Uit pas gepubliceerde documenten blijkt dat immigratiedienst ICE met Iran heeft afgestemd over deportaties. Dat leidde ertoe dat Iraniërs die voor het regime waren gevlucht werden teruggestuurd. Opmerkelijk genoeg gebeurde dit alles terwijl de spanningen tussen Amerika en de VS al hoog opliepen. Wat zegt dit over het opereren van ICE en over de diplomatieke kanalen tussen Iran en de VS? Daarover Amerika-kenner en Journalist van de Groene Amsterdammer Casper Thomas.
(11:21) "Fuck Hemedti”: Soedenese artiesten in Egyptische rapscene
Een nieuwe generatie Soedanese artiesten laat luid van zich horen. Jonge rappers weten vanuit hun ballingschap in Egypte miljoenen mensen te bereiken met teksten over de bloedige oorlog in hun land, en het leven daar. En daarbij nemen ze bepaald geen blad voor de mond. Thijs Broekkamp, journalist en fotograaf, trok met hen op.
Bij een grootschalige Russische aanval op Kiev zijn afgelopen nacht zeker dertien doden en ruim veertig gewonden gevallen. Intussen heeft president Zelensky te maken met een politieke crisis. Het ontslag van zijn minister van Defensie, Mychajlo Fedorov, leidde tot grote protesten. Nu roept diezelfde Fedorov op tot het houden van nieuwe verkiezingen, en beschuldigt hij de gevestigde orde van corruptie. Hoe gegrond zijn die aanklachten? En zijn nieuwe verkiezingen een goed idee? Daarover verslaggever Michiel Driebergen en Politicoloog en hoogleraar van de Universiteit Leiden Antoaneta Dimitrova.
(14:57) De Engelse jacht op de vossenjagers
De Britse regering staat op het punt een eeuwenoude traditie definitief te verbieden. De klassieke vossenjacht, waarbij vossen werden gedood, is al verboden, maar nu wordt ook het alternatief dat jagers daarop bedachten in de ban gedaan. Op het Britse platteland lopen de spanningen hierover hoog op. Correspondent Anne Saenen trok naar Great Thurlow.
Deze week meldt het Europees agentschap Frontex een daling van irreguliere migratie aan de buitengrenzen van Europa. Maar hoe humaan is het beleid werkelijk en welke prijs wordt hiervoor betaalt?
In Bureau Buitenland bespreken we migratie vandaag met documentairemaker Eefje van Blankevoort, die een vierdelige serie maakt over grensbewaking en Frontex, migratiedeskundige Marlou Schrover en journalist Reneé Boskaljon.
Het memorandum dat Trump in juni sloot om de oorlog met Iran te stoppen, verloopt vandaag formeel. Terwijl Iran de overwinning op diplomatiek en militair front al heeft uitgeroepen, dreigt Trump met verdere escalaties - en zelfs dat Iran 'de witte vlag moet gaan hijsen'. Maar zijn militaire reserves zijn uitgeput, de midterms naderen en bondgenoten twijfelen. Heeft Trump nog troefkaarten, of is dit bluf uit nood? Daarover Amerikanist en VVD-senator Koen Petersen.
(14:14) Oorlog in Jemen laait op
De regionale spanningen rondom Iran zorgen in Jemen voor binnenlandse escalatie. Na jaren van burgeroorlog, die leidde tot ’s werelds ergste humanitaire crisis, kwam er in 2022 een fragiel bestand. Nu lijkt het staakt-het-vuren weer op losse schroeven te staan. Dreigt het conflict in Jemen opnieuw te ontaarden in een burgeroorlog? In de studio: Cultureel antropoloog en Jemen-kenner: Marina de Regt.
De ebola-uitbraak in Congo is inmiddels de dodelijkste uitbraak in de geschiedenis van het land. Meer dan 2.300 mensen zijn overleden en bijna 5.000 besmettingen zijn bevestigd. Wat gaat hier mis? Waarom lukt het, ondanks alle ervaring met ebola, niet om de uitbraak onder controle te krijgen? En wordt er wel genoeg gedaan? Daarover spreken we met infectioloog Laurens Liesenborghs, die in Congo meehelpt met de bestrijding, en met Tweede Kamerlid Mpanzu Bamenga (D66), die in Nederland aandacht vraagt voor extra steun.
