Heilige van de Dag

Op een ogenschijnlijk rustig plein in het dorpje Obanos ontdekt Roderick een verhaal vol drama, schuld en genade. Twee heiligen, broer en zus -Felicia en Guyen- staan centraal in een legende waarin roeping, woede en vergeving botsen. Wat begint met een edelvrouw die alles achterlaat voor pelgrims, eindigt in een tragedie die nog eeuwen nagalmt.

Roderick bevindt zich op het meest winderige punt van de Camino, hoog op de Alto del Perdón. Het is een plek met veel windmolens én een bijzonder monument: hier heeft namelijk eeuwenlang een veldhospitaal gestaan. Pelgrims konden hier op adem komen en verzorgd worden als dat nodig was. Wat betekent deze plek vandaag de dag nog voor wie de Camino loopt? En wat zegt deze berg over loslaten, tegenwind en opnieuw beginnen?

Roderick ontdekt het verhaal van Sint Fermín. Waarom rennen duizenden mensen elk jaar door de smalle straten van Pamplona - met stieren achter zich aan? Ontdek hoe een eeuwenoude heiligenverering uitgroeide tot een van de beroemdste (en gevaarlijkste) festivals ter wereld. Wat heeft geloof te maken met het stierenrennen?

Roderick begint aan zijn vijfde dag op de Camino. In Pamplona vindt hij een vreemde, ronde cirkel van steen in het plaveisel. Het blijkt aan te wijzen dat er een waterput heeft gelegen die alles te maken heeft met een bijzondere heilige: Saturninus. Hoe kwam deze heilige uit Toulouse in Spanje terecht? En welke rol speelde hij in het vroege christendom?

Op zijn vierde dag op de Camino trekt Roderick Vonhögen dieper Navarra in. De eerste vermoeidheid is voelbaar, maar juist dan duikt een onverwachte reisgenoot op: Stefanus, de eerste martelaar uit de christelijke traditie.

Op zijn derde dag op de Camino trekt Roderick verder van Roncevalles richting Pamplona. Hij steekt een middeleeuwse brug over die een nogal wonderlijke naam heeft: ‘De Brug van de Hondsdolheid’. Waarom heet deze brug zo en wat is de link met de heilige Quiteria?

Na de zware oversteek van de Pyreneeën daalt Roderick af naar Roncevalles, een plek die al eeuwenlang voelt als een thuiskomst voor vermoeide pelgrims. Hier ontmoet hij de Maagd van Roncevalles - een mysterieus Mariabeeld dat in de veertiende eeuw werd ontdekt tijdens een jacht in de bossen. Roderick ontdekt meer over het beeld, dat inmiddels talloze pelgrims heeft zien komen en gaan. Haar serene blik, haar open houding en haar eeuwenlange aanwezigheid maken haar tot een van de meest geliefde reisgenoten van de Camino.

Roderick staat aan het begin van zijn pelgrimage naar Santiago de Compostella. De komende maand neemt hij je mee op zijn route en gaat hij op zoek naar heiligen die al eeuwenlang met pelgrims meelopen. Vandaag zet hij zijn eerste stappen op de Camino Francés, vanuit het legendarische pelgrimsstadje Saint‑Jean‑Pied‑de‑Port. Hij neemt een kijkje in de plaatselijke kerk, die vol zit met pelgrims. Waarom is dit plaatsje genoemd naar Johannes de Doper? En wat heeft hij met pelgrims te maken?

De laatste Vierdaagsedag voelt anders dan alle andere: je bent er nog niet, maar de finish komt in zicht. In deze slotaflevering wandelen we van Overasselt via Cuijk naar de Via Gladiola. Onderweg ontmoet Roderick heiligen die laten zien dat een reis nooit alleen draait om de bestemming. We beginnen bij Antonius Abt in Overasselt, die ons zorgzaamheid meegeeft voor de laatste kilometers. Onderweg komen de verschillende routes langs Elisabeth van Thüringen, Joris en Lambertus: drie heiligen die aandacht, moed en standvastigheid belichamen. In Cuijk ontmoeten we onze belangrijkste reisgenoot: Martinus van Tours, het voorbeeld van eenvoudige vrijgevigheid die precies past bij de laatste wandeldag. En tenslotte brengt de Via Gladiola ons bij Anna, symbool van thuiskomen en hereniging.

