Bits en beleid

Digitale soevereiniteit klinkt groot en beleidsmatig. Of begint soevereiniteit bij je te afhankelijk voelen? Het moment waarop je merkt dat je iets niet kunt veranderen, omdat het systeem onlosmakelijk deel uitmaakt van alledag. Co-host Jannes Burger omschrijft feilloos het ongemak bij dit onderwerp en verkent de weg naar minder afhankelijk zijn van grote techbedrijven met Nolda Tipping-Griffioen, directeur Centrum voor Informatie Technologie (CIT) bij Rijksuniversiteit van Groningen (RUG).

Zowel in de private als in de publieke sector lag de keuze voor grote gesloten digitale systemen voor de hand. Gemak in het gebruik en hoogwaardige service stonden bovenaan bij het beoordelen van aanbestedingen. Inmiddels zijn we ons ervan bewust dat we een stukje vrijheid daarvoor inleveren. We zijn gebonden aan de geïntegreerde functies, de voorwaarden en de prijzen van machtige marktpartijen. Nolda, ook in de rol als Chief Information Officer (CIO), vertelt over de ambities van de RUG en hoe ze samen met medestanders de regie op technologie wil vormgeven vanuit publieke waarden zoals privacy en transparantie.

Hoe kunnen (semi)overheden de grip op data en systemen terugpakken? Wat zijn de alternatieven voor het afbouwen van afhankelijkheden? En waar begin je dan? Luister naar het gesprek tussen Jannes en Nolda en ontdek wat jij kan meenemen in jouw werk(omgeving).

Het Centrum voor Informatie Technologie (CIT) van de Rijksuniversiteit Groningen is een toonaangevend nationaal en Europees instituut op het gebied van informatietechnologie. Het CIT ondersteunt en faciliteert wetenschappelijk onderzoek en universitair onderwijs met data- en IT-oplossingen.

Artikelen in de media

• Rijksuniversiteit Groningen wil van big tech af, maar dat valt niet mee. ‘Het zit overal’ | 28 feb 2026, Het Financieele Dagblad
• https://www.nu.nl/tech/6388354/universiteiten-onderzoeken-europese-alternatieven-voor-microsoft-en-google.html" target="_blank" rel="noreferrer">Universiteiten onderzoeken Europese alternatieven voor Microsoft en Google | 22 maart 2026, Nu.nl
• Universiteiten, Rijk en Surf maken plan om los te komen van big tech | 6 mei 2026, Het Financieele Dagblad
• Nolda Tipping-Griffioen over haar rol als CIO
  “Wie willen wij zijn?” Nolda Tipping-Griffioen over de toekomst van technologie aan de RUG | SURF.nl

Deze podcast van RijksAcademie voor Digitalisering en Informatisering Overheid is mogelijk gemaakt door CIO Rijk, Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Vragen of wil je iets delen? Mail naar [email protected]l.

Op de RADIO website vind je nog meer podcasts en nog andere interessante leeraanbod.

Je bent als eerste op de hoogte van nieuwe leermiddelen, cursussen en andere activiteiten om van en met elkaar te leren binnen de overheid met de nieuwsbrief De RADIO updates.

• Producent: RADIO en CIO Rijk
• Presentatie en redactie: Robin Rotman
• Co-hosts: Nina ter Beest, Sarah Vlootman en Jannes Burger
• Audiovormgeving: Tjeerd Mouthaan (AudioMaestro)
• Redactie en eindredactie: RADIO en CIO Rijk

Nieuwe technologieën brengen nieuwe vragen met zich mee. De impact op onze samenleving en ons dagelijks leven zie en voel je overal. Co-host Jannes Burger vraagt zich af hoe een overheidsorganisatie bepaalt welke innovatie morgen waarde toevoegt, en welke niet? Jannes is benieuwd naar de visie en ervaringen van Ger Baron, voormalig directeur Digitalisering en Innovatie en Chief Technology Officer (CTO) van gemeente Amsterdam.

Ger vertelt hoe zijn cluster andere directies helpt bij het bieden van een toegankelijke en betrouwbare digitale dienstverlening aan bewoners, ondernemers en bezoekers. Amsterdam zet zich in op het verantwoord verkennen en benutten van nieuwe technologieën voor iedereen. Zo hoort elke Amsterdammer te profiteren van alle technologische mogelijkheden die er zijn, met behoud van privacy.

