De Balie

Vrouwen studeren meer dan ooit, verdienen meer dan ooit. Maar als er een kind geboren wordt, kicken de aloude rolpatronen in en slaagt nog slechts negen procent van de heterostellen erin om zorg en werk nog eerlijk te verdelen.

Programmamaker Sylvia Vegter gaat in gesprek met documentairemaker Juul Op den Kamp, die met haar film Hoeksteen van de samenleving onderzoekt waarom oude ideeën over gezin, werk en zorg nog altijd de boventoon voeren. Hoe vertaal je een structureel, bijna onzichtbaar probleem naar persoonlijke verhalen op het scherm? En hoe zet ze, net als in haar eerdere werk, het verleden in om het heden scherper in beeld te brengen?

Over Juul Op den Kamp

Juul Op den Kamp (1992) is documentairemaker en commercialregisseur. In haar werk onderzoekt ze urgente, vaak schurende maatschappelijke thema’s en zoekt ze naar een eigenzinnige filmische vorm, waarin documentaire observatie samengaat met metaforische en soms magisch-realistische elementen. Daarbij gebruikt ze regelmatig het verleden om het heden scherper te bekijken. Na de Nederlandse Filmacademie studeerde ze met een Fulbright-beurs documentaire regie aan Parsons in New York. Ze maakte onder meer Sweet Medicine, Onder Druk en In het hoofd van de dokter (Movies that Matter). Samen met Johan Fretz maakte ze What’s Left, over de teloorgang van de sociaaldemocratie, en de vierdelige politieke serie What’s Right. Haar meest recente documentaire Hoeksteen van de samenleving werd geselecteerd voor de Gouden Kalf-competitie 2026. Daarnaast regisseert ze vooral commercials voor goede doelen en maatschappelijke organisaties, waarmee ze onder meer internationale prijzen won bij D&AD en de Clio Awards.

Plein Publiek is een reeks verdiepende interviews met toonaangevende makers, geselecteerd door onze eigen programmamakers. Verwacht intieme gesprekken met uitzonderlijke stemmen die je aan het denken zetten.

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

In de geschiedenis van de trans-Atlantische slavernij zijn miljoenen tot slaafgemaakte Afrikanen gedwongen naar de Amerika’s afgevoerd. Voor veel nazaten is de zoektocht naar hun oorsprong daardoor een reis met grote blinde vlekken: namen raakten verloren, familieverbanden werden doorgesneden en archieven vertellen lang niet altijd het volledige verhaal of slechts vanuit een beperkt perspectief. Dna-onderzoek kan in die zoektocht nieuwe aanwijzingen geven. Als een extra sleutel tot herinnering, verwantschap en herstel van geschiedenis.

In gesprek met geneticus dr. Arwin Ralf gaat journalist Stuart Kensenhuis precies in op die centrale vraag: wat kan genetisch onderzoek ons leren over afkomst, identiteit en verbondenheid met Afrika? En waar liggen juist de grenzen van wat dna kan onthullen? Zeker is dat dr. Arwin Ralf, zelf gedeeltelijk ook een nazaat van tot slaafgemaakten, zijn bevlogen missie tijdens dit gesprek zal blootleggen.

Meer over de sprekers

Dr. Arwin Ralf is geneticus en postdoctoraal onderzoeker bij het Erasmus MC in Rotterdam. Hij promoveerde in 2022 en houdt zich bezig met DNA, erfelijkheid en de zoektocht naar afkomst en identiteit. In zijn werk richt hij zich onder meer op de vraag hoe DNA de nazaten van tot slaaf gemaakten kan helpen om meer te weten te komen over hun Afrikaanse voorouders.

Stuart Kensenhuis is freelancejournalist, moderator en radiopresentator, met een fascinatie voor politiek en geschiedenis. Hij schreef onder andere voor AD/Haagsche Courant en Tijdschrift voor Geschiedenis en presenteerde een 20-delige podcastserie op Radio Stanvaste, over het koloniaal en slavernijverleden van Nederland. Verder is hij één van de auteurs van het boek ‘Het koloniaal en slavernijverleden van Gouda (2024, Streekarchief Midden-Holland). In samenwerking met De Balie presenteerde hij verschillende programma’s over immigratie of het koloniaal en slavernijverleden.

Programmamaker: Britt van Rossum

In samenwerking met: Stuart Kensenhuis

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

‘Wij zijn hier omdat jullie daar waren.’ De Nederlandse geschiedenis van kolonisatie is onlosmakelijk verbonden met het Nederland van nu. Aan de hand van de geschiedenis van Hindostaanse contractarbeiders gaan we in gesprek over hoe ons nationale verhaal verandert als we ons koloniale verleden en onze migratiegeschiedenis serieus nemen.

Wie mag zich eigenlijk echt ‘Nederlander’ noemen? Waar de ene migrantengemeenschap tot zondebok wordt gemaakt, gaan andere groepen schijnbaar geruisloos in de massa op. Met Hindostanen, een van de grootste Surinaams-Nederlandse gemeenschappen in ons land, gebeurde dat laatste. 

Daardoor bleef een belangrijk deel van onze Nederlandse geschiedenis lang ongehoord: hoe contractarbeiders na de afschaffing van de slavernij werden uitgebuit op de plantages in Suriname. Ragna Indra Heidweiller beschrijft deze geschiedenis in haar boek Wij zijn hier door jullie (De Correspondent). 

Tijdens deze avond gaan we in gesprek over die geschiedenis, hoe ons nationale verhaal verandert als we het koloniale verleden en de migratiegeschiedenis serieus meenemen en wie we zien als ‘echte Nederlanders’ in een land dat door en door een migratieland is.

Over de sprekers

Ragna Indra Heidweiller schrijft over identiteit, inclusie en relaties. In mei verscheen haar boek Wij zijn hier door jullie. Eerder verschenen In Voor- en Tegenspoed, maar alleen als jij de afwas doet (2021) en Werkboek voor de ideale rolverdeling (2023). 

Amber Kortzorg is journalist, presentator van Kassa en programmamaker. Haar documentaire Echo’s van de Dam – 5 jaar na Black Lives Matter werd genomineerd voor een Gouden Kalf. Eerder maakte zij de serie Alles is Famiri, een persoonlijke zoektocht over Suriname.

Tahrim Ramdjan uit Amsterdam is journalist, schrijver en spreker. Hij is afgestudeerd jurist in staats- en bestuursrecht en werkt als verslaggever en coördinator opinie voor Het Parool.

Nordin Ghouddani is journalist en televisiemaker. Hij is de oprichter en presentator van Mocro Inside en vervult de rol van sportredacteur bij Tijd voor MAX. Als co-auteur van het boek Marokkaanse Trots en kenner van (internationaal) voetbal, weet hij sport en maatschappij naadloos met elkaar te verbinden.

