🎙️ Nathalie van Loon over AmsterDOEN
In deze aflevering spreekt Jeroen den Uyl met Nathalie van Loon over de opkomst van commons en hoe gemeenten deze beter kunnen ondersteunen. Nathalie van Loon werkt voor de gemeente Amsterdam als programmamanager AmsterDOEN.
🌱 Wat zijn commons?
Commons zijn burgercollectieven die samen voorzieningen organiseren die voor iedereen van waarde zijn, zoals:
> voedselinitiatieven
> energiecoöperaties
> wooncoöperaties
> zorg- en buurtnetwerken
Ze vormen een alternatief naast markt en overheid — en winnen snel aan belang.
🏛️ Commons als democratie
Een centrale gedachte:
👉 Commons zijn een verlengstuk van democratie
Niet alleen stemmen, maar:
> samen besluiten
> samen organiseren
> samen verantwoordelijkheid dragen
🧰 Actieprogramma AmsterDOEN
Het Amsterdams beleid kent drie actielijnen:
1. ⚖️ Juridische & financiële instrumenten
Nieuwe vormen van samenwerking mogelijk maken:
> aangepaste aanbesteding
> nieuwe contractvormen
> ruimte voor collectieven
2. 🌐 Ecosysteem bouwen
Net zoals bij bedrijven:
> juristen
> financiers
> tools en kennis
Maar dan voor commons.
3. 📣 Narratief versterken
Het woord “commons” bewust gebruiken.
👉 Want: wat je niet benoemt, kun je niet beschermen.
🏘️ Kamer van Gemeenschappen
Een sleutelidee is de Kamer van Gemeenschappen:
➡️ vergelijkbaar met de Kamer van Koophandel
➡️ maar dan voor commons
Functies:
> registratie
> erkenning
> toegang tot middelen (zoals grond of subsidies)
Voorbeeld: de kaartenbak voor wooncoöperaties in Amsterdam bij gronduitgifte van woonkavels.
📊 Monitor Gemeenschapseconomie
Amsterdam ontwikkelde een monitor die laat zien hoeveel commons er zijn.
🔍 Resultaat:
> 1245 commons geïdentificeerd
> grote diversiteit
> veel nog onzichtbaar
Bijzonder:
> ook informele structuren zoals spaargroepen en zelfhulpnetwerken
> commons blijken veel breder dan gedacht
👉 Inzicht: het is het topje van de ijsberg
⚖️ Spanningen en uitdagingen
Commons zijn niet automatisch inclusief. Mogelijke risico’s:
> gesloten groepen
> uitsluiting
> elitair karakter
Balans is nodig tussen:
> openheid
> en betrokkenheid/commitment
🚩 De commonsvlag
Samen met Natascha Hagenbeek werd een commonsvlag ontwikkeld. Doel:
> commons zichtbaar maken
> herkenning creëren
> beweging versterken
👉 Net als eerdere sociale bewegingen.
✨ Belangrijkste inzichten
🌍 Commons zijn een groeiende derde pijler naast markt en overheid
🏛️ Democratie gebeurt steeds meer lokaal en collectief
🧰 Nieuwe instituties zijn nodig (zoals de Kamer van Gemeenschappen)
📊 Zichtbaarheid is cruciaal voor groei
🚩 Cultuur en symboliek spelen een rol in systeemverandering
💛 Donatiepagina: ttps://constitutievoordecommons.nl/steun-ons/
📬 Nieuwsbrief: https://constitutievoordecommons.nl/contact/
📚 Bronnen bij deze aflevering:
🚩 Natascha Hagenbeek / commonsvlag
https://openresearch.amsterdam/nl/page/109030/een-eigen-commonsvlag-met-een-hoopvolle-boodschap🌍 Heel de stad, Heel de Aarde / Whole Commons Catalog
🏛️ Actieprogramma / AmsterDOEN / publiek-collectieve samenwerking
> Open Research Amsterdam – Minigids publiek-collectieve samenwerking: https://openresearch.amsterdam/nl/page/125807/minigids-publiek-collectieve…