Waarom Europa?

Zowel op de vergadering van de G7 als die van de Europese Raad in juni stond de oorlog in Oekraïne hoog op de agenda. Steven Van Hecke en Joris Vanderpoorten blikken erop terug in de laatste aflevering van dit seizoen. Dat doen ze samen met Anouk Boone, Europacorrespondent voor de Nederlandse krant NRC. Ze hebben ook aandacht voor de discussie over de meerjarenbegroting, het handelstekort met China, de Europese migratiepolitiek, tien jaar Brexit-referendum en Ierland, dat zich klaarmaakt voor het volgende voorzitterschap van de Unie.

Voor de terugblik op de maand mei trokken Steven Van Hecke en Joris Vanderpoorten naar Den Haag, waar de eerste editie van de Next Gen Security Conference plaatsvond. De gast in deze aflevering is Jaap de Hoop Scheffer, voormalig secretaris-generaal van de NAVO en voorzitter van de adviesraad van die conferentie. De aflevering gaat over de Armeense blik richting Europa, de Europese houding van Canada, Amerikaanse militairen in Europa, de oorlog in Oekraïne en de wens van sommige Britten om terug te keren naar de EU.

In de terugblik op de maand april staan Steven Van Hecke en Joris Vanderpoorten stil bij de parlementsverkiezingen in Hongarije. De winst van Victor Orbans uitdager Peter Magyar had meteen een impact op het verloop van EU-top in Cyprus nadien. Zo werd de steun aan Oekraïne niet langer geblokkeerd. Verder in deze aflevering: het Europees Hof dat Hongarije op de vingers tikt, de Bulgaarse parlementsverkiezingen, Europese defensie en de meerjarenbegroting. Gast is Peter Vermeersch, expert internationale politiek en Oost-Europese studies aan de KU Leuven.

Steven Van Hecke en Joris Vanderpoorten blikken terug op de Europese Raad die over competitiviteit zou gaan, maar overschaduwd werd door de energiecrisis. Dat doen ze samen Thijs Van de Graaf, energie-expert aan de Gentse Universiteit. Verder in deze aflevering: Europa’s nucleaire ambities, een nieuw industrieplan "Made in Europe", de Franse kernwapens en de oude wereldorde.

Op welke manier geven we de Europese industrie – en breder: de Europese economie – een boost? Steven Van Hecke en Joris Vanderpoorten blikken terug op de debatten daarover in Antwerpen en Alden Biesen. Dat doen ze samen met Jan Van Hove, expert internationale economie aan de KU Leuven. Die laat ook zijn licht schijnen op de gevolgen voor Europa, nu het Amerikaanse Hooggerechtshof vraagtekens zet bij de importtarieven van president Trump. Verder in deze aflevering: de Veiligheidsconferentie in München en vier jaar oorlog in Oekraïne.

De eerste aflevering van 2026 is live opgenomen, met publiek in stadscafé Café Van de Velde in Leuven. Steven Van Hecke en Joris Vanderpoorten blikken terug op de maand januari, in het gezelschap van journalist Kamiel Vermeylen van Knack en Anna van Zoest, directeur van de Atlantische Commissie. Thema’s van het gesprek zijn de Groenlandcrisis, de handelsdeal met de landen van de Mercosur, de deal met India en de Noordzeetop. De gasten blikken ook al eens vooruit op het vervolg van 2026.

In de laatste aflevering van 2025 blikken Steven Hecke en Joris Vanderpoorten terug op een maand waarin Oekraïne een nieuwe levenslijn van 90 miljard euro kreeg. En die komt niet van Euroclear. Verder in deze aflevering: de Amerikaanse veiligheidsstrategie en opvrijen van radicaal-rechts, de Mercosur, de eerste DSA-boete en een akkoord binnen de trialoog over migratie. Gast is Ria Laenen, Ruslandkenner en professor internationale politiek aan de KU Leuven.