Hoe creëer je overzicht in een snel veranderend technologisch landschap? Met welke organisatorische randvoorwaarden hou je rekening? En hoe koppel je op een verantwoorde manier innovaties aan maatschappelijke opgaven? Luister naar het gesprek tussen Jannes en Ger en ontdek wat jij kan meenemen in jouw werk(omgeving).

Het cluster Innovatie helpt Amsterdam toekomstbestendig te maken door samen te werken aan slimme oplossingen voor maatschappelijke uitdagingen. Ze bieden een plek om te experimenteren, nieuwe ideeën te testen en samen te werken met bewoners, bedrijven en experts. Of het nu gaat om kleine verbeteringen of grote innovaties voor een leefbare stad.

Met verschillende methoden, zoals trendanalyses, stadsdialogen en creatieve samenwerkingen, verzamelen ze signalen over de toekomst van de stad. Zo worden relevante thema’s verkend die een grote impact op de stad kunnen hebben. Op basis hiervan ontwikkelen ze nieuwe projecten en programma's.

• Visie op digitalisering en innovatieprojecten bij gemeente Amsterdam
• Digitalisering en technologie | Innovatie 
• Gemeente Amsterdam, Innovatie | LinkedIn
• Dossier Digitale samenleving - openresearch.amsterdam 
• Toekomstverkenningen van gemeente Amsterdam

Trends en Ontwikkelingen - openresearch.amsterdam 

Data.org als tip genoemd door Ger Baron
https://data.org/" target="_blank" rel="noreferrer">data.org - Democratizing data, for good 
DataDotOrg | LinkedIn 

• Producent: RADIO en CIO Rijk
• Presentatie en redactie: Robin Rotman
• Co-hosts: Nina ter Beest, Sarah Vlootman en Jannes Burger
• Audiovormgeving: Tjeerd Mouthaan (AudioMaestro)
• Redactie en eindredactie: RADIO en CIO Rijk

Co-host Sarah Vlootman constateert dat maatschappelijke opgaves, denk aan wonen, zorg, mobiliteit en klimaat, te complex zijn voor een organisatie. Een samenwerking buiten je organisatiegrenzen verbreed je blik en draagt bij aan een breed gedragen oplossing. Hoe pak je dat aan vraagt ze aan Jet Klaver, programmamanager GovTech4All bij Digicampus.

Jet merkt dat het concept ‘ecosystemen’ een nieuwe manier van denken en doen is voor sommige organisaties. Partijen uit het publieke, private en maatschappelijke veld trekken samen op en werken aan een gezamenlijke opgave. Ze vullen elkaar aan qua kennis en ervaringen en bouwen voort op elkaars techniek en data. Ondanks dat ze in de praktijk anders werken, door bijvoorbeeld het krachtenveld waarin ze zich begeven. Simpel gezegd, het idee is 1+1+1 is meer dan 3.

Welke mogelijke rollen hebben overheden in een ecosysteem? Hoe voorkom je balans van afhankelijkheden binnen een ecosysteem? Waar vinden partijen elkaar zodat gezamenlijke innovatie daadwerkelijk van de grond komt? Luister naar het gesprek tussen Sarah en Jet en ontdek wat jij kan meenemen in jouw werk(omgeving).

Digicampus bouwt aan een onafhankelijke kennis- en innovatiehub voor de digitale transformatie van de publieke sector. Door een ontmoetingsplaats te creëren waar overheden, wetenschappers, bedrijfsleven en burgers kennis uitwisselen en experimenteren met oplossingen voor maatschappelijke opgaven.

De aanpak is erop gericht om van denken naar doen te komen. Van de tekentafel naar de praktijk en weer terug. Net zolang totdat er iets ligt waar burgers en organisaties mee geholpen zijn.

Meer over de projecten, kennisproducten en onderzoeken van Digicampus vind je op https://digicampus.tech/.

Digicampus | methodieken om samen te innoveren over grenzen heen

• Multi-Stakeholder Design Sprint op website Digicampus
• Menukaart Impactvol Innoveren op website Digicampus
• Opschalingscanvas op website Digicampus

Deze podcast van RijksAcademie voor Digitalisering en Informatisering Overheid is mogelijk gemaakt door CIO Rijk, Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Vragen of wil je iets delen? Mail naar [email protected].

Op de RADIO website vind je nog meer podcasts en nog andere interessante leeraanbod.

