DMI Doet

In deze aflevering van DMI Doet spreekt Jan-Willem Wesselink met Jeroen van Winden van Esri Nederland en Thom Leeffers van Avineon Tensing over GeoAI: de combinatie van kunstmatige intelligentie en geografische informatie. Wat gebeurt er als je niet langer zelf door kaarten, datasets en systemen hoeft te zoeken, maar gewoon aan AI kunt vragen waar ruimte is voor woningbouw, welke regels op een locatie gelden of welke scenario’s mogelijk zijn?

Van bestaande toepassingen als objectherkenning op luchtfoto’s verschuift het gesprek naar AI-assistenten en agents. Assistenten kunnen gebruikers helpen om geografische data te bevragen of analyses uit te voeren. Agents gaan een stap verder: zij kunnen zelfstandig gegevens verzamelen, verschillende onderzoeken uitvoeren, tools inschakelen en resultaten combineren. Zo zou een groep agents bijvoorbeeld kunnen onderzoeken wat op een locatie mogelijk is en welke regels, vergunningen en omgevingsfactoren daarbij een rol spelen.

Dat kan ook de manier veranderen waarop ruimtelijke plannen worden gemaakt. Meer scenario’s kunnen sneller worden onderzocht en professionals kunnen veel meer in gesprek gaan met hun data en plannen. Maar daarvoor moeten organisaties wel hun basis op orde hebben. Goede data, metadata, duidelijke processen en AI-governance worden juist belangrijker. Van Winden en Leeffers pleiten daarom vooral voor experimenteren: geef medewerkers ruimte om AI te leren gebruiken, maar blijf kritisch op de uitkomsten en op het eigen vakmanschap.

In deze aflevering van DMI Doet spreekt Jan-Willem Wesselink met Martin Smit, medeoprichter van Caeli, over de vraag hoe AI helpt om grote hoeveelheden data om te zetten in bruikbare informatie voor de stad. Caeli combineert satellietdata met onder meer grondmetingen, weer, wind, verkeersintensiteit en gegevens over de fysieke omgeving om de luchtkwaliteit steeds nauwkeuriger in kaart te brengen. Zo ontstaat op buurtniveau inzicht in stoffen als stikstofdioxide en fijnstof, ook op plekken waar geen meetstation staat.

Martin Smit legt uit hoe zo’n machinelearningmodel wordt opgebouwd en steeds verder wordt getraind. Door nieuwe databronnen toe te voegen en de uitkomsten te vergelijken met grondmetingen, wordt het model nauwkeuriger. Voor gemeenten betekent dat dat zij niet alleen kunnen zien hoe de luchtkwaliteit zich ontwikkelt, maar ook kunnen onderzoeken of maatregelen daadwerkelijk effect hebben. Zo gebruikt Hilversum de data bijvoorbeeld in relatie tot de omgevingsvisie.
De mogelijkheden worden bovendien groter. Nieuwe satellieten kunnen veel vaker gegevens leveren, waardoor luchtkwaliteit in de toekomst bijna realtime gevolgd kan worden. Dat opent de deur naar beleid dat minder statisch is en sterker reageert op wat er op dat moment in een stad gebeurt. Een gesprek over satellietdata, machine learning en de stap van data naar informatie en over hoe AI gemeenten kan helpen om steeds gerichter te sturen op een gezonde leefomgeving.

In deze aflevering van DMI Doet spreken Dimitry de Wit van de veiligheidsregio Brabant-Zuidoost en Luuk Misdom van de gemeente Helmond over Talking Traffic: slimme verkeerslichten die weten wanneer een hulpdienst nadert en daarop kunnen reageren. Voor brandweer, ambulance en andere hulpdiensten telt elke seconde. Toch moeten voertuigen nu vaak stapvoets door rood rijden of zich door druk verkeer manoeuvreren. Dat is niet alleen traag, maar ook risicovol voor hulpverleners en andere weggebruikers. In Helmond wordt al gewerkt met een systeem waarbij brandweervoertuigen hun positie delen met intelligente verkeerslichten, zodat kruispunten tijdig op groen kunnen springen.

De aflevering laat zien dat de oplossing eenvoudig klinkt, maar in de praktijk vraagt om samenwerking tussen voertuigen, verkeerssystemen, wegbeheerders, veiligheidsregio’s en landelijke standaarden. Daarbij gaat het niet alleen om sneller ter plaatse zijn, maar ook om veiligheid, betrouwbaarheid en bereikbaarheid in steden die steeds drukker en autoluwer worden. Dimitry de Wit en Luuk Misdom vertellen hoe Helmond hierin vooroploopt, welke lessen daaruit zijn te trekken en wat er nodig is om slimme mobiliteit ook daadwerkelijk werkend te krijgen.

