De Grote Vriendelijke Podcast

Hoe praat je met kleuters over het slavernijverleden? En waarom zou je dat eigenlijk al doen? In een hittegolf-warme kinderboekwinkel praten we met schrijver Nancy Bosmans, die twee prentenboeken over de slavernij maakte: 'Het meisje met de zaadjes in het haar' (Condor 4+, tekeningen: Lisa van Winsen), dat op de shortlist van de Archeon Thea Beckmanprijs staat, en 'Zachter dan zout' (Condor 4+, tekeningen: Lisa van Winsen). Verder bespreken we een trui met Rupsje Nooitgenoeg erop ter waarde van drieduizend dollar, nemen we de Zilveren Griffels en Penselen door, geven we maar liefst vier prachtige boekentips en stellen we vragen bij de keuze van bibliotheekorganisatie NBD Biblion om een boekenpakket samen te stellen voor christelijke scholen, waaruit boeken met magie, evolutietheorie en grof taalgebruik worden geweerd. 

Verwijzingen in deze aflevering

Dior Hier kun je de Rupsje Nooitgenoeg-collectie van Dior bekijken.

Zilveren Griffels en Penselen & Groene Griffel Het juryrapport van de Griffels en Penselen lees je hier. Dat van de Groene Griffel hier. Het promotiefilmpje van de Groene Griffel kun je hier bekijken.

Christelijk boekenpakket Alle informatie over de nieuwe Standing Order dBos voor christelijke basisscholen vind je hier en hier.

Documentaire leescrisis Katinka heeft het in haar column over de documentaire 'De rekening van onze leescrisis' en raadt aan dit artikel van Barend Last te lezen voor je gaat kijken.

Activiteiten Nancy Bosmans

Doe-expositie en speurtocht in de stad bij Kunstlinie Almere rond 'Zachter dan zout'. Te bezoeken tot en met 2 juli 2026.

De Keti Koti Kids Parade in Almere op 1 juli 2026.

In het Scheepvaartmuseum in Amsterdam kun je deze zomer naar de doe-expositie 'Het meisje met de zaadjes in het haar'. Bij KADE40 in Vlaardingen is van 29 juni t/m 18 juli 2026 een expositie en Doe-plek 'Het meisje met de zaadjes in het haar'.

Boekentips

'Papa' Christian Robinson Vertaling: J.H. Gever Gottmer 3+

'Oktober, Oktober' Katya Balen Vertaling: Aleid van Eekelen-Benders Luitingh-Sijthoff 10+

'Soundtrack' Jason Reynolds Vertaling: Maria Postema Blossom Books 13+

'Aouda & Passepartout. Reis naar de vrijheid in tachtig dagen' Adwin de Kluyver Vormgeving: Leon ter Molen Lemniscaat 12+

Verhuisplannen? Je kunt (als je een beetje geld hebt) in het voormalige huis van Annie M.G. Schmidt in Berkel en Rodenrijs gaan wonen! Jaap Friso vertelt er alles over in deze Grote Vriendelijke Update. Bas Maliepaard windt zich op over een moordenares die zogenaamd ook kinderboekenschrijfster is, we tippen weer drie prachtboeken en twee mooie Doorlezers bij 'Pippi Langkous' van Astrid Lindgren, we spreken over de AI-omslagen die uitgeverij Zwijsen voor de Zoeklicht-serie liet maken en hebben het maar weer eens over de boekverbanningen in Amerika. Theaterproducent Merel Ooms van Sterke Verhalen schuift aan om te vertellen over haar missie om goede kinderboeken als musical op de planken te brengen en columnist Katinka Polderman beet zich vast in de Narnia-serie van C.S. Lewis.

Verwijzingen in deze aflevering

Woningen Annie M.G. Schmidt Bekijk op Funda het huis dat Annie M.G. Schmidt in 1954 liet bouwen en waar ze tot begin jaren '80 woonde. Alle info over het geboortehuis van Annie in Kapelle vind je op deze website.

Podcast Roald Dahl Meer over de podcast-serie 'The secret world of Roald Dahl' vind je hier.

Lezen met goesting Bekijk de selectie Vlaamse kinderboeken van het initiatief Lezen met Goesting.

Boekentips

'Alle dagen samen' Annejan Mieras Tekeningen: Ruth Hengeveld Lemniscaat 6+

'Het boek van Bent' Robert van Dijk Hoogland & Van Klaveren 10+

'ABC van de middeleeuwen' Marc ter Horst Tekeningen: Tjarko van der Pol Gottmer 6+

Met elf bewerkingen van klassieke boeken voor kinderen op haar naam, kun je Tiny Fisscher gerust de koningin van de hertalingen noemen. Ze maakte wereldberoemde verhalen als 'Alleen op de wereld', 'De avonturen van dokter Dolittle' en 'Oliver Twist' toegankelijk voor moderne kinderen. Naar aanleiding van haar nieuwste uitgave, 'Alice tuimelt in Wonderland' (Volt 8+, tekeningen: Jeska Verstegen) praten we met Tiny over haar aanpak bij het bewerken van de klassieker van Lewis Carroll. Waar neem je als bewerker volledige vrijheid, waar moet je dicht bij het oorspronkelijke boek blijven? Hoe ga je om met woordgrappen en ander taalspel? Kun je zomaar een versje van Annie M.G. Schmidt verwerken in een Britse klassieker? En wat te doen met die waterpijp rokende rups? Is dat nog van deze tijd? De keuzes van Tiny Fisscher leverden haar lovende recensies op in onder meer Trouw en NRC Handelsblad. Een overzicht van alle persreacties vind je op Tiny's website.

Verwijzingen in deze aflevering

Oorspronkelijke tekst Bij Project Gutenberg is de volledige Engelse tekst van 'Alice in Wonderland' te lezen.

Jeska Verstegen Met de illustrator van 'Alice tuimelt in Wonderland' spraken we uitgebreid in aflevering 25, over haar schrijfdebuut 'Ik zal je bewaren'. 

Een geslaagd prentenboek is een gelaagd prentenboek. Dat is de kern van de Annie M.G. Schmidt-lezing die dit jaar door Bette Westera is gehouden. Ze ontleedt wat een prentenboek goed maakt en welke momenten in het verhaal verdieping aanbrengen. Bij een verhaal over een hondje beginnen kleuters al snel over het hondje van hun oma. Geen probleem, maar breng ze als voorlezer wel weer terug naar het verhaal. Kies boeken uit die je zelf graag voorleest, raadt Westera aan. Ook stelt ze dat er voorleesbevordering voor volwassenen nodig is. Bette Westera lardeert haar lezing met verzen, onder meer over tuinkabouters en Annie M.G. Schmidt zelf, aan wie de schrijfster zich schatplichtig voelt.

De tekst van de lezing is binnenkort terug te vinden op de website van IBBY Nederland, die het evenement organiseert samen met het Literatuurmuseum/Kinderboekenmuseum, Stichting Lezen en het Nederlands Letterenfonds.

Bette Westera schreef meer dan honderd kinderboeken en viel meermaals in de prijzen. Met de dichtbundels 'Doodgewoon' en 'Uit elkaar' (beide Gottmer 10+, tekeningen: Sylvia Weve) won ze zowel de Gouden Griffel als de Woutertje Pieterse Prijs. Een compleet overzicht is te vinden op haar website.

Meer Bette Westera

Luister ook naar aflevering 21 van De Grote Vriendelijke Podcast, waarin Bette Westera en Sylvia Weve vertelden over 'Uit elkaar'.

Tijdens de allereerste Grote Vriendelijke Pakjesavond (2021) kwam Westera aan het woord over 'Doodgewoon' en droeg ze een gedicht voor waarin ze zoveel mogelijk titels uit De Grote Vriendelijke 100 had verwerkt.

