Ooit was de Rode Hoed een schuilkerk, nu zijn we een safe haven voor kritische en nieuwsgierige denkers en doeners. Hier vinden voorlopers van maatschappelijke tendensen een onafhankelijk podium.
De aandacht voor kansenongelijkheid is groot, maar degenen die erover spreken en schrijven zijn veelal de ‘bezorgde invloedrijken’. Dat schrijft Volkskrant-journalist en schrijver Hassan Bahara in zijn essay ‘Welkom in vinkjesland, lieve achterstandskinderen, het is hier teringsaai’ dat massaal werd gelezen en gedeeld. Bahara, zelf opgegroeid in een achterstandswijk én zelf sociale klimmer, voegt met dit essay nu zijn eigen perspectief toe.
Hoe is het om aan te komen in het door Bahara zogenoemde ‘vinkjesland’? Welke uitdagingen kom je tegen? Zul je je er ooit écht thuisvoelen en hoe verhoud je je tot de omgeving waar je vandaan kwam?
In de vijfde editie van ‘Shermin op Zondag’ praat Shermin Chavoushi verder met schrijver en journalist Hassan Bahara, Amber Kortzorg en Sahil Amar Aïssa.
Met muziek van het Jelle van der Meulen Trio, de vaste huisband van Shermin op zondag.
Link naar het essay: “Welkom in vinkjesland lieve achterstandskinderen het is hier teringsaai” (Volkskrant, 3 maart 2023).
Ze worden Gen-Z genoemd; de generatie geboren tussen 1995*-2012 die steeds vaker zorgt voor headlines. In Iran lopen ze -met gevaar voor eigen leven- voorop in de protesten tegen het regime en in de VS bleef mede door hun overweldigende opkomst bij de midterms de verwachte ‘red wave’ uit. Ze schoppen tegen systemen, bevragen de norm, terwijl ze navigeren tussen ‘online’ en ‘offline’.
Hoe is het om op te groeien en jong te zijn in een tijd waar de ene na de andere crisis zich aandient? Wat zijn de uitdagingen en in hoeverre onderscheidt deze generatie zich écht van hun voorgangers?
In ‘Shermin op Zondag’ gaat Shermin Chavoushi het gesprek aan en spreekt ze met onder meer: Hajar Yagkoubi, Hannah Prins, Naaz, Elian Yahye en Francine Oomen.
Gen-Z en hun blik op de toekomst. Ze worden Gen-Z genoemd; de generatie geboren tussen 1995*-2012 die steeds vaker zorgt voor headlines. In Iran lopen ze -met gevaar voor eigen leven- voorop in de protesten tegen het regime en in de VS bleef mede door hun overweldigende opkomst bij de midterms de verwachte ‘red wave’ uit. Ze schoppen tegen systemen, bevragen de norm, terwijl ze navigeren tussen ‘online’ en ‘offline’.
Hoe is het om op te groeien en jong te zijn in een tijd waar de ene na de andere crisis zich aandient? Wat zijn de uitdagingen en in hoeverre onderscheidt deze generatie zich écht van hun voorgangers?
In ‘Shermin op Zondag’ gaat Shermin Chavoushi het gesprek aan en spreekt ze met onder meer: Hajar Yagkoubi, Hannah Prins, Naaz en Elian Yahye.
*Experts zijn verdeeld over het exacte startjaar van Gen-Z *Francine Oomen kon er helaas niet bij zijn.
In oktober 2017 publiceerde The New York Times een vernietigend artikel over jarenlange seksuele intimidatie door de wereldberoemde filmproducent Harvey Weinstein: het begin van de #MeToo-beweging. Slachtoffers traden naar voren met beschuldigingen over decennia aan vernederingen – en de zwijgcultuur was eindelijk doorbroken, machtige mannen vielen van hun voetstuk.
Nu, vijf jaar later, maken we in Shermin op zondag de balans op: wat heeft vijf jaar #MeToo ons opgeleverd? Shermin Chavoushi gaat erover in gesprek met actrice Maryam Hassouni, Marjan Olfers, hoogleraar sport en recht aan de Vrije Universiteit en onderzoeksjournalist Lucette ter Borg. Met hen houdt ze de ontwikkelingen tegen het licht. Anna Serierse zingt Till It Happens to You, de muziek komt van het Jelle van der Meulen Trio.
