Alles over Natuur Podcast

Wat als een rivier, bos of zeegebied eigen rechten zou hebben? En wat zou dat betekenen voor de manier waarop we besluiten nemen over natuur, economie en onze leefomgeving?

In deze aflevering van Alles over Natuur gaat Pieter in gesprek met jurist, auteur en oprichter van Stichting Rechten van de Natuur, Jessica den Outer. Al jarenlang zet zij zich in voor een fundamenteel andere manier van kijken naar natuur: niet als bezit of hulpbron, maar als een levende gemeenschap waarvan wij zelf onderdeel zijn.

Samen verkennen ze het concept Rechten van de Natuur, een snelgroeiende internationale beweging die ecosystemen een eigen juridische positie wil geven. Van Ecuador en Nieuw-Zeeland tot Spanje worden inmiddels juridische stappen gezet om rivieren, bossen en andere ecosystemen een stem te geven in beleid en besluitvorming.

- Wat zijn Rechten van de Natuur precies?

- Waarom schiet huidige natuurbescherming volgens Jessica tekort?

- Hoe kunnen rivieren, bossen en ecosystemen juridisch vertegenwoordigd worden?

- Wat kunnen we leren van landen waar Rechten van de Natuur al zijn erkend?

- En hoe zou dit Nederland kunnen veranderen?

Daarnaast gaat het gesprek over onze relatie met natuur, de kracht van burgerbewegingen, maatschappelijke verandering, ecologie, rechtvaardigheid en de vraag hoe we kunnen komen tot besluiten mét de natuur in plaats van alleen over de natuur.

Vanaf 13 oktober 2026 kunnen EU-burgers hun steun uitspreken voor het Europese burgerinitiatief Rights for Nature, dat één miljoen handtekeningen wil verzamelen om Rechten van de Natuur op de agenda van de Europese Commissie te krijgen. Het initiatief vraagt om Europese wetgeving die ecosystemen een eigen juridische positie geeft en burgers de mogelijkheid biedt om voor die rechten op te komen.

👉 Teken hier: https://www.rechtenvandenatuur.org/eci

Slangen, krokodillen en andere reptielen roepen bij veel mensen direct angst, spanning of ongemak op. Maar hoeveel van die angst is eigenlijk gebaseerd op feiten? En wat kunnen reptielen ons leren over onze relatie met natuur, biodiversiteit en zelfs onszelf?In deze aflevering van Alles over Natuur gaat Pieter in gesprek met ecoloog, schrijver, presentator en reptielenexpert Sterrin Smalbrugge. Al van jongs af aan voelde Sterrin zich aangetrokken tot dieren die vaak worden misbegrepen. Inmiddels zet ze zich wereldwijd in voor de bescherming van reptielen én voor het doorbreken van de hardnekkige mythes die rondom deze dieren bestaan.Samen verkennen ze de fascinerende wereld van slangen, krokodillen, hagedissen en andere reptielen.Waarom zijn zoveel mensen bang voor slangen?Hoe gevaarlijk zijn reptielen eigenlijk?Wat vertelt de evolutie ons over deze bijzondere diergroep?En wat zegt onze houding tegenover reptielen over de manier waarop wij naar natuur kijken?Daarnaast spreken Pieter en Sterrin over biodiversiteit, natuurbehoud, menselijke vooroordelen, onze plek binnen ecosystemen en waarom respect voor alle soorten essentieel is voor een gezonde planeet.Een inspirerend gesprek over verwondering, buitenbeentjes, misverstanden, ecologie en de diepe verbondenheid tussen mens en natuur.Meer over Sterrin's werk vind je hier: https://sterrinswildworld.nl

We ademen dankzij bomen, leven tussen bomen en zijn zelfs volledig afhankelijk van bomen. Toch lopen de meesten van ons er dagelijks aan voorbij.

In deze aflevering van Alles over Natuur gaat Pieter in gesprek met beeldmaker en bomengids Xena Maria Evers. Tijdens haar herstel van een burn-out ontdekte zij een bijzondere band met de robinia voor haar huis. Sindsdien kijkt ze anders naar bomen en ontdekt ze overal verhalen die eerder verborgen bleven.

Samen verkennen we de bijzondere relatie tussen mens en boom.

Waarom voelen zoveel mensen zich aangetrokken tot oude, monumentale bomen?

Wat gebeurt er wanneer je vertraagt en echt aandacht geeft aan een boom?

En zijn we misschien vergeten dat natuur niet iets buiten ons is, maar iets waar we zelf onderdeel van zijn?

Een gesprek over verwondering, herstel, aandacht en de kracht van bomen om ons weer in verbinding te brengen met de levende wereld om ons heen.

Je woont samen met honderden dieren zonder dat je het doorhebt. In je tuin, op zolder, tussen de stenen en soms zelfs in je keuken leeft een wereld die voor de meeste mensen verborgen blijft.

In deze aflevering spreek ik met Aglaia Bouma. Ooit had ze een wespenfobie, tegenwoordig is ze entomoloog en schrijver. We hebben het over de insecten die vaak een slechte naam hebben: wespen, vliegen, muggen, kakkerlakken en mieren.

Waarom zijn we zo negatief over deze dieren?

Klopt dat beeld eigenlijk wel?

En wat gebeurt er als je beter gaat kijken?

Een gesprek over angst, vooroordelen, verwondering en de vaak verrassende levens van onze kleinste huisgenoten.

Waarom beschermen we vogels eigenlijk?Samen met Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland duik ik in de wereld van de vogels in Nederland. We bespreken hoe het gaat met onze vogelsoorten, welke vogels het goed doen, welke onder druk staan en welke trends zichtbaar zijn in het Nederlandse landschap.Onderweg komen bijzondere soorten voorbij. Onder andere de gierzwaluw, een vogel die vrijwel zijn hele leven in de lucht doorbrengt en slechts landt om te broeden. En de huismus, een van de bekendste vogels van ons land. Niet alleen een vogelnaam, maar ook een woord dat we gebruiken voor mensen die het liefst dicht bij huis blijven. Een mooi voorbeeld van hoe vogels niet alleen onderdeel zijn van onze natuur, maar ook van onze cultuur en taal. We hebben het over standvogels die het hele jaar in Nederland blijven, trekvogels die duizenden kilometers afleggen en zeldzame bezoekers die soms onverwacht opduiken. Wat bepaalt of een soort ver kan vliegen? Waarom verdwijnen sommige vogels uit gebieden waar ze vroeger algemeen waren? En welke invloed hebben veranderingen in de omgeving op hun toekomst?