Meer lezingen

Beluister ook de andere lezingen op ons kanaal:

– De Annie M.G. Schmidt-lezing van Marjolijn Hof – De Annie M.G. Schmidt-lezing van Marit Törnqvist – De Annie M.G. Schmidt-lezing van Jean-Claude van Rijckeghem – De Annie M.G. Schmidt-lezing van Astrid Sy – De Annie M.G. Schmidt-lezing van Jacques Vriens – De ALMA-lezing van Bart Moeyaert – De Albert Verwey-lezing van Bibi Dumon Tak – De Frans Kellendonklezing van Edward van de Vendel

Over broccoli en oorlog, de Amsterdamse grachten en struisvogels, kindermishandeling en de bronstijd: zo divers zijn de liedjes die tekstschrijver Jurrian van Dongen voor het tv-programma Het Klokhuis schreef. Ze zijn nu gebundeld in 'Want ik besta' (Blauw Gras 8+, tekeningen: Stien Van Kerckhoven). In deze Grote Vriendelijke Update praten kinderboekrecensenten Jaap Friso (JaapLeest.nl) en Bas Maliepaard (Trouw) met de tekstschrijver over deze prachtige bundel.

Verder natuurlijk het kinderboekennieuws en de boekentips, Bas vertelt over de eerste kinderboekenschrijver die hij als zestienjarige interviewde, Jaap toont zich fanboy van een Italiaanse jeugdauteur, we stellen Doorlezers voor bij 'Gozert' van Pieter Koolwijk en Katinka Polderman sluit af met wat de volwassenenliteratuur van kinderboeken kan leren.

Verwijzingen in deze aflevering

Liedjes Fragmenten uit deze liedjes hoor je in de aflevering: 'Vertel me maar hoe jij dat doet', 'Twee vaders', 'Waar blijven ze nou?' en 'Wat een mooie tijd is de bronstijd'.

Davide Morosinotto De Italiaanse schrijver is op 7 en 8 mei 2026 in Nederland en bezoekt boekhandel Broese in Utrecht, Van Piere in Eindhoven en Borderkids in Den Haag.

Anna Woltz Het interview uit Trouw van Bas met Anna Woltz is hier terug te lezen.

Planning kaartverkoop Pakjesavond 2026 29 mei 2026, 10:00u - Start kaartverkoop voor Vrienden van de Show via hun accounts 1 juni 2026, 8:00u - Start algemene verkoop via website TivoliVredenburg 11 oktober t/m 1 november - Stemperiode De Grote Vriendelijke 100 25 november, 20:00u - De Grote Vriendelijke Pakjesavond in TivoliVredenburg

Boekentips

'De eerste Alix' Anna Woltz Querido 12+

'Onzichtbaar' Eloy Moreno Parade 14+

'Want ik besta' Jurrian van Dongen Tekeningen: Stien Van Kerckhoven Blauw Gras 8+

Zijn deelname aan het reality tv-programma 'Expeditie Robinson' leverde Kevin Hassing inspiratie op voor een nieuwe kinderboekenreeks. In 'Ruby Crusoe' (Luitingh-Sijthoff 10+) brengt hij de dochter van Robinson Crusoe tot leven. Zij moet, net als haar vader vroeger, zien te overleven op een onbewoond tropisch eiland. Kinderboekrecensenten Jaap Friso (JaapLeest.nl) en Bas Maliepaard (Trouw) praten met Hassing over dit boek, dat hij zelf zijn meest autobiografische ooit noemt. Zijn avontuurlijke pen kenden we al uit de serie 'Mus & kapitein Kwaadbaard', in deze nieuwe serie over Ruby verweeft hij meer psychologie. Een gesprek over een historisch meisje met een hedendaagse stem, bruine onderbroeken en smurfen, rebelse meisjes en een gereïncarneerde piraat, over omgaan met kritiek en kinderboeken schrijven als je zelf geen kinderen hebt.

Verwijzingen in deze aflevering Expeditie Robinson Expeditie Robinson met Kevin Hassing is voor abonnees van Videoland terug te kijken.

Robinson Crusoe Meer over Robinson Crusoe lees je hier.

Korte film Cas Kevin Hassing vindt zijn rol in de film Cas een van zijn beste acteerprestaties op het scherm. Je kunt de film hier bekijken.

Recensies Bas besprak 'Ruby Crusoe' in Trouw, Jaap op zijn website JaapLeest.nl.

Wie houdt de Annie M.G. Schmidt-lezing op 13 mei 2026? Wat vonden we van de toneelvoorstelling 'Harry Potter en het vervloekte kind'? Van welke oude romcom gaat je kinderboekenhart sneller kloppen? En kunnen schrijvers straks zowel een Zilveren als een Groene Griffel winnen? Je hoort het allemaal in deze Grote Vriendelijke Update. Ook praten kinderboekrecensenten Jaap Friso (JaapLeest.nl) en Bas Maliepaard (Trouw) met Sanne van Heijst, van wie op 15 april het boek 'Else, het eigenwijze leven van kinderboekenschrijfster Els Pelgrom' (Atlas contact) verschijnt. Samen met haar duiken we in het leven en werk van Pelgrom, die beroemde boeken schreef als 'De eikelvreters', 'De kinderen van het Achtste Woud' en 'Kleine Sofie en Lange Wapper' (alle Luitingh-Sijthoff 10+).

Verwijzingen in deze aflevering

Annie M.G. Schmidt-lezing Kaarten voor de Annie M.G. Schmidt-lezing van Bette Westera koop je via de website van het Literatuurmuseum/Kinderboekenmuseum.

NBD Biblion Experience Om kans te maken mee te gaan op de NBD Biblion Experience van dit jaar, in de eerste helft van juni, moet je Vriend van de Show zijn. 

Voorstelling Harry Potter  Alles over de theatervoorstelling 'Harry Potter en het vervloekte kind' vind je hier. En hier en hier lees je interessante artikelen over de transfobe agenda van J.K. Rowling. In aflevering 150 ging de column van Katinka Polderman over het Rowling-dilemma.

Juryrapport De Boon Hier vind je het juryrapport van de Boon voor Jeugdliteratuur voor 'De vrouw en zijn hoofd' van Benny Lindelauf en Ingrid Godon.

Boekentips

'De geheimen van Sterrenstad' Reinier Sonneveld Lemniscaat 10+

'Pak 'm!' Jenny Bloomfield Vertaling: Xanna Reddingius Rubinstein 4+

'Het einde' Mats Strandberg Vertaling: Femke Muller Blauw Gras 15+

Voor het eerst in de geschiedenis van De Grote Vriendelijke Podcast publiceren we een gesprek met een buitenlandse schrijver. Maar niet zomaar één: volgens kinderboekrecensenten Jaap Friso (JaapLeest.nl) en Bas Maliepaard (Trouw) een van de beste hedendaagse jeugdboekenschrijvers van de Verenigde Staten: Jason Reynolds. Hij is bekend van rauwe, swingende, poëtische en empathische young adultboeken over zwarte jongeren als '67 seconden', 'Toen ik de sterkste was' en '24 seconden vanaf nu' (alle Blossom Books 15+), van de verhalenbundel 'Let goed op' en de Track-serie, waarvan nu drie delen in het Nederlands verkrijgbaar zijn: 'Ghost', 'Patina' en 'Sunny' (alle Condor 10+).

Jason Reynolds kwam op uitnodiging van zijn Nederlandse uitgeverijen naar Nederland en ging op 21 maart 2026 voor een uitverkochte zaal in de Bibliotheek Utrecht in gesprek met kinderboekenschrijver en presentator Milouska Meulens. Bij het gesprek schoof ook zijn Nederlandse vertaler Maria Postema aan (onder meer over hoe je woordgrappen met dairy en diary in hemelsnaam naar het Nederlands overbrengt) en kwamen Griffeljuryleden Ernestine Comvalius en Joan Windzak hem de Zilveren Griffels uitreiken, die hij in 2022 won voor 'Let goed op' en in 2025 voor 'Patina'. 