In oktober 2017 publiceerde The New York Times een vernietigend artikel over jarenlange seksuele intimidatie door de wereldberoemde filmproducent Harvey Weinstein: het begin van de #MeToo-beweging. Slachtoffers traden naar voren met beschuldigingen over decennia aan vernederingen – en de zwijgcultuur was eindelijk doorbroken, machtige mannen vielen van hun voetstuk. 20 november 2022, vijf jaar later, maakten we in Shermin op zondag de balans op: wat heeft vijf jaar #MeToo ons opgeleverd? Shermin Chavoushi ging erover in gesprek met actrice Maryam Hassouni.
Maryam Hassouni (1985) is actrice en schrijver. Begin van deze maand bracht ze haar boek Wat de Fak uit. Een systeem kritisch non-fictie verhaal over haar persoonlijke ervaringen in de film- en tv-industrie waar racisme, seksisme en grensoverschrijdend gedrag eerder regel dan uitzondering is. Maryam werd bekend als Dunya in de succesvolle serie Dunya & Desie. Ze won als eerste Nederlandse actrice een Emmy voor haar rol in de film Offers, volgde een acteursopleiding aan de prestigieuze William Esper Studio in New York en studeerde Engelse taal en cultuur aan de Universiteit van Amsterdam.
This event was organised by Raam op Rusland (Window on Russia) and de Rode Hoed, and sponsored by WE Jansenfonds.
Distinguished Russian political scientist Yekaterina Schulmann in conversation with journalist Chris Kijne.
How to read Russia? Do we understand how the country is governed? Is Putin still the guarantee for stability? Will a young generation change and modernize Russia? How do Russians look at Europe and how do they look at the US?
The year 2020 has been mindboggling, also in Russia. Putin tightened his control over Russian society and orchestrated a constitutional coup in which he annulled his own presidential terms to be able to reign till 2036. But not all was under control.
The COVID-19 virus hits Russia hard, in Khabarovsk people have been protesting the arrest of their governor for months now. Relations with the West soured after the poisoning of Alexei Navalny. And in Russia’s Near Abroad there was upheaval too: in Belarus, the Caucasus, Moldova, Kyrgyzstan.
"Als ouderen niet emanciperen, verzwakt de democratie," zegt Hedy d'Ancona. 28 mei 2017 gaf zij de Socrateslezing in de Rode Hoed: "Er is een land waar ouderen willen wonen - een pleidooi voor emancipatie". Daarna werd er nagepraat onder leiding van haar dochter Hadassah de Boer en trad Pra Muziektheater op, een dansproject in woonzorgcentra.
Gesprekken over huidskleur zijn vaak explosief, emotioneel of worden vermeden. In de serie Skin Deep onderzoeken we waarom dat zo is en hoe het beter kan. Met volop ruimte voor twijfel, frustratie en humor.
Iedere Nederlander heeft dezelfde mensenrechten - recht op vrijheid en bescherming, op meningsuiting en demonstratie. Tenminste, dat zegt de wet. De praktijk is ingewikkelder. Want wie heeft de ruimte om kritisch te zijn? Wie mag zich verzetten en hoe? Wie krijgt gelijk en welke kant kiest de krant? In dit programma onderzoeken we neutraliteit en realiteit, (on)rechtvaardigheid en wantrouwen en de samenleving die we willen zijn.
Met: Gerald Roethof, Jerry King Luther Afriyie, Andrew Makkinga, Alma Mathijsen, Jacquelien van Stekelenburg, Ronald Zwarter, Jacco de Boer, Charl Landvreugd, Stephanie Afrifa.
We onderzoeken de gecompliceerde relatie tussen feminisme en social media. Met journalisten, wetenschappers en actievoerders vragen we: Hoe manoeuvreren we ons als jonge feministen op de ingewikkelde wegen van sociale media? Hoe kunnen we de digitale wereld inzetten voor emancipatie en gelijkwaardigheid? Hoe vrij zijn onze sexy selfies op Instagram?