Veel mensen wandelen door de natuur zonder te beseffen hoeveel dieren zich in de omgeving bevinden. Reeën, wilde zwijnen, bevers en misschien zelfs de wolf. Je ziet ze vaak niet, maar hun sporen vertellen een ander verhaal.

In deze aflevering van Alles over Natuur trekken host Pieter van den Braak en videomaker Maarten Moonen samen met Mari de Bijl de natuur van Valkenswaard in. Als voormalig natuurbeheerder van Brabants Landschap kent Mari het gebied als geen ander. Tijdens een wandeling laat hij zien hoe je de verborgen aanwezigheid van groot wild kunt herkennen.

Van vraatsporen en prenten tot wissels door het landschap. Want wie beter kijkt, ontdekt dat deze dieren veel dichterbij leven dan je misschien vermoedt.

Hoe herken je het verschil tussen een ree en een hert? Waar houden wilde zwijnen zich overdag schuil? Wanneer maak je de meeste kans om wild te spotten? En welke sporen verraden dat groot wild in de buurt is geweest?

In deze aflevering hoor je:

🦌 Hoe je het verschil herkent tussen een ree en een hert

🐗 Waar wilde zwijnen leven en wanneer je ze kunt tegenkomen

🐾 Hoe je wildsporen leert herkennen

🌳 Waarom Valkenswaard een ideaal leefgebied is voor groot wild

🐺 Of de wolf Valkenswaard ook al heeft bereikt

🚶 Waar en wanneer je de grootste kans hebt om wild te ontdekken

Voor meer mooie natuurgebieden in Valkenswaard: https://www.visitvalkenswaard.nl/nl/waar-te-gaan/natuurgebieden-valkenswaard

Bij een das denken veel mensen aan een schuw nachtdier dat af en toe het nieuws haalt vanwege een dassenburcht die de aanleg van een weg, woonwijk of spoorlijn in de weg zit. Maar achter die krantenkoppen schuilt een fascinerend dier én een grotere vraag: hoe delen we onze beperkte ruimte met de natuur?

In deze aflevering van Alles over Natuur gaat host Pieter van den Braak in gesprek met Jaap Dirkmaat, oprichter van Stichting Das & Boom en de Vereniging Nederlands Cultuurlandschap.

Samen duiken ze in de wereld van de das. Hoe leeft dit bijzondere dier? Wat staat er op zijn menu? Hoe ziet een dassenfamilie eruit? En waarom zijn dassen zo afhankelijk van een landschap waarin natuur, landbouw en leefruimte met elkaar verbonden zijn?

Maar we kijken ook verder dan de das zelf.

Nederland is een klein en dichtbevolkt land waarin ruimte voortdurend onderwerp van discussie is. Wegen, woningen, spoorlijnen en bedrijventerreinen concurreren steeds vaker met natuurgebieden en leefgebieden van dieren. Wat gebeurt er wanneer een dassenburcht precies ligt op de plek waar mensen willen bouwen? En hoe vinden we een balans tussen maatschappelijke ontwikkelingen en het beschermen van soorten die hier al eeuwenlang thuishoren?

We praten onder andere over:

- Het verborgen leven van de das en hoe een dassenfamilie samenleeft

- Wat dassen eten en welke rol ze spelen in het ecosysteem

- Het belang van dassenburchten en leefgebieden

- De spanningen tussen natuurbescherming en ruimtelijke ontwikkeling

- De vraag hoeveel ruimte we in Nederland willen en kunnen reserveren voor de das

Wat leeft er eigenlijk onder het wateroppervlak in Valkenswaard? Meer dan je misschien denkt.De meeste mensen zien een beek als stromend water in het landschap. Maar onder het oppervlak gebeurt van alles. In en langs de beken en rivieren in Valkenswaard leven talloze planten en dieren, waarvan je er veel niet direct ziet.In deze aflevering van Alles over Natuur trekken host Pieter van den Braak en videomaker Maarten Moonen samen met Valerie Janssen, coördinator landschapsbeheer bij Brabants Landschap, de natuur in. Tijdens een wandeling ontdekken ze hoe belangrijk deze beken zijn voor de biodiversiteit van Valkenswaard.Van waterdieren en planten tot soorten die zich maar zelden laten zien. Zo komt ook de bever aan bod, een echte landschapsbouwer die in dit gebied leeft. Misschien zie je hem niet, maar zijn sporen verraden vaak zijn aanwezigheid.In deze aflevering hoor je:💧 Waarom waater zo belangrijk is voor de natuur van Valkenswaard 🦫 Hoe je de sporen van een bever kunt herkennen 🐟 Wat er allemaal leeft in en rond onze beken 🦋 Over het oranjetipje dat nauw verbonden is met de pinksterbloem 🌿 Hoe water zorgt voor een landschap vol leven 🚶 Welke bijzondere soorten je kunt ontdekken tijdens een wandeling langs het waterVoor meer mooie natuurplekken in Valkenswaard: https://www.visitvalkenswaard.nl/nl/waar-te-gaan/natuurgebieden-valkenswaard

Bij sportvissen denken veel mensen meteen aan een haakje, pijn en de vraag of vissen wel visvriendelijk is. Maar wat als dat beeld niet het hele verhaal vertelt?

In deze aflevering van Alles over Natuur gaat host Pieter van den Braak in gesprek met Maikel van Steensel, voorzitter van Hengelsportvereniging Venbergen in Valkenswaard én een goede vriend die Pieter leerde kennen door de sportvisserij.

Samen verkennen ze een onverwachte maar belangrijke vraag: welke rol speelt de sportvisserij in natuurbehoud en het beschermen van het leven onder water?