De derde dag van de Vierdaagse is berucht én geliefd: het bestaat uit veel klimmen door de heuvels van Groesbeek en de Zevenheuvelenweg. De benen beginnen steeds meer te protesteren: hou je dit wel vol? In deze aflevering ontdek je hoe eeuwenoude reisgenoten je kunnen helpen om juist op deze zware dag door te zetten. Roderick ontmoet Maria van de Zeven Smarten in Molenhoek, die laat zien hoe draagkracht ontstaat in moeilijke momenten. En in Groesbeek herinneren Cosmas en Damianus ons eraan dat zorg soms heel eenvoudig is: een pleister, een beker water of een vriendelijk woord.

De dag van Wijchen wordt ook wel Roze Woensdag genoemd. Dit is misschien wel de vrolijkste dag van de Vierdaagse: muziek langs de route, roze vlaggen en een uitbundige stoet wandelaars. Maar achter dat feest schuilt een eenvoudige, krachtige boodschap: iedereen hoort erbij. In deze aflevering ontmoet je heiligen die precies dat laten zien. Van de stille gastvrijheid van Jozef in Alverna, het respectvolle anderszijn van Antonius Abt, de bemoedigende openheid van Johannes de Doper en de onvoorwaardelijke zorg van Damianus. Maar de belangrijkste reisgenoot komen we tegen in Wijchen, waar de Sint-Paschaliskerk staat. Wie was Paschalis Baylon en wat heeft hij de wandelaars te zeggen?

Over enkele weken gaat de Nijmeegse Vierdaagse van start. Roderick verkent alvast de route én de vele heiligen die in de dorpen onderweg te vinden zijn. De eerste dag van de Vierdaagse is een spannende: na maanden van training is het nu dan echt begonnen. In deze aflevering ontdek je hoe eeuwenoude reisgenoten je tocht kunnen verdiepen. Van het vertrouwen van Maria in Lent, de nuchtere kwetsbaarheid van Leonardus in Oosterhout, het gezelschap van Christoffel en Jacobus in Valburg, tot het thuiskomen bij Werenfridus in Elst- een heilige die zelfs na zijn dood nog niet klaar was met reizen.

In aanloop naar de Nijmeegse Vierdaagse neemt Roderick je mee langs de heiligen van Nijmegen en de dorpen op de route. Welke sporen van heiligen zijn hier nog te vinden? Vandaag beginnen we waar iedere Vierdaagse begint: in Nijmegen. In deze aflevering ontmoet je drie onverwachte reisgenoten uit de geschiedenis van Nijmegen: Stefanus, Petrus Canisius en Radboud. Een warming-up voor iedereen die zich klaarstoomt voor het wandelen van de Vierdaagse- óf als je simpelweg meer wil leren over de heiligen van Nijmegen.

In een bijna lege kerk in Vierakker blijft één beeld staan: een heilige Alexander, zonder uitleg, zonder jaartal, zonder verdere uitleg. Terwijl de missen zijn verstomd en de toekomst van het gebouw onzeker is, blijft juist dat ene beeld vragen oproepen. Wie is deze Alexander? En waarom staat hij hier?

Adelbert is een Ierse monnik uit de achtste eeuw die zijn land verlaat en neerstrijkt aan de ruige kust van Noord-Holland. Een gebied dat vooral bestaat uit duinen, moerassen en kleine nederzettingen. Adelbert is geen grote leider zoals zijn tijdgenoot Willibrord, maar iemand die in stilte leeft, predikt en zich beweegt tussen de mensen die daar wonen. Tijdens zijn leven lijkt hij nauwelijks sporen achter te laten. Pas na zijn dood groeit zijn naam. Wie was deze Ierse monnik die terechtkwam in Egmond?