Tanja Jadnanansing was tot voor kort voorzitter van het stadsdeel Amsterdam Zuidoost. Van 2010-2016 was ze Tweede Kamerlid voor de PvdA. Daarna werkte zij als programmamanager Strategie en Externe betrekkingen op het Albeda College in Rotterdam. Eerder was ze diversiteitsmanager bij de Nederlandse Publieke Omroep, adviseur jongeren bij de NOS en presentator en programmamaker bij Multiculturele Televisie Nederland en de omroep Organisatie Hindoe Media.

LAKSHMI is een songwriter en zangeres die activisme, persoonlijke groei en liefde vangt in dromerige, gelaagde songs. Naast haar muzikale werk is LAKSHMI actief als pleitbezorger voor meisjesrechten en klimaat- en dierenactivisme. Als ambassadeur van de VN en Plan International spreekt ze zich uit tegen ongelijkheid en seksueel geweld, en verbindt ze klimaatverandering aan vrouwen- en meisjesrechten. Op 28 augustus 2026 verscheen haar derde album Here, I Am, Alone with You. Vanaf oktober 2026 brengt ze het album naar het theater tijdens een tour langs ruim twintig theaters door heel Nederland.

Programmamaker: Anne Grietje Franssen

Moderator: Amber Kortzorg

In samenwerking met: De Correspondent

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Hevige krampen, extreme vermoeidheid of nauwelijks kunnen lopen: wie een baarmoeder heeft, krijgt al vroeg de boodschap dat pijn ‘erbij hoort’. Mede daardoor blijven baarmoeder- en hormoongerelateerde aandoeningen lang onopgemerkt. Waarom worden deze klachten zo vaak gebagatelliseerd? 

Het duurt gemiddeld zeven jaar voordat de diagnose endometriose wordt gesteld, terwijl naar schatting één op de tien vrouwen en andere mensen met een baarmoeder met deze aandoening leeft. Ook voormalig Europarlementariër Samira Rafaela liep jarenlang rond met klachten die steeds erger werden. Pas toen er bij toeval vleesbomen werden ontdekt, bleek dat de hevige pijn die ze ervaarde niet ‘normaal’ was. Ze schreef daarover het boek Lets talk about our bodies, waarin ze pleit voor het doorbreken van het taboe rondom hormoon- en baarmoedergerelateerde aandoeningen. In gesprek over misplaatste schaamte, vooroordelen en medische uitdagingen.

Sprekers

Judith Huirne is hoogleraar gynaecologie bij Amsterdam UMC. Hier behandelt zij vrouwen met menstruatiestoornissen, myomen, adenomyose en anatomische afwijkingen van de baarmoeder. In 2016 is in het AmsterdamUMC het Uterine repair center opgericht. Hier worden veel vrouwen gezien met problemen van de baarmoeder of menstruatieproblemen.

Monique Steegers is anesthesioloog, pijnspecialist en hoogleraar pijn- en palliatieve geneeskunde in het Amsterdam UMC. In De pijnparadox (2026) onderzoekt ze waarom pijn bij vrouwen zo vaak onbegrepen blijft. Ze ontrafelt hoe pijn in het vrouwenlichaam ontstaat en werkt: hoe hormonen, het zenuwstelsel, de genen en het immuunsysteem een rol spelen, waarom pijn anders kan worden ervaren dan bij mannen, en waarom standaard medische kennis tekortschiet.

Lisa Viktorsson is vakbondsbestuurder en projectleider bij FNV Vrouwen. Ze strijdt voor meer gendergelijkheid op de werkvloer, met bijzondere aandacht voor vrouwengezondheid, gelijke beloning en sociale veiligheid. Door thema’s als menstruatie, overgang, zwangerschap en zwangerschapsdiscriminatie zichtbaar te maken, agendeert zij gezondheid als arbeidsvoorwaarde.

Samira Rafaela maakt zich als voormalig Europarlementariër, internationaal spreker en adviseur hard voor betere vrouwen-gezondheid. Daarnaast deed ze als gastonderzoeker aan Cornell University in de VS onderzoek naar de genderloonkloof.

Evelien van Diemen spreekt namens Hoofdpijn Alliantie, een samenwerkingsverband van organisaties die zich bezighouden met ernstige hoofdpijn. Het doel is om de hoofdpijnzorg te verbeteren en de kennis over ernstige hoofdpijn te vergroten.

Programmamaker: Rokhaya Seck

Mede mogelijk gemaakt door: AbbVie

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Georgia is a country that stands at a crossroads. Will it choose closer integration with the European Union, as a large share of the population desires? Or will it deepen its relationship with Putin’s Russia, as the country’s oligarchic elite prefers? In conversation with Hans Gutbrod.

Recent Georgian history offers important lessons about developments affecting all of Europe. In many ways, Georgia served as Putin’s testing ground, foreshadowing the events that would later unfold in Ukraine. After the Caucasus nation chose a pro-European course, Putin launched a war against Georgia. To this day, Russia continues to occupy part of the country.

The current Georgian government has adopted a pro-Russian stance, with the wealthy oligarch Bidzina Ivanishvili playing a powerful behind-the-scenes role. Despite massive public protests, the government pushed through the so-called ‘foreign agents’ law, modeled on Russian legislation. Critics fear this marks the beginning of a broader effort to silence independent media and opposition movements.

With political scholar Hans Gutbrod, we speak about the future of Georgia, and what that implies for the wider region and Europe. Will Georgia ultimately slide into oligarchic rule, or will the country, still an official candidate for EU membership, find its place in Europe?

About Hans Gutbrod

Hans Gutbrod is a German-born academic and consultant in policy research. He has been working in the Caucasus region since 1999 and currently is a professor at Tbilisi’s Ilia State University. His recent book Ethics of Political Commemoration: Towards a New Paradigm (with David Wood, 2023) proposes that the just war tradition can help to order public debates on remembrance.

Programme editor: Yoeri Albrecht

Supported by: Vfonds

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Vrouwen worden voortdurend beoordeeld op hun uiterlijk. Van sociale media tot de werkvloer, van reclame tot populaire cultuur: overal bestaan impliciete en expliciete verwachtingen over hoe een vrouw eruit zou moeten zien, zich zou moeten gedragen en welke ruimte zij mag innemen. Samen met theatermaker Naomi Velissariou, essayist en literatuurcriticus bij De Groene Amsterdammer Marja Pruis en theatermaker, actrice en zangeres Meral Polat onderzoeken we wat die voortdurende blik op vrouwen doet met de manier waarop vrouwen zich door de wereld bewegen.

Deze avond onderzoeken we hoe ideeën over schoonheid, leeftijd, seksualiteit en vrouwelijkheid worden gevormd en in stand gehouden. Wie bepaalt wat aantrekkelijk, wenselijk of acceptabel is? Welke rol spelen media, commerciële belangen en sociale normen? En wat gebeurt er met vrouwen die niet aan die verwachtingen voldoen – of ervoor kiezen zich eraan te onttrekken?