In deze integrale registratie hoor je Jason praten over zijn liefde voor een begin of een eind, over schrijven als het meest serieuze spel in zijn leven, dat boeken mogen entertainen, hoe hoofdstuk twee meestal het eerste hoofdstuk wordt, zijn ego én onzekerheid, de metronoom die hij tijdens het schrijven altijd hoort tikken in zijn hoofd en waarom hij altijd antwoord geeft als kinderen vragen of hij rijk is. Helemaal in het Engels dus, deze Big Friendly Podcast. Enjoy!

Verwijzingen in deze aflevering

Andere boeken Jason noemt het eerste boek dat hij ooit las: 'Black Boy' van Richard Wright. Ook noemt hij herhaaldelijk het werk van Toni Morrison, specifiek 'Beloved' ('Beminde', De Bezige Bij). 

Maria Postema In aflevering 112 van de GVP hoor je Maria Postema nog uitgebreider over het vertalen van het werk van Jason Reynolds.

Interview Bas met Jason Bas interviewde Jason Reynolds in 2021 voor Trouw. Dat stuk is hier terug te lezen.

Haar eerste eigen prentenboek viel ons in het najaar al op: we tipten 'Lucy en Donker' (Querido 4+) van Karst-Janneke Rogaar in de Update van oktober. Toen was er geen ruimte meer in onze planning om met de illustrator en schrijver te gaan praten, maar we keken uit naar een aanleiding in dit nieuwe jaar om dat alsnog te doen.

In aanloop naar de internationale kinderboekenbeurs in Bologna, Italië (13 t/m 16 april 2026) werd bekend gemaakt dat het prentenboek een Eervolle Vermelding heeft gekregen bij de Bologna Ragazzi Awards. Dat is heel bijzonder, want er werden voor die prijzen door 73 landen maar liefst 4.120 boeken ingezonden!

Bovendien is een ander boek van Karst-Janneke genomineerd voor de Boon voor jeugdliteratuur: 'Peer' (Querido 6+) met tekst van Mohana van den Kroonenberg. Haakjes genoeg voor kinderboekrecensenten Jaap Friso (JaapLeest.nl) en Bas Maliepaard (Trouw) om in gesprek te gaan met de illustrator. Over haar ode aan de nacht, over bang zijn of ontspannen in het donker, het bijzondere inkleur- en drukproces, over lijnen met emoties en niet zo geïnteresseerd zijn in mooi.

Verwijzingen in deze aflevering

Bologna Ragazzi Awards Op deze website lees je meer over de Special Mention voor 'Lucy en Donker' van Karst-Janneke Rogaar.

Agnes Vogt over de kinderboekenbeurs In februari 2023 spraken we met Agnes Vogt van het Nederlands Letterenfonds over wat de internationale kinderboekenbeurs in Bologna behelst.

De Boon publieksprijs Je kunt hier nog stemmen op je favoriete genomineerde boek voor de Boon publieksprijs. De prijsuitreiking is op 24 maart 2026 in Mechelen, België.

Evelien De Vlieger over Peer Het artikel van Evelien De Vlieger uit De Standaard over 'Peer' is voor mensen met goede ogen en inzoom-skills hier terug te lezen.

Februari is de kortste maand van het jaar en toch barst deze Grote Vriendelijke Update weer bijna uit z'n voegen van het kinderboekennieuws. Kinderboekrecensenten Jaap Friso (JaapLeest.nl) en Bas Maliepaard (Trouw) praten over de komst van de Amerikaanse sterauteur Jason Reynolds naar Nederland, over 'boekviltjes' voor bij de borrel, het opmerkelijke succes van het prentenboekenduo Rachel Bright en Jim Field en over een nieuwe Griffel voor natuurboeken, die stichting CPNB in samenwerking met het Wereld Natuur Fonds wil gaan uitreiken. Er zijn natuurlijk boekentips, Bert Kranenbarg vertelt in het nieuws onder meer hoe Draco Malfidus de mascotte van het Chinees Nieuwjaar is geworden en Katinka Polderman biecht in haar column op dat ze minder dan ooit heeft gelezen in de eerste twee maanden van dit jaar, maar toch met boeken bezig was.

Verwijzingen in deze aflevering

Jason Reynolds Kaarten voor het interview van Milouska Meulens met Jason Reynolds kun je hier kopen. Onze aflevering met Reynolds' vertaalster Maria Postema luister je hier terug. Het interview van Bas met Jason Reynolds uit Trouw lees je hier.

Boekviltjes De Boekviltjes van Roos Visser zijn op haar website te bestellen.

Brian Floca & Sydney Smith Het interviewtje op de Amerikaanse NPR radio met Brian Floca en Sydney Smith over 'Eilandstorm' kun je hier beluisteren.

Nieuwe Griffel De beschikbare informatie over de nieuwe Griffel voor beste natuurboek lees je op de website van de CPNB. De reactie van Ted van Lieshout en recensent Susan Venings vind je hier.

Ted van Lieshout De hele aflevering van Nooit meer slapen met Ted van Lieshout is hier te beluisteren.

Boekentips

'Eilandstorm' Brian Floca Tekeningen: Sydney Smith Querido 5+

'Hotel Zweefkees' Kelly van Kempen Tekeningen: Marieke Nelissen Muziek: Kelvin Allison Lemniscaat 10+

'Roodkapje, waar gaan we heen?' Eva Stalinski Lannoo 5+

Na zijn eerste twee kinderboeken over Indonesië, in 2006 en 2007, raadde zijn uitgever hem af om nóg een Indisch boek te schrijven. Daarmee zou hij zichzelf als schrijver teveel in een hokje plaatsen. Maar nu, twintig jaar later, is Robin Raven vastbesloten om zoveel over Indonesië te schrijven als hij wil. Zeker omdat er nog maar weinig kinderboeken zijn over de Nederlands-Indonesische geschiedenis. In deze podcast praten kinderboekrecensenten Jaap Friso (JaapLeest.nl) en Bas Maliepaard (Trouw) met hem over 'De lotus en de waringinboom' (Lemniscaat 12+), dat zich in 1948 afspeelt rond een suikeronderneming op Java. Een gesprek over knetterende kreteksigaretjes, de koloniale standenmaatschappij, Robin Ravens Indische ouders en de magie van het land.

Verwijzingen in deze aflevering

Geschiedenis Indonesië-Nederland In deze video van de NOS wordt de Nederlands-Indonesische geschiedenis samengevat.

Boeken over Indonesië In de podcast noemen we naast Robins werk 'Het begon met peper' (Gottmer 10+), waarover we met Liesbeth Rosendaal spraken in aflevering 145, maar ook 'Alleen beer mocht mee' van Vivian den Hollander, 'Dwars door de storm' van Martine Letterie en Karlijn Stoffels en 'De Indische vlieger' van Theo Engelen. Films en documentaires Robin tipt de film 'Anak Indië' en 'Tussen wal en schip' en wij noemen de documentaireserie 'Brieven aan Hueting'. 

Op dinsdag 10 februari 2026 sprak kinderboekenschrijver Edward van de Vendel de jaarlijkse Frans Kellendonklezing uit aan de Radboud Universiteit in Nijmegen, getiteld 'De functie van onschuld'. In een wereld vol hardheid lijkt alles wat rustig, vriendelijk en zorgeloos is op z'n minst naïef en op z'n meest overbodig. Is literatuur, en specifiek kinderliteratuur, nog van enige maatschappelijke waarde? Kun je zo hard zwiepen met een gedicht dat het een zwaard wordt? Deze podcast is een integrale registratie van de Kellendonklezing, die is genoemd naar de schrijver Frans Kellendonk, bekend van onder meer de volwassenenroman 'Mystiek lichaam'. Hij overleed op 15 februari 1990 op 39-jarige leeftijd aan de gevolgen van aids. Sinds 1993 herdenkt de Faculteit der Letteren van de Radboud Universiteit, waar Kellendonk studeerde en promoveerde als anglist, de schrijver jaarlijks rond zijn sterfdag met deze lezing. Vorige sprekers waren onder anderen de Nederlandse en Vlaamse auteurs Rebekka de Wit (2025), Saskia de Coster (2024), Nina Polak (2023) en Stephan Sanders (2022).