Steven Van Hecke en Joris Vanderpoorten blikken terug op een maand waarin Europa met veel ambitie en vol verwachting naar de VN-klimaatconferentie in het Braziliaanse Belém trok. Opvallend: quasi gelijktijdig werden Europese klimaatwetten uitgesteld of afgezwakt. Marc Vanheukelen, gewezen diplomaat en klimaatambassadeur in Europa, is de gast in deze aflevering. Daarin gaat het ook over de groei van de Europese economie en het corruptieschandaal dat de Oekraïense president Zelensky in verlegenheid brengt.

In deze aflevering komen Steven Van Hecke en Joris Vanderpoorten nog eens terug op de Europese top, waar premier Bart De Wever alle aandacht naar zich toe trok, in de discussie over de Russische tegoeden bij Euroclear. Ze blikken ook terug op enkele stemmingen in het Europees Parlement: over de duurzaamheidseisen voor bedrijven en over de moties van wantrouwen tegen de Europese Commissie. Verder in deze aflevering: het bezoek van Commissievoorzitter von der Leyen aan de Westelijke Balkan en de parlementsverkiezingen in Tsjechië. Gast is Gilles Pittoors (KU Leuven).

De eerste aflevering van een nieuwe seizoen” Waarom Europa?” is opgehangen aan de State of the Union van Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen – de start van het nieuwe Europese politieke jaar zeg maar. Samen met Karel Lannoo van het Centre for European Policy Studies plukken Europaspecialist Steven Van Hecke en Joris Vanderpoorten daar een aantal onderwerpen uit. Ze hebben het over sancties tegen Rusland en Israël, de Europese economie en migratie.

In de laatste aflevering van dit seizoen blikken Steven Van Hecke en Joris Vanderpoorten terug op een teleurstellende maand voor Zelensky, na de NAVO-top en de vergadering van de Europese Raad. Dat doen ze samen met expert internationale politiek David Criekemans. Ze bekijken ook de rol van Europa in het Midden-Oosten, die o.m. de verdeeldheid t.a.v. Israël aantoont. Verder ook aandacht voor Polen dat een president krijgt die meer naar Washington dan naar Brussel lijkt te kijken.

Samen met Knack-journalist Kamiel Vermeylen blikken Steven Van Hecke en Joris Vanderpoorten terug op een maand waarin in verschillende EU-lidstaten verkiezingen zijn gehouden. Richten die de blik naar Brussel of naar Moskou en Washington? In Berlijn is de regering Merz eraan begonnen. Wat betekent dat voor Europa, dat Rusland nieuwe sancties oplegt en het associatieverdrag met Israël onder de loep neemt? En wat kan de nieuwe paus betekenen voor Europa?

De maand waarop in deze aflevering wordt teruggeblikt begon met de zogenaamde “Liberation Day”, zoals de Amerikaanse president Donald Trump 2 april 2025 heeft genoemd. Hij kondigde importheffingen aan voor nagenoeg de hele wereld. Samen met Barbara Moens - journalist bij de Financial Times - evalueren Steven Van Hecke en Joris Vanderpoorten het antwoord van Europa. Dat heeft de technologiebedrijven Apple en Meta miljoenenboetes opgelegd, terwijl het zelf investeringen in AI aankondigt. Intussen compenseert Europa de afkalvende Amerikaanse militaire steun voor Oekraïne.

Steven Van Hecke en Joris Vanderpoorten blikken terug op een maand die wat leek op die ervoor, toch wat de meest opvallende thema’s betreft. Er ging opnieuw veel aandacht naar defensie en veiligheid, dreigende importtarieven, versterking van de Europese economie, ... Het Europees Parlement wordt intussen geplaagd door een gerechtelijk onderzoek naar mogelijke beïnvloeding door de Chinese techspeler Huawei. Gast in deze aflevering is Thomas Huttinga, schrijver, publicist en verbonden aan de Universiteit Utrecht.

Steven Van Hecke en Joris Vanderpoorten blikken terug op een maand, waarin de relatie tussen Europa en de VS meermaals op de proef is gesteld - zowel economisch, als op het vlak van veiligheid en defensie. En dan was er nog die uithaal van de Amerikaanse vicepresident naar Europa, terwijl Russen en Amerikanen een onderonsje houden over Oekraïne . Verder in deze aflevering: de positie van Berlijn na de verkiezingsoverwinning van de CDU en een plan om de industrie zuurstof te geven. De gast in deze aflevering is Marc Vanheukelen, gewezen diplomaat in Europa.