In deze aflevering van DMI Doet staat de vraag centraal hoe digitale innovatie kan helpen om de openbare ruimte groener, klimaatbestendiger en leefbaarder te maken. Jan-Willem Wesselink spreekt met Wil Jacobs van Groen als een Service, Klaas de Jonge van de gemeente Lelystad en Roel Goossens van de gemeente Sittard-Geleen over de inzet van Digital Twins bij ruimtelijke keuzes.

Aan de hand van twee concrete casussen, Flevokust Haven in Lelystad en de Zeeheldenbuurt in Sittard-Geleen, laten zij zien hoe data, sensoren en modellen inzicht geven in de effecten van ontwerpkeuzes. Wat betekent een boom voor verkoeling? Hoeveel water wordt vastgehouden? En hoe maak je de afweging tussen verkeer, groen, kabels, leidingen, bewonerswensen en biodiversiteit?

Een digital twin is hierbij niet alleen een technisch hulpmiddel, maar ook een manier om vakdisciplines, bewoners en bedrijven beter met elkaar in gesprek te brengen. Niet vanuit losse belangen of vinklijstjes, maar vanuit gedeeld inzicht in wat een ontwerp oplevert voor klimaat, gezondheid, biodiversiteit en leefkwaliteit.

In this special episode of DMI Doet, we speak with Thea Ullhaug Pope and Thomas Bergoy Johansen from the City of Oslo. Oslo became the first city outside the Netherlands to join the DMI ecosystem, creating new opportunities for international collaboration on digital and sustainable urban development. Together with Jan-Willem Wesselink, they discuss why Oslo decided to become part of DMI, what the city hopes to learn from the Dutch approach, and how cities can work together more effectively across borders. The conversation touches on trust, digital wallets, verifiable credentials, data sharing, digital sovereignty and the challenge of moving beyond pilots towards solutions that can truly scale.

In deze speciale aflevering van DMI Doet, opgenomen op de Provada in samenwerking met Ruimte Zat en de Samenwerkingsagenda Toekomstbestendige Gebiedsontwikkeling spreken we met Richard Derksen van het ministerie van BZK en Bas van Rijsbergen van de gemeente Den Haag. Hoe vertaal je landelijke ambities naar de praktijk van wijken, bouwprojecten en vergunningverlening? En hoe zorg je ervoor dat innovaties als industrieel bouwen, digitalisering en typegoedkeuring niet blijven hangen in pilots, maar echt worden toegepast en opgeschaald? Een gesprek over sneller, betaalbaarder en duurzamer bouwen, over duidelijke kaders vanuit het Rijk en over de ruimte die gemeenten nodig hebben om in de praktijk vooruit te komen. Maar vooral ook over hoe rijk en wijk elkaar beter kunnen vinden om niet alleen woningen te bouwen, maar ook leefbare steden en sterke gemeenschappen.

In deze aflevering nemen Joost Wools, directeur vastgoed bij Vivare, en Jop Alberts, partner en architect bij INBO, je mee achter de schermen van Rijnpark, een van de grootste woningontwikkelingen in Arnhem. Ze bespreken de uitdagingen van hoge dichtheid, sociale woningbouw en leefbaarheid, en laten zien hoe samenwerking, data en innovatieve inzichten helpen om een wijk te ontwerpen waar mensen écht thuiskomen. Luister mee en ontdek hoe zij met kennis, creativiteit en ambitie werken aan toekomstbestendige stedelijke ontwikkeling.

Hoe bouw je sneller woningen in een tijd van netcongestie, personeelstekorten en steeds complexere gebiedsontwikkeling? Volgens Nicole Maarsen (lid van de Landelijke Versnellingstafel en bestuurlijk aanjager van het IOP woningbouw) en Peter Klevering (Directeur Gebiedsontwikkeling bij Dura Vermeer) begint het antwoord niet bij techniek of regelgeving, maar bij vertrouwen. In deze aflevering van DMI Doet, opgenomen op Provada, gaat het over samenwerken voorbij de traditionele rollen van overheid, ontwikkelaar en ontwerper. Over digital twins, industriële woningbouw en datagedreven besluitvorming, maar vooral over de vraag hoe je gezamenlijk eigenaarschap organiseert. Want als iedereen hetzelfde einddoel nastreeft, wordt vertrouwen misschien wel belangrijker dan het contract. Een gesprek over systeemverandering, politieke moed en waarom gebiedsontwikkeling pas echt werkt als een project weer voelt als iets van ons allemaal.

