Diagnose Gestoord

Zedendaders zijn geen monsters, maar vaak gewone mensen uit alle lagen van de samenleving. Reclasseringsadviseur Maaike Blok legt uit wat er echt achter een zedenzaak zit.

Aan de hand van de zaak Ali B, die in hoger beroep drie jaar cel kreeg voor twee verkrachtingen, bespreken we met Maaike hoe steunbewijs werkt en waarom Ali-B van twee aanrandingen werd vrijgesproken. Ook al vonden de rechters de verklaringen betrouwbaar.

Maaike werkt ruim tien jaar bij Reclassering Nederland en is voorzitter van NL-ATSA. Ze ruimt de grootste misverstanden over zedendaders op: over recidive die veel lager ligt dan mensen denken, over het ontbreken van diagnoses en over het gesprek met iemand die zijn daad ontkent.

En dan is er de nieuwe Wet seksuele misdrijven van 1 juli 2024, waarin consent centraal staat. Verandert die wet echt hoe mensen hun seksuele behoeften afstemmen op de ander?

Je leert

* wat het grootste misverstand is over zedendaders (en waarom het klopt noch klopt heb ik weggehaald, beetje gekke zin?)

* hoe rechters steunbewijs wegen als er geen getuigen zijn

* waarom een lager recidiverisico juist reden kan zijn om niet te behandelen

* of de nieuwe zedenwet echt iets verandert *tijdens seksueel contact *

De aflevering wordt mogelijk gemaakt door LegalMike. Bekijk www.legalmike.ai voor meer informatie.

Diagnose Gestoord is een podcast van Recht in je Oor

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Jessica Villerius liep jaren mee in een tbs-kliniek en ontdekte dat bijna alles wat wij over tbs denken niet klopt.

Ayoub M., de Erasmusbrugsteker, kreeg geen dag celstraf. Alleen tbs met dwangverpleging. Voor veel mensen voelt dat als te makkelijk wegkomen. Volgens Jessica Villerius is dat het grootste misverstand dat er bestaat.

tbs is geen Center Parcs. Het is vrijheidsontneming, plus de plicht om elke dag onder ogen te zien wat je hebt gedaan. Gemiddeld duurt tbs langer dan veel celstraffen. Toch zegt 88% van de Nederlanders liever naast een ex-gedetineerde te wonen dan naast iemand die behandeld is.

Documentairemaker Jessica Villerius vertelt wat ze zag in De Rooyse Wissel, waarom een slachtoffer soms milder is dan je denkt, en hoe de beeldvorming over tbs kan kantelen. Tbs-advocaat Jan-Jesse Lieftink legt uit waarom Ayoub M. volledig ontoerekeningsvatbaar werd verklaard.

Je leert

* waarom tbs vaak zwaarder is dan een gevangenisstraf, ook al lijkt het milder

* dat mensen die uit tbs komen minder snel opnieuw de fout in gaan dan ex-gedetineerden

* hoe een slachtoffer van een ernstig delict toch in een tweede kans kan geloven

* wat het verschil is tussen tbs met dwang en tbs met voorwaarden

De aflevering wordt mogelijk gemaakt door LegalMike. Bekijk www.legalmike.ai voor meer informatie.

Fragmenten in deze aflevering zijn met toestemming van Jessica Villerius & Posh Productions gebruikt.

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Had tbs de moord op Anne Faber kunnen voorkomen? Die vraag hangt boven de zaak van Michael P. uit 2010, toen hij twee minderjarige meisjes verkrachtte en elk onderzoek in het Pieter Baan Centrum weigerde.

Zonder vastgestelde stoornis geen tbs. De rechtbank legde 16 jaar cel op, het hof maakte er 11 jaar van. Tijdens zijn detentiefasering in Den Dolder raakte Anne Faber vermist.

Hoogleraar forensische psychiatrie Michiel van der Wolf schuift aan bij Parissima en Jan-Jesse. Hij legt uit waarom advocaten hun cliënten adviseerden om tbs-onderzoek te weigeren, hoe het Pieter Baan Centrum weigeraars toch observeert en wat de open brief van Wim Faber, de vader van Anne Faber, losmaakte bij rechters. En hij vertelt hoe het "Michael P. effect" de rechtspraak voorzichtiger maakte.

Je leert

* wat een rechter nodig heeft om tbs op te leggen aan een weigeraar

* waarom advocaten rond 2010 vaak adviseerden om niet mee te werken

* hoe het Pieter Baan Centrum gedrag observeert bij iemand die zwijgt

* of de moord op Anne Faber met tbs voorkomen had kunnen worden

De aflevering wordt mogelijk gemaakt door LegalMike. Bekijk www.legalmike.ai voor meer informatie.