Met: Shula Tas, Clarice Gargard, Emma Harjadi Herman, Sanne Koevoets.
Hoe helpt Friedrich Nietzsche ons een goddeloos leven te leiden? Volgens hem moet de mens zijn leven helemaal zelf vormgeven, zonder de hulp van een goddelijke autoriteit. Maar hoe moet dat met de hoeveelheid aan keuzes tegenwoordig? Leer alles over het werk Vrolijke Wetenschap van Nietzsche in deze editie van Bucketlist Filosofie. Met Nietzsche-deskundige Paul van Tongeren, filosoof , humanist Bas Nabers, psycholoog Nienke Wijnants en de zaal.
Met: Paul van Tongeren, Nienke Wijnants, Daan Roovers, Bas Nabers, Machteld van der Lecq.
Onze economie staat aan de vooravond van een geheel nieuwe vorm van kapitalisme waarin data niet alleen geld waard is, maar het zelfs gaat vervangen. Althans, dat beweren Viktor Mayer-Schönberger en Thomas Ramge (The Economist) in hun boek De Data-Economie, dat op 21 januari in Nederlandse vertaling verschijnt bij Maven Publishing. Het is de hedendaagse variant op de Karl Marx’ klassieker Das Kapital (1885) en een nieuwe mijlpaal in de economische literatuur.
Hoe ontstaat welvaart en hoe wordt die verdeeld? Dit was de centrale vraag bij zowel Marx als bij Mayer-Schönberger en Ramge. Die laatsten kwamen in hun werk tot radicaal nieuwe inzichten. Zo zullen data-driven digitale marktplaatsen als Uber, Airbnb en Google een steeds groter deel van de economie gaan beslaan, en een groeiend gevaar voor traditionele banken en multinationals vormen. Data zal de rol van geld als communicatiemiddel over gaan nemen, en als data geld vervangt, levert dat een betere mondiale verdeling van de welvaart op. Nieuwe uitdagingen dienen zich ook aan, want hoe gaan we om met de groeiende macht van digitale marktplaatsen en de afnemende macht van multinationals?
Spreken we binnenkort inderdaad van data district in plaats van financial district? Vanavond een provocerende kijk op de toekomst van bedrijven, marktplaatsen en de financiële industrie. Onder leiding van moderator Hella Hueck gaat Mayer-Schönberger in gesprek met Ger Baron en Maxim Februari.
Wat heeft Aristoteles te bieden bij vragen over vriendschap, politiek, liefde, keuzestress en sterfelijkheid? In de serie Bucketlist Filosofie staat elke keer een klassieker uit de filosofie centraal. Deze keer de Ethica van Aristoteles. Aristoteles was een buitengewone denker, misschien wel de grootste aller tijden. Maar de vraag die hem het meest bezighield was tamelijk gewoon: hoe word je gelukkig? Praktisch filosoof Jan Flameling legt uit wat de deugden van Aristoteles betekenen. De Britse filosofe Edith Hall geeft ons tien praktische adviezen van Aristoteles die ons meer over onszelf en onze beslissingen leren. (Engelstalig programma).
In 1975 verscheen het boek Discipline, toezicht en straf van Michel Foucault. Dit boek bleek van enorme invloed op ons denken over macht, gehoorzaamheid, disciplinering en toezicht. Dachten we vroeger dat macht uit de loop van een geweer kwam of dat we door beloning en straf ons gedrag aanpassen, sinds Foucault weten we dat we worden gedrild en onderworpen door een heel scala aan subtiele en onontkoombare disciplinerende technieken. De norm regeert: we worden gehoorzame, oppassende burgers omdat we zelf niet meer willen afwijken van de maatschappelijke norm. Gehoorzaamheid is niets anders dan zelfdressuur.
Met: Willem Schinkel, Maxim Februari, Daan Roovers, Marli Huijer.
Bij alle hippies in de jaren zestig van de vorige eeuw stond het in de kast: De eendimensionale mens van de Duits-Amerikaanse filosoof Herbert Marcuse. In het boek bekritiseert Marcuse de consumptiemaatschappij die volgens hem leidt tot een schijnvrijheid. De mens is geen betrokken, kritische burger meer, maar een consument die alleen geïnteresseerd is in het bevredigen van ‘valse’, materiële behoeften.
