Home | Aflevering
Podcast Luisteren (PodNL)

Nathalie van Loon

De Constitutie voor de Commons | Jun 10 2026 | 00:41:17

🎙️ Nathalie van Loon over AmsterDOENIn deze aflevering spreekt Jeroen den Uyl met Nathalie van Loon over de opkomst van commons en hoe gemeenten deze beter kunnen ondersteunen. Nathalie van Loon werkt voor de gemeente Amsterdam als programmamanager AmsterDOEN. 🌱 Wat zijn commons?Commons zijn burgercollectieven die samen voorzieningen organiseren die voor iedereen van waarde zijn, zoals:> voedselinitiatieven> energiecoöperaties> wooncoöperaties> zorg- en buurtnetwerkenZe vormen een alternatief naast markt en overheid — en winnen snel aan belang. 🏛️ Commons als democratieEen centrale gedachte:👉 Commons zijn een verlengstuk van democratieNiet alleen stemmen, maar:> samen besluiten> samen organiseren> samen verantwoordelijkheid dragen 🧰 Actieprogramma AmsterDOENHet Amsterdams beleid kent drie actielijnen:1. ⚖️ Juridische & financiële instrumentenNieuwe vormen van samenwerking mogelijk maken:> aangepaste aanbesteding> nieuwe contractvormen> ruimte voor collectieven2. 🌐 Ecosysteem bouwenNet zoals bij bedrijven:> juristen> financiers> tools en kennisMaar dan voor commons.3. 📣 Narratief versterkenHet woord “commons” bewust gebruiken.👉 Want: wat je niet benoemt, kun je niet beschermen. 🏘️ Kamer van GemeenschappenEen sleutelidee is de Kamer van Gemeenschappen:➡️ vergelijkbaar met de Kamer van Koophandel ➡️ maar dan voor commonsFuncties:> registratie> erkenning> toegang tot middelen (zoals grond of subsidies)Voorbeeld: de kaartenbak voor wooncoöperaties in Amsterdam bij gronduitgifte van woonkavels. 📊 Monitor GemeenschapseconomieAmsterdam ontwikkelde een monitor die laat zien hoeveel commons er zijn.🔍 Resultaat:> 1245 commons geïdentificeerd> grote diversiteit> veel nog onzichtbaarBijzonder:> ook informele structuren zoals spaargroepen en zelfhulpnetwerken> commons blijken veel breder dan gedacht👉 Inzicht: het is het topje van de ijsberg ⚖️ Spanningen en uitdagingenCommons zijn niet automatisch inclusief. Mogelijke risico’s:> gesloten groepen> uitsluiting> elitair karakterBalans is nodig tussen:> openheid> en betrokkenheid/commitment🚩 De commonsvlagSamen met Natascha Hagenbeek werd een commonsvlag ontwikkeld. Doel:> commons zichtbaar maken> herkenning creëren> beweging versterken👉 Net als eerdere sociale bewegingen. ✨ Belangrijkste inzichten🌍 Commons zijn een groeiende derde pijler naast markt en overheid🏛️ Democratie gebeurt steeds meer lokaal en collectief🧰 Nieuwe instituties zijn nodig (zoals de Kamer van Gemeenschappen)📊 Zichtbaarheid is cruciaal voor groei🚩 Cultuur en symboliek spelen een rol in systeemverandering💛 Donatiepagina: ⁠ttps://constitutievoordecommons.nl/steun-ons/⁠📬 Nieuwsbrief:⁠ https://constitutievoordecommons.nl/contact/⁠ 📚 Bronnen bij deze aflevering:🚩 Natascha Hagenbeek / commonsvlag⁠https://openresearch.amsterdam/nl/page/109030/een-eigen-commonsvlag-met-een-hoopvolle-boodschap⁠🌍 Heel de stad, Heel de Aarde / Whole Commons Catalog⁠https://heeldeaarde.net/⁠🏛️ Actieprogramma / AmsterDOEN / publiek-collectieve samenwerking> Open Research Amsterdam – Minigids publiek-collectieve samenwerking: ⁠https://openresearch.amsterdam/nl/page/125807/minigids-publiek-collectieve-samenwerking⁠> Actieprogramma AmsterDOEN ⁠https://overnieuw.nl/project/actieprogramma-amsterdoen-gemeente-amsterdam/⁠📊 Monitor Gemeenschapseconomie> PDF – Monitor Gemeenschapseconomie Amsterdam: ⁠https://openresearch.amsterdam/image/2025/12/3/rapportage_monitor_gemeenschapseconomie_december_2025-548602061.pdf⁠🏘️ Kamer van Gemeenschappen / wooncoöperaties Amsterdam> Inschrijven kaartenbak voor wooncoöperaties: https://www.amsterdam.nl/wonen-bouwen-verbouwen/bouwen-verbouwen/zelfbouw/wooncooperatie/inschrijven-kaartenbak-voor/🇮🇹 Bologna Regulation> ⁠https://comunita.comune.bologna.it/sites/comunita/files/allegati_blog/bolognaregulation.pdf