(15:09) IM voor de dichtende lijkenruimer uit Oekraïne
Oleksiy Yukov, de hoofdpersoon uit het derde deel van onze podcastserie Dichter aan het front, is begin augustus gesneuveld. Oleksiy ruimde jarenlang lijken direct aan de frontlinie, van gesneuvelde Oekraïense maar ook Russische, soldaten. Nu is hijzelf gesneuveld. Michiel Driebergen over het einde van deze bijzondere dichter.
"De veiligheidssituatie in Afghanistan is slecht, instabiel en onvoorspelbaar”, zo luidt het reisadvies van het Nederlandse Ministerie van Buitenlandse Zaken. Vijf jaar nadat de Taliban de macht weer heeft overgenomen, is Afghanistan een ernstig repressief land, waar een diepe humanitaire crisis heerst.
Toch wordt het terugsturen van Afghanen binnen de EU steeds verder genormaliseerd, en zoeken Europese leiders toenadering tot de Taliban. Vooral Duitsland schept met zijn terugkeervluchten een nieuw precedent voor de rest van Europa. Wat betekent dit voor het Europees migratiebeleid, en welke rol speelt de opkomst van de radicaal-rechtse AfD?
Hierover in onze Bureau Buitenland Zomertafel: onderzoeksjournalist Romy van Baarsen en historica en Duitsland-kenner Lynn Stroo van het Duitsland Instituut.
Vijf jaar na de machtsovername van de Taliban is de positie van de Afghaanse vrouw nijpender dan ooit — 2,5 miljoen meisjes kunnen niet naar school, klinieken sluiten. Tegelijk openen Europese landen de deur voor de Taliban steeds verder. Waarmee zijn Afghaanse vrouwen daadwerkelijk geholpen?
In Mekka ondertekenden Pakistan, Turkije en Saoedi-Arabië een militair verdrag. Kan dit het begin zijn van een islamitische Navo? En hoe reageren Amerika en de regio op dit nieuwe bondgenootschap?
In Bureau Buitenland Zomertafel: Midden-Oostenjournalist Fernande van Tets & kunsthistoricus en Afghanistan-kenner Nathalie Paarlberg.
In Italië daagt oud-generaal Roberto Vannacci premier Giorgia Meloni uit vanaf haar eigen rechterflank. Meloni voelt zich daardoor gedwongen verder naar rechts op te schuiven.
Tussen India en Pakistan loopt de spanning op. India wil meer controle over de Indusrivier, waarvan Pakistan voor landbouw en drinkwater afhankelijk is. Pakistan dreigt met “alle middelen” te reageren. Hoe reëel is een waterconflict tussen twee kernmachten?
In Bureau Buitenland Zomertafel: historicus en Italië-kenner Arthur Weststeijn en buitenlandredacteur bij Trouw en voormalig Zuid-Azië-correspondent Aletta André.
Een recordaantal natuurbranden heeft Europa deze zomer al zeker 15 miljard euro gekost, zo meldde persbureau Reuters. En dit is nog maar het begin, zeggen klimaatdeskundigen. Want de omvang van de branden hangt regelrecht samen met de klimaatverandering. Wat kunnen we daar in Europa aan doen? En zijn onze politici in staat om de juiste stappen te nemen?
In Bureau Buitenland Zomertafel: klimaatwetenschapper én optimist Tim van Hattum van de Wageningen Universiteit en Europa-journalist Stefan de Vries.
Terwijl de situatie aan het front onveranderd lijkt, valt Oekraïne meer en meer olieraffinaderijen, bedrijven en steden diep in Rusland aan. Poetin’s strategie om de oorlog zo veel mogelijk weg te houden van zijn eigen bevolking lijkt daarmee in het gedrang te komen. Zeker nu er hardnekkige geruchten rondgaan dat er voor een algemene mobilisatie aankomt. Welke invloed hebben deze ontwikkelingen op de komende ‘verkiezingen’ in september. Daarover Hubert Smeets van Platform Raam.