Het boek is jarenlang niet gelezen en bijna vergeten, maar steeds meer jongeren trekken het uit de kast van hun ouders of grootouders. Zag Marcuse het toch goed? Zijn we koopverslaafde zombies geworden met louter interesse in stedentrips en smartphones?
Met: René Gabriels, Hans Schnitzler, Teun van de keuken, René Boomkens en Daan Roovers.
Hoe zou jouw designerbaby eruit zien? Of hoef jij het IQ, de haarkleur en atletisch vermogen van je baby niet te bepalen? Wordt de mens zijn eigen schepper? Over deze intrigerende vragen een gesprek met een medisch ethicus, (stamcel-)onderzoeker, gynaecoloog en het publiek. Willen we echt superbabies? Babies die een écht verbeterde versie van onszelf zijn doordat we kunnen sleutelen aan genetisch materiaal van meerdere embryo's en vervolgens de beste selecteren.
Met: Alma Mathijsen, Eline Bunnik, Susana Chuva de Sousa Lopes, Larissa Pans, Bert Alberda, Nisrine Mbarki.
Ofwel: De geschiedenisles die je nooit hebt gehad! Over ‘manwijf’ Kenau en ‘verleidster’ Cleopatra heb je vast wel gehoord op school. Maar leerde je ook over Elisabeth Samson of Aaïcha Bergamin? Vrouwen hebben altijd de helft van de wereldbevolking uitgemaakt. Waarom leren we dan zo weinig over deze helft? Vrouwen zijn in de geschiedenismethodes vaak onzichtbaar. F-site, een educatieplatform over vrouwen in de geschiedenis, brengt verandering in de eenzijdige beeldvorming en maakt historische vrouwen weer zichtbaar. Dit programma is t.g.v. de lancering van de F-site.
De eeuwenoude vraag over hoe bewustzijn ontstaat uit levenloze stof is nog altijd niet beantwoord. Veel mensen denken dat we vlakbij de ontknoping zijn door de vorderingen in hersenonderzoek. Een begrijpelijk misverstand, maar de kloof tussen anatomische structuur en de inhoud van een gedachte is nog altijd niet overbrugd. De precieze oversteek van stof naar geest nog altijd onbegrepen. Drie psychiaters aan het woord: Bram Bakker, Damiaan Denys en Iris Sommer o.l.v. arts en filosoof Bert Keizer en Daan Roovers.
Hoe zorgt het maatschappelijk contract van Jean Jacques Rousseau (1712-1778) ervoor dat de samenleving bij elkaar gehouden wordt? Mensen conformeren zich aan wetten en regels en krijgen daar rust veiligheid en bescherming voor terug. Of geldt dat niet meer en valt Nederland uit elkaar? Wie een blik werpt op verkiezingsborden ziet splinterpartijen en partijen die zich richten op one-issue of op één bevolkingsgroep. Terwijl de kloof tussen theoretisch en praktisch opgeleiden, arm en rijk, kleur en religie met de dag dieper wordt. Kunnen we tegenwoordig nog iets leren van Rousseaus visie?
Met: Paul Scheffer, Daan Roovers, Tamar de Waal, Pieter Pekelharing
Hoe helpt Hannah Arendt ons om “America first” en alternatieve feiten te snappen? In deze editie van Bucketlist Filosofie wordt haar bestseller The Origins of Totalitarianism besproken. Hierin analyseert ze de rol van de leider, hoe de bevolking tot een eensgezinde massa wordt gesmeed en hoe ideologie het wint van de feiten. Een boek uit 1951 dat in 2017 ineens een internationale bestseller werd.
Met: Hans Achterhuis, Nanda Oudejans, Danny Ghosen, Daan Roovers.
Duurzaamheid is niet genoeg. Een nieuw klimaat- en energiebeleid is pas echt effectief als het gebaseerd is op een circulaire economie waarin niets verloren gaat en alles wordt hergebruikt. We moeten onze verhouding tot eigendom radicaal herzien. Architect Thomas Rau en econome Sabine Oberhuber ontwikkelden hiervoor een nieuw economisch model waarin we producten niet langer bezitten maar alleen gebruiken, waarin materiaal rechten krijgt en waarin afval verleden tijd is. Hoe realistisch is dit ideaal? Samen met Thomas Rau en Sabine Oberhuber zullen we deze avond deze gedachten verder ontwikkelen.
