#9 Het (voorlees) kwartiertje van Tielen, en waarom dat niet werkt

Een derde van onze jongeren zou functioneel analfabeet zijn. Dat cijfer klopt niet, en toch stoelt bijna al ons taalbeleid erop.

Staatssecretaris Judith Tielen roept ouders op om elke dag een kwartier met taal te oefenen. Voorlezen vooral, want er is een leescrisis. Barend en Derk horen de oproep, lezen de opiniestukken ernaast, en vragen zich af waar het schuurt. Want lezen is één puzzelstukje van taal, en taal is meer dan boeken.

Deze aflevering gaat over alarmisme, over de bijsluiter als versleten schoolvoorbeeld, en over de vraag of we thuis nog wel tijd hebben voor dat kwartiertje.

In deze aflevering:

- Waarom één PISA-cijfer van een paar jaar geleden het fundament werd van al het leesbeleid in Nederland

- Crisisinflatie: alles moet een crisis heten voordat er beleid doorheen komt

- De bijsluiter als armzalig argument voor leesvaardigheid, inclusief de overheidstoolkit om bijsluiters begrijpelijker te maken

- Praten wordt getoetst maar nooit onderwezen, terwijl spreken en luisteren aan lezen voorafgaan

- Waarom een kwartiertje voorlezen de ongelijkheid tussen huishoudens kan vergroten in plaats van verkleinen

- Boeken op een voetstuk, schermen in de verdomhoek: het onuitgesproken oordeel onder het hele debat

- Verheffingsdenken: waarom moet je lezen eigenlijk leuk vinden? Je rekent je boodschappenbriefje toch ook zonder plezier?

Genoemd in deze aflevering:

• Judith Tielen, staatssecretaris, over dagelijks een kwartier taal oefenen, https://www.ad.nl/politiek/kabinet-roept-ouders-aan-start-van-schooljaar-op-oefen-elke-dag-met-je-kind-kwartier-met-taal~aca9b2b9/
• Alexander Smit, onderzoeker aan de Rijksuniversiteit Groningen, opiniestuk over geletterdheid en de thuissituatie, https://www.parool.nl/columns-opinie/opinie-taalcrisis-heeft-niet-alleen-te-maken-met-scholen-hoeveel-jongeren-worden-thuis-nog-voorgelezen~bf885d5e/
• Jeroen Dera, "De spagaat. Jonge lezers in tijden van ontlezing" (Querido), plus zijn radio-interview bij NPO Klassiek, https://www.nd.nl/cultuur/cultuur/1327175/deze-neerlandicus-onderzoekt-hoe-jongeren-lezen-is-chatgpt-he#closemodal
• Johannes Visser (De Correspondent), "Jongeren lezen niet meer, het medicijn is vakantie", https://decorrespondent.nl/17140/het-medicijn-tegen-ontlezing-vakantie/e824e7bd-54e7-093c-352a-39f72673d7c7

---

Last & Bransen, tegen beter weten in.

Een podcast over de zin en onzin van onderwijs, leren, werk en leven.

Drie kwartier tot een uur, bijna elke week.

Meer info: www.lastenbransen.nl of @lastenbransen op Instagram.

Contact: [email protected]