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

tbs in combinatie met 30 jaar cel: is dat nog behandeling of gewoon een tweede straf? WODC-onderzoeker Marleen Nagtegaal onderzocht de gevolgen voor de tbs-behandeling als de gevangenisstraf steeds langer wordt.

John S. vermoordde in mei 2022 drie mensen in Vlissingen en op een zorgboerderij in Alblasserdam. De rechtbank legde levenslang op. Het Hof koos voor 30 jaar cel met tbs. Maar waarom? En wat betekent die keuze voor iemand die pas op zijn zeventigste aan zijn behandeling in een tbs-kliniek mag beginnen?

Marleen deelt de bevindingen uit het WODC-onderzoek: rechters straffen langer terwijl de criminaliteit afneemt. Behandelaren pleiten bijna unaniem tegen lange combinatiestraffen. De Fokkensregeling die ooit verlichting bood is afgeschaft. Meer dan 160 tbs-gestelden hebben al zo'n straf opgelegd gekregen.

Je leert

• wat de verschillen zijn in doelstelling tussen tbs en gevangenisstraf 
• dat een tbs behandeling ook mogelijk is tijdens een levenslange gevangenisstraf 
• dat een combinatievonnis tegenwoordig langer kan duren dan een levenslange celstraf

De aflevering wordt mogelijk gemaakt door LegalMike. Bekijk www.legalmike.ai voor meer informatie.

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

De gijzeling in Ede duurde negen uur. Vier jonge mensen stonden doodsangst uit in cafe Petticoat. De advocaten van Corne H. Petra Breukink en Jan Jesse Lieftink zijn bang dat dit opnieuw kan gebeuren.

Op 30 maart 2024 liep Corne H. een cafe binnen met twee messen en een vermeende bom. Er was geen plan. Er was geen doel. Volgens zijn advocaat bevond hij zich in een compleet andere realiteit. Negen maanden cel en tbs met dwangverpleging was het vonnis, maar maanden later wacht Corne nog steeds op een plek in een tbs-kliniek.

Samen met Jan-Jesse Lieftink en criminoloog Parissima Rauf bespreekt Petra de documentaire Die ochtend in Ede van Jessica Villerius. Over de diagnoses, het falende zorgsysteem en de vraag waar de verantwoordelijkheid ligt als behandeling uitblijft.

Je leert:

. Welke diagnoses bij Corne H. zijn gesteld en hoe ze samenhangen

. Waarom de gijzeling in Ede geen plan of doel had

. Hoe de slachtoffers reageerden op het vonnis

. Wat de wachtlijsten in de tbs betekenen voor de veiligheid

. Waarom zijn advocaat vreest voor een volgend incident

De aflevering wordt mogelijk gemaakt door LegalMike. Bekijk www.legalmike.ai voor meer informatie.

Steun Suyt Sociaal Advocaten via suyt.nl

Fragmenten gebruikt van de documentaire: Die Ochtend in Ede. Met goedkeuring van de producent Jessica Villerius 

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Joost Wolters wordt op een zonnige middag doodgestoken in de Amsterdamse metro. De dader is Philip O., een psychiatrische patiënt met een lang geweldsverleden, die verlof had gekregen van de psychiatrische afdeling van het AMC. Joost was 38, net vader en een willekeurig slachtoffer.

Zijn zus Saskia was zwanger en had een peuter toen ze het nieuws kreeg. Wat volgde was een jarenlange strijd om basale informatie over hun eigen zaak. Instanties weigerden te praten, verscholen zich achter privacywetgeving en namen geen verantwoordelijkheid. Het duurde maanden voordat de familie zelfs maar wist wat er precies was gebeurd.

Philip O. ontkent zeven jaar later nog steeds. Hij zit in tbs met dwangverpleging, maar volgens Saskia is er nauwelijks vooruitgang. Nabestaanden hebben bij tbs-verlengingen geen recht op een advocaat, beperkt spreekrecht en worden structureel niet meegenomen in het proces.

Saskia schreef het boek ‘What The Fuck’ en zet zich in voor betere rechten voor nabestaanden. Het inspectierapport bevestigde wat de familie al wist: instanties deelden cruciale informatie niet en werkten langs elkaar heen.

De aflevering wordt mogelijk gemaakt door LegalMike. Bekijk www.legalmike.ai voor meer informatie.