Johannes de Doper groeit op in een wereld vol verwachting. Zijn geboorte is al omgeven door een belofte, maar wat die precies betekent, blijft lange tijd onduidelijk. Wanneer hij later opduikt in de woestijn, verandert er iets. Zijn woorden zijn scherp, confronterend, soms zelfs ongemakkelijk. Mensen stromen toe om hem te horen, om zich te laten dopen - maar ook om te begrijpen wat hem drijft. Wanneer hij zich uitspreekt tegen de macht van zijn tijd, keert zijn boodschap zich tegen hem.

Etheldreda van Ely centraal is een Angelsaksische prinses in de zevende eeuw. In een wereld waarin haar lichaam onderdeel is van politieke afspraken, trekt zij een grens: ze besluit maagd te blijven. Zélfs in haar huwelijken. Dit stuit op onbegrip bij haar echtgenoot en zorgt er zelfs voor dat ze moet vluchten. Hulp komt uit een onverwachte hoek: het water en het tij... Waar zou jij zelf de grens trekken - en wat zou het je kosten om daaraan vast te houden?

Thomas More is een briljant jurist, denker en staatsman in het Engeland van koning Hendrik VIII. Hij bereikt de hoogste positie aan het hof en heeft daarnaast een bruisend intellectueel leven. Hij wordt beroemd door zijn boek Utopia, waarin hij het politieke systeem van een fictieve ideaalstaat beschrijft. Wanneer de koning eist dat hij zijn geweten opzijzet, weigert More mee te bewegen.

Na een gewelddadig duel dat hij als jongen meemaakt, keert Romualdus van Ravenna zich af van het leven van macht en eer waarin hij is opgegroeid. Zijn zoektocht naar stilte en eenvoud brengt hem langs kloosters, kluizenaars en uiteindelijk naar de oprichting van de Camaldulenzer orde.

Elisabeth van Schönau is een kwetsbare jonge non als ze visioenen begint te krijgen. De jaren ervoor lijdt ze aan angsten en depressies, die waarschijnlijk het gevolg zijn van strenge zelfkastijding. Niet veel later beginnen haar openbaringen... Sommige monniken en geestelijken zien haar als een heilige vrouw met een bijzondere gave. Maar anderen beginnen zich af te vragen wat er werkelijk met haar gebeurt. Zijn haar visioenen echt afkomstig van God? Of is hier iets anders aan de hand?

Ranieri Scacceri is een charmante muzikant uit Pisa die leeft voor applaus, vrijheid en plezier. Wanneer hij op straat een man ontmoet die vrijwillig in armoede leeft, is hij geïnspireerd om zijn leven compleet om te gooien. Maar lukt het Ranieri wel om zijn leven vol genot en rijkdom zomaar achter zich laten? En wat kan Ranieri ons leren over de innerlijke leegte die sommige mensen maar blijft achtervolgen?

Waarom bidden mensen al eeuwenlang tot Sint Antonius als ze iets kwijt zijn? Roderick vertelt het levensverhaal van Antonius van Padua: van jonge geleerde in Portugal tot franciscaan, prediker en man van wonderen. Een storm op zee verandert onverwacht de koers van zijn leven - en misschien ook die van hemzelf. Over verloren voorwerpen, onverwachte wendingen en vertrouwen wanneer het leven anders loopt dan gepland.

Een kind dat lijnrecht komt te staan tegenover de machtigste man van het Romeinse Rijk: het overkomt Vitus, een jongen die zich in zijn jeugd al bekeert tot het christendom. Hij vlucht voor vervolging, verricht wonderen en komt uiteindelijk oog in oog te staan met keizer Diocletianus. Waarom zijn er zoveel kerken gewijd aan Sint Vitus in het Gooi? En waarom is hij de patroonheilige van de dansers en entertainers?

