Gooise Museumschatten

Vanaf 1891 werd de toen 18-jarige Heintje, een jonge vrouw uit Huizen, meerdere malen geportretteerd. Kunstenaars uit de grote stad schilderden het Gooise landschap en de mensen, die nog in streekdracht over straat gingen. Wat zagen al die stedelijke kunstenaars in Heintje en de véle andere afgebeelde Huizer meisjes? In het Huizer Museum praat Caspar Stalenhoef met conservator Wim de Bell en belt hij met streekdrachtexpert Jankees Goud.

Deze aflevering begint met een steendruk van kunstenaar Jan Veth, klik hier om die te zien.

De tentoonstelling Huizer meisjes door de ogen van Gooise schilders is nog te zien tot eind november 2026 in het Huizer Museum. Naast collectiestukken zijn er bruiklenen van het Stedelijk Museum Amsterdam, Kröller-Müller Museum en het Dordrechts Museum.

Gooise Museumschatten is een programma van Gooi & Vecht-regioconservator Laura Grijns. Podcastproductie: Caspar Stalenhoef. Muziek: ‘Borough’, ‘Tiny Bottles’, ‘Frank and Poet’ en ‘Palms Down’ van Blue Dot Sessions.

Wanneer kunstenaar Jan Toorop in 1928 in Den Haag overlijdt, is hij beroemd in binnen- en buitenland. Veel mensen weten dan dat hij is opgegroeid in Nederlands-Indië en dat zijn ouders van Indo-Europese en Chinese herkomst zijn – dat is zichtbaar aan Toorop zelf én in zijn werk. Na zijn dood besteden steeds minder mensen aandacht aan die achtergrond.

In deze aflevering praat Caspar Stalenhoef met conservator Suzanne Veldink. In de tentoonstelling De werelden van Jan Toorop laat Suzanne zien dat Toorops Indo-Europese identiteit van grote invloed is geweest op zijn levensloop en zijn carrière als kunstenaar.

Klik hier om het schilderij te zien dat we als eerst bespreken.

Gooise Museumschatten is een programma van Gooi & Vecht-regioconservator Laura Grijns. Podcastproductie: Caspar Stalenhoef. Muziek: ‘Borough’ en ‘Palms Down’ van Blue Dot Sessions.

In deze aflevering wandelt Caspar Stalenhoef door Naarden met John Exalto van het Comenius Museum. Sinds 1670 ligt in deze stad een lang vergeten Tsjechische beroemdheid begraven: Jan Amos Komenský, oftewel Comenius. Vanaf 1892 kreeg hij in Naarden een opeenvolging van steeds grotere monumenten; door wie en waarom zijn die gemaakt? 

Deze podcast kan overal worden beluisterd, maar voor wie met ons mee wil lopen: we beginnen bij de fontein voor de Utrechtse Poort. Plek twee: Turfpoortstraat 27 (Spaanse Huis/Weegschaalmuseum). Plek drie: Kloosterstraat 35-37 (Comenius Museum). Plek vier: Marktstraat tegenover 30 (Grote Kerk).

Onze eerdere afleveringen over Comenius: blader terug naar 3 mei 2022, 25 januari 2022 en 2 juni 2021. 

Makers in Gooi en Vecht is een programma van Gooi & Vecht-regioconservator Laura Grijns. Podcastproductie: Caspar Stalenhoef. Muziek: ‘Borough’, ‘Nine Count’ en ‘Palms Down’ van Blue Dot Sessions.

Zet twee schilderijen van dezelfde kunstenaar naast elkaar en je krijgt een nieuw verhaal. Bezoek twee tentoonstellingen, uit twee collecties, van makers op dezelfde plaats in verschillende perioden, en je krijgt nóg meer perspectieven. Dat kan nu het Huizer Museum en Singer Laren, waar meerdere makers op uiteenlopende momenten geïnspireerd raakten door de natuur in het Gooi.

Caspar Stalenhoef praat met Simone Vermaat (collectieconservator bij de RCE, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed) en Anne van Lienden (conservator bij museum Singer Laren).