Boekje met de lezing Uitgeverij Vantilt heeft een boekje gemaakt van de lezing. 'De functie van onschuld' is verkrijgbaar of bestelbaar bij de boekhandel.

Meer Edward van de Vendel Edward van de Vendel was te gast in aflevering 81 van De Grote Vriendelijke Podcast en tijdens de tweede Grote Vriendelijke Pakjesavond in 2022.

Meer lezingen

Beluister ook de andere lezingen op ons kanaal:

– De Annie M.G. Schmidt-lezing van Marjolijn Hof – De Annie M.G. Schmidt-lezing van Marit Törnqvist – De Annie M.G. Schmidt-lezing van Jean-Claude van Rijckeghem – De Annie M.G. Schmidt-lezing van Astrid Sy – De Annie M.G. Schmidt-lezing van Jacques Vriens – De ALMA-lezing van Bart Moeyaert – De Albert Verwey-lezing van Bibi Dumon Tak

Foto Edward van de Vendel: Julian Alsbach / Radboud Universiteit Nijmegen

Op deze Gedichtendag komt de eerste Grote Vriendelijke Update van 2026 online. En dus lezen kinderboekrecensenten Jaap Friso (JaapLeest.nl) en Bas Maliepaard (Trouw) in deze aflevering een mooi gedicht voor. We vroegen Ellen Deckwitz, dichter van het Poëziegeschenk, om een favoriet uit de jeugdpoëzie te kiezen en voor te dragen. Te gast is de pas gepromoveerde literatuurwetenschapper en docent Nederlands Linda Ackermans, die vertelt over haar onderzoek naar de status en positie van young adult-literatuur in Nederland. Ook introduceren we een nieuwe rubriek: De Grote Vriendelijke 100 - Doorlezers! Wat dat precies behelst, hoor je in de aflevering. Bert Kranenbarg is er met het nieuws, Katinka Polderman viert in haar column De Nationale Voorleesdagen.

Verwijzingen in deze aflevering

Tys en Teske Bekijk hier een filmpje (in het Fries!) over het afscheid van Tomke en de introductie van Tys en Teske.

De ballonvaarder De film waar Benny Lindelauf het script voor schreef is te bekijken op Disney+. Zijn volwassenenroman 'Het licht tussen onze vingers' verschijnt 18 februari 2026 bij Querido.

Frans Kellendonk-lezing De Frans Kellendonk-lezing van Edward van de Vendel vindt plaats op 10 februari om 16:00u in de Aula van de Radboud Universiteit van Nijmegen. Kaarten zijn verkrijgbaar via deze website.

GV100 Doorlezers! Bij de nummer 23 van De Grote Vriendelijke 100 van 2025, 'De GVR' van Roald Dahl, tippen we als doorlezers: 'Zeven minuten na middernacht' van Patrick Ness & Siobhan Dowd (Ploegsma 11+, vertaling: Manon Smits, tekeningen: Jim Kay) en 'De kleine reus' van Max Bolliger (Lemniscaat 4+, tekeningen: Monika Laimgruber).

Boekentips

'Hazenhart' Henk Hardeman Tekeningen: Maaike Putman Van Goor 10+ 'Willem Zoetelief koning van Aloeka' Ronnie van Veen Tekeningen: Mark Janssen Luitingh-Sijthoff 10+ 'De middernachtloper' Maren Stoffels Epic Books 12+

Een boek is als een goede lasagne, zegt schrijver Khalid Boudou. Aan de oppervlakte lekkere kaas, maar daaronder meerdere laagjes. In zijn nieuwste young adultroman 'De roadtrip' (Moon 15+) heeft hij de lasagne wat meer aangesneden dan in zijn vorige boeken: de gelaagdheid valt nu echt op.

Net als in 'Pizzamaffia' en 'Iedereen krijgt klappen' zit er ook nu actie en veel humor in, maar tijdens de roadtrip die Sami (18) met zijn opa Hamza naar Marokko maakt, gaan ze in hun gesprekken de diepte in en komen er thema's voorbij als racisme, herkomst, mannelijkheid, verantwoordelijkheid, liefde en schuld.

Kinderboekrecensenten Jaap Friso (JaapLeest.nl) en Bas Maliepaard (Trouw) praten in deze podcast met Khalid Boudou over muziek in dialogen, wijsheid op een ezeltje en luisteren naar jongeren.

Een extra lange Grote Vriendelijke Update om het boekenjaar 2025 mee af te sluiten! Kinderboekrecensenten Jaap Friso (JaapLeest.nl) en Bas Maliepaard (Trouw) praten over Jolabokaflod, Serious Request, tippen vier nieuwe boeken en nemen het kinderboekennieuws van november en december door. Uitgebreide aandacht is er voor de grootschalige inbreuk op auteursrechten van illustratoren door het Chinese e-commerce platform Temu. De GVP ontdekte na berichtgeving in de Vlaamse media dat er tientallen producten op de site werden aangeboden met afbeeldingen van Jip en Janneke, Dikkie Dik, Woezel en Pip en prinses Arabella, zonder dat de rechthebbenden daarvoor toestemming hadden gegeven of voor werden betaald. Ook staan we stil bij een kritische Facebook-post van griezelschrijver Paul van Loon over horror in kinderboeken. De GVP vond de auteur over wie Van Loon het geanonimiseerd heeft en vroeg hem om een reactie. Tot slot blikken we terug op 2025 en met audioboodschappen van Anna Woltz, Ted van Lieshout, Lies Lavrijsen, Wendy Panders en Kelly van Kempen vooruit op de opvallende boeken van komend voorjaar. Katinka Polderman sluit af met een column over een groot verschil tussen Bas en Jaap.

Verwijzingen in deze aflevering

Filmpje Serious Request Het filmpje over Freya die ondanks haar spierziekte ballerina wilde worden nadat ze 'Ballotje op ballet' van Yvonne Jagtenberg kreeg voorgelezen, kun je hier bekijken.

Paddington bij de Queen De theevisite van beertje Paddington aan Queen Elizabeth II van Engeland bekijk je hier.

Griezelen of gruwelen? Het volledige bericht van Paul van Loon en de reactie van Michael Reefs kun je hier lezen.

Boekentips

'Ik ben Guusje' Anke Kranendonk Tekeningen: Marijke Klompmaker Querido 6+

'De fantastische bus' Jakob Martin Strid Vertaling: Lammie Post-Oostenbrink Blauw Gras 6+

'Reservekinderen' Joke Eikenaar Luitingh-Sijthoff 14+

'Een beer genaamd Paddington' Michael Bond Vertaling: Arie en Lolita Storm Quokka 8+

De vijfde editie van De Grote Vriendelijke Pakjesavond in de Grote (Vriendelijke) Zaal in TivoliVredenburg was een groot feest! Kinderboekrecensenten Jaap Friso (JaapLeest.nl) en Bas Maliepaard (Trouw) presenteerden er De Grote Vriendelijke 100 van 2025. Een recordaantal van op de kop af 5500 mensen stemden op hun top 5 favoriete boeken aller tijden, waaruit de top 100 is samengesteld. Voor het tweede jaar op rij staat 'Films die nergens draaien' van Yorick Goldewijk (Ploegsma 10+) op de eerste plek. De hoogste nieuwe binnenkomer is 'Krekel' van Annet Schaap (Querido 10+). De hele lijst is hier te bekijken. 

Gasten & optredens Onze vaste nieuwslezer Bert Kranenbarg neemt je in deze opname aan de hand door de 100 van dit jaar. Onderweg praten Bas en Jaap met Gouden Griffelwinnares Lida Dijkstra over 'De wonderverteller', met Astrid Sy over 'De glazenwasser van het Rijksmuseum' en met Maren Stoffels over 'Nog 27 dagen leven'. Acteur Silyan el Kattabi brengt een nummer uit de musical 'De brief voor de koning' ten gehore en Nol Havens brengt met zijn pianist Johan Hendrikse een hommage aan Annie M.G. Schmidt. Tot slot zingt onze columniste Katinka Polderman de nummer 1 toe. Tussendoor zijn er ook nog audioboodschappen van Werner Holzwarth, Pieter Gaudesaboos, Charlotte Dematons en Guus Kuijer.