Het gesprek vindt plaats naar aanleiding van SEXODUS, de nieuwe voorstelling van Naomi Velissariou. In deze fysieke onewomanshow onderzoekt zij hoe het vrouwenlichaam wordt gevormd door maatschappelijke verwachtingen en gaat zij de strijd aan met een systeem dat vrouwelijke waarde blijft koppelen aan uiterlijk en aantrekkelijkheid.

Een gesprek over vrouwelijkheid, zichtbaarheid, verzet en de vrijheid om jezelf te definiëren buiten de blik van anderen.

Programmamaker: Rosalie Dielesen

In samenwerking met: Theater Utrecht

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

In zijn nieuwste boek, Staat van verbeelding, maakt Lodewijk van Oord een historische reis door Palestina en Israël. In gesprek met schrijver en essayist Lodewijk van Oord.

Lodewijk van Oord (1977) is schrijver en essayist. In 2014 debuteerde hij met zijn roman Albrecht en wij. Afgelopen jaar verscheen van zijn hand Protesteren voor beginners, een geschiedenis van vreedzaam protest. In zijn nieuwste boek, Staat van verbeelding, maakt Van Oord een historische reis door Palestina en Israël en gaat hij op zoek de naar de feiten en fabels die het langdurige conflict in het Midden-Oosten voortdrijven.

Plein Publiek is een reeks verdiepende interviews met toonaangevende makers, geselecteerd door onze eigen programmamakers. Verwacht intieme gesprekken met uitzonderlijke stemmen die je aan het denken zetten.

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Hoe heeft het feminisme het moederschap vormgegeven? En hoe wordt de moeder-dochter-relatie in de literatuur verbeeld? In gesprek met en over schrijvende moeders en dochters.

Het moederschap is een persoonlijke ervaring én een patriarchaal instituut, zo analyseerde de Amerikaanse feminist en dichter Adrienne Rich. Deze avond onderzoeken we hoe het feminisme het moederschap opnieuw heeft vormgegeven. Welke rol spelen verwachtingen rond autonomie en vrouwenemancipatie daarin? Zijn moeders en dochters uit elkaar gedreven? En hoe wordt in de literatuur over moeders en dochters geschreven?

Acht3

Aanleiding voor deze avond is de nieuwe reeks acht3 van uitgeverij Nijgh & Van Ditmar, een serie vrouwelijke egodocumenten die verwijst naar 8 maart, Internationale Vrouwendag. In de eerste twee boeken uit de reeks richten Lotte Houwink ten Cate en Yolanda Entius zich op de relatie tussen moeders en dochters. 

Historicus Lotte Houwink ten Cate schreef een nieuw essay bij Moederschap en dochterschap van de Amerikaanse feministische klassieker Adrienne Rich. Yolanda Entius schreef PS Brief aan mijn moeder, een literaire brief aan haar moeder over hoe zij zich rondom haar moeders sterfbed geroepen voelt de rol als dochter weer op te maken, na jaren buitengesloten te zijn.

Over de sprekers

Yolanda Entius is schrijver, regisseur, actrice en scenarioschrijver. In 2005 debuteerde ze met de roman Rakelings waarvoor ze de Selexyz Debuutprijs kreeg. Haar boek Het kabinet van de familie Staal werd genomineerd voor de Opzij Literatuurprijs 2012. In 2017 verscheen Abdoel en Akil over de weerslag van verkrachting op vrouwenlevens.

Rosalie Dielesen is programmamaker en journalist bij De Balie en schrijver. Ze debuteerde dit jaar met Je Moeder (Zwartjes & Labovic), daarin beschrijft ze hoe hoofdpersoon Rosalie heeft geleerd te voelen hoe ze om haar moeder heen beweegt: wanneer ze haar moet wekken, wanneer ze haar met rust laat, hoe ze de lieve vrede bewaart en vooral – hoe ze niet tot last is. Dan, op een dag, vertrekt haar moeder.

Sophie Visser (1988) is redacteur en schrijver. Zij is sinds 2014 werkzaam in het boekenvak en werkt freelance als vertaler en redacteur voor uitgeverijen, auteurs en de Volkskrant. In 2025 debuteerde ze met haar roman De eerste. 

Nisrine Mbarki Ben Ayad is sinds februari Dichter der Nederlanden. Haar werk omvat poëzie, fictie, theater, vertalingen en literaire programma’s. Geworteld in het Nederlands, Arabisch en Tamazight, en vloeiend in Engels en Frans, opereert ze in diverse literaire contexten. In 2022 debuteerde zij met haar poëziebundel oeverloos, de bundel werd genomineerd voor de C. Buddingh’-prijs en voor de Herman de Coninckprijs. In 2025 verscheen haar debuutroman Kookpunt.

Lotte Houwink ten Cate is historicus gespecialiseerd in de sociale en politieke geschiedenis van West-Europa. Ze promoveerde op de feministische tweede golf en seksuele ethiek aan Columbia University in New York, en is Past & Present Fellow aan het Institute of Historical Research in Londen. Ze schreef De mythe van het kerngezin (Uitgeverij Pluim).

Mensje van Keulen (1946, Den Haag) debuteerde op jonge leeftijd met de inmiddels klassieke roman Bleekers zomer. Sindsdien schreef ze romans, verhalen, gedichten, dagboeken en jeugdboeken, vielen haar nominaties op long- en shortlists te beurt en ontving ze voor haar oeuvre de Annie Romeinprijs, de Charlotte Köhlerprijs en de Constantijn Huygensprijs. Voor haar verhalenbundel Ik moet u echt iets zeggen won ze de J.M.A. Biesheuvelprijs.

Sophia Blyden is schrijver, dichter, host en studeerde Moderne Nederlandse Letterkunde in Leiden. In haar teksten onderzoekt ze thema’s als machtsverhoudingen, de vrouwelijke identiteit en de grens tussen feit en fictie. Ze werkt als programmeur voor Oerol, is host bij Mensen Zeggen Dingen en redacteur voor literair tijdschrift Tirade en poëzietijdschrift Awater. Haar debuutbundel Dobberen verscheen in september 2024 bij Uitgeverij Querido. Momenteel werkt ze aan haar romandebuut.

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Trekt de politiek narcisten aan of vinden wij, het volk, narcisten aantrekkelijk? Samen met psycholoog Jan Derksen onderzoeken we de relatie tussen narcisme en macht.

Wereldwijd zien we een opkomst van de showman-politicus. Macho is aan de macht in de Verenigde Staten, Rusland, Argentinië. Dichter bij huis heeft Geert Wilders de politiek anderhalf jaar om hem laten draaien en voelt ‘wellness-rechts’ zich aangetrokken tot de FvD.           

In een wereld waarin instituties afbrokkelen, individualisme hoogtij viert en zelfverwezenlijking de heilige graal is, gaan gemeenschapszin en solidariteit als eerste verloren, zo analyseerde Christopher Lasch in 1979 al in De cultuur van het narcisme. Zo bezien zijn narcistische politici vooral een symptoom van een samenleving zonder kompas.