De tentoonstellingen:

• Huizer Museum: Makers in Gooi & Vecht uit de Rijkscollectie (t/m 31 september 2025)
• Singer Laren: Lokroep van de natuur (t/m 7 september 2025)

Makers in Gooi en Vecht is een programma van Gooi & Vecht-regioconservator Laura Grijns. Podcastproductie: Caspar Stalenhoef. Muziek: ‘Borough’, ‘Eggs and Powder’, ‘Lo Margin’ en ‘Palms Down’ van Blue Dot Sessions.

Door het landelijke woningtekort moet ook Hilversum gaan bouwen. De gemeente wordt echter omringd door het Goois Natuurreservaat, en de grens voor de bebouwing is in 1933 strak getrokken door stadsarchitect Dudok. Waar en hoe er toch gebouwd kan worden, met respect voor het historisch erfgoed, wordt nu onderzocht in het Dudok Architectuur Centrum, in de tentoonstelling Het landschap zijn wij. Het landschap als gids voor de tuinstad van de toekomst.

In deze aflevering gaat Caspar Stalenhoef naar het Dudok Architectuur Centrum om te praten met Petra Andriessen (tentoonstellingsmaker) en Irmgard van Koningsbruggen (architectuurhistoricus en voorzitter van het bestuur).

Makers in Gooi en Vecht is een programma van Gooi & Vecht-regioconservator Laura Grijns. Podcastproductie: Caspar Stalenhoef. Muziek: ‘Borough’, ‘Eggs and Powder’, ‘Lo Margin’ en ‘Palms Down’ van Blue Dot Sessions.

Stylist en tentoonstellingsmaker Maarten Spruyt maakte de tentoonstelling ‘Wij zijn natuur. Wat ik nog zeggen wil’ in samenwerking met Prinses Irene van Lippe-Biesterfeld. Meer dan ooit bij Maarten Spruyt werd het een tentoonstelling om te ondergaan: in stilte, telefoon opgeborgen, weinig tekstbordjes – hier wordt niet het hoofd maar het hart aangesproken.

Laura Grijns en Caspar Stalenhoef vragen Maarten Spruyt de grote tentoonstellingspuzzel uit de doeken te doen, met al zijn conceptuele, artistieke en praktische overwegingen.

Links:

• Wij zijn natuur. Wat ik nog zeggen wil – in Singer Laren t/m 31 augustus 2025
• Publieksprogramma bij ‘Wij zijn natuur’
• Studio Maarten Spruyt
• Jeroen Kimman (soundscapes in ‘Wij zijn natuur’ en in deze podcast)
• Erfgoedfestival Gooi & Vecht – t/m 14 september 2025
• Lokroep van de natuur – in Singer Laren t/m 7 september 2025
• Marc Mulders. A Garden Path – in Singer Laren t/m 21 september 2025

Enkele eerdere tentoonstellingen van Maarten Spruyt:

• Schitteren op Soestdijk (2024-25)
• Through Bone and Marrow (2023)
• Meesterlijk zwart (Balenciaga) (2022-23)
• Chapter 3HREE van Het HEM (2020)

Makers in Gooi en Vecht is een programma van Gooi & Vecht-regioconservator Laura Grijns. Podcastproductie: Caspar Stalenhoef. Muziek: ‘Borough’ en ‘Palms Down’ van Blue Dot Sessions.

De Grote Kerk van Naarden heeft iets wat geen enkele andere kerk in Nederland heeft, of nu nóg heeft: een plafond dat uitgebreid beschilderd is met Bijbelse voorstellingen. Normaal te zien op 25 meter hoogte, maar nu de meer dan 500 jaar oude schilderingen worden gerestaureerd, kunnen specialisten én het publiek een steigervloer beklimmen om ze van dichtbij te zien.

Caspar Stalenhoef en Laura Grijns gaan naar Naarden om te praten met Esmee Stam (religieus erfgoedspecialist Grote Kerk Naarden) en met Roos Keppler en Hinke Sigmond, die de restauratie aansturen.