Poster De A2 poster met De Grote Vriendelijke 100 is te bestellen via de webshop van Blossom Books. Het printbare A3-bestand laat nog heel even op zich wachten, maar zal in de week van 24 november 2025 in de mediakit verschijnen.

Winactie: Musical 'De brief voor de koning' Van producent Sterke Verhalen mogen we 2 x 2 kaarten weggeven voor de musical. Om kans te maken, geef je voor 5 december 2025 via info@degrotevriendelijkepodcast.nl antwoord op de vraag die we in de aflevering stellen.

Fotoverslag Binnenkort volgt hier een link naar het fotoverslag van de Pakjesavond dat fotograaf Jaap Kroon maakte.

Eerdere afleveringen Onze eerdere aflevering met Lida Dijkstra kun je hier beluisteren. De Annie M.G. Schmidt-lezing van Astrid Sy vind je hier.

Zing mee met Annie M.G. Nol Havens treedt in mei 2026 nog een aantal keer op met het repertoire van Annie M.G. Schmidt in de voorstelling Zing mee met Annie M.G..

Klokhuis De Klokhuis-aflevering met Astrid Sy is vanaf 26 november 2025 hier te bekijken.

Op 20 november 2025 krijgt Annemarie van Haeringen de Max Velthuijsprijs, de driejaarlijkse oeuvreprijs van € 60.000 voor illustratoren in Nederland. De tekenares won in haar lange en succesvolle carrière al drie keer het Gouden Penseel en illustreerde iconische boeken, zoals die over de Grote Boze Heks van Hanna Kraan en Kleine Ezel van Rindert Kromhout. Ook haar eigen prentenboeken zijn geliefd: 'De prinses met de lange haren', 'Beer is op Vlinder' of de serie over de geit Sneeuwwitje (alle Leopold 4+). Met Bibi Dumon Tak samen won ze de Woutertje Pieterse Prijs voor 'Vandaag houd ik mijn spreekbeurt over de anaconda' (Querido 10+).

Kinderboekrecensenten Jaap Friso (JaapLeest.nl) en Bas Maliepaard (Trouw) praten met Annemarie van Haeringen over haar oeuvre en laten verschillende schrijvers met wie ze samenwerkte aan het woord. Rindert Kromhout, Toon Tellegen, Bibi Dumon Tak en Bette Westera spreken haar toe. Met de laatste maakte ze haar nieuwste boek 'Toen Thor het nog liet donderen' (Gottmer 9+), een hervertelling van de Noordse mythologie, voorzien van tientallen illustraties.

We praten met Annemarie van Haeringen over zwieren op papier, meer durven aan de tekentafel dan in het echte leven, zweet op je tekeningen, illustraties de soep in draaien en dat alles er 'ladieda' uit moet zien.

Een primeur in deze 150ste (!) aflevering van De Grote Vriendelijke Podcast: kinderboekenrecensent en journalist Annemarie Terhell maakt bij ons bekend dat ze de biografie van Tonke Dragt gaat schrijven. Terhell vertelt aan kinderboekrecensenten Jaap Friso (JaapLeest.nl) en Bas Maliepaard (Trouw) hoe ze toestemming heeft gekregen van de stichting die Dragts nalatenschap beheert en over haar persoonlijke band met het werk en de geschiedenis van Tonke Dragt. Eerder schreef Terhell samen met Joukje Akveld al een biografisch boek voor kinderen over de schrijfster: ABC Dragt (Leopold 9+). Verder zijn er extra veel boekentips vanwege de naderende feestdagen (in november is er geen Update), is Bert Kranenbarg er weer met het nieuws en vraagt columniste Katinka Polderman zich af of en hoe ze nog Harry Potter kan lezen nu schrijfster J.K. Rowling zich zo tegen transmensen heeft gekeerd.

Verwijzingen in deze aflevering

Bibliotheken Rotterdam en Gaza Het artikel uit de Volkskrant over de bibliotheek Rotterdam is hier terug te lezen. Het bericht van IBBY International over de bibliotheken in Gaza vind je hier.

Prinses Arabella musical De speellijst en de trailer van de prinses Arabella musical vind je hier. De reel die Bas maakte na het bezoek aan de première bekijk je op Instagram. 

Booker Prize Hier zie je het filmpje bij de bekendmaking dat de Booker Prize vanaf nu ook aan kinderboeken wordt uitgereikt. 

In Memoriam Tonke Dragt Hier luister je ons In Memoriam over Tonke Dragt terug.

De Grote Vriendelijke 100 Stemmen kan nog twee dagen, t/m 2 november 2025 via degrotevriendelijkepodcast.nl/stem!

Boekentips

Lucy en Donker Karst-Janneke Rogaar Querido 4+

Scar Town Tristan Bancks Vertaling: Esther Ottens Querido 10+

Kiezel Bouwien Jansen Tekeningen: Sanne te Loo Luitingh-Sijthoff 10+

Iets meer zoals een zon Sarah Jäger Tekeningen: Sarah Maus Vertaling: Mohana van den Kroonenberg De Vier Windstreken 10+

Met het eerste kinderboek dat Floor Rieder illustreerde, won ze tien jaar geleden meteen het Gouden Penseel. Sindsdien bouwt ze gestaag aan een indrukwekkend oeuvre in haar herkenbare, stevige stijl. In 2020 verscheen haar versie van 'Alice in Wonderland' van Lewis Carroll (Gottmer 9+), nu voegt ze daar een klassieker aan toe: Rieder illustreerde 'Peter Pan' van J.M. Barrie, in een nieuwe vertaling van Esther Ottens (Gottmer 9+). Het verhaal gaat over Wendy en haar twee broertjes, die door de mysterieuze Peter Pan vliegend worden meegenomen naar het eiland Nooitland, waar ze een magisch avontuur beleven. Peter is vaak in het gezelschap van de elf Tinkelbel en neemt het op tegen de beruchte Kapitein Haak

Kinderboekrecensenten Jaap Friso (JaapLeest.nl) en Bas Maliepaard (Trouw) praten met Floor Rieder over haar werkwijze en hoe het verhaal over de jongen die nooit opgroeit haar steeds dierbaarder werd. Een gesprek over krassen op beschilderde glasplaatjes, de echte leeftijd van Floor, de choreografie van het vliegen, decoratie en anachronismen.

Verwijzingen in deze aflevering

Krassen Floor Rieder maakt haar illustraties door verf weg te krassen op geschilderde glasplaatjes. Hier zie je een filmpje van hoe ze te werk gaat.

Wortelkindertjes Bas refereert aan het klassieke prentenboek 'Het verhaal van de wortelkindertjes' van Sibylle von Olfers.

Top 5 GV100 Floor deelde haar top 5 voor De Grote Vriendelijke 100 verkiezing van 2025:

'Ogen van tijgers' - Tonke Dragt (Leopold 12+) 'Bijzondere beesten en doodgewone dieren' - Bibi Dumon Tak (Querido 8+, tekeningen: Fleur van der Weel) 'Floddertje' - Annie M.G. Schmidt (Querido 3+, tekeningen: Fiep Westendorp) 'Eilanddagen' - Gideon Samson (Leopold 11+) 'O, wat mooi is Panama!' - Janosch (Lemniscaat 4+)

Hoera! De leukste verkiezing van het jaar is weer begonnen. In deze vrolijke aflevering trappen we de vijfde editie van De Grote Vriendelijke 100 af. Samen met columniste Katinka Polderman bespreken kinderboekrecensenten Jaap Friso (JaapLeest.nl) en Bas Maliepaard (Trouw) hun eigen top 5'jes en zijn ze elk lijstduwer van een genre dat in de afgelopen vier jaar een ondergeschoven kindje was in de lijst: poëzie, prentenboeken en non-fictie.

Ook komen luisteraars aan het woord over wat De Grote Vriendelijke 100 voor hen heeft betekend en brengen we je hopelijk op ideeën om tot een mooie top 5 te komen.