En hoewel er nog dagelijks doden en gewonden vallen, zetten Gazanen zich in om met kunst en cultuur kinderen te helpen hun trauma's te verwerken. Kunstenares en oprichtster van stichting HOPE Ingrid Rollema vertelt over het grote belang van cultuur, ook in het door genocide getroffen Gaza.
Armenië richt zich steeds meer op Europa, maar Rusland probeert zijn invloed te behouden. Poetin dreigt, Europa wenkt, en de Armeniërs zelf zijn verdeeld.
In China speelt een heel andere verdeeldheid: het land staat bekend als economische grootmacht, maar intussen lopen miljoenen jongeren vast in woningnood, gebrek aan goede banen en gebrek aan vrijheid.
In Bureau Buitenland Zomertafel spreken Michel Don Michaloliákos van GeopolitiekNu, en oud-China correspondent Garrie van Pinxteren over de toekomst van beide landen.
Het Internationaal Strafhof is op zoek naar een nieuwe hoofdaanklager, nu Karim Khan is weggestemd na klachten van seksueel wangedrag. Er ligt een mijnenveld klaar voor degene die het stokje overneemt: een leegloop van landen, sancties tegen medewerkers en een actieve ondermijningscampagne van de VS. Hoe nu verder?
En: hoe hard Xi Jinping zich ook inzet om de bevolkingskrimp in zijn land tegen te gaan, het lijkt niet te mogen baten. Waarom zijn Chinezen huiverig voor een groter gezin?
In Bureau Buitenland Zomertafel: Marieke de Hoon, docent internationaal strafrecht aan de UvA, die documenten over voormalige hoofdaanklager van het Hof inzag, en Dorien Emmers, sinoloog en econoom aan de KU Leuven, die onderzoek deed op het Chinese platteland, en sprak met vrouwen over hun kinderwens.
Ruim vijf maanden duurt de oorlog tussen de VS en Iran nu al en het conflict heeft enorme gevolgen voor de bewoners en de politiek in beide landen. In Iran moeten de bewoners manoeuvreren tussen de weer oplaaiende oorlog én de toenemende binnenlandse repressie. En in de VS klinkt binnen de Republikeinse Partij steeds meer kritiek op het beleid van Donald Trump.
In Bureau Buitenland Zomertafel: historicus en Iran-kenner Peyman Jafari, en jurist en Amerika-kenner Kenneth Manusama, over de gevolgen van de oorlog in de Amerikaanse en Iraanse maatschappij.
Spoedoverleg in de EU: de ministers van meer dan twintig Europese lidstaten buigen zich vandaag over de vraag hoe de buitengrenzen te beschermen. Dit nadat tienduizenden mensen vanuit Marokko de Spaanse exclave Ceuta binnenkwamen. De situatie is gespannen, en de Spaanse premier Pedro Sánchez hoopt op de brede steun die hij tot dusver heeft gemist.
En terwijl de wereld naar de Iran-oorlog en de Straat van Hormuz kijkt, is er in Libanon een front ontstaan dat zowel het redmiddel als de genadestoot kan worden. Met de tanende invloed van Iran in de regio lijkt dit een goede kans voor Libanon om de controle over het grondgebied terug te winnen en de plannen van Israël voor een bufferzone te verhinderen. Gloort er een hoopvollere toekomst?
Te gast aan onze zomertafel zijn Spanje-kenner en journalist Samuel Witteveen Gómez, en arabist en voormalig diplomaat Petra Stienen.
Wat drijft iemand zover dat hij probeert een geweer af te pakken van een kolonist? Vorige week gebeurde dat op de Westbank — een moment dat viraal ging. Volgens de VN zijn er dit jaar 76 Palestijnen en één Israëliër gedood en vinden er gemiddeld 190 aanvallen per maand plaats. Alweer een nieuw record. De escalatie is ongekend, maar internationale druk blijft uit.
