#18 Over het leerstofjaarklassensysteem, en waarom 25.000 ambtenaren het lerarentekort niet oplossen

Het kabinet wil 25.000 rijksambtenaren schrappen, en uit de Kamer komt het idee om ze om te scholen tot leraar. Twee vliegen in één klap? Helaas zal de politiek thuiskomen van een koude kermis. Barend en Derk gebruiken het voorstel als opstapje naar een grotere vraag: hebben we eigenlijk een lerarentekort, of eerder een tekort aan scholen waar leraren willen blijven? Ze bespreken onder meer de karikatuur van 'anders organiseren', hoe veel oplossingen blijven steken in oplossingen binnen de bestaande kaders, en waarom het eigenlijke probleem deels ligt in het leerstofjaarklassensysteem, waarin we kinderen ten onrechte indelen op leeftijd en onderwijs maken voor het gemiddelde. Uiteindelijk eindigen ze bij de vraag of je eigenlijk wel mag dromen als het huis nog niet op orde is.

In deze aflevering:

• Waarom het lerarentekort meer is dan een rekensom van leerlingen gedeeld door leraren
• Eerste en tweede orde: optimaliseren binnen het systeem of het systeem zelf bevragen
• Waar het leerstofjaarklassensysteem vandaan komt (en wat een paard ermee te maken had)
• Waarom je een Agora-school niet kunt afrekenen op eindexamencijfers

Genoemd in deze aflevering:

• Het kabinetsplan om rijksambtenaren om te scholen tot leraar: https://www.dutchnews.nl/2026/11/back-to-class-cabinet-seeks-to-train-civil-servants-as-teachers/
• Erik Meester in de Volkskrant over anders organiseren: https://www.volkskrant.nl/columns-opinie/leraren-verlaten-gedesillusioneerd-het-onderwijs-terwijl-de-oplossingen-voor-het-oprapen-liggen~b9fdb396/
• • Jeroen Imants in de Volkskrant, reactie op Meester: https://www.volkskrant.nl/columns-opinie/opinie-leren-anders-organiseren-scholen-verdienen-geen-negatieve-karikatuur~b0843af2/
• Onderwijsraad, Schaarste schuurt (2023): https://vo-raad.nl/nieuws/onderwijsraad-ongemakkelijke-keuzes-nodig-in-aanpak-lerarentekort
• Ilias El Hadioui, Zwarte zwanenscholen
• Claire Boonstra e.a., Het onderwijsvragenboek •
• Gert Biesta: kwalificatie, socialisatie en subjectivering

---

Last & Bransen, tegen beter weten in. Een podcast over de zin en onzin van onderwijs, leren, werk en leven. Drie kwartier tot een uur, bijna elke week. Meer info: www.lastenbransen.nl of @lastenbransen op Instagram. Contact: [email protected]