Cornell W. Brooks spreekt de J.M. den Uyl-lezing uit met de titel 'De politiek van de haat en de democratie van de hoop'. Brooks is voorzitter van de NAACP en in zijn lezing bespreekt hij de huidige situatie in de Verenigde Staten, de rol van progressieve bewegingen, in het bijzonder de NAACP, en de programmapunten waar zij zich nu voor inzetten.
De NAACP, de National Association for the Advancement of Colored People, is de organisatie die in de VS sinds 1909 de belangen van gekleurde mensen (Afrikaans Amerikanen in de eerste plaats) behartigt.
Tijdens deel twee van de serie DRUGS | GELD | GEWELD bespraken we de drugsproblematiek in Zuid-Nederland. Levensgevaarlijke drugsafval-dumping, corrupte politici, grootschalige MDMA-laboratoria, intimidaties. Politiechefs in Brabant slaan alarm.
In 2017 werd één van de grootste drugslabs in de Nederlandse geschiedenis ontdekt. Het stond op het erf van een lokale CDA-bestuurder.
Hoe heeft Nederland kunnen uitgroeien tot de grootste drugsproducent van Europa? Hoe groot is de invloed van de drugscriminelen op de lokale politiek? Zijn kleine gemeenten wel opgewassen tegen de problematiek? Wat zijn de ervaringen van de lokale bevolking?
Met Anton van Wijk (Bureau Beke), Paul Depla (burgemeester van Breda), Bram Endedijk (NRC) en Clairy Polak (moderator).
Jung Chang’s writings offer an in-depth understanding of the social and political dynamics of a country that is on the verge of becoming a global superpower. Following the publication of the Dutch translation of her latest book we’re hosting an intimate evening with the Chinese-born British writer.
Jung Chang is the author of the best-selling books Wild Swans: Three Daughters of China, Mao: The Unknown Story (with Jon Halliday), and Empress Dowager Cixi: The Concubine who Launched Modern China. Her books have been translated into more than 40 languages and sold more than 15 million copies worldwide.
Her latest book, Big Sister, Little Sister, Red Sister: Three Women at the Heart of Twentieth‑Century, is regarded as another triumph. In a group biography that is in turn intimate and epic Chang describes the lives of the Soong sisters, three extraordinary women who helped shape modern China. As the country battled through a hundred years of wars, revolutions and seismic transformations, the three sisters were at the centre of power and left an indelible mark on history.
It’s a remarkable story of war, communism and espionage related with nuanced sympathy, which takes us on a journey from Canton to Hawaii to New York. From exiles’ quarters in Japan and Berlin, to secret meeting rooms in Moscow, and from the compounds of the Communist elite in Beijing, to the corridors of power in democratic Taiwan.
Ten years ago, the idea that fake news and disinformation might become a problem for Western nations seemed far-fetched.
Today, it has become one of the major issues that is challenging democracies. Its effects undermine voters’ abilities to make well-informed political choices and weaken the trust in democratic institutions. Exploring the relation between information, the exchange of opinions and political discourse is therefore very urgent and of vital importance.
At the kick-off event of The Future is Now we examine the status of (dis)information and the implosion of trust in democratic institutions. How can we prepare ourselves for the post-fake news age?
Our guest speaker is Anne Applebaum, The Atlantic columnist, Pulitzer-Prize winning historian and professor of Practice at the London School of Economics. She is a renowned expert in the research and analysis of propaganda and polarisation, and the impact this has on our social and political community.
****
THE FUTURE IS NOW The future is now. Globalisation and modern technology have influenced our lives in ways we could have never imagined. Silicon Valley’s digital revolution has divided the world into countless political bubbles and political shifts are increasingly difficult to predict. In this highly polarised world it’s almost impossible to have fruitful discussions, let alone agree on anything.
