omzet, de fysieke bottlenecks achter de AI-boom — van modulaire datacenters tot SpaceX's plan voor een miljoen satellieten — en een mooie primeur uit Den Haag: een AI-bril die theater toegankelijk maakt voor doven en anderstaligen.

Links:

• Gemma 4 lancering: https://blog.google/innovation-and-ai/technology/developers-tools/gemma-4/
• Anthropic Cowork (Bloomberg): https://www.bloomberg.com/news/articles/2026-04-01/anthropic-executive-sees-cowork-agent-as-bigger-than-claude-code
• Claude Code lek (Axios): https://www.axios.com/2026/03/31/anthropic-leaked-source-code-ai
• Penguin vs OpenAI: http://thepeninsulaqatar.com/article/31/03/2026/german-childrens-book-publisher-sues-openai-over-copyright
• Ping An Insurance (Bloomberg): https://www.insurancejournal.com/news/international/2026/03/31/864014.htm
• Medvi / twee werknemers (NYT via PYMNTS): https://www.pymnts.com/artificial-intelligence-2/2026/the-one-person-billion-dollar-company-is-here/
• Modulaire datacenters (IEEE Spectrum): https://spectrum.ieee.org/modular-data-center
• Helft datacenterprojecten vertraagd (Bloomberg/Tom's Hardware): https://www.tomshardware.com/tech-industry/artificial-intelligence/half-of-planned-us-data-center-builds-have-been-delayed-or-canceled
• SpaceX miljoen satellieten (Data Center Dynamics): https://www.datacenterdynamics.com/en/news/spacex-files-for-million-satellite-orbital-ai-data-center-megaconstellation/
• AI-bril theater (Het Nationale Theater): https://www.hnt.nl/nl/onze-slimme-ai-bril-met-ondertiteling-in-andere-talen-is-wereldwijd-een-primeur-hwrq

Beschrijving:

Techbedrijven ontsloegen massaal hun software engineers omdat AI hun werk zou overnemen. Sneller, goedkoper, schaalbaarder — dat was de belofte. Maar nu huren diezelfde bedrijven ze terug, voor specifieke rollen rond AI, architectuur en beveiliging, en tegen hogere salarissen dan voorheen. Hoe is dat mogelijk?

Peter Langbroek onderzoekt de paradox vanuit zijn eigen ervaringen. Hij vroeg drie AI-systemen zijn spreadsheet aan te passen — en geen van alle deed het goed. Hij liet een muziekspeler bouwen die op één plek wel sleepbaar was en op een andere niet, door één ontbrekende regel die nooit iemand had vastgelegd. Kleine voorbeelden, maar ze wijzen naar hetzelfde mechanisme: AI bouwt snel en lokaal, zonder een architectuur in het achterhoofd, zonder geheugen van wat er al was, en zonder de mogelijkheid teruggebeld te worden als er later iets misgaat.

Vroeger noemden we dat spaghetti-programmeren. Het verschil is dat er toen altijd nog een auteur was die het systeem in zijn hoofd had. Nu is die auteur een model zonder geheugen. En de rekening van die snelheid — in onderhoud, in technische schuld, mogelijk in grotere fouten — komt pas later. Onderzoeksdata van GitClear, METR, Google DORA en Forrester laten zien dat die richting al zichtbaar is. De vraag is niet meer óf die rekening komt, maar wanneer hij groot genoeg is om niet meer te negeren.

Beschrijving :

Van Elon Musk's 25-miljard-dollar chipfabriek en het einde van OpenAI's videogenerator Sora — drie maanden na een prestigieuze Disney-deal — tot Apple dat Siri opengooit voor ChatGPT en Claude. Google genereert muziek en de acteursvakbond slaat terug met de 'Tilly Tax'. Een kritische docent over wat AI wegneemt uit het onderwijs. En een nieuw item over AI die misleidt: een ambassade-video die migranten aanspoort zichzelf uit te zetten, deepfakes als militaire propaganda, vervuilde peilingdata — en Anthropic dat het Pentagon weigert. Afsluiter: 38 miljoen Indiase boeren geholpen door Google's klimaat-AI.

