Home | Aflevering
Podcast Luisteren (PodNL)

Koen Wynants - Samenleven Oefenen: De Vergeten Skills van Commons

De Constitutie voor de Commons | Dec 16 2025 | 00:51:44

In de voormalige pastorie in Antwerpen-Noord – een wat vervallen “mini-kasteeltje” naast de Sint-Amanduskerk – werkt Commonslab aan een heel concrete invulling van het commons-gedachtegoed. Het is een plek waar geschiedenis, onderbenutte ruimte en maatschappelijke noden samenkomen, en precies daar experimenteert Koen Wynants met nieuwe vormen van samen stad maken.👤 Koen Wynants vertelt hoe zijn loopbaan volledig in het teken stond van participatie en het verbinden van uiteenlopende stakeholders. Na een verhuis van landelijk Vlaanderen naar Antwerpen zocht hij manieren om actief bij te dragen aan de stad en raakte hij betrokken bij burgercollectieven die de stad gezamenlijk vorm willen geven. De kennismaking in 2017 met de commonsbeweging in Barcelona was een kantelpunt: plots vielen puzzelstukken rond conflicten, organisatie en de relatie met overheden op hun plaats. Een jaar later richtte hij Commonslab op—zonder strak plan, maar met de overtuiging dat experimenteren de beste leerweg is.🎯 De missie van Commonslab is even eenvoudig als radicaal: het eeuwenoude commons-denken opnieuw springlevend maken. Dat betekent mensen informeren over gedeelde hulpbronnen en het belang van zorg en afspraken, maar ook het herleren van verloren sociale vaardigheden. Denk aan 👂 diep luisteren, 🗣️ gedachten durven uitspreken, 🤲 kwetsbaarheid toelaten en 💐 waardering geven om groepen gezond en dynamisch te houden.🛠️ Werken gebeurt al doende. Commonslab start vanuit concrete casussen, zoals 🌱 tuinstraten waar bewoners hun straat vergroenen en zelf beheren, of 💧 regentonnen in de publieke ruimte—ooit verboden, nu zelfs subsidiabel dankzij vasthoudende experimenten. Ook biedt Commonslab vorming in methodieken zoals Sociocratie 3.0, horizontale besluitvorming en verbindende communicatie.💥 Commons vragen structuur. Vrijheid zonder afspraken werkt niet; sociale controle is nodig, maar dan constructief en respectvol. Conflicten komen hard aan omdat mensen met ziel en zaligheid bijdragen. Daarom zijn veiligheid, kwetsbaarheid en waardering cruciaal. En ⏳ tijd: een commons groeit traag, van prille groep naar adolescent, in een wereld die vaak snelheid verwacht.🌍 Crisissen fungeren als katalysator—van Barcelona’s financiële crisis tot corona en de energiecrisis. In zulke momenten worden energiecoöperaties en buurtcollectieven concrete antwoorden. Commonslab kiest bewust voor kleinschaligheid om snel te kunnen schakelen.🔮 Koens hoop komt uit lokale verbinding: buurt- en straatfeesten waar mensen met uiteenlopende achtergronden samenkomen. Daarom werkt hij aan o.a. een 🇧🇪 Belgian Commons Assembly, open commons-fora (ook rond AI), excursies naar historische commonsplekken en sterkere samenwerking over de grens.🎬 Inspiratietip: Honeyland – een poëtische en confronterende film over zorg, grenzen en gedeelde hulpbronnen.Donatie: ⁠https://constitutievoordecommons.nl/steun-ons/⁠Nieuwsbrief: ⁠https://constitutievoordecommons.nl/contact/