Daan Roovers, ‘Thinker Laureate’ of the Netherlands, invites global thinkers, eminent philosophers and experts to reflect with us on the biggest global challenges of our time. In three episodes we delve into various topics that reflect on the state of the world and try to answer the following questions: What are the challenges ahead? What should we be aware of? Which problems are we overlooking or underestimating? And what should we do to prepare for this?
Bas Heijne, Kiza Magendane en Nausicaa Marbe gaan o.l.v. adjunct-hoofdredacteur NRC Monique Snoeijen in gesprek over hoe solidair te zijn in een wereld die steeds meer versplinterd is, waarin iedereen op zoek is naar zijn eigen identiteit en het algemeen belang het vaak aflegt tegen het eigenbelang.
Wat maakt een land een narcostaat? De Dikke van Dale omschrijft ‘narcostaat’ als volgt: ‘een staat waar grootschalige productie van en/of handel in narcotica plaatsvindt.’
Vorig jaar augustus (2019) verscheen het rapport ‘De achterkant van Amsterdam’. De conclusie: de problemen zijn groot. De drugseconomie in de hoofdstad heeft de laatste jaren zowel een verharding als een verjonging doorgemaakt. Daarnaast is Nederland nog altijd de grootste drugsproducent van Europa. Het overgrote deel van de xtc-pillen in de Verenigde Staten wordt in Brabant gemaakt.
Met de definitie van de Van Dale in het achterhoofd is er geen ontkomen aan: Nederland is een narcostaat. In het drieluik DRUGS | GELD | GEWELD werpen we ons aan de hand van drie verschillende thema’s in de vaderlandse narco-economie.
#1 NARCOSTAD AAN DE AMSTEL
Tijdens de eerste avond van het drieluik behandelen we de impact van de Amsterdamse drugscriminaliteit op kwetsbare jongeren en wijken in de stad. Uit het rapport blijkt dat het meestal gaat om kwetsbare jongeren, vaak verstandelijk beperkt, zonder opleiding en weinig perspectief op arbeidsmarkt. De doorgewinterde criminelen hebben specifiek deze groep in het vizier als het gaat om het verrichten van ‘hand- en spandiensten’, tot liquidaties aan toe. Vanwege de strikte zwijgcultuur onder criminelen, is het voor de politie bijzonder lastig vat op de situatie te krijgen. En de hulpinstanties die deze groep kwetsbare jongeren zouden moeten ondersteunen, werken in de praktijk vaak langs elkaar heen.
Kinderen van negen à tien jaar oud worden al op de uitkijk gezet. Als zij het goed doen, krijgen ze grotere klussen.
Op deze avond gaan we in gesprek met jongerenwerkers, experts over drugscriminaliteit in Amsterdam en de sociale ontwrichting die dat teweeg brengt. Wat gebeurt er in buurten als Amsterdam-Zuidoost en Kattenburg? Waarom worden criminelen steeds gewelddadiger? Waarom is het zo lastig vat op de situatie te krijgen?
In de serie Bucketlist Filosofie staan klassiekers uit de filosofie centraal en vanavond: de Analecten van Confucius ( in het Chinees: Lúnyǔ, geselecteerde gezegden). In deze gesprekken bespreekt Confucius het belang van familie, de noodzaak van levenservaring en vraagt hij zich af hoe te zorgen dat je goed handelt. Welke morele overwegingen moet je hebben? Welke levenslessen heb je nodig?
Met een mini-college over Confucius door Michiel Leezenberg. En Met Haroon Sheikh kijken we naar de hedendaagse Chinese maatschappij, Hoe kunnen we deze Chinese waarden – die steeds dominanter worden in de wereld – begrijpen vanuit Confucius?
Over onze dood willen we meer en meer iets te zeggen hebben. We gaan ons ‘recht’ halen bij de dokter (huisarts of ouderenarts), maar die heeft ook een geweten en een agenda. UP! bekijkt vanuit verschillende perspectieven hoe dokter en patiënt de actieve levensbeëindiging bespreken.
Presentator Hadassah de Boer ontvangt de volgende gasten:
– Cees Hertogh; Hoogleraar ouderengeneeskunde
– Joost Zaat; huisarts en columnist van de Volkskrant
– Chazia Mourali (zie coverafbeelding) schreef ‘Het einde voor beginners‘ over de laatste jaren van het leven van haar terminaal zieke moeder.