 Je leert

• Waarom nabestaanden geen juridische positie hebben bij tbs-verlengingen
• Hoe Philip O. door het gat tussen zorg en veiligheid kon vallen
• Wat de financiële gevolgen zijn van een moord voor nabestaanden
• Waarom instanties zich achter de privacywet verschuilen
• Hoe het AMC uiteindelijk toegaf dat het anders had gemoeten
• Waarom volgens Saskia een vergelijkbare moord morgen weer kan gebeuren

Diagnose Gestoord is een productie van Recht in je Oor.

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

Een student zonder strafblad raakt in een psychose en doodt drie willekeurige wandelaars. Vier gedragsdeskundigen concluderen onafhankelijk van elkaar: volledig ontoerekeningsvatbaar. De rechtbank en het Hof volgen dat advies niet.

Het resultaat: 22 jaar cel en tbs met dwangverpleging.Forensisch psychiater Lilian Kuipers werkte ruim acht jaar in het Pieter Baan Centrum en begon recent als geneesheer-directeur bij de Forensische Zorgspecialisten. Zij legt uit wat een psychose werkelijk inhoudt, waarom planmatig handelen niet betekent dat iemand niet psychotisch is, en hoe het verschil tussen volledig en verminderd ontoerekeningsvatbaar het verschil kan zijn tussen behandeling en twintig jaar gevangenis.

De zaak Thijs H. heeft gevolgen gehad ver buiten deze ene strafzaak. Volgens Jan-Jesse gaat hij sindsdien in elke zaak waar toerekeningsvatbaarheid een rol speelt, de juridische criteria van de Hoge Raad stuk voor stuk langs met de gedragsdeskundigen op zitting. Volgens Lilian is het glad ijs geworden: collega's durven zich nauwelijks nog uit te spreken.

Je leert

* Wat een psychose is en waarom de ernst per persoon verschilt

* Waarom planmatig handelen niet in strijd is met het hebben van een psychose

* Het verschil tussen simulatie en aggravatie bij gedragskundig onderzoek

* Hoe vier rapporteurs unaniem kunnen adviseren terwijl de rechter anders beslist

* Waarom de zaak Thijs H. andere strafzaken heeft veranderd

* Wat empathie wel en niet betekent tijdens een psychose

Diagnose Gestoord is een productie van Recht in je Oor.

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

“De verdachte was tijdens het plegen van de moord ontoerekeningsvatbaar.” Een veelgehoorde zin uit het nieuws. Maar wat betekent dit nu eigenlijk? Het is de vraag waar rechters, psychiaters en advocaten zich mee bezighouden. En de vraag waar de samenleving meestal binnen een paar tellen een mening over heeft, zodra de strafzaak het nieuws haalt.

Diagnose Gestoord is de nieuwe podcast van presentator en criminoloog Parissima Rauf en tbs-advocaat Jan-Jesse Lieftink. In deze teaser leer je wie ze zijn, wat ze gaan doen en waarom ze deze podcast maken.

Parissima werkte jarenlang bij de reclassering en adviseerde rechters over de kans op herhaling en passende interventies voor verdachten. Jan-Jesse is twintig jaar advocaat, medeoprichter van Bureau TBS Advocaten, en staat cliënten bij in zware strafzaken waarin tbs dreigt of al is opgelegd.

Elke twee weken nemen ze samen een spraakmakende zaak onder de loep, met een gast uit het forensische werkveld. Denk aan een forensisch psychiater, een wetenschapper of een behandelaar. Zij gaan in op de diagnose, geven juridische duiding en bespreken de maatschappelijke relevantie van de zaak. Daarnaast vinden zij het belangrijk om aandacht te besteden aan de slachtoffers en nabestaanden die onlosmakelijk verbonden zijn met deze strafzaken.

Op 30 april verschijnt de eerste aflevering over de zaak Thijs H., samen met forensisch psychiater Lilian Kuipers.

Diagnose Gestoord is een productie van Recht in je Oor.

Hoofdstukken:

00:00 Spraakmakende strafzaken in het nieuws

01:17 Welkom bij de teaser van Diagnose Gestoord

01:36 Jan-Jesse Lieftink: twintig jaar tbs-advocaat

03:52 Parissima Rauf: criminoloog en podcastmaker

05:29 Waarom wij deze podcast maken

06:40 Het grijze gebied tussen dader en slachtoffer

08:13 Zo gaan we de afleveringen opbouwen

09:10 Eerste aflevering: de zaak Thijs H.

Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.