Sportvissers brengen vaak honderden uren door aan de waterkant. Daardoor merken zij veranderingen in het ecosysteem soms als eersten op.

Denk aan:

🐟 zuurstoftekort in wateren

🦠 visziektes en sterfte

🌿 veranderingen in waterkwaliteit en plantengroei

🚨 noodsituaties waarbij snel ingrijpen nodig is

In veel gevallen zijn sportvissers niet alleen de eersten die problemen signaleren, maar ook degenen die hulptroepen inschakelen en zelf meehelpen bij reddingsacties, visoverzettingen en herstelwerkzaamheden.

We praten onder andere over:

- De relatie tussen sportvissers, vissenen natuur

- Waarom veel vissers juist een sterke zorg voor viswelzijn hebben

- Het bijzondere fenomeen dat karpervissers individuele vissen vaak herkennen en zelfs namen geven

- Hoe hengelsportverenigingen bijdragen aan waterbeheer, natuur en gezonde visstanden

- De spanning tussen dierenwelzijn en natuurbeheer

- Wat mensen vaak missen als ze alleen naar het haakje kijken

Deze aflevering gaat niet over zwart-wit denken, maar over nuance, betrokkenheid en de vraag hoe passie voor een sport kan samengaan met zorg voor natuur.

Wat als je op je tiende al meer weet over planten dan veel volwassenen ooit zullen leren?

In deze bijzondere aflevering van Alles over Natuur gaat host Pieter van den Braak in gesprek met Cayden van Herk. Hij is pas 10 jaar oud, maar heeft een uitzonderlijk talent voor het herkennen, onthouden en uitleggen van planten.

Alles wat hij leert over de natuur slaat hij op, en met enorm enthousiasme vertelt hij daarover aan anderen.

Samen duiken we in de fascinerende wereld van planten, verwantschappen en natuur. Cayden vertelt over de grootste, bekendste en volgens hem mooiste families, ordes en soorten planten, en laat zien hoe verrassend de plantenwereld eigenlijk is.

In deze aflevering hoor je onder andere:

🌿 Hoe planten met elkaar verwant zijn

🌸 Welke planten Cayden het meest bijzonder vindt

🐬 Welke plant eruitzien als kleine dolfijntjes

🌱 Van alles over klimplanten, orchideeën en andere plantensoorten en families

🍃 Welke onverwachte eigenschappen planten kunnen hebben

Wat deze aflevering extra bijzonder maakt, is dat je de wereld van planten ziet door de ogen van een kind dat oprecht gefascineerd is door alles wat groeit en bloeit.

Cayden deelt zijn plantenkennis, vondsten en natuurobservaties ook op Instagram via @caydenvanherk, waar hij andere mensen inspireert om anders naar planten te kijken.

Ze lijken op een tak of een blad, maar schijn bedriegt. Wandelende takken en wandelende bladeren behoren tot de meest bijzondere insecten ter wereld. Dankzij hun ongelooflijke camouflage vallen ze nauwelijks op, zelfs niet als je recht naar ze kijkt.In deze aflevering van Alles over Natuur gaat host Pieter van den Braak in gesprek met Wietse Chanet, expert op het gebied van wandelende takken en wandelende bladeren. Via zijn social media kanalen (@phas_media) deelt hij zijn kennis en enthousiasme over deze fascinerende insecten met een groot publiek.Veel mensen kennen wandelende takken als huisdier, maar wist je dat er tegenwoordig ook een soort in de Nederlandse natuur voorkomt? Dat maakt deze insecten misschien wel dichterbij dan je denkt.In deze aflevering ontdek je onder andere:🍃 Hoe wandelende takken en wandelende bladeren zo perfect gecamoufleerd zijn🌿 Wat ze eten en hoe ze overleven in het wild🏡 Waar ze leven en welke soorten je in Nederland kunt tegenkomen🦗 Waarom sommige soorten vleugels hebben en andere juist niet🌍 Hoe groot de diversiteit is: van piepkleine soorten tot indrukwekkende reuzen🔬 Wat deze insecten ons leren over evolutie, aanpassing en biodiversiteitHet is een aflevering vol verwondering over een insectengroep die vaak over het hoofd wordt gezien, maar misschien wel tot de meest bijzondere dieren op aarde behoort.

Kun je een maaltijd vinden in de natuur van Valkenswaard? Meer dan je misschien denkt.

De meeste mensen halen hun eten uit de supermarkt. Maar veel van onze groenten, kruiden en vruchten vinden hun oorsprong in de natuur. En nog altijd groeien er in bermen, bossen en langs wandelpaden verrassend veel eetbare planten – vaak zonder dat we ze herkennen.

In deze aflevering van Alles over Natuur trekken host Pieter van den Braak en videomaker Maarten Moonen samen met wildplukexpert Jenny Tuit de natuur in. Tijdens een wandeling laat Jenny zien hoeveel eetbaars er letterlijk onder onze neus groeit.

Van brandnetels, bramen en weegbree tot minder bekende planten die zelfs voor ecoloog Pieter nog verrassingen blijken te bevatten. Wist je bijvoorbeeld dat het zachte binnenste van waterriet naar komkommer smaakt? Of dat de jonge knop van brede weegbree doet denken aan paardenkastanje?

Maar wildplukken is meer dan proeven alleen. Jenny vertelt hoe je planten veilig leert herkennen, waarom respect voor de natuur belangrijk is en hoe je verantwoord kunt oogsten zonder de biodiversiteit te verstoren.

In deze aflevering hoor je:

🌿 Welke eetbare planten je kunt vinden in de natuur van Nederland

🍃 Hoe je bekende en onbekende soorten leert herkennen

🥗 Welke wilde planten verrassend lekker smaken

🌱 Waarom wildplukken draait om kennis én respect voor de natuur

👀 Hoe je tijdens een wandeling heel anders naar bermen en bossen gaat kijken

🌼 Welke verborgen smaken de natuur nog voor ons in petto heeft

Voor meer mooie natuurplekken in Valkenswaard: https://www.visitvalkenswaard.nl/nl/waar-te-gaan/natuurgebieden-valkenswaard

Disclaimer:

Deze aflevering is bedoeld om te inspireren en kennis te delen over eetbare wilde planten. Wij moedigen niet aan om zelf zomaar planten te plukken of te eten.