Stemmen Volwassen liefhebbers van jeugdliteratuur kunnen vanaf vandaag t/m 2 november 2025 stemmen degrotevriendelijkepodcast.nl/stem. Deel je lijstje op de sociale media onder #deGV100 en tag @degvpodcast!

Spelregels

• Alle jeugdliteratuur doet mee: van prentenboek tot YA-roman, fictie, non-fictie en poëzie, klassiekers of gloednieuwe boeken.
• Wil je op een serie (tweeluik/trilogie of meer) stemmen, kies dan je favoriete deel of ga na of er een omnibus in de database te vinden is
• Deze verkiezing richt zich primair op volwassen lezers van jeugdliteratuur
• We vragen makers en uitgevers om geen online of offline campagne te voeren voor eigen titels

Mediakit Meehelpen om zoveel mogelijk volwassenen te wijzen op de verkiezing? Download al het beeldmateriaal uit de mediakit. Er staan posters in die je kunt uitprinten en ophangen en plaatjes die je voor sociale media kunt gebruiken.

GV100 poster 2025 Natuurlijk komt ook de vijfde editie van De Grote Vriendelijke 100 op een mooie poster te staan. Die kun je nu al tegen druk- en verzendkosten bestellen via de webshop van Blossom Books. Bestel je vóór 1 december 2025, dan verzenden ze je posters voor 5 december 2025. Komt je bestelling daarna? Dan wordt die na de kerstvakantie verzonden. Heel fijn als je nu vast wilt bestellen, dan kunnen wij bepalen hoeveel posters we moeten laten drukken.

Pakjesavond: uitverkocht De Grote Vriendelijke Pakjesavond, waar we de uiteindelijke top 100 van 2025 presenteren, is uitverkocht. Kans maken op een kaartje? Meld je dan aan bij TicketSwap. En heb je een ticket, maar ben je onverhoopt verhinderd: bied dan je kaartje aan via TicketSwap.

De top 5 van Jaap (in willekeurige volgorde) 'We noemen hem Anna', Peter Pohl, Vertaling: Cora Polet, Querido 15+ 'Complot', Jan Paul Schutten, Tekeningen: Koen Aelterman, Blauw Gras 10+ 'De reis van Syntax Bosselman', Arend van Dam, Tekeningen: Alex de Wolf, Van Holkema & Warendorf 10+ 'De gelukvinder', Anoush Elman & Edward van de Vendel, Querido 14+ 'Koning van Katoren', Jan Terlouw, Lemniscaat 10+ De top 5 van Bas (in willekeurige volgorde) 'Hou van die hond', Sharon Creech, Vertaling: Michèle Bernard, Tekeningen: Rotraut Susanne Berner, Hoogland & Van Klaveren 9+ 'Wat ons nog rest', Aline Sax, Salto 16+ 'De kronieken van Narnia', C.S. Lewis, Vertaling: Imme Dros, KokBoekencentrum 10+ 'Bijna jarig', Imme Dros, Tekeningen: Harrie Geelen, Querido 4+ 'Jij bent de liefste', Hans & Monique Hagen, Tekeningen: Marit Törnqvist Querido 3+ De top 5 van Katinka (in willekeurige volgorde) 'Een zee van liefde', Pieter Gaudesaboos, Lannoo 5+ 'Een eiland in zee. De omnibus', Annika Thor, Vertaling: Emmy Weehuizen-Deelder, Lemniscaat 10+ 'De Heksenkind trilogie', Monica Furlong, Vertaling: Anneke Koning-Corveleijn Lemniscaat 10+ 'Mot en de metaalvissers', Sanne Rooseboom, Tekeningen: Sophie Pluim, Van Goor 10+ 'De koffer', Chris Naylor-Ballesteros, Vertaling: J.H. Gever, Gottmer 4+

Het is Kinderboekenweek! Daarom een extra lange Grote Vriendelijke Update met aan tafel de schrijver van het Kinderboekenweekgedicht Simon van der Geest. Kinderboekrecensenten Jaap Friso (JaapLeest.nl) en Bas Maliepaard (Trouw) praten met hem over zijn gedicht én over zijn nieuwe, avontuurlijke poëziebundel 'Plassen op schrikdraad' (Querido 8+, tekeningen: Karst-Janneke Rogaar). Verder hoor je de belangrijkste informatie over de Kinderboekenweek, de Gouden Griffel en het Gouden Penseel en staan we stil bij het overlijden van schrijver en illustrator Harrie Geelen (86). Bert Kranenbarg is er met een lang nieuwsbulletin en Katinka Polderman heeft in haar column een goed idee voor komende Kinderboekenweken.

Verwijzingen in deze aflevering

Kinderboekenweek + filmpje + rad Alle informatie over de Kinderboekenweek vind je hier. Het filmpje van het Kinderboekenweekgedicht kun je op YouTube bekijken. De knutselplaat van het Rad van Avontuur kun je hier downloaden, de Kinderboekenweekkrant haal je gratis in boekhandel of bibliotheek.

Leo Timmers Het mooie filmpje van Leo Timmers over zijn prentenboek 'Kiki & ik' (Querido 5+) kun je op zijn Instagram-profiel bekijken.

Harrie Geelen Een kijkje in het huis van Harrie Geelen en Imme Dros krijg je in deze reportage van Nieuwsuur. Het interview van Bas met Imme Dros (en onderbrekingen van haar man) uit Trouw lees je hier.

Mediakit GV100 Hier vind je de mediakit voor de verkiezing van De Grote Vriendelijke 100 van 2025!

Boekentips

'Plassen op schrikdraad' Simon van der Geest Tekeningen: Karst-Janneke Rogaar Querido 8+ 'Wolf' Saša Stanišić Vertaling: Annemarie Vlaming Tekeningen: Regina Kehn Luitingh-Sijthoff 11+ 'De Kat' Floortje Zwigtman Tekeningen: Andrea Kruis Pelckmans 8+ 'Kiki & ik' Leo Timmers Querido 5+

Voor een zaal vol enthousiaste bezoekers van het nieuwe, grootse literaire festival Boekfest in TivoliVrendenburg presenteren kinderboekrecensenten Jaap Friso (JaapLeest.nl) en Bas Maliepaard (Trouw) deze aflevering van De Grote Vriendelijke Podcast. Ze spreken met schrijver Yorick Goldewijk over zijn nieuwste jeugdroman 'Albatros' (Ploegsma 12+), waarin alle mensen zijn veranderd in dieren, behalve hoofdpersonen Abel en Kat. Wat begon als een absurdistische experiment groeide uit tot een roman over oorlog, schuld en wat het betekent om mens te zijn. Er stijgt een somber mensbeeld op uit het boek, maar hierover schrijven hielp Goldewijk juist om positiever tegen de mens aan te gaan kijken. Hij vertelt hoe zijn verhalen met een gevoel beginnen, hij daar muziek bij zoekt om dat vast te houden en hij van daaruit begint met schrijven. 'Albatros' is voor Goldewijk zijn eerste grote roman na het met de Gouden Griffel bekroonde 'Films die nergens draaien', dat in 2024 op nummer 1 stond in De Grote Vriendelijke 100.

Verwijzingen in deze aflevering

Playlist Yorick Goldewijk stelde op Spotify een playlist samen bij 'Albatros'. Zonder pigfuck, maar met Taylor Swift.

Volkskrant De recensie van Pjotr van Lenteren in de Volkskrant, kun je hier lezen.

Na de zomerstop zijn kinderboekrecensenten Jaap Friso (JaapLeest.nl) en Bas Maliepaard (Trouw) terug met een Grote Vriendelijke Update over al het kinderboekennieuws van juli en augustus. We tippen twee 'inhaalboeken', die voor de zomer waren blijven liggen maar toch zeer de moeite waard zijn, en een boek waar we later in de aflevering over doorpraten met een van de makers. Liesbeth Rosendaal vertelt hoe ze samen met Marrit Boogaars, Annemiek de Groot en Juul Lelieveld een broodnodig non-fictieboek schreef over de gezamenlijke geschiedenis van Indonesië en Nederland: 'Het begon met peper' (Gottmer 10+, tekeningen: Dido Drachman). Verder praten we over 20 jaar Twilight en wat de hype met een Toscaans stadje deed, over de Lezersmars, de Max Velthuijsprijs voor Annemarie van Haeringen en de ophef over een kinderboek dat met behulp van AI is geschreven.