Hoogleraar klinische psychologie Jan Derksen richt de blik daarom nadrukkelijk op de burger. Die is afgelopen decennia narcistischer geworden, stelt hij. Trump, Milei en Wilders zijn daar simpelweg het gevolg van. Samen met hoogleraar klinische psychologie Jan Derksen, hoogleraar politieke psychologie Gijs Schumacher en filosoof en journalist Lena Bril onderzoeken we de relatie tussen narcisme en politiek. Zijn de narcisten aan de macht? En welke spiegel houdt ons dat voor?

Programmamaker: Dirk Struik

Moderator: Rokhaya Seck

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

In recent years, Russia has systematically dismantled institutions that preserve histories and memories challenging the official state narrative. This evening brings together a Nobel Peace Prize Laureate, scholars of memory, human rights advocates and artists to explore the mechanisms behind both erasure and remembrance.

How can the past be preserved when a regime seeks to suppress it? Why does collective memory matter? And what role can artists, researchers and civil society play in resisting historical erasure?

The systematic destruction of historical memory has become one of the defining characteristics of contemporary Russia. The past year alone has provided striking examples. The Gulag History Museum in Moscow—one of the country’s most important institutions documenting Soviet political repression—was forced to close. Memorial, one of Russia’s oldest human rights organisations dedicated to documenting state violence and preserving historical memory, was designated an extremist organisation. Neither institution was punished for promoting violence, but for remembering it.

Artists Against the Kremlin: Memory Remains

The exhibition Artists Against the Kremlin: Memory Remains, which was on view at De Balie in the summer of 2026, is itself an act of remembrance. Through the work of artists forced into exile, silenced or persecuted, it preserves stories of resistance and ensures they remain part of our shared history. The participating artists and curators refuse to forget—and refuse silence—often at great personal risk.

Programme editor: Anne Grietje Franssen

Moderator: Yoeri Albrecht

In collaboration with: Prometheus Amplifying Values

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Who was Anne Frank as a historical person, and how does her life relate to the global icon she has become? Ruth Franklin speaks with Arnon Grunberg on her book The Many Lives of Anne Frank. 

Anne Frank’s diary has come to represent a universal message against hatred and prejudice. Meanwhile, her image has been drawn into widely differing and sometimes controversial political contexts, including comparisons between Jewish suffering during the Holocaust and Palestinian suffering in Gaza today. What is lost when Anne becomes a symbol for many causes at once? How do we balance the universal power of her words with the historical reality of her life as a Jewish girl targeted for extermination by the Nazis? 

A conversation about how Anne Frank has been understood, misunderstood, and continually reinterpreted since the publication of her diary. How has her legacy been reshaped in an increasingly divided world, and what does it mean for a life to become a moral symbol?

Ruth Franklin is a book critic and former editor at The New Republic. Her biography Shirley Jackson: A Rather Haunted Life (2016) won the National Book Critics Circle Award and was named one of the year’s best nonfiction books by The New York Times, Time, and NPR, among others. Her writing appears in The New Yorker, The New York Times Book Review, The New York Review of Books, and Harper’s. Franklin has received several major fellowships and awards, including a Guggenheim Fellowship. Her earlier book, A Thousand Darknesses (2011), was a finalist for the Sami Rohr Prize for Jewish Literature.

Yael van der Wouden is a writer and lecturer in creative writing and storytelling. She made her debut in 2024 with her novel The Safekeep, which was translated into Dutch as De Bewaring. The novel won the Women’s Prize for Fiction in 2025 and was shortlisted for the Booker Prize in 2024. In 2018, she wrote the essay On (Not) Reading Anne Frank, about growing up Jewish in the Netherlands, which was named on the list of Best American Essays. She is currently working on her second novel, about control, separation, and the closure of the Zuiderzee.

Programme editor: Britt van Rossum

Moderator: Arnon Grunberg

In collaboration with: Prometheus

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Er zijn steeds minder sociale advocaten om burgers door Nederland procedureland te loodsen. Bij wie kun je nog terecht als je in conflict komt met de overheid, zoals talloze burgers overkwam in bijvoorbeeld de Toeslagenaffaire?

Wie in de knel komt met de overheid – zoals velen bijvoorbeeld overkwam in de Toeslagenaffaire – is al snel aangewezen op de sociale advocatuur. Maar terwijl het regelwoud van de overheid steeds ingewikkelder wordt, krimpt het aantal sociale advocaten dat daar tegenwicht aan biedt. Vooral buiten de Randstad is het steeds moeilijker om rechtszekerheid voor iedereen te garanderen. Vanwege tijdgebrek worden vooral de complexe – en dus tijdrovende – zaken afgewezen. Schrijnend, want daar is fatsoenlijke rechtsbijstand het hardst nodig. 

Per 2026 is er 30 miljoen extra beschikbaar voor de sociale advocatuur. Maar is dat voldoende? Hoe moet dit worden verdeeld? En zorgt dit voor meer menselijkheid in juridische hulpverlening? In gesprek over de problemen in de sociale advocatuur met algemeen deken en sociaal advocaat Sanne van Oers, aanjager sociale advocatuur Nathalie Dijkman, sociaal advocaat Rosalie Meinen, Oud-Kamerlid SP Michiel van Nispen en Tweede Kamerlid PRO Fatihya Abdi.

Programmamaker: Veronica Baas

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

‘Investigating had never been more dangerous.’ That is the conclusion drawn by journalistic platform Forbidden Stories from its survey of threatened journalists. A conversation with founder Laurent Richard about the worsening state of global press freedom.

This spring, the World Press Freedom Index was published for the 25th time. Press freedom worldwide has never been in a worse state in the history of the index. Only a handful of countries, including the Netherlands, score ‘good’.

Forbidden Stories knows how severely journalists can be suppressed. This journalistic platform completes and publishes investigative stories from journalists who have been arrested or killed while doing their work. Reporting on corruption, human rights violations, and organised crime in particular can put journalists in serious danger.

According to Forbidden Stories, it is not so much NGOs or lawsuits that are feared, but investigative stories that bring the truth to light. Hence their statement: ‘When people try to silence a story, make it louder.’

In conversation with Laurent Richard about world press freedom and the power of investigative journalism.

Programme editor: Yoeri Albrecht

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Schrijver Christiaan Weijts vergelijkt het in zijn nieuwe essaybundel met flaneren: essayeren is als dralen, als slenteren, als drentelen. Onderzoekend, onzeker, onvast, in een tijdperk dat barst van stelligheden en vraagt om productiviteit. Deze avond duiken we in het essaygenre en flaneren we ons een aarzelende weg naar voorzichtige antwoorden over de staat en de toekomst van het essay.

