#69 Niet een superleraar maakt het verschil, maar dit wél | Erik Ex over het boek Wereldlessen

02 okt 2026 · 00:44:00

Waarom gaat het Nederlandse onderwijs achteruit, terwijl we er zoveel geld én vrijheid in stoppen? Geschiedenisleraar en Leraar van het Jaar Erik Ex ging op zoek naar de perfecte les – van Finland tot Singapore, in een gammel VW-busje.

Hij vond die les nooit. Wat hij wél ontdekte: niet de superleraar en niet het perfecte systeem maken het verschil, maar leraren die als team samenwerken.

In dit gesprek met René Kneyber hoor je wat de beste scholen anders doen, waarom "collective teacher efficacy" meer is dan een lelijke term, en hoe onderwijskundig leiderschap, orde en rust en bij elkaar in de les kijken Nederland terug naar de Europese top kunnen brengen. Voor iedere leraar, schoolleider en bestuurder die gelooft dat het beter kan.

Hoofdstukindeling

(00:00) Introductie: Erik Ex, Leraar van het Jaar, en zijn boek Wereldlessen

(01:50) De onderwijsodyssee: met een busje op zoek naar de perfecte les

(05:12) Finland, Estland, Singapore – is de top écht beter?

(07:30) Niet de superleraar, niet het systeem, maar het team

(09:38) Individualisme, volgzaamheid en het ecosysteem rond het kind

(13:45) De Bermuda-driehoek: onderwijsvrijheid, lump sum en wie verantwoordelijk is

(15:57) Collective teacher efficacy: geloven dat élke leerling kan leren

(19:57) Samen beter worden: complementaire leraren en bij elkaar in de les kijken

(22:00) Het fundament: evidence-informed werken, orde en rust

(23:40) Instructional coaching: kort, hoogfrequent en gericht

(29:40) Londen: waar alles op zijn plek valt (de rector laat zich coachen)

(34:08) Een collectief gedragssysteem op het Damstede

(36:06) Focus en onderwijskundig leiderschap: niet twintig dingen tegelijk

(40:02) Vergezicht: waarom Nederland bij de wereldtop kán horen

Genoemd in deze aflevering (bronnen & namen)

De Luisterclub