128. Barend Last over ideologie in het wetenschappelijk onderwijsdebat

Te gast is leraar, onderwijswetenschapper en verhalenverteller Barend Last en we spreken over ideologie in het wetenschappelijke onderwijsdebat en hoe expliciet die ideologie is. We doen dit vanuit het denkkader van Philippe Meirieu over de drie dimensies van goed onderwijs: axiologie of overtuigingen, praxeologie of praktijk en wetenschappen.

Barend vertelt over de geschiedenis van het begrip ideologie. Het was Napoleon die het voor het eerst, en in positieve zin, gebruikte naar aanleiding van een Franse wetenschapper die stelde dat goede wetenschap ook de onderliggende ideeën aan wetenschap weergeeft. Later gebruikte Napoleon het als een scheldwoord tegen de hem onwelgevallige onderzoeksuitkomsten van wetenschappers. Ideologen werden zij die naïeve romantische ideeën erop na houden, in zijn ogen. Deze negatieve connotatie kleeft volgens Barend nog steeds aan ideologie, ook in het debat over wetenschappelijk of evidence informed onderwijs.

Barend pleit ervoor om in dat onderwijsdebat open te vertellen wat jouw eigen ideologie is en wat je met ideologie bedoelt. De romantische connotatie die anderen uitscheldt voor dromers of fanatici. De neutraal-analytische denotatie, dat onder elk denken, ook wetenschappelijk denken, altijd waarden, ideeën en overtuigingen zitten. Hij voegt daar tijdens het gesprek ook nog de kritische, marxistische interpretatie aan toe: welke machtsverhoudingen zitten verborgen in ieders ideologie?

Deze podcast is mede mogelijk gemaakt door schoolleidersopleiding ATTC, onderwijsadvies School matters en rustplek De vallei van het goede leven.