Het plukken van wilde planten is op veel plaatsen niet toegestaan en de regels verschillen per terreinbeheerder. Wil je zelf leren wildplukken? Ga dan bij voorkeur op pad met een ervaren wildplukgids of volg een cursus. Sommige eetbare planten lijken namelijk sterk op giftige soorten.

Ga je toch zelf op pad? Controleer altijd of wildplukken is toegestaan, oogst met mate en behandel de natuur met respect. Het herkennen, plukken en eten van wilde planten gebeurt altijd op eigen verantwoordelijkheid.

Waarom weten we zoveel over klimaatverandering, biodiversiteitsverlies en duurzaamheid, maar lukt het ons toch zo moeilijk om écht in actie te komen?

In deze persoonlijke aflevering neem ik je mee naar The Burren, een bijzonder landschap aan de westkust van Ierland waar mens en natuur al eeuwenlang in balans samenleven. Wat begon als een reis vol nieuwsgierigheid en scepsis, groeide uit tot een ervaring die mijn kijk op natuur fundamenteel veranderde.

Tijdens een reisweek van The Oikos Collective verkenden we oude ruïnes, mysterieuze bossen, rotskusten en eeuwenoude cultuurhistorische plekken. Samen met gidsen Matthijs Schouten en Louis Bijl de Vroe gingen we niet alleen op ontdekkingstocht door het landschap, maar ook door onze relatie met de natuur.

In deze aflevering deel ik hoe een 400 miljoen jaar oud landschap mij liet beseffen dat natuur veel meer is dan iets waar we af en toe doorheen wandelen of recreëren. We verkennen het verschil tussen natuur begrijpen en natuur voelen, en waarom juist die ervaren betrokkenheid misschien wel de sleutel is tot echte verandering.

Een aflevering over verwondering, verbondenheid, biodiversiteit, klimaatverandering en de vraag hoe we de natuur weer kunnen behandelen als iets waar we werkelijk om geven.

Want misschien beschermen we pas wat we eerst opnieuw leren liefhebben.

Luister mee en ontdek hoe een reis naar The Burren mij hielp om anders naar natuur, duurzaamheid en ons dagelijks leven te kijken.

In deze aflevering:

• The Burren: een uniek landschap in Ierland
• De relatie tussen mens en natuur
• Klimaatverandering en biodiversiteitsverlies
• De inzichten van Matthijs Schouten
• Het verschil tussen weten en ervaren
• Waarom natuur essentieel is voor ons welzijn
• Hoe je zelf meer verbinding met natuur kunt ervaren

Groen of grijs? In discussies over stedelijke ontwikkeling, infrastructuur en de openbare ruimte worden ze vaak tegenover elkaar gezet. Maar in de praktijk weten we dat de grootste uitdagingen van deze tijd juist vragen om samenwerking.

Klimaatadaptatie, biodiversiteit, natuurinclusief bouwen en gezonde leefomgevingen ontstaan niet wanneer groen en infrastructuur los van elkaar worden ontworpen. Juist de verbinding tussen beide disciplines bepaalt hoe toekomstbestendig onze leefomgeving wordt.

Daarom organiseerde Alles over Natuur en GreenMax samen een bijzondere live talkshow waarin we het gesprek voeren tussen de werelden van groen, infra, ecologie en gebiedsontwikkeling.

Onder leiding van host Pieter van den Braak gaan vier experts vanuit verschillende invalshoeken met elkaar in gesprek:

• Cecil Konijnendijk – Urban Forestry Expert

• Jan Willem Burgmans – Programmamanager Biodiversiteit Heijmans

• Mark Bode – Director & Founder Rebel Flora & Fauna

• Robert Dolieslager – Adjunct Directeur Projectontwikkeling Heembouw

Geen panel vol theorie, maar een open en praktisch gesprek over de keuzes die dagelijks worden gemaakt in de inrichting van onze leefomgeving.

Tijdens de talkshow bespreken we onder andere:

🌳 Waarom groen en infrastructuur vaak nog los van elkaar worden benaderd

🏗️ Welke kansen er liggen voor natuurinclusieve gebiedsontwikkeling

🌍 Hoe biodiversiteit een plek krijgt binnen projecten en beleid

💧 De rol van groen bij klimaatadaptatie en waterbeheer

🤝 Wat nodig is om disciplines beter met elkaar te verbinden

📍 Inspirerende praktijkvoorbeelden uit de wereld van bouw, infra en natuur

Roofvogels spreken al eeuwenlang tot de verbeelding. Van hoog cirkelende jagers boven de heide tot mysterieuze uilen in de nacht: in de natuur rondom Valkenswaard leven verrassend veel verschillende roofvogels.

Maar welke soorten kun je hier eigenlijk tegenkomen? Waar moet je kijken? En waarom is Valkenhorst één van de mooiste plekken in Brabant om roofvogels te spotten?

In deze aflevering van Alles over Natuur trekken host Pieter van den Braak en videomaker Maarten Moonen samen met vogelonderzoeker Henk Sierdsema van SOVON Vogelonderzoek Nederland de natuur in rond Valkenswaard.

Tijdens hun wandeling praten ze over roofvogels in Valkenswaard, hoe je verschillende soorten kunt herkennen en waarom gebieden als Valkenhorst zo belangrijk zijn voor roofvogels. Van bekende soorten zoals buizerds en torenvalken tot onverwachte bezoekers die soms boven de Valkenswaardse natuur verschijnen.

Volgens Henk hoef je geen ervaren vogelaar te zijn om roofvogels te ontdekken. Zodra je leert kijken naar vluchtgedrag, silhouetten en het landschap om je heen, gaat er een compleet nieuwe wereld open.