En in Israël staan verkiezingen voor de deur. Het geweld tegen Palestijnen lijkt onderdeel van de campagne geworden — waarin het leger en kolonisten steeds vaker met elkaar optrekken.
In Bureau Buitenland Zomertafel: journalist Ruth Vandewalle over Palestijns verzet en UvA-onderzoeker Erella Grassiani over hoe de geweldsdynamiek een rol speelt in de aanstaande verkiezingen.
Het geweld tussen Iran en de VS laait op en een snel einde lijkt niet in zicht. De vrije doorvaart in de Straat van Hormuz en Bab el Mandeb staat onder druk. Gaan we naar een wereld waarin het zeerecht wordt losgelaten en de zee een geopolitiek drukmiddel wordt?
Na terugtrekking van de VS uit de WHO voert Amerika een America First-strategie in Afrika: bilaterale gezondheidsdeals waarin Afrikaanse landen zich naar Amerikaanse belangen moeten schikken in ruil voor geld.
In Bureau Buitenland Zomertafel waarschuwt viceadmiraal buitendienst Ben Bekkering over de gevolgen voor internationaal zeerecht en journalist en documentairemaker Elien Spillebeen ziet hoe Amerika's strategie in Kenia voor problemen zorgt.
Nigel Farage zou giften hebben aangenomen van een veroordeelde crypto-investeerder zonder die op te geven. Hij stapte op, riep meteen een tussentijdse verkiezing uit en neemt het op 23 augustus in Clacton-on-Sea op tegen de satirisch kandidaat Count Binface. Welke gevolgen heeft dit schandaal op de populariteit van Farage?
En In de VS zijn de midterms over honderd dagen, de afbrokkelende steun voor Israël is een grote splijtzwam in de Democratische partij.
In Bureau Buitenland Zomertafel bespreekt VK-correspondent Lia van Bekhoven waarom een corruptieonderzoek naar Farage tot een tussentijdse verkiezing leidt, en Amerikakenner Casper Thomas over hoe diep de Israël-kloof binnen de Democratische Partij is.
Belangrijke techfiguren als Peter Thiel, Elon Musk en Marc Andreessen bewegen steeds meer richting het Witte Huis en hun uitspraken over AI worden radicaler. Denkbeelden die decennialang onbespreekbaar waren, klinken nu uit de mond van miljardairs.
Tegelijk verhardt China zijn houding richting Europa, van chipmachines tot pekingeend.
In Bureau Buitenland Zomertafel bespreken Paul Verhagen, expert geopolitiek en technologie bij het Haags Centrum voor Strategische Studies, het gedachtegoed van de grote tech-bazen, en Rem Korteweg, senior onderzoeker bij Instituut Clingendael, de handelsstrijd tussen China, de VS en Europa.
Honderden Noord-Koreaanse hackers probeerden afgelopen weekend een Britse bank binnen te dringen, hoewel hun eigen land geen internettoegang heeft. Hoe kan dat? En hoe gevaarlijk wordt dit met AI?
In Nicaragua wil president Daniel Ortega de verkiezingen afschaffen, waardoor de macht binnen de familiekringen zal blijven. Dit patroon van personalisme, waarin vertrouwen in personen boven vertrouwen in systemen komt, herhaalt zich van links tot rechts in Latijns-Amerika.
In Bureau Buitenland Zomertafel bespreken Casper van der Veen, Noord-Korea-expert, en Wil Pansters, emiritus hoogleraar Latijns-Amerikastudies, hoe machtige leiders en familiestructuren instituties ondermijnen en persoonlijke loyaliteit boven de rechtsorde stellen.
De Indiase minister van Onderwijs stapt op na wekenlange protesten van de Kakkerlakken-beweging. Het is de eerste grote concessie van premier Modi aan dit studentenprotest. Journalist Lisa Dupuy onderhoudt contact met de jongeren.