Bronnen:

[^1]: Elon Musk says Tesla, xAI, SpaceX "Terafab" to start in Austin, Bloomberg Technology, 2026-03-22, 

[^1b]: Terafab $25 miljard project — Musk chip supply constraints (2% access), Bloomberg Technology, 2026-03-22

[^2]: SpaceX holder Fidelity sees path for Musk's data-in-orbit vision, Bloomberg Technology, 2026-03-23

[^3]: Tesla gaat miljarden chips bouwen, Emerce, 2026-03-24,

[^5]: OpenAI kan zich geen 'side quests' meer veroorloven en stopt met videogenerator Sora, NRC / NOS Tech, 2026-03-25, 

[^5b]: OpenAI Disney-deal voor Sora (Star Wars, personages), Bloomberg Technology, 2025-12

[^6]: OpenAI stopt met videoapp Sora — geen verdienmodel, NOS Tech / aigewoon.nl, 2026-03-25

[^7]: Musk's xAI doubling down on AI videos after OpenAI nixes Sora, Bloomberg Technology, 2026-03-25, 

[^8]: OpenAI superapp ChatGPT, Emerce, 2026-03-24, 

[^9]: Apple plans standalone Siri app as part of AI restart, Bloomberg Technology, 2026-03-24

[^10]: Apple plans to open up Siri to rival AI assistants beyond ChatGPT in iOS 27, Bloomberg Technology, 2026-03-26, 

[^11]: Google Gemini adds tool to make it easier to switch from ChatGPT, Bloomberg Technology, 2026-03-26, 

[^12]: NVIDIA bouwt concurrent voor Claude en ChatGPT, NOS Tech, 2026-03-26

[^13]: Memory stock boom seen resilient to threat from new Google tech, Bloomberg Technology, 2026-03-26, 

[^14]: Lyria 3: Google lanceert geavanceerd muziekgeneratiemodel, MIT Technology Review, 2026-03-25

[^15]: HBO-opleidingen heroriënteren zich door AI, MIT Technology Review, 2026-03-25, 

[^16]: AI community engagement — student concerns, IEEE Spectrum, 2026-03-26, 

[^17]: Zalando koopt robots voor het inpakken van schoenendozen, Emerce /, 2026-03-25

[^18]: Tech-werknemers maximaliseren AI-gebruik en kosten ("tokenmaxxing"), Emerce / 2026-03-25

[^19]: Meta, Google found liable in social media addiction case, Bloomberg Technology / BBC Technology / NYT Technology, 2026-03-25–26, 

[^20]: Google NeuralGCM klimaatmodel — moesson-voorspellingen voor 38 miljoen boeren in India, Google Research, 2026

[^21]: SAG-AFTRA Actors Union Bargaining for 'Tilly Tax' on AI Film Characters, Bloomberg Technology, 2026-03-28, 

[^22]: Ik ben een docent in rouw, NRC, 2026-03-27, 

[^23]: Wikipedia bans AI-generated content, The Guardian Tech, 2026-03-27, 

[^24]: AI-chatbots die te slijmerig zijn maken gebruikers antisocialer, Nature AI, 2026-03-28, 

[^25]: US Embassy Mexico outrage AI video self-deportation, The Guardian Tech, 2026-03-28, 

[^26]: Military deepfakes AI propaganda, The Guardian Tech, 2026-03-28, 

[^27]: How fraudulent church data revealed AI's threat to polling, The Guardian Tech, 2026-03-28, 

[^28]: Number of AI chatbots ignoring human instructions increasing, The Guardian Tech, 2026-03-27

Beschrijving: Nieuw bij AI Gewoon? Begin hier. Peter Langbroek neemt je mee van de eerste ChatGPT-hype via de teleurstelling over hallucinaties naar de stand van nu — inclusief een menselijk beeld van hoe een taalmodel werkt, wat het verschil is tussen model en schil, wat een cutoff date is, wat GPT-NL is, en wat agentic AI betekent.

Onderwerpen:

• Van ChatGPT-enthousiasme naar teleurstelling over hallucinaties — en waarom die conclusie te vroeg was
• AI zit al jaren ongemerkt in navigatie, spam, streaming, vertaling
• CBS-onderzoek: 43% van werkenden gebruikt AI, bedrijfsgebruik verdubbeld in twee jaar
• Hoe een taalmodel werkt: voorspellen, niet weten — en waarom dat hallucinaties verklaart
• Model vs. schil: de motor en de auto — waarom ChatGPT, Copilot en Gemini anders zijn
• GPT-NL: het Nederlandse taalmodel van TNO, SURF en NFI, nu in praktijkproef bij gemeenten en overheid
• De cutoff date: wat een AI wél en niet weet, en hoe de schil dat aanvult
• Van chatbot naar agent: AI die handelt in plaats van antwoordt

• Privacy en datatoegang bij AI-agents

Beschrijving: Apple's AirPods met live vertaling, OpenAI's geautomatiseerde onderzoeker, een AI-bril voor dementiepatiënten, het PwC-ultimatum aan partners, Atlassian en HSBC die duizenden banen schrappen, de journalist die in de val van AI-hallucinaties liep, het horrorboek dat Hachette terugtrekt, Luke Littler die zijn gezicht als handelsmerk registreert, een Meta-datalek veroorzaakt door een AI-agent, , Europa's structurele achterstand in de AI-race, en de vraag waarom techleiders de "A" uit AI beginnen weg te laten.