Wil je zelf de steigervloer beklimmen? De kaartverkoop gaat via de website: grotekerknaarden.nl

Makers in Gooi en Vecht is een programma van Gooi & Vecht-regioconservator Laura Grijns. Podcastproductie: Caspar Stalenhoef. Muziek: ‘Borough’, ‘Highway 430’, ‘The Consulate’ en ‘Palms Down’ van Blue Dot Sessions.

Zelfgemaakte rokken staan in een lange herdenkingstraditie. Na de bevrijding in 1945 droegen veel mensen zelfgemaakte feestkleding, gemaakt met restjes textiel – zoals de toen 17-jarige Mies Bouhuys uit Weesp. Een jaar later ontwierp Mies Boissevain de Nationale Feestrok, waar duizenden vrouwen aan meededen. En sinds 2020 maakt Elganan Jelsma haar vrijheidsrokken, samen met o.a. Oekraïense vluchtelingen – nu niet uit gebrekkig materiaal, maar juist uit overvloed.

Tijdens het Erfgoedfestival 2025 is Elganan Jelsma ook de samensteller van twee tentoonstellingen in Hilversum. In deze podcast gaan Caspar Stalenhoef en Laura Grijns op bezoek bij Elganan, maar ook bij Karlien Metz, directeur van het Verzetsmuseum in Amsterdam, waar veel bevrijdingsrokken worden bewaard, waaronder die van Mies Bouhuys.

Biografieën:

• Mies Boissevain-van Lennep (1896–1965), verzetsvrouw, in 1946 ontwerper van de Nationale Feestrok
• Mies Bouhuys (1927–2008), mensenrechtenactivist en kinderboekenschrijver, droeg in 1945 een zelfgemaakte rok om de bevrijding te vieren – in de collectie van het Verzetsmuseum; tijdelijk te zien in Museum Weesp
• Elganan Jelsma, kunstenaar, maker, voormalig museumdirecteur – ontwerper van vrijheidsrokken en samensteller van twee tentoonstellingen tijdens het Erfgoedfestival 2025
• Karlien Metz, per 1 juli 2025 de nieuwe directeur van het Verzetsmuseum in Amsterdam, met in hun collectie meerdere Nationale Feestrokken én de spontaan gemaakte rok van Mies Bouhuys

Makers in Gooi en Vecht is een programma van Gooi & Vecht-regioconservator Laura Grijns. Podcastproductie: Caspar Stalenhoef. Muziek: ‘Borough’, ‘Lo Margin’ en ‘Palms Down’ van Blue Dot Sessions.

In de geschiedenisboeken staan de grote nationale gebeurtenissen en omwentelingen, de opeenvolging van machthebbers, maar hoe hadden al die ontwikkelingen hun weerslag op het alledaagse leven van ‘gewone mensen’? Museum Weesp toont het plezier van nalaten aan cultuur met voorwerpen óver de inwoners van Weesp, maar ook ván de inwoners, want zonder hun schenkingen had het museum niet bestaan. 

In de Van Hekerenzaal van Museum Weesp praat Caspar Stalenhoef met conservator Suzanne Veldink. 

Handige links: 

- De tentoonstelling ‘Bewaard voor de stad. 50 jaar schenken aan Museum Weesp’
- Museumschat 1: hengel met klompje
- Museumschat 2: Weesper porselein uit 1759-1771
- Museumschat 3: mutsje van Antonia van Rumpt (1922)
- Museumschat 4: De vier evangelisten van Gijsbert Sibilla (1643)
- Museumschat 5: negligé van de Weesper Tricotagefabriek (1934-1974)

Gooise Museumschatten is een programma van Gooi & Vecht-regioconservator Laura Grijns. Podcastproductie: Caspar Stalenhoef. Muziek: ‘Borough’, ‘Eggs and Powder’ en ‘Palms Down’ van Blue Dot Sessions.

Deze podcastserie is mogelijk gemaakt met steun van het Cultuurfonds

Willem Marinus Dudok (1884–1974) was meer dan vijftig jaar een architect die aan álles dacht: van de grote lijnen tot in de kleinste details, alles kwam uit zijn pen en vanuit zijn denkbeelden. Zijn de gebruikers van al die gebouwen daarmee nou gediend of wordt hun gedrag door Dudok afgedwongen? En wat voor man gaat er schuil achter zulke vergaande opvattingen over architectuur?