In deze speciale aflevering van DMI Doet, opgenomen op de Provada in samenwerking met Ruimte Zat, gaan we in gesprek met Daniel de Klein (gemeente Helmond), Mary Jorritsma (gemeente Groningen) en Liese Vonk (gemeente Rotterdam).

Gemeenten werken met duizenden beleidsnota's, elk met een eigen thema, een eigen afdeling en een eigen wethouder. Maar hoe zorg je dat al die losse boekjes uiteindelijk één samenhangende stad opleveren? Ze vertellen hoe digital twins en data helpen om verkokering te doorbreken, vertrouwen te bouwen en gebiedsontwikkeling te versnellen, van een vastgelopen plan naar 1800 woningen in één jaar. Want techniek is niet de oplossing, maar het gesprek dat je er samen mee kunt voeren, misschien wel.

In deze aflevering van DMI Doet duiken we in de wereld van stadslogistiek. Samen met Laura Tavernier (Rebel Group), Bram Kin (HAN) en Jos Streng (Gemeente Rotterdam) gaat het over een nieuw rekenmodel dat inzicht geeft in hoeveel ruimte goederenvervoer eigenlijk inneemt in de stad. Wat betekent dat voor laad- en losplekken, leefbaarheid en de inrichting van steeds drukkere binnensteden? Hoe kunnen gemeenten dit soort inzichten gebruiken bij gebiedsontwikkeling, bijvoorbeeld in straten waar wonen, werken, vergroening en bevoorrading allemaal om dezelfde vierkante meters vragen. Daarnaast verkennen we welke vervolgstappen nodig zijn om het model verder te verfijnen, met scenario’s, tijdvensters en nieuwe stedelijke functies.

In deze aflevering van DMI Doet spreken we met Elena Chevtchenko, Eric Tol en Christian Evers over indicatoren: wat ze zijn, waarom ze onmisbaar zijn voor goed beleid en waarom het zo belangrijk is dat overheden dezelfde taal gaan spreken. Aan de hand van concrete voorbeelden laten zij zien hoe indicatoren helpen om doelen scherper te formuleren, voortgang te meten en betere keuzes te maken in de fysieke leefomgeving. Indicatoren helpen niet alleen om terug te kijken, maar juist ook om vooruit te sturen en beleid continu bij te stellen. Daarmee gaat dit gesprek niet alleen over data, maar vooral over de vraag hoe je samen koers houdt in een complexe praktijk.

In deze aflevering van DMI Doet spreken we met Jip van Weezel (gemeente Breda) en Stan de Caluwé (gemeente Utrecht) over de vraag hoe goederen slimmer, schoner en veiliger de stad in kunnen. Ze vertellen hoe steden omgaan met volle binnensteden, beperkte ruimte en de groeiende druk van bevoorrading, bouwverkeer en servicevervoer. Ook bespreken ze welke rol data, logistieke hubs en slimme toegangssystemen spelen in de stadslogistiek van de toekomst. Daarbij kijken ze vooruit naar een stad waarin openbare ruimte en logistieke systemen steeds beter op elkaar reageren, zodat leveringen efficiënter verlopen en de leefbaarheid toeneemt.

In deze aflevering van DMI Doet spreken we met Hayo Schreijer en Joost van Dijk (Dexes) over de invloed van AI op het DMI-ecosysteem. Ze leggen uit hoe AI kan helpen bij het vinden van data, het ondersteunen van deelnemers en het versnellen van complexe vraagstukken binnen gemeenten. Ook komt aan bod waarom goede, betrouwbare data onmisbaar is als AI echt van waarde moet zijn. Daarbij kijken ze vooruit naar de rol van AI-agents en wat dat vraagt van gemeenten die hiermee aan de slag willen.

In deze aflevering spreken we met Marcel Kasteleijn, oprichter en CTO van GIM. Marcel vertelt het idee achter het Geometrisch Informatiemodel: een datastructuur waarin alles met een vorm, van lantaarnpaal tot brug, digitaal kan worden vastgelegd en verrijkt met informatie. Wat betekent het als we onze fysieke leefomgeving steeds nauwkeuriger digitaal kunnen modelleren? En wat levert dat op? Een gesprek over hoe we met betere data slimmer kunnen bouwen, beheren en plannen.