Je bent als eerste op de hoogte van nieuwe leermiddelen, cursussen en andere activiteiten om van en met elkaar te leren binnen de overheid met de nieuwsbrief De RADIO updates. 

• Producent: RADIO en CIO Rijk
• Presentatie en redactie: Robin Rotman
• Co-hosts: Nina ter Beest, Sarah Vlootman en Jannes Burger
• Audiovormgeving: Tjeerd Mouthaan (AudioMaestro)
• Redactie en eindredactie: RADIO en CIO Rijk

Digitaal vakmanschap begint bij mensen: begrijpen wat je doet, snel kunnen meebewegen, samen leren en oefenen. Met die overpeinzing start co-host Nina ter Beest het gesprek met Jonas Heffels, voormalig programmamanager Ontwikkelthema waterschappen bij het Waterschapshuis. In deze rol biedt hij inspiratie en ondersteuning aan de waterschappen om het getransformeerde waterschap van de toekomst te worden.

Jonas vertelt over zijn ervaringen met de organisatieontwikkeling van ‘onbewust onbekwaam’ naar ‘bewust onbekwaam’. Nu is het veranderproces gericht op ‘bewust bekwaam’ bij zowel bestuurders als de uitvoerende collega’s. Nieuwe technieken hebben invloed op het dagelijks werk. Daarom gaan medewerkers en managers continue met elkaar in gesprek over: wat betekent dit voor mijn werk, voor mij als persoon en voor ons als organisatie.

Wat houdt co-creatief leren in? Hoe krijg je souplesse in lerend vermogen in alle lagen van een organisatie? En hoe trek je samen op met 21 organisaties? Luister naar het gesprek tussen Nina en Jonas en ontdek wat jij kan meenemen in jouw werk(omgeving).

Het Waterschapshuis is de regie- en uitvoeringsorganisatie voor de 21 waterschappen op het gebied van informatie- en communicatietechnologie. Dit helpt de watersector in haar ambitie datagedreven te werken door o.a. standaardisatie en kennisdeling.

Visie en aanpak op digitale transformatie bij de waterschappen

•  Vaarkaart-Digitale-Transformatie.pdf | Unie van Waterschappen
• Themaplan ontwikkelthema waterschappen | het Waterschapshuis
• Microlearnings (video's) over digitale transformatie - het Waterschapshuis
• Ter inspiratie een aftermovie van het jubileumevenement ‘Alice in Waterland’ waarin het Waterschapshuis luisterverhalen over toekomstscenario’s heeft ingezet: 
  1. Verhaal 1 Stromen van data
  2. Verhaal 2 Het stuwmeer van kennis
  3. Verhaal 3 De symfonie van mens en machine

Onderzoek van A&O fonds en het Waterschapshuis onder begeleiding van TNO

• Toekomst van werk | A&O fonds Waterschappen

Deze podcast van RijksAcademie voor Digitalisering en Informatisering Overheid is mogelijk gemaakt door CIO Rijk, Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Vragen of wil je iets delen? Mail naar [email protected]

Op de RADIO website vind je nog meer podcasts en nog andere interessante leeraanbod: 

Je bent als eerste op de hoogte van nieuwe leermiddelen, cursussen en andere activiteiten om van en met elkaar te leren binnen de overheid met de nieuwsbrief De RADIO updates: 

• Presentatie en redactie: Robin Rotman
• Co-hosts: Nina ter Beest, Sarah Vlootman en Jannes Burger
• Audiovormgeving: Tjeerd Mouthaan (AudioMaestro)
• Redactie en eindredactie: RADIO en CIO Rijk
• Producent: RADIO en CIO Rijk

Als ervaren verandermanager verstaat Linda de kunst van regievoeren en bruggenbouwen bij transities. Zij deelt haar inzichten aan de hand van anekdotes. Voorheen was ze verantwoordelijk voor de digitale transformatie binnen de luchtmacht. Hoe zorg je voor wendbaarheid in zo’n grote overheidsorganisatie? Welke processen versnellen innovaties, of belemmeren die juist? Hoe zorg je dat verschillende generaties elkaar versterken op de werkvloer? Luister naar het gesprek tussen Nina en Linda en ontdek wat jij kan meenemen in jouw werk(omgeving).