In deze aflevering hoor je:

🦅 Welke roofvogels leven in en rondom Valkenswaard

🌲 Waarom Valkenhorst een unieke plek is voor vogelspotters

👀 Hoe je roofvogels leert herkennen

🌤️ Waarom sommige soorten alleen in bepaalde seizoenen te zien zijn

🦉 Welke bijzondere roofvogels soms onverwacht opduiken in Valkenswaard

📍 Hoe natuurgebieden rondom Valkenswaard belangrijk zijn voor roofvogels

We praten over vogelspotten, natuurbeleving, biodiversiteit in Valkenswaard en de magie van omhoog kijken tijdens een wandeling.

Want soms hoef je alleen maar even stil te staan en naar de lucht te kijken om te ontdekken hoeveel natuur er boven je hoofd leeft.

Voor meer mooie natuurplekken in Valkenswaard: https://www.visitvalkenswaard.nl/nl/waar-te-gaan/natuurgebieden-valkenswaard

Hoeveel verschillende planten en dieren leven er eigenlijk in een gemiddelde Nederlandse achtertuin? Tien? Honderd? Misschien een paar honderd?

Tijdens de coronaperiode besloot bioloog Luc Hoogenstein het gewoon uit te zoeken. In zijn tuin in Utrecht begon hij aan een bijzonder project: het vinden van 1000 soorten in zijn eigen achtertuin.

Maar al snel bleek dat er véél meer leven verborgen zit dan hij ooit had gedacht.

De teller staat inmiddels op maar liefst 2413 planten- en diersoorten - allemaal ontdekt in één stadstuin.

In deze aflevering van Alles over Natuur gaat host Pieter van den Braak in gesprek met Luc over biodiversiteit, verwondering en het belang van écht leren kijken naar de natuur dichtbij huis.

Want volgens Luc hoef je helemaal niet naar een nationaal park of verre natuurgebieden om bijzondere natuur te ontdekken. Die zit vaak letterlijk onder je neus - als je vertraagt, stil durft te staan en aandachtig kijkt.

In deze aflevering hoor je:

🌿 Hoe Luc meer dan 2400 soorten ontdekte in zijn eigen achtertuin🔍 Waarom je anders naar natuur gaat kijken zodra je dichterbij kijkt🦋 Hoe biodiversiteit zichtbaar wordt door de seizoenen heen🐛 Welke bijzondere soorten hij ontdekte - waaronder zelfs een nieuwe soort voor Nederland🎭 Waarom hij nu met zijn verhaal de theaters in gaat om anderen te inspireren

We praten over stadsnatuur, Luc's 1000-soortentuin, natuureducatie, verwondering en de enorme rijkdom van het kleine.

Want soms hoef je alleen maar op je knieën tussen de planten te gaan zitten om een compleet nieuwe wereld te ontdekken.

Onder het wateroppervlak — vaak letterlijk verborgen in de modder — leeft een van de meest bijzondere vissoorten van Nederland: de grote modderkruiper. Een soort die je zelden ziet, maar die veel vertelt over de staat van onze natuur.

In deze aflevering van Alles over Natuur Podcast gaat host Pieter van den Braak in gesprek met Mick Vos van RAVON.

We duiken in het leven van de grote modderkruiper: een vis die zich thuis voelt in moerassen, sloten en langzaam stromende wateren, en die zelfs kan overleven in omstandigheden waar andere soorten het laten afweten.

In deze aflevering duiken we in:

🐟 Wat de grote modderkruiper is en wat deze soort zo bijzonder maakt

🌍 Waar hij voorkomt en welk landschap bij hem hoort

🫁 Hoe hij kan overleven in zuurstofarme omstandigheden

🌱 Wat hij nodig heeft om zich voort te planten

🤝 Hoe Europese samenwerking (SWAMP-project) bijdraagt aan bescherming

🧬 Waarom genetisch onderzoek en genetische diversiteit cruciaal zijn

🔍 Hoe je een soort monitort die zich verstopt in de modder

🌿 Hoe je leefgebieden inricht voor deze unieke vis

Wat deze soort bijzonder maakt, is dat hij fungeert als een indicator voor de kwaliteit van ons landschap.

Waar de grote modderkruiper voorkomt, is vaak nog sprake van rust, variatie en gezonde water- en bodemomstandigheden.

We praten over ecologie, waterkwaliteit, biodiversiteit en natuurherstel — en over wat deze verborgen soort ons kan leren over hoe we met ons landschap omgaan.

We zien het allemaal: zwerfafval in de natuur, langs wegen en in steden. Vaak lopen we erlangs — soms met lichte irritatie, soms met het idee dat het toch weinig verschil maakt. Maar wat als je daar letterlijk iets aan kunt doen, stap voor stap?

In deze aflevering van Alles over Natuur Podcast gaat host Pieter van den Braak in gesprek met Paul Waye.

Paul is een van de weinigen wereldwijd die plogging als fulltime ‘beroep’ doet — een combinatie van hardlopen en het oprapen van afval. Wat voor de meesten begint als een kleine actie, heeft hij uitgebouwd tot een missie en manier van leven.

In deze aflevering duiken we in:
🏃 Wat plogging is en waarom het wereldwijd groeit
🌍 Hoe een persoonlijk idee kan uitgroeien tot een bredere beweging
🧠 Wat er mentaal gebeurt tijdens lange afstanden terwijl je ook afval raapt
🔥 Waarom Paul kiest voor ultramarathons als onderdeel van zijn missie
🤝 Hoe samenwerkingen bijdragen aan het vergroten van impact
🌱 Wat ieder van ons kan doen om bij te dragen aan een schonere leefomgeving

Wat dit gesprek bijzonder maakt, is de combinatie van actie en bewustzijn. Geen grote theorieën, maar simpelweg beginnen — en ontdekken dat kleine handelingen zich kunnen opstapelen tot iets groters.

We praten over motivatie, doorzettingsvermogen en de kracht van doen.

Een inspirerend gesprek met een man met een missie — waar je bijna niet anders dan respect voor kunt hebben.

We leven in een tijd waarin stress voor veel mensen de norm lijkt te zijn. Maar wat als de sleutel tot meer rust en balans niet ligt in nóg een methode of theorie — maar in iets veel eenvoudigers?

In deze aflevering van Alles over Natuur Podcast gaat host Pieter van den Braak in gesprek met Daniel Versteegh van Schaapfulness.