Caspar Stalenhoef gaat in Hilversum in gesprek met Alfons Klarenbeek, die samen met Peter Havelaar en Henk van ter Meij onderzoek heeft gedaan naar de mens achter de architect. Alfons, Peter en Henk zijn gidsen bij het Dudok Architectuur Centrum.

Handige links:
- De online collectieportal van de samenwerkende musea in Gooi en Vecht
- Een schaalmodel van Dudoks tankstations
- De museumschat waarmee het gesprek begint: een plantsoenbordje met tekst
- Dudok Architectuur Centrum

Gooise Museumschatten is een programma van Gooi & Vecht-regioconservator Laura Grijns. Podcastproductie: Caspar Stalenhoef. Muziek: ‘Borough’ en ‘Palms Down’ van Blue Dot Sessions.

Deze podcastserie is mogelijk gemaakt met steun van het Cultuurfonds

Middenin het dorp Huizen, op een kleine heuvel, stond zeker drie eeuwen lang een opvallende, geel gekleurde molen. Hier werd voor het hele dorp het graan tot meel vermalen. Inmiddels is de Huizer Molen al meer dan een eeuw afgebroken en ergens anders opgebouwd als museumstuk. Is dat nog de echte? Of moeten we daarvoor toch naar tekeningen en schilderijen kijken? In het Huizer Museum spreekt Caspar Stalenhoef daarover met Karel Loeff (directeur Erfgoedvereniging Heemschut) en André Groeneveld (conservator Zuiderzeemuseum).

‘De Huizer Molen van Co Breman’ is t/m 27 oktober 2024 te zien in het Huizer Museum

Besproken museumschatten:
- De rouwjurk van Jannetje van der Born, 1872, collectie Huizer Museum
- De Huizer Molen heropgebouwd in het Nederlands Openluchtmuseum, 1916-1918
- Het schilderij van Co Breman, 1914, collectie Zuiderzeemuseum
- ‘Huizer meisjes’ van Ferdinand Hart Nibbrig (ca. 1894-1900), collectie Zuiderzeemuseum
- Opmetingstekening van Anton Sipman (1938), collectie RCE
- De afgebrande en in 2014 opnieuw gebouwde monumentale molen in Burum

Gooise Museumschatten is een programma van Gooi & Vecht-regioconservator Laura Grijns. Podcastproductie: Caspar Stalenhoef. Muziek: ‘Borough’, ‘Vulcan Street’ en ‘Palms Down’ van Blue Dot Sessions.

Deze podcastserie is mogelijk gemaakt met steun van het Cultuurfonds

M.C. Escher, de kunstenaar die bekendstaat om zijn wiskundige lijnenspel en listig gezichtsbedrog, maakte tijdens de Tweede Wereldoorlog een tekening van het Raadhuis in Hilversum. Dit keer voegde hij zélf geen bizarre aspecten toe; dat had de Duitse bezetter al met het gebouw gedaan. Deze tekening is onderdeel van de Collectie Hilversum en is nu te zien in de tijdelijke tentoonstelling Schapen, stoomtram en schilderen. De geschiedenis van Hilversum in (zes)honderd voorwerpen.

Op locatie in de Gooische Brink praat Caspar Stalenhoef met conservator Eliane Odding.

De tekening van Escher is online te bekijken op onze collectieportal. Meer informatie over de tentoonstelling: www.collectiehilversum.nl

Gooise Museumschatten is een programma van Gooi & Vecht-regioconservator Laura Grijns. Podcastproductie: Caspar Stalenhoef. Muziek: ‘Borough’ en ‘Palms Down’ van Blue Dot Sessions.