In Mali rukken de jihadisten op. Voor president Donald Trump is dit reden om luchtaanvallen te overwegen in het West-Afrikaanse land. Afrikanist en hoogleraar Mirjam de Bruijn over het succes van de extremisten in Mali.
Verder bespreken onze gasten in Bureau Buitenland: Zomertafel ook de impact van de aanslag bij de Pride in Berlijn.
In het Verenigd Koninkrijk is het nieuwe kabinet van premier Andy Burnham gepresenteerd. Wat zegt de samenstelling van zijn regering over de koers die hij wil varen?
In Rusland nemen de totalitaire tendensen verder toe. Zelfs populaire animatiefilms liggen inmiddels onder een Poetins vergrootglas.
In Bureau Buitenland: Zomertafel bespreken politicoloog Casper Kirkels en Ruslandkenner Helga Salemon de nieuwe Britse politieke koers en de toenemende controle in Rusland.
De oorlog tussen Iran en de VS escaleert verder. Afgelopen nacht mengden ook de Houthi-rebellen in Jemen zich nadrukkelijker in de strijd. De pro-Iraanse beweging dreigt de scheepvaart door de Bab el-Mandeb af te sluiten. Tegelijk kijken invloedrijke christelijk-nationalistische groepen in Washington door een religieuze bril naar het conflict en zien zij de oorlog als onderdeel van een goddelijke missie.
In Bureau Buitenland: Zomertafel bespreken journalist Rinke Verkerk (De Correspondent) en Midden-Oostendeskundige Kawa Hassan (Stimson Center) de laatste escalatie in het Midden-Oosten én hoe eindtijdsgeloof in het conflict een steeds grotere rol speelt.
Volgens een nieuw rapport is China voor het eerst wereldwijd aantrekkelijker dan Amerika. Terwijl Amerika wegzakt, bouwt China een strategie op via cultuur. Jongeren sparen Labubu's, spelen Chinese games, drinken bubble tea. China wordt steeds cooler.
En na dagenlange protesten op Oekraïense straten ontslaat Zelensky zijn legergeneraal Syrsky. De burgers willen af van het nalatenschap van het Sovjet-tijdperk. Maar Russische president Poetin houdt juist vast aan het gebied. Hij stuurt zijn soldaten die kant op om de eenheid te bewaren met wat hij noemt, “etnische Russen”. Maar wat is eigenlijk een etnische Rus?
In Bureau Buitenland: Zomertafel bespreken historicus en Rusland-kenner Hubert Smeets en China-deskundige Manya Koetse hoe twee grootmachten via identiteit en cultuur hun macht willen uitbreiden.
Merz en Macron doen er alles aan om een goede Frans-Duitse samenwerking uit te stralen. Dat bleek ook tijdens de top van een paar dagen terug. Toch is er veel te doen om de zogeheten Frans-Duitse motor die de laatste jaren steeds meer hapert. Hoe staat het er nu echt voor met de relatie tussen beide landen?
Tegelijkertijd worden beide landen geconfronteerd met een ontwikkeling die de politieke verhoudingen verder onder druk zet: de onmiskenbare opkomst van radicaal rechts. In Bureau Buitenland Zomertafel schuiven vandaag aan: historicus Marja Verburg, verbonden aan het Duitsland Instituut, en Frankrijkkenner Stefan de Vries.
Dit weekend voerde Rusland een van de grootste raketaanvallen uit op Kiev sinds het begin van de oorlog, en steeds vaker worden daarbij burgerdoelen geraakt. Toch wordt er al werk gemaakt van de wederopbouw van Oekraïne, onder welke omstandigheden gebeurt dat?
Aan de andere kant van de oceaan waait er al even een behoorlijk rechtse wind; vorige maand werd er opnieuw een extreemrechtse president gekozen in Latijns-Amerika. Is Brazilië binnenkort de volgende, nu er na de zomer presidentsverkiezingen zijn in het land?
In Bureau Buitenland Zomertafel schuiven vandaag stedenbouwkundige Fulco Treffers en hoogleraar Brazilië-studies Kees Koonings aan.