Daniel combineert het leven als schaapherder met mindfulness en werkt met groepen midden in de natuur, tussen de schapen. In deze aflevering verkennen we hoe deze werelden samenkomen — en wat wij als mensen kunnen leren van het gedrag van een kudde.

In deze aflevering duiken we in:
🐑 Hoe schaapherder zijn en mindfulness samenkomen in Schaapfulness
🧠 Wat stress met ons doet — en hoe zichtbaar dat wordt in gedrag
🌿 Hoe schapen direct reageren op spanning in hun omgeving
🔍 Wat dieren ons spiegelen over ons eigen gedrag en groepsdynamiek
👥 Wat er gebeurt in een kudde — en hoe dat lijkt op teams en organisaties
🌱 Waarom werken in de natuur iets fundamenteel verandert bij mensen
🛠️ Wat we van schapen kunnen leren over omgaan met stress en rust

Wat deze aflevering bijzonder maakt, is hoe tastbaar gedrag wordt zodra je het terugziet in een kudde. Waar wij vaak in ons hoofd blijven, reageren schapen direct op wat er in het moment gebeurt. Onrust, focus, spanning — alles wordt zichtbaar.

Juist daardoor ontstaat er een andere manier van kijken: naar jezelf, naar anderen en naar hoe we functioneren in groepen.

We praten over stress, gedrag, leiderschap, natuur en bewustzijn — en over waarom echte verandering soms begint met simpelweg beter leren waarnemen.

Voor deze speciale reeks van Alles over Natuur Podcast verlaten host Pieter van den Braak en videomaker Maarten Moonen de studio en trekken ze samen de natuur in. In samenwerking met Visit Valkenswaard gaan zij op ontdekkingstocht door de natuur in en rond Valkenswaard — dit keer niet vanuit de studio, maar met microfoons in de hand midden in het landschap.

Samen wandelen ze door bossen, langs water en over paden terwijl ze onderweg een natuuronderwerp verkennen. Wat is hier allemaal te zien, horen en ontdekken? En welke verhalen schuilen er achter deze plekken?

Aan het einde van iedere aflevering komen ze onderweg een expert tegen die het onderwerp verder verdiept. Zo ontstaat een serie waarin verwondering, ontdekking en kennis samenkomen — midden in de natuur.

In deze eerste aflevering staat stilte centraal. Bestaat echte stilte in de natuur eigenlijk wel? Want ook wanneer het rustig lijkt, is er altijd wel iets te horen: het ruisen van bladeren, vogelgeluiden, maar soms ook een trein, vliegtuig of verkeer in de verte. Samen onderzoeken Pieter en Maarten of er nog plekken zijn waar je werkelijk stilte kunt ervaren.

Aan het einde van de wandeling ontmoeten ze Leon Compen, die vertelt over stilte, natuur en de relatie met meditatie en mentale gezondheid.

Deze aflevering is de eerste in een reeks van vijf podcasts die in en rond Valkenswaard zijn opgenomen. Elke maand verschijnt een nieuwe aflevering waarin Pieter en Maarten een ander natuurthema verkennen — van eetbare planten tot roofvogels en het leven in en rond de Dommel.

Ontdek meer van de Valkenswaardse natuur: https://www.visitvalkenswaard.nl/nl/waar-te-gaan/natuurgebieden-valkenswaard

We lopen er dagelijks overheen, maar staan er zelden bij stil: de bodem onder onze voeten. Terwijl juist daar een verborgen wereld schuilt die essentieel is voor het leven boven de grond. Hoe goed begrijpen we die eigenlijk?

In deze aflevering van Alles over Natuur Podcast gaat host Pieter van den Braak in gesprek met Mark Thur.

We duiken in de fascinerende wereld van het bodemleven — van microscopisch kleine organismen tot misschien wel de bekendste bodembewoner: de regenworm. Want hoewel ze vaak over het hoofd worden gezien, spelen juist zij een sleutelrol in het gezond houden van onze bodem.

In deze aflevering duiken we in:

🌱 Hoeveel we eigenlijk weten van het bodemleven — en waarom dat nog verrassend weinig is

🪱 De rol van regenwormen in het bodemvoedselweb en hoe ze de bodem verbeteren

🌍 Waarom een gezonde bodem cruciaal is voor natuur, klimaat en stedelijke leefomgeving

🔬 Hoe wormen samenwerken met schimmels en bacteriën

🏗️ Wat de impact is van verharding, graafwerkzaamheden en stedelijke ontwikkeling op de bodem

En misschien helpt het om ook hier ons perspectief te verschuiven — dit keer letterlijk naar beneden. Want onder de grond is het allesbehalve stil. Geluiden en trillingen kunnen zich soms over grote afstanden verspreiden, terwijl regenwormen zich een weg banen door de bodem, deze beluchten, mengen en verrijken. Wat voor ons onzichtbaar is, vormt de basis van vrijwel al het leven erboven.

We praten over het bodemvoedselweb, biodiversiteit onder de grond, de invloed van factoren zoals water, temperatuur en pH, en praktische oplossingen zoals vermicompost om bodems te herstellen en versterken.

Want als de basis onder onze voeten zo cruciaal is — waarom behandelen we de bodem dan nog zo vaak als iets vanzelfsprekends?

We kijken vaak naar onze eigen omgeving als het gaat om natuurontwikkeling. Maar juist door over de grens te kijken, ontstaan nieuwe inzichten. Wat kunnen we leren van landen waar de ecologische uitdagingen groter, zichtbaarder en urgenter zijn?

In deze aflevering van Alles over Natuur Podcast gaat host Pieter van den Braak in gesprek met Chris de Waard van Ecology Academy.

We verkennen hoe ecologisch herstel eruitziet in een land als Spanje — en waarom juist daar zoveel te leren valt. Denk aan extreme droogte, hoogteverschillen, gedegradeerde bodems en grootschalige monoculturen. Uitdagingen die ver van ons lijken, maar verrassend relevant zijn voor de Nederlandse context.