Deze podcastserie is mogelijk gemaakt met steun van het Cultuurfonds

De regenachtige Amsterdamse stadsgezichten van George Hendrik Breitner (1857-1923) lijken verhalen te vertellen over de stad en de inwoners, maar dat verandert als je die schilderijen vergelijkt met de rest van zijn werk. Dan is Breitner geen verhalenverteller meer, maar een kunstenaar die vooral geïnteresseerd is in compositie en kleur. Caspar Stalenhoef gaat in gesprek met Suzanne Veldink, gastconservator bij museum Singer Laren en samensteller van de tentoonstelling Breitner, aldaar te zien tot 8 september 2024.

Het gesprek begint met een ‘typische Breitner’; via deze link te vinden op de Collectieportal Gooi & Vecht.

Gooise Museumschatten is een programma van Gooi & Vecht-regioconservator Laura Grijns. Podcastproductie: Caspar Stalenhoef. Muziek: ‘Borough’, ‘Vulcan Street’ en ‘Palms Down’ van Blue Dot Sessions.

De Amsterdamse Tonia Stieltjes was rond 1920 een aantrekkelijk model voor schilders. Jan Sluijters bijvoorbeeld heeft minstens twaalf portretten van haar gemaakt. Niet alleen vanwege haar uiterlijk – als een opvallende, modebewuste zwarte vrouw – maar ook vanwege haar verdiensten als vakbondsleider, met bovendien een grote belangstelling voor kunst. Veel bezoekers van Singer Laren zijn vertrouwd met haar portretten, maar het levensverhaal van Tonia is minstens zo inspirerend.

In deze aflevering praat Caspar Stalenhoef met Jan Rudolph de Lorm (directeur van museum Singer Laren) en met Esther Schreuder (gastconservator van de tentoonstelling Tonia. Model en activiste – te zien vanaf 17 oktober 2023).

Het schilderij waarmee deze aflevering begint kun je terugvinden op onze collectieportal via deze link.

Gooise Museumschatten is een programma van Gooi & Vecht-regioconservator Laura Grijns. Podcastproductie: Caspar Stalenhoef. Muziek: ‘Borough’, ‘Frank and Poet’ en ‘Palms Down’ van Blue Dot Sessions.

Elke dag wordt het nieuws niet alleen bepaald door schrijvende journalisten, ook foto’s en video’s beïnvloeden hoe we naar de wereld kijken. Museum Hilversum laat daarvan de beste voorbeelden zien, met onder andere De Zilveren Camera, de jaarlijkse prijzen voor fotojournalistiek.

In Museum Hilversum spreekt Caspar Stalenhoef met Marieke van der Velden en Philip Brink, winnaars van de prijs voor storytelling, en met Fleur van Muiswinkel, sinds januari 2023 directeur van Museum Hilversum.

Links naar besproken foto’s en andere projecten:

- Filter de collectieportal op foto’s
- De eerste foto die we bespreken: Selma & Husam
- De tweede foto die we bespreken: Rashad & Otis
- The Island of All Together (2015-16)
- Children of the Labyrinth (2021-22)
- ‘Over de grens’ van Eddy van Wessel en Daimon Xanthopoulos
- De eerste tentoonstelling van Fleur van Muiswinkel
- Now You See Me Moria
- De Zilveren Camera
- ‘Ruïnes voor de vrijheid’ van Eddy van Wessel
- Comeniusprijs 2023 van het Comenius Museum: Tineke Ceelen

Gooise Museumschatten is een programma van Gooi & Vecht-regioconservator Laura Grijns en wordt mede mogelijk gemaakt met steun van de provincie Noord-Holland. Podcastproductie: Caspar Stalenhoef. Muziek: ‘Borough’, ‘St. Augustine Red’, ‘Di Breun’ en ‘Palms Down’ van Blue Dot Sessions.

In het jaar 1899 verhuist Kees van Dongen naar Parijs. Hij is dan nog een onbekende, 22-jarige illustrator uit Delfshaven, maar zo’n vijf jaar later wordt hij een van de grote vernieuwers van de Franse schilderkunst, samen met andere kunstenaars als Picasso en Matisse. Hoe hij dat in die korte tijd voor elkaar krijgt, en zich daarna vestigt als een van de kleurrijkste schilders van Parijs, is tijdelijk te zien in museum Singer Laren. 