Het Verenigd Koninkrijk maakt zich klaar voor de beëdiging komende maandag van Andy Burnham tot nieuwe premier, de zevende alweer in tien jaar tijd. Een politiek tempo dat kenmerkend is voor de diepe verdeeldheid in het land. Ook een ander eiland, aan de andere kant van de wereld kampt met verdeeldheid: Taiwan wordt gemangeld tussen de supermachten China en Amerika. Wie brengt stabiliteit in roerige tijden? En hoe werk je samen met een land waarmee je het fundamenteel oneens bent?
In Bureau Buitenland Zomertafel schuiven vandaag oud-VK-correspondent Hieke Jippes en documentairemaker Ruben Terlou aan over twee verdeelde eilanden.
Na twee dodelijke schietincidenten met ICE in Texas en Maine groeit opnieuw de discussie over de bevoegdheden van de immigratiedienst. Trump keert zich tegen zijn eigen ministerie, terwijl de Democraten zoeken naar een duidelijke gezamenlijke koers.
Ook in Oekraïne is politieke onrust: Zelensky voert opnieuw een machtswisseling door en ontslaat zelfs zijn succesvolle minister van Defensie. Wat betekenen deze veranderingen voor de toekomst van beide landen?
In Bureau Buitenland: Zomertafel bespreken voormalig VS-correspondent Karlijn van Houwelingen en Oekraïne-verslaggever Michiel Driebergen de politiek in hun landen.
De spanningen rond Iran escaleren opnieuw. Terwijl de blokkade van de Straat van Hormuz voor onvrede zorgt in Washington, vallen beide landen elkaar aan in de Golf. Trump dreigt ook civiele doelen te raken. Vandaag meldt Iran dat er tientallen burgers zijn gedood door Amerikaanse aanvallen.
In Bureau Buitenland: Zomertafel gaan VRT-Duitslandverslaggever Jeroen Reygaert en hoogleraar Haroon Sheikh in op de vraag hoe Europa zich staande houdt in deze onrustige tijd. Reygaert duidt de tanende populariteit van bondskanselier Friedrich Merz, terwijl Sheikh laat zien welke economische en geopolitieke kansen de snel veranderende wereldorde Europa juist biedt.
Regering-Trump lanceert een campagne om het Internationaal Strafhof (ICC) te ontmantelen. Volgens de Amerikaanse regering brengt het Internationaal Strafhof de soevereiniteit van Amerika in gevaar. Mensenrechtenorganisaties waarschuwen voor het uiteenvallen van de internationale rechtsorde. Eén land trekt daarbij het hardst aan de bel: Japan, dat een van de grootste financiële bijdragers is van het Strafhof.
In Bureau Buitenland: Zomertafelschuiven japanoloog Casper Wits en hoogleraar internationale misdrijven Alette Smeulers aan.
Nu de spanningen rond de cruciale zeeroute oplopen, zien Syriërs ineens nieuwe kansen voor een oud plan: gas en olie via pijpleidingen door Syrië vervoeren, als alternatief voor de kwetsbare route door de Golf. In Rusland is de dreiging rond Hormuz juist een klein meevallertje: de stijgende olieprijs spekt de Russische staatskas. De vraag is alleen of dat effect opweegt tegen de economische druk die ontstaat nu Oekraïne erin slaagt steeds meer Russische raffinaderijen te treffen.
In Bureau Buitenland: Zomertafel schuiven voormalig diplomaat Petra Stienen en Ruslandkenner Pjotr Sauer aan. Met Stienen kijken we naar het nieuwe Syrië en de bijzondere relatie die het land, ondanks de val van Assad, nog altijd met Moskou onderhoudt. En Sauer vertelt hoe de steun voor het Kremlin binnen de Russische elite steeds verder afbrokkelt.
Presentatie: Laila Frank.
Ontvang onze luistertips
De Luisterclub
Om de week onze luistertips in je mail, met alle ruimte om die van jou te delen.