Wat is het Europese antwoord aan Donald Trump? Hoe moet Europa omgaan met Elon Musk en Mark Zuckerberg, die de grenzen van de Digitale Dienstenwet aftasten? Waarom moet Europees Commissaris Dombrovskis snoeien in de Europese regelgeving? En blijft de steun voor Oekraïne overeind? Steven Van Hecke en Joris Vanderpoorten zich over die vragen, samen met Wouter Wolfs (KU Leuven), in een terugblik op de maand waarin het Poolse voorzitterschap van de EU begonnen is.

Oekraïne, Georgië, Syrië, Turkije, Zuid-Amerika, ... De laatste maand van het jaar bood een gevulde agenda voor de nieuwe Commissie, maar ook voor de nieuwe voorzitter van de Europese Raad en de nieuwe EU-buitenlandvertegenwoordiger. Steven Van Hecke en Joris Vanderpoorten blikken erop terug, samen met Ruslandkenner en expert Euraziatische politiek Ria Laenen. Verder in deze aflevering: de zwakte van de klassieke Frans-Duitse as en de uitsmijter van Reynders.

Samen met Amerikakenner Bart Kerremans van de KU Leuven blikken Steven Van Hecke en Joris Vanderpoorten terug op de maand waarin Donald Trump de Amerikaanse presidentsverkiezingen heeft gewonnen. En dat heeft uiteraard gevolgen voor Europa – economisch, maar ook op het vlak van defensie. Het zijn uitdagingen voor de nieuwe Commissie, want die heeft afgelopen maand het vertrouwen gekregen van het Europees parlement, na weken gekrakeel over de samenstelling. Verder gaat het in deze aflevering nog over de ontbossingswet en Europese Trumpfans die tegelijk naar Moskou lonken.

Steven Van Hecke en Joris Vanderpoorten blikken terug op een maand waarin het in Europa heel vaak ging over migratie. Het leidt tot zenuwachtigheid in heel wat hoofdsteden en dreigt de Schengenzone onder druk te zetten. Samen met Barbara Moens hebben ze ’t ook over de steun aan Oekraïne en de uitbreiding van de Unie richting Westelijke Balkan en verder.

In de eerste aflevering van een nieuw seizoen “Waarom Europa?” blikken Steven Van Hecke en Joris Vanderpoorten, samen met Knack-journalist Kamiel Vermeylen, terug op de samenstelling van de nieuwe Commissie, onder het voorzitterschap van Ursula von der Leyen. Het is een commissie met nogal wat versnipperde bevoegdheden. Wat zit daar achter? Wie riskeert te struikelen tijdens de hoorzittingen in het Europees parlement? Hoe complementair is het rapport van Mario Draghi  met de koers van de nieuwe commissie? En welke problemen leggen de hoofdsteden intussen op het bord van de Europese Unie?

In de laatste aflevering van dit seizoen blikken Steven Van Hecke en Joris Vanderpoorten nog een laatste keer terug op het Belgische voorzitterschap van de Unie. Knack-journalist Kamiel Vermeylen maakt mee de balans op. Ze hebben het ook over de fractievorming in het Europees Parlement, de Europese topjobs en Meloni’s frustratie daarover, de steun aan Oekraïne en begrotingsdiscipline.

Steven Van Hecke noemt Europa in zijn nieuwste boek "het kantelende continent". In een extra aflevering praat hij erover met filosofe Tinneke Beeckman. Een gesprek over de European way of life en de aantrekkelijkheid van dat model voor landen die willen toetreden tot de Europese Unie. Het plaatst Europa voor een fundamentele keuze.