Defensie beschermt wat Nederland dierbaar is. De krijgsmacht beschermt de vrijheid, veiligheid en welvaart. In een wereld met verschillende dreigingen moet de krijgsmacht snel, daadkrachtig en op verschillende manieren kunnen worden ingezet. Vaak op meerdere plekken tegelijk, samen met bondgenoten, en in steeds weer andere situaties. 

Daarbij moderniseert de krijgsmacht voortdurend. Dat is nodig om ook in de toekomst Nederland te verdedigen en civiele diensten te ondersteunen. Innovatie is dus in het belang van iedereen.

• Klaar voor de toekomst | Defensie.nl
• Innovatie bij Defensie | Defensie.nl
• Digitale Transformatie Strategie (DTS) steekt vijand spaak in wielen | Defensie.nl
  Commodore Linda de Looper over haar rol als verandermanager
• Spotify | podcast Klapmok met Thee #115: De HR IT transitie doen we samen
• Springcast | podcast Klapmok met Thee #115: De HR IT transitie doen we samen
• Defensie magazine Vliegende Hollander 2021-10 | Verandermanager aan de slag met digitale transformatie CLSK

Deze podcast van RijksAcademie voor Digitalisering en Informatisering Overheid is mogelijk gemaakt door CIO Rijk, Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Vragen of wil je iets delen? Mail naar [email protected]

Op de RADIO website https://www.it-academieoverheid.nl/ vind je nog meer podcasts en nog andere interessante leeraanbod.

Je bent als eerste op de hoogte van nieuwe leermiddelen, cursussen en andere activiteiten om van en met elkaar te leren binnen de overheid met de nieuwsbrief De RADIO updates

• Presentatie en redactie: Robin Rotman
• Co-hosts: Nina ter Beest, Sarah Vlootman en Jannes Burger
• Audiovormgeving: Tjeerd Mouthaan (Audiomeastro)
• Redactie en eindredactie: RADIO en CIO Rijk
• Producent: RADIO en CIO Rijk

Innovaties van de digitale overheid zorgen onder andere voor meer gemak. Werkt die vereenvoudiging wel voor alle burgers? Hoe bereik je dat op een verantwoorde manier? Co-host Sarah Vlootman legt prikkelende vragen en dilemma’s voor aan Dirk van Genugten, manager Innovatielab/Chief Innovation Officer bij de Kamer van Koophandel.

Dirk deelt zijn visie en aanpak hoe hij en zijn team de gebruiker centraal stelt: altijd actiegericht, snelheid maken en transparant handelen. Tools die ondernemers helpen om veilig en met rechtszekerheid zaken te doen. Met bewezen concepten die het leven van ondernemers makkelijker maken.

Hoe ga je om met feedback van een ‘luidruchtige’ minderheid naast een ‘stille’ meerderheid? Hoe help je gebruikers die minder digitaal vaardig zijn? Hoe stimuleer je ondernemend gedrag en persoonlijke serviceniveau richting burgers binnen de overheid? Luister naar het gesprek tussen Sarah en Dirk en ontdek wat jij kan meenemen in jouw werk(omgeving).

De Kamer van Koophandel (KVK) streeft als publieke dienstverlener naar de beste service voor heel ondernemend Nederland. Deze service is gericht op het registreren, informeren en adviseren rondom de belangrijkste thema’s op ondernemersgebied.

Blijven innoveren is belangrijk voor de KVK. Daarom ontwikkelt het KVK Innovatielab nieuwe producten, diensten en processen voor zowel interne opdrachtgevers als voor ondernemers. Met experimenten halen ze de toekomst dichterbij. Hun motto is: fail fast, learn faster!

• Onze koers | KVK
• KVK Innovatielab| KVK

Deze podcast van RijksAcademie voor Digitalisering en Informatisering Overheid is mogelijk gemaakt door CIO Rijk, Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Vragen of wil je iets delen? Mail naar [email protected]

Op de RADIO website https://www.it-academieoverheid.nl/ vind je nog meer podcasts en nog andere interessante leeraanbod.

Je bent als eerste op de hoogte van nieuwe leermiddelen, cursussen en andere activiteiten om van en met elkaar te leren binnen de overheid met de nieuwsbrief De RADIO updates

• Presentatie en redactie: Robin Rotman
• Co-hosts: Nina ter Beest, Sarah Vlootman en Jannes Burger
• Audiovormgeving: Tjeerd Mouthaan (AudioMaestro)
• Redactie en eindredactie: RADIO en CIO Rijk
• Producent: RADIO en CIO Rijk