In deze aflevering duiken we in:
🌍 Wat Spanje zo’n interessant en leerzaam land maakt voor natuurontwikkeling
🌱 Hoe factoren zoals reliëf en bodemverstoring het landschap en herstel beïnvloeden
🌾 De impact van monoculturen en grootschalig landgebruik
🛠️ Hoe ecologische principes worden toegepast in ontwerp en natuurherstel
📉 Wat er vaak ontbreekt om tot een robuust en natuurrijk ecosysteem te komen
🌿 Een concreet praktijkvoorbeeld van beginfase tot succesvol herstel

En misschien zit de grootste les wel in hoe we leren kijken. In plaats van natuur te ‘maken’, laat Chris zien hoe je processen herstelt en condities creëert waarin natuur zichzelf weer kan ontwikkelen. Niet het eindbeeld staat centraal, maar het systeem erachter.

We praten over ecologisch ontwerpen, systeemdenken en de vertaalslag van internationale ervaringen naar de Nederlandse praktijk.

Want als we weten hoe ecosystemen écht functioneren — waarom ontwerpen we dan nog zo vaak tegen de natuur in?

We weten het steeds beter: de omgeving waarin kinderen opgroeien heeft enorme invloed op hun ontwikkeling. Toch zijn veel schoolpleinen in Nederland nog grotendeels versteend. Hoe kan dat, en wat laten we daarmee liggen?

In deze aflevering van Alles over Natuur Podcast gaat host Pieter van den Braak in gesprek met Nicole van den Bogerd (VU Amsterdam).

We duiken in de wereld van schoolpleinen: hoe groen zijn ze eigenlijk, waar liggen de grootste verbeterkansen en hoe kunnen spelen, natuur en ontwikkeling beter samenkomen? Want een schoolplein is veel meer dan alleen een plek voor pauze — het is een leefomgeving waarin kinderen bewegen, ontdekken en leren.

In deze aflevering duiken we in:🌿 Hoe het gesteld is met de vergroening van schoolpleinen in Nederland🏫 Waar de kansen liggen om spelen en natuur beter te combineren🌍 Waarom groene schoolpleinen bijdragen aan klimaatadaptatie en biodiversiteit🧠 Wat de impact is van natuur op de fysieke en mentale ontwikkeling van kinderen🛠️ Hoe scholen en gemeenten deze transitie concreet kunnen maken

En misschien helpt het om ook hier van perspectief te wisselen. Want wat ervaart een kind op een groen schoolplein, vergeleken met een volledig betegeld plein? Waar het ene uitnodigt tot vrij spel, ontdekken en verbeelding, beperkt het andere zich vaak tot rennen en herhalen. In een natuurlijke omgeving ontstaan spelvormen vanzelf — met takken, water, hoogteverschillen en verstopplekken — en dat maakt spelen rijker, creatiever en inclusiever.

We praten over spelen, leren, biodiversiteit en de rol van de leefomgeving in de ontwikkeling van kinderen.

Want als we weten hoe belangrijk natuur is voor opgroeiende kinderen — waarom zijn zoveel schoolpleinen dan nog grijs?

We weten het feitelijk allang: meer natuur in onze leefomgeving zorgt voor gezondere mensen, sterkere wijken en een betere leefkwaliteit. Toch blijven natuurinclusieve ambities in de praktijk vaak achter. Hoe komt dat? En wat kunnen we eraan doen?In deze aflevering van Alles over Natuur Podcast gaat host Pieter van den Braak in gesprek met Karin Albers.We duiken in de realiteit van gebiedsontwikkeling, stedenbouw en natuurinclusieve- en duurzame ambities. Want hoewel plannen vaak groen en ambitieus beginnen, gebeurt er tijdens het proces bijna altijd wel iets waardoor die ambities verwateren — ook wel bekend als de “wet van verlies van ambitie''.In deze aflevering duiken we in:🌿 Waarom natuurinclusieve plannen vaak niet worden uitgevoerd zoals gepland🏗️ Wat er misgaat tijdens bouw- en ontwikkelprocessen📉 Hoe ambities stap voor stap verdwijnen in het proces🌍 Waarom natuur in de stad juist enorme maatschappelijke waarde heeft🛠️ Hoe organisaties, gemeenten en ontwikkelaars hun groene ambities wél kunnen realiserenWe praten over natuurinclusief bouwen, biodiversiteit in de stad, gezonde leefomgeving en de kloof tussen plannen en realisatie. En wat zou er gebeuren als we de stad inrichten als we in de huid van een egel kruipen? Hoe zou de stad er dan anders uitzien ten opzichte van nu?Want als we weten hoe belangrijk de natuur is — waarom bouwen we dan nog steeds steden met minimale ruimte voor groen?

Hoe past de natuur zich aan aan een wereld die door mensen constant verandert? In deze aflevering spreken we met evolutiebioloog Menno Schilthuizen over hoe planten en dieren zich aanpassen aan het leven in de stad — via gedrag én genetische evolutie.

Schilthuizen is evolutiebioloog, schrijver en onderzoeker verbonden aan Naturalis Biodiversity Center en de Universiteit Leiden. In zijn werk onderzoekt hij biodiversiteit, soortvorming en hoe organismen zich aanpassen aan snel veranderende omgevingen. Met boeken als Darwin in de stad en Darwin in de achtertuin laat hij zien dat evolutie ook midden in stedelijke gebieden plaatsvindt.

We bespreken onder andere:

• Hoe dieren en planten zich aanpassen aan stedelijke omgevingen

• Of evolutie snel genoeg kan gaan in een door mensen veranderde wereld

• Het groeiende belang van citizen science

• Hoe AI en herkenningsapps helpen bij het ontdekken en identificeren van soorten

Zelfs in je eigen tuin schuilt vaak nog een enorme, grotendeels onbekende biodiversiteit — en steeds meer burgerwetenschappers helpen die in kaart te brengen.

Wat gebeurt er als mensen samen in het groen aan de slag gaan? Kan een tuin, park of buurttuin méér doen dan alleen mooi zijn? En waarom werkt groen soms beter dan beleid, vergaderingen of lange gesprekken als het gaat om sociale verbinding?