In een extra aflevering blikken Steven Van Hecke en Joris Vanderpoorten terug op de Europese verkiezingen. Hoe is er gestemd? Wat betekent de uitslag voor de positie en de houding van de EVP? Blijft de Frans-Duitse as overeind? Vanwaar het contrast tussen de winst van radicaal-rechts in West-Europa en de winst van pro-Europese partijen in Centraal- en Oost-Europa? En wat betekent de uitslag voor de ambitie van von der Leyen om opnieuw Commissievoorzitter te worden?

Welk perspectief biedt Europa aan kandidaat-lidstaten als Moldavië en Georgië? Waar blijft de Europese stem inzake het conflict in Gaza? Welke rol speelt migratie in de kiescampagne? En hoe verenigd is radicaal-rechts in Europa? Steven Van Hecke en Joris Vanderpoorten buigen zich over die en nog meer vragen in de laatste aflevering voor de Europese verkiezingen. Dat doen ze in het gezelschap van Clara van de Wiel, EU-correspondent voor de Nederlandse krant NRC.

In het Europees Parlement stonden afgelopen maand nog enkele belangrijke stemmingen op de agenda. Denk aan het migratiepact en de nieuwe begrotingsregels voor de lidstaten. Steven Van Hecke en Joris Vanderpoorten blikken erop terug. Samen met Wouter Wolfs (KU Leuven) maken ze ook een nieuwe tussentijdse balans op van het Belgische EU-voorzitterschap. Nog in deze aflevering: zorgen over de Russische impact op de verkiezingen en een land als Slovakije, de eenheidsmarkt en Piepergate.

In deze aflevering blikken Steven Van Hecke en Joris Vanderpoorten terug op de Europese plannen om te investeren in defensie. Dat doen ze samen met Alexander Mattelaer, defensiespecialist aan de VUB en het Egmontinstituut. Ze hebben het ook over de migratiedeal met Egypte en het Europees Parlement dat de Commissie voor de rechter daagt. Uiteraard is er in deze aflevering opnieuw aandacht voor het Belgische EU-voorzitterschap.

In deze aflevering maken Steven Van Hecke en Joris Vanderpoorten een eerste tussentijdse balans op van het Belgische EU-voorzitterschap. Dat doen ze samen met Karel Lannoo van het Centre for European Policy Studies, na een maand waarin de oorlog in Oekraïne zijn derde jaar is ingegaan en Europa vaststelt dat het te weinig doet. Ze hebben het ook over  Polen, dat 137 miljard euro subsidies op zijn rekening mag schrijven. En over Ursula von der Leyen, die in haar campagne moet schipperen tussen natuur en landbouw.

Hoeveel autoriteit heeft Charles Michel nog als voorzitter van de Europese Raad, na zijn aangekondigde en nadien weer afgeblazen Europese lijsttrekkerschap? En kan Didier Reynders nog functioneren als eurocommissaris, nu hij aanstuurt op een vertrek? Steven Van Hecke en Joris Vanderpoorten buigen zich over die vragen, samen met Knack-journalist Kamiel Vermeylen. Ze hebben het ook over het Europese landbouwbeleid, de diplomatieke (on)macht van de EU, Jacques Delors en uiteraard de start van het Belgische EU-voorzitterschap.

In de laatste aflevering van het kalenderjaar blikken Steven Van Hecke en Joris Vanderpoorten terug op een maand waarin akkoorden zijn gesloten over migratie en over toetredingsonderhandelingen met Oekraïne en Moldavië. Dat doen ze in het gezelschap van Ria Laenen, Ruslandkenner en expert Euraziatische politiek. Ze hebben het onder meer over de nijpende Oekraïense vraag naar financiële steun. Maar ook over China. Een maand na het bezoek van Poetin gingen ook von der Leyen en Michel langs.

In deze aflevering blikken Steven Van Hecke en Joris Vanderpoorten terug op het voorstel van de Europese Commissie om legale arbeidsmigratie mogelijk te maken. En dat in een maand waarin Italië een deal sluit met Albanië om migranten naar daar te sturen en migratie ook een impact heeft op de Nederlandse verkiezingen. Gast is deze keer de Gentse economieprofessor Koen Schoors. Met hem hebben ze ’t ook over de uitbreiding van de Unie, Gaza, economische groeiprognoses en begrotingstekorten.