In deze aflevering van DMI Doet luisteren we naar Ronald Cozijn, majoor-reservist bij de Koninklijke Landmacht. Ronald introduceerde het integraal gebiedsinformatiemodel (iGIM) bij Defensie. Zo'n model neerzetten binnen een grote organisatie als Defensie vraagt meer dan alleen technologie. In deze aflevering vertelt Ronald wat er intern nodig was om dit voor elkaar te krijgen: het luisteren naar de werkvloer, het overtuigen van collega’s van de waarde van data, en het stap voor stap bouwen aan draagvlak voor een nieuwe manier van werken. Luister mee en ontdek welke lessen jij kan meenemen voor de digitale transformatie in jouw organisatie.

In deze aflevering van DMI Doet spreken we met Anna Bootsma over mobiliteitshubs. Wat zijn mobiliteitshubs precies, waarom worden ze steeds belangrijker en hoe kunnen ze helpen om onze steden leefbaarder en beter bereikbaar te maken? Anna werkt bij DMI en coördineert de Hub Design Academy, waar gemeenten samen leren hoe ze mobiliteitshubs kunnen ontwikkelen in nieuwe wijken. In het gesprek vertelt ze waarom hubs meer zijn dan alleen een plek om te parkeren, hoe ze ruimte kunnen vrijmaken voor woningen en groen, en waarom gedragsverandering misschien wel de grootste uitdaging is.

In deze aflevering van DMI Doet spreken we met Tyas Bijlholt, wethouder in Amersfoort, over de impact van mobiliteitskeuzes op een groeiende stad. Hoe neem je als bestuurder besluiten die noodzakelijk zijn, maar niet altijd populair? We blikken terug op het veelbesproken parkeerreferendum en de lessen die dat opleverde over timing, communicatie en leiderschap. Ook bespreken we hoe data en samenwerking binnen DMI helpen om betere en snellere keuzes te maken. Een open gesprek over moed, transities en bouwen aan de stad van morgen.

Hoe maken we onze steden slimmer, duurzamer en leefbaarder met behulp van data en digitale innovatie? In deze aflevering van DMI Doet gaat host Jan-Willem Wesselink in gesprek met Willem van Heijningen, strateeg openbare ruimte bij de gemeente Amsterdam. Samen verkennen ze hoe data kan helpen bij het oplossen van complexe stedelijke vraagstukken zoals ruimtegebrek, mobiliteit, klimaatadaptatie en energietransitie. Ontdek hoe slim gebruik van data en samenwerking binnen het DMI-ecosysteem bijdraagt aan toekomstbestendige steden.

In deze aflevering van DMI Doet gaat Jan-Willem Wesselink in gesprek met Vincent Habers, een van de grondleggers van het DMI-ecosysteem. Samen verkennen ze wat data nu écht is, waarom het onmisbaar is geworden in ruimtelijke ordening en hoe betere datadeling leidt tot scherpere besluiten, minder faalkosten en meer leefbaarheid. Vincent legt op toegankelijke wijze uit hoe de Product Data Exchange (PDX) werkt en waarom werken met data geen keuze meer is, maar een professionele verantwoordelijkheid.

In deze aflevering van DMI Doet staat één vraag centraal: Hoe kunnen we de enorme ruimtelijke opgaven in Nederland aanpakken door beter samen te werken? Michelle van Dijk (Ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening) en Arjan Spruijt (Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat / DMI) pleiten voor doen in plaats van praten, voor optimisme en voor samenwerken rondom de échte vragen in gebieden. Niet vanuit beleid op afstand, maar met oog voor de dagelijkse praktijk van projectleiders en gebiedsontwikkelaar.

Vandaag maken we een speciale aflevering van DMI Doet in coproductie met Ruimte Zat. In aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen onderzoeken we hoe politieke keuzes doorwerken in de ordening van onze ruimte. Niet via politici, maar door het gesprek aan te gaan met experts uit de praktijk. Het centrale thema van vandaag is digitalisering. Vandaag is Caspar de Jonge aanwezig, programmamanager van het DMI-ecosysteem. We verkennen hoe digitale middelen en data bijdragen aan integrale, duurzame gebiedsontwikkeling en ruimtelijke ordening.

In deze aflevering van DMI Doet gaat het over een volgende stap in het werken met digitale tweelingen: de ontwikkeling van een Europese Digital Twin App Store. Jan-Willem Wesselink spreekt met Niek Hendriks (gemeente Alkmaar) en Nico Spijkers (ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening) over de ambitie om van losse pilots naar een gedeelde infrastructuur op Europees niveau te groeien. Wat is daarvoor nodig en wat levert het op als digitale toepassingen beter gedeeld, hergebruikt en opgeschaald kunnen worden? Het gesprek laat zien hoe er op basis van bestaande kennis en ervaring op dit gebied een kans ligt voor Nederland om richtinggevend te zijn op Europees niveau.