Verwijzingen in deze aflevering

Lezersmars Op deze website lees je alles over de Lezersmars voor vrijheid en democratie, die 20 september 2025 plaatsvindt in Utrecht. Daar kun je ook boeken toevoegen aan de virtuele mars. 

Online bibliotheek Onze tip 'Het meisje dat er niet mocht zijn' van Wilma Geldof is ook als luisterboek te beluisteren via de Online Bibliotheek app. Voor bibliotheekabonnees meestal gratis (zeker bij een jeugdabonnement).

GV100 boekenclub Aanmelden voor De Grote Vriendelijke 100 boekenclub van Cultura Ede kan via deze website. Er is een club voor volwassenen en voor kinderen.

Max Velthuijsprijs Meer over de Max Velthuijsprijs voor Annemarie van Haeringen lees je hier.

Kartosen-Wong Bas refereert aan het eind van het gesprek met Liesbeth Rosendaal aan een nieuw fictieverhaal van Reza en Chee-Han Kartosen-Wong over de slavernijgeschiedenis in Indonesië. Hij was de titel even kwijt, maar die is 'De reis van de amulet' (Rose Stories 9+, tekeningen: Kathrin Honesta)

Boekentips

'Het meisje dat er niet mocht zijn' Wilma Geldof Luitingh-Sijthoff 15+

'Een eiland in zee' Annika Thor Vertaling: Emmy Weehuizen-Deelder Lemniscaat 10+

'Het begon met peper' Marrit Boogaars, Annemiek de Groot, Juul Lelieveld & Liesbeth Rosendaal Tekeningen: Dido Drachman Gottmer 10+

De laatste Grote Vriendelijke Update voor de zomerstop is een goed gevulde aflevering geworden. Kinderboekrecensenten Jaap Friso (JaapLeest.nl) en Bas Maliepaard (Trouw) praten over de 70ste verjaardag van nijntje, de Zilveren Griffels en Penselen en duiken in de wereld van de leesclubs voor leesbevorderaars, die als paddenstoelen uit de grond schieten. Oprichters van de eerste Leesclub van leesbevorderaars, Geert Vermeegen en Rigoberta Mejia Sian, vertellen hoe zij in Utrecht de aanzet hebben gegeven van wat een landelijke beweging lijkt te worden. Verder natuurlijk boekentips, Bert Kranenbarg met het nieuws en Katinka Polderman verheugt zich op een zomer zonder krant en mét een boek.

Verwijzingen in deze aflevering

nijntje Het artikel dat Bas in 2015 schreef over de taal van nijntje kun je hier lezen.

Theater van het Sentiment De zomerrubriek van Jaap over klassieke kinderboeken is deze zomer elke zondag te horen rond de klok van half vijf in het radioprogramma Theater van het Sentiment op NPO Radio 5.

Griffels & Penselen Een overzicht van alle Zilveren Griffels en Penselen van 2025 vind je in het juryrapport.

Boekentips

'Roos redt de brandweer' Anke Kranendonk Tekeningen: Puck Koper Gottmer 3+

'Zusje' Janneke Schotveld & Rifka Mels Querido 15+

'De opdracht van Tula' Robin Raven Lemniscaat 12+

Zijn er echt mensen op de maan geweest? Is de aarde eigenlijk wel rond? En worden we niet in het geheim geregeerd door vermomde reptielen? Het zijn samenzweringstheorieën die Jan Paul Schutten ontrafelt en weerlegt in zijn non-fictiekinderboek 'Complot' (Blauw Gras 10+, tekeningen: Koen Aelterman). Kinderboekrecensenten Jaap Friso (JaapLeest.nl) en Bas Maliepaard (Trouw) gaan met Schutten in gesprek over zijn aanpak, de noodzaak van dit boek in deze tijd, over lezers opvoeden, de vraag of complotdenkers dom zijn en waarom we eigenlijk allemaal een beetje complotdenkertjes zijn. Illustrator Koen Aelterman licht in een kort audiobericht zijn tekenstijl in het boek toe.

Verwijzingen in deze aflevering

Ander werk Jan Paul Schutten noemt een aantal van zijn andere boeken, zoals het prentenboek 'Ludas en Bontje' (Gottmer 4+, tekeningen: Sanne te Loo), 'Schaam je gerust dood voor je ouders' (Gottmer 10+, tekeningen: Emma Ringelding) en zijn Raadsel van alles wat leeft-trilogie (Gottmer 10+, tekeningen: Floor Rieder)

Kennedy Viroloog Marion Koopmans en onderzoeksjournalist Alexander Beunder vertelden in Bureau Buitenland over de Amerikaanse minister van Volksgezondheid Robbert Kennedy.

Wie was Elsa Beskow? Moet Annie M.G. Schmidt postuum de P.C. Hooftprijs krijgen? Wat was de betekenis van de onlangs overleden schrijver Aidan Chambers? En waarom wil Iven Cudogham van Anansi de Spin een even bekend kinderboekpersonage maken als Dikkie Dik, nijntje en Kikker? Je hoort het allemaal in deze Grote Vriendelijke Update. Kinderboekrecensenten Jaap Friso (JaapLeest.nl) en Bas Maliepaard (Trouw) bespreken boeken, Bert Kranenbarg leest het kinderboekennieuws en Katinka Polderman vertelt in haar column over haar ervaringen als biebmoeder.

Verwijzingen in deze aflevering

Kaartverkoop Pakjesavond 2025 Vrijdag 30 mei 2025 start voor Vrienden van de Show de voorverkoop van kaarten voor De Grote Vriendelijke Pakjesavond. Die vindt plaats op zondagmiddag 23 november vanaf 16:30u in de Grote Zaal van TivoliVredenburg in Utrecht. Vanaf maandag 2 juni komen er kaarten in de algemene verkoop via de website van TivoliVredenburg.

Anansi Anansi de Spin heeft een eigen website. Meer informatie over de tentoonstelling in de kunsthal en de presentatie van het zevende prentenboek vind je hier.

Elsa Beskow Dit is de officiële website over Elsa Beskow, met rechts bovenin de menubalk een optie voor Engelstalige informatie. En hier vind je de prentenboeken die in het Nederlands leverbaar zijn.

Opinie over Annie Het opiniestuk van Kila van der Starre over Annie M.G. Schmidt lees je op de website van Trouw.

Aidan Chambers Bezoek de eigen website van Aidan Chambers of bekijk de lezing die hij in 2014 in Nederland gaf. En hier bekijk je de trailer van 'Été 85', de verfilming van 'Je moet dansen op mijn graf', te zien op Disney+.

Boekentips

'In de hoek' Pieter van den Heuvel Gottmer 4+ 'Beesten' Ingvild Bjerkeland Vertaling: Kim Liebrand Volt 11+ 'Vlieg! zegt de vloer' Eva Gerlach Tekeningen: Trui Chielens Querido 12+

'Bewaar de verbeelding en de kleuren van de taal' heet de Annie M.G. Schmidt-lezing van Jacques Vriens, die hij op woensdag 21 mei 2025 uitsprak in het Literatuurmuseum/Kinderboekenmuseum in Den Haag. Het was de 25ste editie en daarom leidde emeritus hoogleraar jeugdliteratuur Helma van Lierop-Debrauwer, die aan de wieg stond van de lezingenreeks, het verhaal van Vriens in.

