
Aflevering 75 ~ Stijve vingers, frozen shoulder en het musculoskeletaal syndroom van de menopauze
19 nov 2026 · 00:47:00
Toen Suzanne zelf met hormoonsuppletie begon, zo’n drieënhalf jaar geleden, verdwenen er klachten waarvan ze niet eens wist dat ze ze had. Althans, het viel haar natuurlijk wel op dat haar vingers strammer en stijver waren – beginnende artrose, dacht ze nog – maar wist zij veel dat dat met oestrogeen te maken had.
Plastisch chirurg en handchirurg Mariëtta Bertleff zag jarenlang vrouwen van onze leeftijd op haar spreekuur. Met een triggervinger. Een half jaar later met een carpaletunnel. Daarna een frozen shoulder, die naar de orthopeed ging, en een hielspoor erachteraan. Allemaal apart behandeld. ‘Terwijl eigenlijk hadden wij die dames dan misschien wel aan de hormoontherapie moeten zetten.’
Sinds 2024 heeft dit cluster dankzij orthopedisch chirurg Vonda Wright een naam: het musculoskeletaal syndroom van de menopauze. In deze aflevering legt Mariëtta uit dat spieren, pezen, kraakbeen en bot allemaal receptoren hebben voor oestrogeen, progesteron en testosteron, waarom je pijndrempel verschuift als oestrogeen daalt, en waarom ze als chirurg het gesprek over hormonen nu wél aangaat. Ook als collega’s vinden dat een plastisch chirurg daar niets mee te maken heeft.
‘Het is niet vaag, het is gewoon puur fysiologie.’
Verder: waarom pijnstillers vaak eerder worden voorgeschreven dan hormonen, wat er rammelt aan ‘eerst een gerandomiseerde studie’, fibromyalgie en hypermobiliteit, slaap en groeihormoon, voeding en ontsteking, en haar nieuwe boek Ons verborgen hormonale kompas, de rol van hormonen bij veelvoorkomende klachten.
Maandag 23 november geeft Marietta tijdens het NERASS-congres Back to Back een presentatie aan collega-plastisch chirurgen, orthopeden, reumatologen, revalidatieartsen, MSK-artsen én physician assistants over hormonen en het bewegingsapparaat. Je kunt je hier inschrijven.
WIE IS MARIËTTA BERTLEFF?
Dr. Mariëtta Bertleff is plastisch chirurg (gespecialiseerd in hand- en polschirurgie), medeoprichter en medisch directeur van Oraphi Health, en auteur van het boek Ons verborgen hormonale kompas, de rol van hormonen bij veelvoorkomende klachten. Waarin ook Penny Pijnenburg die eerder in aflevering 69 over GSM zat, bijdroeg aan het hoofdstuk over, jawel, het Genitourinary Syndrome of Menopause.
Rond 2010 besloot ze zich toe te spitsen op hand en pols, want je kunt niet overal goed in zijn. Ze zag in de spreekkamer al vroeg dat veel klachten hormoongerelateerd leken, en vroeg altijd naar schildklier en suikerziekte, soms ook naar overgang of zwangerschap.
Het kwartje viel naar eigen zeggen pas zo’n twee jaar geleden, toen ze zich echt in hormonen ging verdiepen. Vorig jaar volgde ze de hormooncoach-opleiding bij Ralph Moorman. Ze bezocht de kliniek van Louise Newson in Engeland en gebruikt in haar praktijk de uitgebreide klachtenvragenlijst van Newson, met haar toestemming. Ze zit in het bestuur van de Nederlandse Vereniging voor Reumachirurgie, de NERASS. Op 3 oktober 2026 presenteerde ze tijdens een leefstijlseminar haar boek Ons verborgen hormonale kompas.
HOOFDONDERWERPEN
* Triggervinger, carpaletunnel syndroom, frozen shoulder, hielspoor: losse diagnoses of één patroon?
* Het musculoskeletaal syndroom van de menopauze (Vonda Wright, 2024)
* Receptoren in spier, pees, kraakbeen en bot
* Waarom hormonen schommelen: overgang, stress, darmen, slaap, glucose
* ‘Hoezo vindt een plastisch chirurg...’: wie mag hormonen voorschrijven
* Hormonen en herstel na een operatie
* Frozen shoulder: vier weken
* Pijnstillers versus hormoontherapie
* Testosteron, de Newson-data en de kritiek dat het ‘g…