Het genre lijkt aan populariteit te winnen. Is het de aandachtsspanne van de lezer – die iets langers wil dan een column, maar iets korters dan een boek? Is het het onderzoekende karakter? Is het de aanbidding van de schrijver, van de intellectueel – lezen we graag over diens leven en denkwijzen? Of imiteren we vooral gretig de Amerikaanse voorhoede? Wat zegt het essay over onze behoeften, onze verlangens?

En wat maakt het essay eigenlijk een essay? Waarin verschilt het van, bijvoorbeeld, een pamflet, of memoires, of andere non-fictie? Is het essay elitair? Noemen we een essay dat niet door een veronderstelde intellectueel geschreven is ook een essay, of heet het dan een reportage, een longread, een verhaal?

Deze avond duiken we in het essaygenre van Montaigne tot The New Yorker en flaneren we ons een aarzelende weg naar voorzichtige antwoorden over de staat en de toekomst van het essay.

Over de sprekers

Christiaan Weijts is naast schrijver ook essayist, columnist en criticus. Hij publiceert op regelmatige basis in NRC en De Groene Amsterdammer. In 2006 verscheen zijn veelgeprezen debuut Art. 285b., waarmee hij in 2006 de Anton Wachterprijs en in 2008 het Gouden Ezelsoor won. Daarna schreef hij succesvolle en meervoudig bekroonde romans als Via Cappello 23, Euforie en Het valse seizoen. Deze maand verschijnt de essaybundel Flaneren kun je leren.

Joost de Vries is de chef van het katern Zondag van de Volkskrant. De Vries schreef onder andere de romans Clausewitz en De republiek (bekroond met de Gouden Boekenuil). Ook maakt hij de literatuurpodcast Boeken FM. Voor zijn gehele oeuvre ontving hij in 2023 de Frans Kellendonkprijs. In 2024 kwam zijn meeste recente boek Hogere Machten uit.

Marian Donner is filosoof en schrijver. In 2019 publiceerde ze het Zelfverwoestingsboek: een oproep om de teugels te laten vieren. Het pamflet werd lovend ontvangen en is inmiddels in verschillende talen uitgebracht. In 2024 verscheen haar non-fictieboek Rooksignalen, een hoofdkussenboek dat genomineerd werd voor de Jan Hanlo Essayprijs. Ze heeft een column over media in de Groene en schrijft essays voor De Volkskrant en het NRC.

Arjen van Veelen is schrijver van onder meer de bekroonde roman Aantekeningen over het verplaatsen van obelisken en van de non-fictiebestsellers Amerikanen lopen niet en Rotterdam. Hij publiceert regelmatig essays in o.a. NRC. Arjen studeerde klassieke talen en journalistiek in Leiden. Hij werkte als docent Grieks en Latijn in Rotterdam en als Amerika-correspondent.

Programmamaker: Anne Grietje Franssen

In samenwerking met: De Arbeiderspers

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Etty Hillesum werd postuum beroemd met de publicatie van haar oorlogsdagboek onder de titel Het verstoorde leven. Hierin doet ze verslag van het leven als Jood onder de nazi-bezetting. Hoe onderdrukt dat leven ook werd, in haar denken bleef Hillesum vrij.

Vanaf 1941 hield Etty Hillesum een dagboek bij over haar leven tijdens de Duitse bezetting. De Joodse Hillesum besloot niet onder te duiken, maar ‘het lot van haar volk te delen’. Ze werkte als sociaal werker in kamp Westerbork en wordt uiteindelijk op haar 29e naar Auschwitz afgevoerd, waar ze wordt vermoord. In 1981 verschijnt een bloemlezing uit haar dagboeken onder de titel Het verstoorde leven. Een uniek document van de Jodenvervolging in Nederland, die Hillesum internationaal op de kaart zette.

Tijdens haar leven onbekend, maar postuum een publiek intellectueel. Wat voor innerlijke ontwikkelingen maakte Hillesum door tijdens haar leven, hoe vormde zich haar spirituele bewustzijn, en hoe resoneren de ideeën van Etty Hillesum vandaag de dag?

In gesprek met essayist en schrijver Marja Pruis, filosoof en publicist Welmoed Vlieger en Lid Raad van Toezicht Etty Hillesum Centrum Harm Wesselink.

Programmamaker: Veronica Baas

In samenwerking met: De Groene Amsterdammer

Mogelijk gemaakt door: Vfonds

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Might psychoanalysis, so often dismissed as speculative or outdated, still offer one of the most profound ways of understanding mental suffering? What happens when Freud meets modern neuroscience? Can the unconscious be studied through the brain?

Who still lies on the couch? Once, psychoanalysis was a widely recognized and popular form of therapy. But this pioneering therapy developed by Sigmund Freud at the end of the nineteenth century, is now often regarded with suspicion by modern science, or even considered outdated: unproven, inefficient, and expensive. More solution-focused forms of treatment, such as cognitive behavioral therapy and medication, have displaced the talking sessions of psychoanalysis.

But did we perhaps dismiss psychoanalysis too quickly? According to South African neuropsychologist Mark Solms, the answer is yes. More than any other form of therapy, psychoanalysis approaches human experience as something greater than brain activity alone, and mental well-being as more than merely the chemistry of the brain that can be altered with a pill. At the same time, evidence from neuropsychology itself suggests that psychoanalysis can have positive and lasting effects, Solms argues in his new book, The Only Cure.

Psychiatrist Damian Denys will engage in conversation with Solms: was Freud right all along?

Mark Solms is an globally acclaimed psychoanalyst and neuropsychologist, known for the integration of contemporary neuroscience with psychoanalytic methods and theories, and for his discovery of the forebrain mechanisms of dreaming. He is the Director of Neuropsychology at the University of Cape Town and Groote Schuur Hospital, the Science Director of the American Psychoanalytic Association, and the Co-Chair of the International Neuropsychoanalysis Society.

Damiaan Denys is professor of psychiatry at the University of Amsterdam and Amsterdam UMC. His work brings together clinical psychiatry, philosophy and neuroscience. Denys pioneered the development and resarch of deep brain stimulation for psychiatric disorders. As a psychiatrist, philosopher and psychotherapist, he is known for exploring mental suffering not only as a clinical phenomenon, but also as an existential, cultural and philosophical question. He currently leads the Lemon Tree center, an interdicisplinary center for psychiatry, philosophy and psychotherapy at the UVA.

Programme editor: Anne Grietje Franssen

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

How does a society move forward after atrocity? After war? Genocide? Now that president Trump has established a ‘Board of Peace,’ in which reconstruction appears to be approached primarily as a real-estate deal, we examine the politics of peace.

Linda Kinstler (journalist for The Economist and a scholar at Harvard University) argues that in peace building, there should be space for ‘oblivion’, a collective process of forgiveness and forgetting. A process of pardoning. Not to let people off the hook, but rather to acknowledge their guilt in a meaningful way. Because: ‘a pardon confirms the crime.’