Caspar Stalenhoef spreekt in deze aflevering met Anita Hopmans (conservator bij het RKD – Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis) en Jan Rudolph de Lorm (directeur van Singer Laren).

Links:

• Bekijk Het blauwe hoedje op de collectieportal
• Bezoek de tentoonstelling De weg naar succes
• Luister naar de langere versie van het interview met Anita Hopmans in de podcast Kroniek Kunstgeschiedenis

Gooise Museumschatten is een programma van Gooi & Vecht-regioconservator Laura Grijns en wordt mede mogelijk gemaakt met steun van de provincie Noord-Holland. Podcastproductie: Caspar Stalenhoef. Muziek: ‘Borough’, ‘Di Breun’, ‘Checkered Blue’, ‘Mosic’, ‘Algea Tender’ en ‘Palms Down’ van Blue Dot Sessions.

De aanleg van de Afsluitdijk veranderde tussen 1928 en 1932 de Zuiderzee in het IJsselmeer. Dat had grote gevolgen voor iedereen die langs de kust woonde en van de zee leefde. Het vissersdorp Huizen had ooit de grootste vloot van de Zuiderzee, maar moest op zoek naar andere bronnen van inkomsten. Precies van dat keerpunt in de geschiedenis heeft het Huizer Museum een zeldzaam schilderij. Caspar Stalenhoef ging erheen om ernaar te kijken met George Laeijendecker.

Links naar de collectieportal:
- David Schulman, Zuiderzee bij Huizen (1925)
- Jacob Maris, Op de Zuiderzee (1873)
- Lithografie van het Muiderslot
- Een winterschilderij van David Schulman (1929)
- David Schulman, Twee molens aan de Vecht (1944-55)
- Albert Neuhuys, Boerenerf te Achterbos (1859-1914)

Gooise Museumschatten is een programma van Gooi & Vecht-regioconservator Laura Grijns en wordt mede mogelijk gemaakt met steun van de provincie Noord-Holland. Podcastproductie: Caspar Stalenhoef. Muziek: ‘Borough’, ‘Mosic’, ‘Silky’, ‘Di Breun’ en ‘Palms Down’ van Blue Dot Sessions.

Op 19 februari 1772 start de bouw van het nieuwe stadhuis van Weesp. Volgens een journalist ter plaatse wordt de eerstesteenlegging gevierd met ‘lofzangen’, een ‘gestaadig geluit van Waldhoornen’ en een ‘groote toevloed van aanschouwers’. Vier jaar later is het af en heeft Weesp, een stad van amper 3.000 inwoners, een groot en statig stadhuis, ontworpen door een vooruitstrevende architect uit Amsterdam. Hoe het kleine Weesp dát voor elkaar kreeg bespreekt Caspar Stalenhoef met Christian Pfeiffer, voormalig raadslid van Weesp en bezig met een boek over het stadhuis.

Links naar de collectieportal:

• Het schilderij De drie burgemeesters van Gijsbert Jansz. Sibilla (1652)
• Het Grote Plein met in de achtergrond de Grote Kerk en nog net rechts het  stadhuis
• Weesp, gelegen aan de Vecht, geschilderd door Thom Posthuma (1938)
• Jeneverkruik (1787-1801)
• Weesper porselein (1759-1771)
• De fabrieken van Van Houten (vanaf 1850 gevestigd in Weesp) 

Gooise Museumschatten is een programma van Gooi & Vecht-regioconservator Laura Grijns en wordt mede mogelijk gemaakt met steun van de provincie Noord-Holland. Podcastproductie: Caspar Stalenhoef. Muziek: ‘Borough’, ‘Di Breun’, ‘Mosic’, ‘Checkered Blue’ en ‘Palms Down’ van Blue Dot Sessions.

De van oorsprong Amerikaanse Anna Singer was een belangrijke kunstverzamelaar. In 1901 vertrok ze naar Europa met de twee belangrijkste mannen in haar leven: haar echtgenoot William Singer en hartsvriend Martin Borgord, die allebei kunstenaar waren. In Laren woonden ze in een villa met een naam die ook naar henzelf verwees: De Wilde Zwanen. Want in meerdere opzichten vormden zij een drie-eenheid.