– Warner Prevoo; radioloog en longkankerpatiënt
Hanneke Groenteman sluit af met een column. Tussen de interviews door treedt seniorenpopkoor Lust for Life op.
Waarom zijn leiders als Baudet en Wilders zo aantrekkelijk en welke tactieken gebruiken zij? Aan de hand van de wijsheden van Duitse filosoof en socioloog Theodor W. Adorno onderzoeken we de aantrekkingskracht van rechts-radicalisme. Wat heeft zijn werk ons te bieden over politiek vandaag de dag?
Aanleiding van de avond is de Nederlandse uitgave van de lezing die Theodor W. Adorno gaf in 1967 aan studenten in Wenen, getiteld ‘Aspecten van het nieuwe rechts-radicalisme’. In deze krachtige toespraak analyseerde Adorno de doelen, middelen en tactieken van het nieuwe rechts-radicalisme, en probeerde uit te vinden waarom deze rechts-radicale bewegingen zoveel weerklank vonden, slechts 20 jaar na de oorlog.
Afgelopen zomer verscheen de lezing voor het eerst als zelfstandige uitgave in Duitsland; het veroorzaakte een schok: hoe kon de tekst 50 jaar na dato zó actueel klinken? 40.000 exemplaren vlogen over de toonbank. Ook voor een Nederlandse lezer kunnen er parallellen getrokken worden tussen de jaren 1940, 1960 en de stand van de politiek vandaag. Deze verbijsterende actualiteit is eigenlijk te zien als een ‘flessenpost voor de toekomst’: Adorno heeft ons, misschien ook jou persoonlijk, nog veel te leren.
We praten erover met Thijs Lijster, universitair docent kunst-en cultuurfilosofie (Universiteit van Groningen) en dé Adorno-kenner van Nederland en Nikki Sterkenburg (journalist en onderzoeker). Denker des Vaderlands Daan Roovers is onze gespreksleider.
Ontdek wat Adorno voor inzicht te bieden heeft voor de politiek vandaag!
Dit programma is in samenwerking met Octavo publicaties en het Goethe Institut Amsterdam. ‘Aspecten van het nieuwe rechts-radicalisme’,
Vijftig jaar geleden begon het werk aan één van de meest invloedrijke wetenschappelijke rapporten van de twintigste eeuw: ‘Grenzen aan de Groei’ van de Club van Rome. Voor het eerst werd vanuit verschillende disciplines een alomvattend beeld geschetst van de beperkte draagkracht van onze planeet.
‘Dat sommige van de verwachtingen niet zijn uitgekomen of zich anders hebben ontwikkeld doet niets af aan de kern van de boodschap die alleen maar relevanter is geworden: het sociaal-economisch model, geschapen door de derde industriële revolutie, is letterlijk onhoudbaar’, aldus Frans Timmermans, eerste vicevoorzitter van de Europese Commissie.
Op maandag 2 december zal Frans Timmermans de zesentwintigste Den Uyl-lezing houden over het thema: spreiding van kennis, inkomen en macht. De lezing draagt de titel ‘Groeien aan de Grens’, een verwijzing naar het bekende rapport van de Club van Rome – klik hier voor een voorproefje. De lezing wordt georganiseerd door de Stichting Den Uyl-lezing, in samenwerking met de Wiardi Beckman Stichting en de Partij van de Arbeid.
——–
De Den Uyl-lezing vindt eenmaal per jaar plaats en wordt georganiseerd onder verantwoordelijkheid van de onafhankelijke Stichting ‘Dr. J.M. den Uyl-lezing’. De Den Uyl-lezing begeeft zich in de keuze van spreker en onderwerp op het snijvlak van politiek, cultuur en wetenschap. Er wordt een interdisciplinaire inslag benadrukt, zodat over de grenzen van hetzij de politiek, de economie of de cultuur heen gekeken wordt. Voor het uitspreken van de lezing worden vooraanstaande personen uit het culturele, wetenschappelijke of politieke leven gevraagd, van wie een diepgravende en creatieve inbreng verwacht wordt.