Digitale transformatie klinkt vaak als iets technisch, maar in de praktijk gaat het vooral over mensen, keuzes maken en samenwerken. Hoe krijg je een hele organisatie mee in dat proces? In Zwolle werken ze al dertig jaar met data over hoe inwoners hun stad beleven. Maarten Veeger, eerder directeur fysiek bij de gemeente Zwolle (en vanaf september ambtelijk opdrachtgever voor mobiliteit, energie en uitleglocaties), vertelt hoe die inzichten helpen om beleid te sturen en welke rol bestuurlijke moed speelt bij het maken van lastige keuzes. Ook gaat hij in op de veranderende rol van beleidsadviseurs en legt hij uit waarom netwerken zoals DMI essentieel zijn om digitale transformatie te versnellen. Luister nu naar deze aflevering van DMI Doet!

Hoe houd je 2,5 miljoen bezoekers veilig tijdens een gigantisch evenement als SAIL Amsterdam? In deze aflevering van DMI Doet vertellen Bob Beelen (KPN), Oscar Willems (Avineon Tensing) en Luc van Loo (Analyze) hoe zij met data, modellen en slimme samenwerking SAIL letterlijk en figuurlijk in kaart brengen. Van hittestress tot crowd control – luister hoe samenwerking op het gebied van data de stad helpt sturen.

Joost de Kruijf (SmartwayZ), Margriet Heessels (Bredata) en Martijn Geervliet (Gemeente Breda) bouwen samen aan een Digital Twin in Breda op basis van fietsdata uit de stad. In deze aflevering van DMI Doet vertellen ze over de lessen die ze uit deze uitdaging trekken. Wat doe je bijvoorbeeld als je te horen krijgt dat data niet klopt? Daarnaast vertellen ze wat de Digital Twin in de praktijk oplevert. Luister mee en ontdek wat Breda doet.

Het Zwolse Assendorp is een karakteristieke vooroorlogse wijk, ooit gebouwd voor arbeiders van de Nederlandse Spoorwegen. Inmiddels is het uitgegroeid tot een levendige en diverse plek – geliefd onder Zwollenaren. Wel kampt de wijk met uitdagingen als wateroverlast, hittestress en parkeerdruk. Hoe pak je zulke opgaven slim aan met behulp van data, zonder het menselijke aspect uit het oog te verliezen? Syb Tjepkema, senior beleidsadviseur mobiliteit bij de Gemeente Zwolle, zet zich dagelijks in voor het verbeteren van Assendorp. In deze aflevering hoor je hoe hij data en aandacht voor mensen weet te verbinden.

Hoe kun je data inzetten om grip te krijgen in kwetsbare wijken? In deze aflevering van DMI Doet delen Evelyne Deceur (stad Gent) en Dennis Martens (Nationaal Programma Heerlen-Noord) hoe ze met data en mensenkennis bouwen aan sterkere wijken. Het gesprek gaat onder andere over luisteren naar bewoners, de kracht van professionals en waarom simpele oplossingen niet altijd eenvoudig zijn. Pas als data en praktijk elkaar vinden, ontstaat er ruimte voor vooruitgang.

Martin Peersmann is programmamanager Basisregistratie Ondergrond bij het Ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening. In deze aflevering van DMI Doet neemt hij je mee in een voor velen onbekende wereld: de ondergrond. Martin laat zien hoe we in de loop der tijd steeds verder vervreemd zijn geraakt van wat er onder onze voeten ligt, terwijl het belang om dit goed in kaart te brengen alleen maar groeit. Of het nu gaat om woningbouw, het aanleggen van riolering, het verzwaren van elektriciteits- en internetnetwerken of het vervangen van het gasnet door een warmtenet – de Basisregistratie Ondergrond is onmisbaar. Veel is al mogelijk, maar het onderwerp vraagt om meer urgentie. En DMI kan daarbij helpen.

Hoe zorg je ervoor dat specialisten verder kijken dan hun eigen vakgebied – en een integrale aanpak het belangrijkst gaan vinden? In deze aflevering van DMI Doet hoor je Joost de Bruijn, programmadirecteur bij Goudappel. Hij wil inzichten uit mobiliteitsdata beter benutten voor bredere integrale gebiedsontwikkeling. Dat vraagt om een stap naar buiten, voorbij de grenzen van het eigen domein. Joost deelt zijn ervaringen, uitdagingen en laat zien hoe data én het DMI-ecosysteem bijdragen aan een aanpak die verder reikt dan mobiliteit alleen.