Cunera ontsnapt ternauwernood aan een bloedbad bij Keulen- maar aan het hof van Rhenen wacht haar een nog gevaarlijker lot. Tegenwoordig staat ze vooral bekend als de beschermheilige van Rhenen, maar ooit was ze een vrouw van vlees en bloed. Hoe groeide een vergeten vluchteling uit tot een van de bekendste heiligen van Nederland? En wat heeft de mysterieuze ‘wurgdoek’ uit museum Catharijneconvent met haar te maken?

Aleidis van Schaarbeek wordt door iedereen gemeden: ze heeft lepra. In de dertiende eeuw is dit een ziekte die bij mensen enorme angst oproept. Om verdere besmetting te voorkomen wordt ze weggestopt in een cel in de kloostertuin. In deze afzondering gebeurt iets wat niemand had voorzien. In deze aflevering duikt Roderick in het verhaal van een jonge middeleeuwse kloosterlinge die werd afgezonderd vanwege haar ziekte, maar uitgroeide tot een mystica vol geloof, troost en innerlijke kracht. Hoe leef je verder wanneer iedereen afstand van je houdt?

Een Belgische priester kwakkelt dagelijks met vermoeidheidsproblemen. Toch heeft hij ook een onverwoestbaar vuur in zich: hij ziet de problemen van jongeren en wil zoveel mogelijk mensen helpen. In deze aflevering volgen we Edward Poppe, de Vlaamse priester die in korte tijd uitgroeide tot een geliefde gids voor duizenden mensen. De zaligverklaarde houdt ons een spiegel voor: je kan nog zoveel mensen willen helpen, als je moe en ziek bent zal je toch ook voor jezelf moeten zorgen.

Een jonge edelvrouw uit Bologna lijkt alles te hebben, behalve de vrijheid om haar eigen weg te kiezen. Wanneer Diana degli Andalò kiest voor het kloosterleven, probeert haar familie haar met alle macht tegen te houden. Wanneer Diana toch probeert te ontsnappen naar het klooster, wordt ze gegrepen, meegesleurd en met geweld terug naar huis gebracht. In de worsteling raakt ze ernstig gewond: een gebroken rib wordt het pijnlijke teken van hoe ver haar familie wil gaan om haar wil te breken. Opgesloten en voortdurend bewaakt blijft Diana toch vasthouden aan haar verlangen om volledig voor God te leven.

In de champagnestreek in Frankrijk wordt nog steeds een mysterieuze Ierse non vereerd. Vooral mensen met oogziekten bezoeken haar heiligdommen. Wie was deze Syra van Troyes? Hoe kwam ze als Ierse vrouw in Frankrijk terecht en hoe werd haar blindheid een bron van hoop en inspiratie?

Het is een sprekend beeld: een grijze missionaris met een messcherpe bijl tegenover een eeuwenoude, magische eikenboom. Bonifatius is misschien wel de bekendste heilige van Nederland- vooral beroemd om zijn martelaarsdood bij Dokkum en zijn harde optreden tegen de lokale bevolking in het noorden van Nederland. Bonifatius veranderde Europa, maar zijn verhaal roept tegenwoordig vooral ongemak op. Hoe groeide Bonifatius uit tot de belangrijkste missionaris van de vroege middeleeuwen? En wat kunnen we van zijn verhaal leren?

Een prins die zijn kroon opgeeft en vervolgens vriendschap sluit met een wolf, een hert en... een draak? In deze aflevering duikt Roderick in het sprookjesachtige verhaal van de Keltische monnik Patroc van Cornwall: een edelman die rijkdom en status achterliet om God te zoeken in stilte en eenvoud. Een verhaal vol magie, legenden en onverwachte rust te midden van angst en geweld.