How have acts of oblivion helped humankind move on since Roman times? What, for instance, was ‘forgotten’ in post-Nazi Germany? Is oblivion still possible in a digital age in which everything is documented? And how is oblivion different from simply ignoring the past and start building a ‘riviera of the Middle East’, as Trump is intending?

Speakers: Author, reporter and former Russia correspondent Olaf Koens, Assistant professor in International History at Utrecht University Iva Vukušić and Co-Founder and Research Director of the Amsterdam School for Heritage, Memory and Material Culture AHM Ihab Saloul.

Programme editor: Senna Felius

Supported by: Vfonds

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

In a world marked by war, geopolitical rivalry and shrinking civic space, what is the future of human rights? How can international human rights norms remain credible when they are increasingly contested or violated? And what can be done to safeguard human dignity and the international rule-based order? Nadia Moussaid engages in conversation with Volker Türk.

United Nations High Commissioner for Human Rights Volker Türk will reflect on the state of human rights worldwide, the importance of the international human rights architecture embodied in the United Nations system, and the pressures posed by conflict, climate change, digital technologies and increasing polarization.

About: Türk is the current United Nations High Commissioner for Human Rights. He took up his official functions as High Commissioner on 17 October 2022. He has devoted his long and distinguished career to advancing universal human rights, notably the international protection of some of the world’s most vulnerable people – refugees and stateless persons.

Prior to this, Mr. Türk was the Under-Secretary-General for Policy in the Executive Office of the United Nations Secretary-General where he coordinated global policy work. He also ensured UN system-wide coordination in the follow-up to the Secretary-General’s “Call to Action for Human Rights” and his report, Our Common Agenda, which sets out a vision to tackle the world’s interconnected challenges on foundations of trust, solidarity and human rights. He previously served as Assistant Secretary-General for Strategic Coordination in the Executive Office of the Secretary-General (2019-2021).

Programme editor: Dirk Struik

In cooperation with: Ministry of Foreign Affairs and OHCHR

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

In deze editie van Kennismakers richten we de blik op verborgen dakloosheid. Met name onder jongeren, vrouwen en arbeidsmigranten neemt het aantal thuislozen toe. Hoe kan het dat zoveel mensen zich in zo’n kwetsbare woonsituatie bevinden?

Een jongere die bij vrienden op de bank slaapt, een vrouw die met haar kind op een camping verblijft, een gescheiden vader die in zijn auto woont: Nederland kent een aanzienlijke groep ‘verborgen’ daklozen. Mensen die niet op straat leven, maar ook geen vaste verblijfplaats hebben. Met name onder jongeren, vrouwen en arbeidsmigranten neemt het aantal thuislozen toe. Tegen de beeldvorming in hebben zij doorgaans geen psychische of verslavingsproblemen. Een op de zeven daklozen is zelfs minderjarig.

Niet alleen zijn zij niet zichtbaar in het straatbeeld, ze blijven ook buiten de officiële cijfers. Het CBS doet melding van 33 duizend dak- en thuisloze mensen in Nederland. Maar de recente Ethos-telling, die ook de verborgen dakloosheid in kaart bracht, telde al meer dan 36 duizend daklozen in slechts 124 gemeenten.

In deze editie van Kennismakers richten we de blik op verborgen dakloosheid. Hoe kan het dat zoveel mensen zich in zo’n kwetsbare woonsituatie bevinden? Wie zijn deze mensen? En hoe maak je beleid voor mensen die buiten beeld blijven?

Sprekers: Senior onderzoeker at HVO Querido en Hogeschool Utrecht Max Huber, Wethouder Wonen, Zorg en Bestuurlijke vernieuwing in Den Bosch Pieter Paul Slikker, fotograaf Peter van Beek en ervaringsdeskundige Pieter

Programmamaker: Sylvia Vegter

Moderator: Syb Faes

In samenwerking met: Regieorgaan Sia

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

How do you report on a closed dictatorship with an oppressed yet defiant population? Journalist Nilo Tabrizy is an open-source investigative reporter who covers Iran.

For Western media, it is almost impossible to provide an accurate picture of what is happening in Iran. One of the most reliable methods to do so is through open-source reporting, which uses publicly available data to reconstruct events and verify facts. Nilo Tabrizy previously did this work for The New York Times and The Washington Post. Among other investigations, she reported on the missile strike on an Iranian girls’ school at the start of the war, in which about 165 students were killed. She recently received an Emmy for a documentary in collaboration with Bellingcat investigating the impact of the air strikes on the Iranian nuclear programme. How do you conduct data-driven investigations in a country notorious for internet blackouts?

Earlier, Tabrizy covered the Woman, Life, Freedom movement demonstrations that erupted in Iran in 2022 after the death of Mahsa Jîna Amini. About these events, Tabrizy co-wrote the book For the Sun After Long Nights with Fatemeh Jamalpour, who is an Iranian feminist journalist, author, and former newspaper reporter. She is known for her reporting on women’s rights, human rights, and social issues in Iran. She previously worked for the reformist Iranian newspaper Shargh and later contributed to international outlets including BBC World News, The Sunday Times, The Paris Review, and Los Angeles Times.

The Dutch translation of their book, Zusters in Iran (Zwartjes & Labovic), was recently published. In conversation with Nilo Tabrizy, Mina Etemad and Beri Shalmashi, we discuss the ongoing war in Iran, the recent round of protests in the country and what it means to report on a country that both journalists fled.

Programme editor: Senna Felius

In collaboration with: Zwartjes & Labović

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Via het verhaal van een jonge vrouw die steun zoekt bij een fictieve versie van Emma Watson, verkent Caro Derkx thema’s als volwassenwording, het zoeken naar je plek in de wereld en het verlangen naar echte verbinding. Mijn onwaarschijnlijke vriendschap met Emma Watson, is Derkx’ debuutroman. Programmamaker Rosalie Dielesen gaat met haar in gesprek.

Hoe representeer je een generatie? Hoe vang je ervaringen van vervreemding en verbondenheid in taal? En welke invloed heeft het theater op het schrijven van Derkx? 

Caro Derkx (1995) is actrice en theatermaker. Ze was te zien in Rundfunk en Nieuwe Buren en speelde in 2025 de hoofdrol in de horrorfilm Vleesdag. Ze maakte de voorstellingen Me, Myself and Sir Roger Scruton en Emma Watson – The Play, en met Wilfried de Jong schreef en speelde ze Haar in de Wind. Ze is co-host van de feministische podcast Wolf.

Plein Publiek is een reeks verdiepende interviews met toonaangevende makers, geselecteerd door onze eigen programmamakers. Verwacht intieme gesprekken met uitzonderlijke stemmen die je aan het denken zetten.

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Van skincare-routine tot Ozempic: in deze editie van Techdenkers onderzoeken we hoe schoonheidsidealen nauw verweven zijn met met macht, economie en technologie.

