125. Andries Baart en Emma Donkersloot over de presentietheorie i.r.t. pedagogiek en onderwijs
Onderwijs leiden met hart en ziel | Jul 10 2026 | 01:08:29

Te gast zijn emeritus professor Andries Baart en student master ecologische pedagogiek en leerkracht in het speciaal onderwijs Emma Donkersloot en we spreken over het handboek presentie Iemand voor Iemand in relatie tot pedagogiek en onderwijs.
Andries ontwikkelde zijn presentietheorie op basis van duizenden ervaringen van vakkundige werkers in onderwijs, zorg, politie en andere sectoren. Kern van deze theorie is relationeel denken, kijken, handelen en reflecteren, waardoor je als professional echt leert aansluiten en instemmen op de mensen met wie je werkt. Andries past zijn theorie toe op het onderwijs en Emma geeft haar voorbeelden als leerkracht in het speciaal basisonderwijs. Zie je de ouder en het kind echt in hun behoeften, context, kennis en leefwereld.
In deze theorie is het uiteindelijk de bedoeling om sterk relationeel te werken. Dat betekent dat je zonder je eigen doelen na te streven present bent in de relatie. Zolang je nog jouw bedoelingen, kennis en plannen voorop stelt, handel je hooguit zwak relationeel. Kun je echt zonder het antwoord al te weten heel persoonlijk in de relatie en in het nu aanwezig zijn. Dit is helemaal het geval als tragiek meespeelt, zoals bij ernstige handicaps en depressies. Kun je dan als een metgezel in de werkrelatie trouw en bescheiden bij iemand blijven.
De onderliggende ethiek is dat wij zorgende mensen zijn. Dit is niet de zorg van het zorgdomein, maar wij bestaan pas als mens in het zorgen voor onszelf, elkaar en de wereld.
Deze podcast is mede mogelijk gemaakt door schoolleidersopleiding ATTC, de Internationale School Voor Wijsbegeerte en rustplek De vallei van het goede leven.