De schrijver van boeken als 'Achtste-groepers huilen niet', de Meester Jaap-serie en historische jeugdromans als 'Oorlogsgeheimen' neemt je in zijn lezing mee naar zijn schooltijd bij de harde broeders van de onbevlekte ontvangenis in het Brabant van de jaren vijftig. Naar het hotel van zijn ouders, waar maar drie boeken in de kast stonden - over drank, seks en de watersnoodramp. Hij vertelt hoe hij zelf het wonder van lezen ontdekte met de serie 'Arendsoog', maar ook met 'De kinderkaravaan' van An Rutgers van der Loeff en hoe hij later als meester en directeur op de basisschool een voorvechter van goed leesonderwijs werd. 

"Een boek kan een knop omzetten in je hoofd", zegt hij. "Bij ieder kind dat leest, gaat er een knop om, wordt de verbeelding aangezet en ontdekt de lezer de nuances van de taal." En dat is hard nodig in tijden waarin de democratie op de tocht staat en onverdraagzaamheid zegeviert.

De tekst van de lezing is binnenkort terug te vinden op de website van IBBY Nederland, die het evenement organiseert samen met het Literatuurmuseum/Kinderboekenmuseum, Stichting Lezen en het Nederlands Letterenfonds.

Meer Jacques Vriens

Beluister ook het gesprek dat wij in maart 2025 met Jacques Vriens hadden, toen we aankondigden dat hij de lezing zou gaan houden.

Jacques Vriens was ook te gast in onze allereerste aflevering ooit, in september 2018, om te praten over zijn boek 'Code Kattenkruid'.

Meer lezingen

Beluister ook de andere lezingen op ons kanaal:

– De Annie M.G. Schmidt-lezing van Marjolijn Hof – De Annie M.G. Schmidt-lezing van Marit Törnqvist – De Annie M.G. Schmidt-lezing van Jean-Claude van Rijckeghem – De Annie M.G. Schmidt-lezing van Astrid Sy – De ALMA-lezing van Bart Moeyaert – De Albert Verwey-lezing van Bibi Dumon Tak

Foto Jacques Vriens: Eveline van Egdom

Gisteren, op 16 mei 2025, overleed oud-politicus, wetenschapper en kinderboekenschrijver Jan Terlouw op 93-jarige leeftijd. Hij was met titels als 'Koning van Katoren', 'Oorlogswinter', 'Pjotr' en 'Briefgeheim' (Lemniscaat 9+) een iconische schrijver, die de harten van miljoenen lezers heeft veroverd en wiens werk van generatie op generatie is doorgegeven. Kinderboekrecensenten Jaap Friso (JaapLeest.nl) en Bas Maliepaard (Trouw) praten in dit In Memoriam over zijn literaire nalatenschap en zijn betekenis als schrijver. Vier verschillende lezers komen aan het woord over hun lievelingsboeken uit Terlouws oeuvre: schrijfster en historica Aline Sax over 'Pjotr', voormalig SP partijvoorzitter Ron Meyer over 'Koning van Katoren', leesbevorderaar en eigenaresse van Boekwijzer Eline Rottier over 'De kloof' en vertaalster Laura Watkinson over 'Oorlogswinter'.

Verwijzingen in deze aflevering

Gesprek Jan Terlouw Ons gesprek met Jan Terlouw dat we in 2021 bij hem thuis in Twello opnamen, is hier terug te luisteren.

Dolf Verroen Het artikel van Dolf Verroen over Jan Terlouw, waaruit Bas citeert, lees je hier.

NOS Journaal De necrologie van het NOS Journaal, waarin ook zijn uitgeefster Jesse Goossens aan het woord komt, is hier terug te kijken (vanaf 3'08 min).

Kinderboekenschrijvers in rep en roer: hun boeken zijn illegaal gebruikt door Meta voor het trainen van AI-taalmodellen. Kinderboekrecensenten Jaap Friso (JaapLeest.nl) en Bas Maliepaard (Trouw) leggen in deze Grote Vriendelijke Update uit hoe dat zit en hoe uitgevers en belangenorganisaties ermee omgaan. Overigens is voor de gelegenheid de tekening op het plaatje bij deze Update gemaakt door ChatGPT. Ook staan we uitgebreid stil bij de schriftelijke aanval op kinderboekenschrijvers rond de Week van de Lentekriebels en het weerwoord dat de aanstichters kregen van de rechter én comedians. Verder: kinderboeken uit de Tweede Wereldoorlog, een tentoonstelling over de kunst van de schutbladen, boekentips, veel prijzennieuws met Bert en columniste Katinka Polderman heeft leesstress.

Verwijzingen in deze aflevering

Tentoonstelling Kinderboek van Oorlog naar Vrede Op de website van het Kinderboekenhuis in Winsum lees je meer over de tentoonstelling 'Kinderboek van Oorlog naar Vrede', over kinderboeken tijdens de Tweede Wereldoorlog. En hier luister je het hele gesprek op NPO Radio 1 terug met Eelco Bruinsma over de tentoonstelling.

Tentoonstelling schutbladen Het artikel uit The Guardian over de expositie over schutbladen in het Eric Carle Museum of Picture Book Art in Amherst, USA, lees je hier.

Lentegriezels Het item van 'Even tot hier' over de Lentekriebels/Lentegriezels bekijk je vanaf 21'20min en aan het eind in deze aflevering.

Het statement van veertien leesorganisaties tegen de lastercampagne van Civitas Christiana kun je hier vinden.

De uitspraak van de rechter in de zaak die werd aangespannen door de Rutgers Stichting vind je hier. Hoe Singel Uitgeverijen en Civitas Christiana hebben geschikt in de zaak rond Pim Lammers kun je hier lezen.

Ai & kinderboeken Het item over het AI-reclamebureau voor het kinderboek 'Noorderlicht' van Carry Slee in de talkshow EVA kun je hier terugkijken.

Hier vind je het artikel in The Atlantic over hoe Meta en OpenAI gebruik hebben gemaakt van de illegale schaduwbibliotheek LibGen (Library Genesis) bij het trainen van AI modellen.

Ook de GAU (Groep Algemene Uitgevers) heeft een artikel over deze kwestie op de website staan.

Boekentips 'De kattengeest' Joost Oosterwijk Querido 4+

'Mijn broer is een baas' Janny Jägerfeld Vertaling: Mijke Hadewey van Leersum Ploegsma 10+ 'Nachtgeheimen' Simone Arts Leopold 14+

Hij debuteerde in 2023, maar is twee jaar en nog twee boeken verder een opkomende naam in de Nederlandse jeugdliteratuur: Tom Rijpert. Na zijn fantasytweeluik 'De zeven sleutels' (Pelckmans 10+) is hij terug met een spannende detective '19|91' (Pelckmans 11+), die zich afspeelt op Terschelling. Kinderboekrecensenten Jaap Friso (JaapLeest.nl) en Bas Maliepaard (Trouw) praten met de schrijver over zijn korte, maar toch al avontuurlijke pad in de wereld van het kinderboek, zijn wens om na fantasy ook andere genres te verkennen, over een boek dat een Sinterklaasgedicht dreigde te worden, een huilende vuurtoren, slim effectbejag, rode haringen en rokende pistolen en zijn liefde voor Terschelling.

Verwijzingen in deze aflevering

Lustrumaflevering Tom Rijpert was al eens eerder kort te horen in de GVP: hij kwam als luisteraar aan de telefoon in onze lustrumaflevering.

De Grote Vriendelijke 100 Het eerste boek van Tom Rijpert, 'De zeven sleutels. Het pad van de roverkoning' kwam in 2023 binnen op 98 in De Grote Vriendelijke 100. Een jaar later was het boek de hoogste stijger met een notering op nummer 37. In de Pakjesavond-aflevering praten Bas en Jaap kort over dit succes.

Uitgeverij Pelckmans Uitgeverij Pelckmans is de afgelopen jaren een grote Vlaamse speler op het gebied van kinderboeken geworden, dankzij de overnames van jeugdboekenuitgeverijen als Abimo, Van Halewyck en vooral Baeckens Books. Sindsdien geven ze bekende boeken uit van onder anderen Tom De Cock, Marc De Bel, Geronimo Stilton en Mark Tijsmans.