Gladder! Dunner! Jonger! Beautyvlogs op Instagram en TikTok tonen beelden die niet alleen inspireren, maar ook disciplineren. Zelfs kinderen raken vertrouwd met skincare-routines en anti-agingproducten, nog voordat er iets te ‘corrigeren’ valt. We leven in een technologische samenleving waarin het lichaam steeds meer een project wordt: iets om te meten en te verbeteren. Maar hoe nieuw is dat?

In deze editie van Techdenkers, naar aanleiding van het essay van Tatjana Almuli, Tot lijf gemaakt, duiken we in de geschiedenis van het lichaam en onderzoeken we hoe schoonheidsidealen samenhangen met macht, economie en technologie. We bespreken waarom juist in tijden van onzekerheid de druk op het uiterlijk toeneemt, en wat er op het spel staat wanneer ingrepen en medicatie zoals Ozempic worden geframed als persoonlijke keuze of zelfs als noodzakelijke ‘zelfzorg.’

Sprekers: Tatjana Almuli, Liesbeth Woertman, Dean Bowen, Ayla Çekin Satijn en Linda Duits

Programmamaker: Rosalie Dielesen

De serie Techdenkers wordt inhoudelijk verzorgd en uitgezonden door De Balie en is onderdeel van onze partnership met Adyen.

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

From ultras to oligarchs: as the World Cup in North America kicks off, we explore the politics of football. How the game is used and abused as a tool of power and prestige, but also functions as a stage for resistance and representation.

Football and politics go hand in hand. That became clear once again this past year when FIFA presented a ‘Peace Prize’ to U.S. President Donald Trump for his ‘exceptional and extraordinary actions for peace’: corruption captured in a single image.

But football is not just the billion-dollar business of oligarchs and sheikhs. The politics of football can also be seen in the demonstrations against Turkish President Erdoğan led by supporters of Beşiktaş J.K., the role of Cairo hooligans from Al Ahly SC during the Arab Spring or in the Irish national football team as symbol of Irish independence. 

During this programme, we explore the football pitch as a stage for resistance and representation. How do governments use the game to project power and prestige? Where do players, fans, and activists push back, and how does football relate to anti-colonial struggles past and present? What does the World Cup reveal about the relationship between sport, nation states, and resistance today? With Award winning journalist on football, culture and politics James Montague, Assistant professor Italian, history, literature and football at UvA Elio Baldi and author Abdelkader Benali.

Programme editor: Senna Felius

Moderator: Koen Snijders

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

De nieuwe musical Aletta, over de eerste aan de universiteit afgestudeerde vrouwelijke arts in Nederland, is een hit. Hoe schrijf je een humoristische voorstelling over vrouwenrechten, Thorbecke en pessarium als voorbehoedsmiddel? 

Programmamaker Sylvia Vegter gaat in gesprek met scenarioschrijver Maud Wiemeijer, de vrouw achter zowel Aletta de musical als de hitserie Anne+. Van fanfiction tot bekroond scenariowerk: hoe combineer je luchtigheid met maatschappelijke thema’s? En waarom is het juist in deze tijd zo belangrijk om over vrouwenrechten te blijven vertellen?

Plein Publiek is een reeks verdiepende interviews met toonaangevende makers, geselecteerd door onze eigen programmamakers. Verwacht intieme gesprekken met uitzonderlijke stemmen die je aan het denken zetten.

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Over tien jaar staan er vier nieuwe kerncentrales in Nederland, tenminste als het aan het kabinet ligt. Twee grote en twee kleine. Kosten: rond de twintig tot dertig miljard euro. Dit jaar moet de knoop worden doorgehakt waar die centrales komen te staan. Deze editie van Onder hoogspanning onderzoeken we de beloftes en risico’s van kernenergie.

De politieke discussie over kernenergie is de afgelopen jaren in een stroomversnelling geraakt. Principiële bezwaren zijn minder luid geworden en de voordelen van kernenergie wegen steeds zwaarder: kernenergie pompt geen CO₂ de lucht in, is een stabiele bron van energie en vergroot de energie-onafhankelijkheid in een wereld op tilt. 

Dat neemt niet weg dat kernenergie nog altijd met vele vragen omgeven is en dat die vier kernreactors er nog lang niet staan. In deze editie van Onder hoogspanning onderzoeken we de beloftes en risico’s van kernenergie, voor de maatschappij en de consument. Waar gaan we die kernreactoren bouwen en welke ruimte offeren we daarvoor op? Wisselen we onze afhankelijkheid van gas niet simpelweg in voor uranium? En hoe groot is de kans dat we miljarden euro’s aan publiek geld investeren in een technologie die over twintig jaar is ingehaald door wind- en zonne-energie? Wie profiteert er überhaupt eigenlijk van al die kerneuro’s?

Sprekers: Peer de Rijk (Public Affairs Milieudefensie, oud-directeur WISE), Behnam Taebi (Hoogleraar Energy & Climate Ethics), Hester van den Bergh (Kwartiermaker maatschappelijke transities, TWINTIG23), Remy Käller (Journalist bij Follow the Money), Sandra Dieleman (Boerin in de Paulinapolder), Laurens Dassen (Volt) en Henk Jumelet (CDA).

Over Onder hoogspanning

Komt er in de toekomst nog 24 uur per dag stroom uit het stopcontact? Rijden we binnenkort allemaal in een Chinese e-auto? De energietransitie is in volle gang en vraagt om fundamentele beslissingen waarachter grote politieke en economische belangen schuilen. In de programmareeks Onder hoogspanning brengen we de drijvende en botsende krachten van de energietransitie naar de oppervlakte. Van overheden, bedrijven tot consumenten: wie zijn de spelers, en wat zijn hun belangen? Wat is er nodig voor een eerlijke energietransitie, en wat is eigenlijk eerlijk?

Mogelijk gemaakt door Vandebron

Programmamaker: Katarina Schul

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Een dichter daalt af door de zeven cirkels van de onderwereld. Met onderweg ontmoetingen met influencers, opiniemakers en politici. Om uiteindelijk oog in oog te staan met de duivel. Tijdens deze bijzondere bijeenkomst wordt het laatste werk van Lieke Marsman, De dichter en de duivel, in zijn geheel voorgedragen door Hanna Bervoets, Lucky Fonz III, Safae el Khannoussi, Lotfi El Hamidi, Nadia de Vries, Dean Bowen en Maarten van der Graaff. 

Deze sprekers zijn door Marsman zelf gevraagd om haar werk voor te dragen. Lieke Marsman zou zelf ook het podium betreden. Woensdag 3 juni is zij overleden aan de gevolgen van kraakbeenkanker. Tijdens deze avond brengen we een ode aan haar poëzie, aan haar vlijmscherpe maatschappijkritiek, aan haar levenslust. Aan Lieke Marsman.