In deze aflevering van Alles over Natuur gaat host Pieter van den Braak in gesprek met Niek Heijboer van GO Studio.

We onderzoeken hoe natuur en groen in de wijk een sleutel kunnen zijn voor sociale cohesie, verbinding tussen buurtbewoners en sterkere gemeenschappen.

In deze aflevering hoor je onder andere:

• 🌿 Waarom groen een krachtig middel is voor gemeenschapsontwikkeling

• 🤝 Wat er sociaal gebeurt wanneer mensen samen met natuur bezig zijn

• 🌳 Concrete voorbeelden van projecten waar groen zichtbaar zorgde voor meer verbinding

• 🏘️ Waarom het proces rondom een groen initiatief vaak belangrijker is dan het groen zelf

• ⚠️ Veelgemaakte misverstanden over ‘groen in de wijk’

We praten over sociale cohesie, participatie, wijkontwikkeling, natuurinclusief ontwerpen en de rol van publieke ruimte in een tijd waarin veel mensen zich minder verbonden voelen met hun omgeving.

Een inspirerend en praktisch gesprek over hoe bomen, planten en gedeelde buitenruimtes kunnen bijdragen aan sterkere buurten en meer onderlinge verbinding.

De natuur is geen verzameling toevallige verschijnselen. Het is een systeem dat al miljarden jaren oplossingen ontwikkelt voor complexe problemen. Maar hoe vertaal je die natuurlijke processen naar technologie, innovatie en praktische toepassingen voor onze samenleving?In deze aflevering van Alles over Natuur gaat host Pieter van den Braak in gesprek met Bob Ursem — wetenschapper met een unieke combinatie van biologie, chemie en natuurkunde. Hij onderzoekt hoe natuurlijke mechanismen kunnen leiden tot nieuwe technologieën en duurzame innovaties.Veel verschijnselen in de natuur lijken op het eerste gezicht onlogisch. Toch zit er vaak een efficiënt en reproduceerbaar principe achter. Door die mechanismen te begrijpen en te testen, ontstaan oplossingen voor hedendaagse uitdagingen — van landbouw en energie tot materialen en technologie.Zo praten we onder andere over:🌿 Hoe biomimicry en bio-inspiratie werken in wetenschap en technologie💡 Waarom natuurlijke processen vaak efficiënter zijn dan menselijke ontwerpen🌱 Innovaties zoals LED-verlichting in de tuinbouwsector🌬️ Elektrische lading bij windbestuiving van planten en zaden🔬 Hoe je van een natuurverschijnsel naar een praktische toepassing gaatSoms begint innovatie met een concrete vraag uit de industrie. Maar soms begint het simpelweg met verwondering: een fenomeen in de natuur dat je opmerkt en probeert te begrijpen. De natuur heeft het immers al miljoenen jaren getest — wij hoeven alleen nog te ontdekken hoe het werkt en of we het kunnen toepassen.Een fascinerende aflevering over biomimicry, duurzame technologie, wetenschap en de toekomst van innovatie.

Waarom voelen we ons rustiger na tijd in de natuur? En waarom helpt een wandeling in het bos soms beter dan een avond op de bank? In deze aflevering van Alles over Natuur onderzoeken we het fenomeen bosbaden — ook wel bekend als shinrin-yoku.Host Pieter van den Braak gaat in gesprek met Eefje Ludwig, bosbadgids, bosbadgidsdocent en oprichter van The Forest Bathing Circle en expert op het gebied van natuurbeleving en ontspanning.Bosbaden komt oorspronkelijk uit Japan en wordt wereldwijd steeds populairder, ook in Nederland. Niet als sport of wandeling, maar als een langzame, aandachtige manier van aanwezig zijn in de natuur. Onderzoek laat zien dat deze manier van buiten zijn stress vermindert, het immuunsysteem ondersteunt en mentale gezondheid verbetert.Maar wat maakt bosbaden anders dan gewoon wandelen of fietsen in het bos?In deze aflevering hoor je:🌿 Wat bosbaden (shinrin-yoku) precies is🧠 Wat de wetenschappelijke voordelen zijn voor stress, focus en gezondheid🌳 Waarom vertragen in de natuur zo effectief werkt👣 Of je echt een bos nodig hebt — of dat het ook in de stad kan🕊️ Hoe je zelf eenvoudig kunt beginnen met bosbadenWe praten over natuurbeleving, mentale gezondheid, mindfulness en onze relatie met de natuur in een drukke maatschappij. Een rustige en praktische aflevering voor iedereen die meer ontspanning zoekt en zich meer verbonden wil voelen met zijn omgeving.

Ons huidige economische systeem draait op groei, winst en consumptie. Maar wat als dat systeem niet meer werkt? Wat als het zelfs de oorzaak is van klimaatverandering, verlies van biodiversiteit en groeiende ongelijkheid?

In deze aflevering van Alles over Natuur gaat host Pieter van den Braak in gesprek met schrijver, onderzoeker en expert in betekenisvol ondernemen Kees Klomp. Hij is onder andere bekend van zijn boeken Betekeniseconomie en Ecoliberalisme, waarin hij pleit voor een fundamentele herziening van ons economisch denken.

Volgens Klomp is het tijd voor een nieuw economisch systeem: een betekeniseconomie waarin niet winst, maar welzijn centraal staat. Een economie die in dienst staat van het leven – en niet andersom.

In deze aflevering hoor je:

• 🌍 Waarom het huidige economische systeem volgens Klomp niet toekomstbestendig is

• 📉 Wat er misgaat in ons denken over groei, welvaart en succes

• 🌱 Hoe een ecologische samenleving eruitziet

• 🔄 Wat er moet veranderen in beleid, bedrijven en ons eigen gedrag

• 💡 Hoe we kunnen groeien naar een duurzame, rechtvaardige en regeneratieve economie

Hoe maken we de omslag van een extractieve economie naar een systeem dat mens en natuur laat floreren? Is postgroei realistisch? En welke rol spelen ondernemers, burgers en overheden in deze systeemverandering?

Een verdiepend en hoopvol gesprek over duurzaamheid, ecologische economie en de toekomst van onze samenleving.