‘Het gaat mij niet om links of rechts,

maar om de vraag: ben je anno 2026 nog in staat

om een gelaagde boodschap te ontvangen,

of reageer je alleen nog maar wanneer iemand

de realiteit voor je platslaat of opklopt?

Daar zit, als ik echt bij mezelf ten rade ga

mijn grootste verdriet. Dat we met kale taal

en rechtlijnige algoritmes een rommelige wereld

hebben gecreëerd, in plaats van andersom:

een wanordelijk gespeld maar helder prachtig paradijs.’

(Fragment uit De dichter en de duivel)

Lieke Marsman (Den Bosch, 1990) debuteerde in 2010 met de dichtbundel Wat ik mijzelf graag voorbehoud en was daarmee in een keer een gevestigde naam in de Nederlandse poëzie. ‘Nadenken over het ondenkbare’, deed Marsman in haar gedichten, zo schreef de jury van de Constantijn Huygens-prijs, die Marsman vorig jaar als jongste laureaat ooit ontving. 

Eerder, in 2018, had ze te horen gekregen dat ze een zeldzame vorm van kraakbeenkanker had. Marsman schreef sindsdien met de dood op de hielen. Hoe dat doodsbesef haar wereldbeeld openbrak beschreef ze in het zeer goed ontvangen Op een andere planeet kunnen ze me redden (2025), waarin ze een lans brak voor geloof in ufo’s en God. 

In de loop der jaren werd haar werk politieker van aard. Toegankelijk, soms met cynische humor schreef ze over de afbraak van de verzorgingsstaat, over een aarde die steeds onleefbaarder wordt – en over de verhullende beleidstaal waarmee hierover in de politiek gesproken wordt. In 2021 werd Marsman, in de coronacrisis, Dichter des Vaderlands, waarbij ze zich voornam om woorden te geven aan de achtergeblevenen en vergetenen.

De dichter en de duivel: Een dichter koopt een huis en komt tot de ontdekking dat haar berging toegang biedt tot een ondergrondse wereld waar mensen in ruil voor kleine stukjes ziel hun zonden afkopen. Terwijl ze steeds verder afdaalt, ontmoet ze influencers, politici, opiniemakers en columnisten. Gelukkig is er zo nu en dan een dichter die soelaas biedt, maar uiteindelijk mondt de reis uit in het onvermijdelijke: ze komt oog in oog met de duivel te staan.

Proloog: Maarten van der Graaff

Hoofdstuk 1: Nadia de Vries

Hoofdstuk 2: Hanna Bervoets

Hoofdstuk 3: Lucky Fonz III

Hoofdstuk 4: Lieke Marsman

Hoofdstuk 5: Dean Bowen

Hoofdstuk 6: Safae el Khannoussi

Hoofdstuk 7: Lotfi El Hamidi

Epiloog: Maarten van der Graaff

In samenwerking met Uitgeverij Pluim

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Hoe werkt moderne propaganda, en waarom is waarheid in oorlog zo kwetsbaar? We gaan in gesprek met o.a. Oekraïense activist en schrijver Vita Kovalenko, over Russische desinformatie en de kracht van verhalen als wapen. 

Sinds de oorlog in Oekraïne voert Rusland in verhevigde mate een informatieoorlog, ook gericht op het Westen. Het Kremlin verspreidt actief narratieven om de inval te rechtvaardigen, westerse steun voor Oekraïne te ondermijnen en verdeeldheid te zaaien. Hoe ver reikt de lange arm van Moskou? En hoe kunnen we ons in Nederland beter weren tegen deze voortdurende stroom van desinformatie?

We gaan in gesprek met politicoloog Victoria Koblenko, journalist Marcia Luyten, desinformatie expert Robert van der Noordaa en schrijver Vita Kovalenko. In haar nieuwe boek, Waarheid onder vuur, beschrijft Kovalenko hoe ze in post-Sovjet-Oekraïne opgroeide in een cultuur van zwijgen. Hoe worden eeuwenoude verhalen en mythes gebruikt als oorlogswapens? Welke patronen hiervan zien we terug in de moderne Russische propaganda? 

Programmamaker: Britt van Rossum

Moderator: Veronica Baas

In samenwerking met: M10Boeken

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Het begrip ‘heks’ leeft nog steeds door in onze cultuur: als scheldwoord om vrouwen op hun plaats te wijzen, als feministisch icoon. Wat zegt dat over hoe we vandaag omgaan met macht, gender en afwijking? In gesprek over hedendaagse hekserij, misogynie en beschuldigingen die nog steeds levens bepalen. Waarom blijft de heks zo’n krachtig concept? 

Welke geschiedenis van misogynie schuilt er achter de term heks? Samen met kunstenaar Raquel van Haver, schrijver Jente Posthuma (auteur van het boek Heks! heks! heks!), Ghanese kunstenaar Ibrahim Mohammed Issah, historicus en schrijver Maartje van der Laak onderzoeken we hoe stereotypen zich in ons collectieve geheugen genesteld hebben en diepe sporen in onze samenleving nalaten.

Beschuldigingen van hekserij hebben in Europa tienduizenden vrouwen het leven gekost. En nog altijd zijn er delen in de wereld waar je als vrouw verstoten kunt worden omdat je voor heks aangezien wordt. In Noord-Ghana leven honderden vrouwen samen in dorpen, nadat ze uit hun gemeenschap verbannen zijn. Vaak omdat er iemand plotseling overleed. Maar soms is een nare droom van een dorpsgenoot al genoeg reden een heksenjacht te beginnen. Kunstenaar Raquel van Haver werkt met deze verstoten vrouwen en Glaslab Titabma samen aan een langlopend kunstproject waarin hun verhalen verteld worden. 

Programmamaker: Britt van Rossum

Moderator: Ianthe Mosselman

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

In gesprek over het meest hartstochtelijke werk uit de wereldliteratuur. Wat maakt dat Wuthering Heights na bijna 180 jaar nog steeds tot nieuwe interpretaties uitnodigt?

Emily Brontë’s Wuthering Heights (1847) geldt al bijna twee eeuwen als een van de meest hartstochtelijke meesterwerken uit de wereldliteratuur. Het verhaal over de destructieve relatie tussen Catherine en Heathcliff blijft een constante bron van inspiratie. Van Kate Bush en Celine Dion tot aan de nieuwste toevoeging: de recente verfilming ‘Wuthering Heights’ door regisseur Emerald Fennel en de soundtrack van Charli XCX. 

Wat maakt dat deze roman na bijna 180 jaar nog steeds tot nieuwe interpretaties uitnodigt? Deze avond gaan we in gesprek over wat het werk van Emily Brontë zo bijzonder maakt. Van Fennells ‘geleirijke’ verfilming tot de originele raamvertelling. Op welke manier beïnvloedt een nieuwe vormgeving ons begrip van de klassieker? En hoe verhoudt de artistieke vrijheid van een maker zich tot het originele werk?

Programmamaker: Katarina Schul

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.