Deze aflevering is opgenomen in het Instituut voor Beeld en Geluid, tijdens de recordpoging podcasts opnemen van de Dutch Media Week 2022. Caspar Stalenhoef sprak met Jet Boetje (schrijver van de nieuwe biografie over Anna Singer) en Anne van Lienden (conservator bij museum Singer Laren). 

Links:

• Het portret van Anna Singer uit 1905, waarmee deze aflevering begint;
• Uitgeverij Noord-Holland, de uitgever van de Anna Singer-biografie;
• Singer Laren, museum annex concertzaal, gesticht door Anna Singer, in en rondom villa De Wilde Zwanen;
• Washington County Museum of Fine Arts, museum annex concertzaal in Hagerstown, Maryland, gesticht door Anna Singer;
• KODE Museum, in Bergen, Noorwegen, met een deelcollectie van Anna Singer. 

Gooise Museumschatten is een programma van Gooi & Vecht-regioconservator Laura Grijns en wordt mede mogelijk gemaakt met steun van de provincie Noord-Holland. Podcastproductie: Caspar Stalenhoef. Muziek: ‘Borough’ en ‘Palms Down’ van Blue Dot Sessions.

Op Forteiland Pampus stonden vanaf 1895 twee enorme dubbele kanonnen opgesteld. Zo kon in oorlogstijd een aanval vanaf de Zuiderzee worden tegengegaan. Tweehonderd militairen waren daarvoor nodig, en die moesten drie maanden lang – afgezonderd en geheel zelfvoorzienend – op het eiland kunnen blijven. Caspar Stalenhoef gaat met directeur Tom van Nouhuys naar het eiland. De militaire functie is verdwenen, maar het gebruik ervan is nog altijd gericht op zelfvoorziening en duurzaamheid.

Op de collectieportal kun je een afbeelding zien van het voorpantser waar deze aflevering mee begint.

Gooise Museumschatten is een programma van regioconservator Gooi &Vecht Laura Grijns en wordt mede mogelijk gemaakt met steun van de provincie Noord-Holland. Podcastproductie: Caspar Stalenhoef. Muziek: ‘Borough’ en ‘Palms Down’ van Blue Dot Sessions.

Elke dag worden we overspoeld door nieuwsfoto’s. Die laten zien wat er in de wereld is gebeurd, maar die foto’s laten ook veel dingen níet zien. Op school leren we begrijpend lezen, maar deze aflevering van Gooise Museumschatten is een pleidooi voor begrijpend bééldlezen. Daarom verzamelt Museum Hilversum nieuwsfotografie. Caspar Stalenhoef spreekt daarover met Marc Prüst.

De besproken foto’s kun je hier in de Collectieportal bekijken:
- Pim Fortuyn en Ad Melkert op 6 maart 2002, gemaakt door Marcel Antonisse;
- Zorgmedewerker aan het begin van de coronacrisis, 11 april 2020, gemaakt door Jiri Büller;
- Sigrid Kaag dansend op tafel, 17 maart 2021, gemaakt door Martijn Beekman.

Gooise Museumschatten is een programma van Gooi & Vecht-regioconservator Laura Grijns en wordt mede mogelijk gemaakt met steun van de provincie Noord-Holland. Podcastproductie: Caspar Stalenhoef. Muziek: ‘Borough’, ‘Mosic’ en ‘Palms Down’ van Blue Dot Sessions.

Streekdracht is tot in de periode voor de Tweede Wereldoorlog nog overal in Nederland te zien. Wat vooral opvalt is de hoofdbedekking voor vrouwen. Dat begint met mutsen of kappen die eenvoudig en functioneel zijn, maar langzaamaan worden die steeds groter en opzichtiger. Over de modeverschijnselen binnen de Gooise streekdracht spreekt Caspar Stalenhoef met streekdrachtexpert Jankees Goud.

Links naar de collectieportal:
- Streekdracht uit Huizen: zilveren oorijzer met gouden stiften, hier werd een oorijzermuts overheen gedragen;
- Hoge oorijzermuts;
- Streekdracht voor doordeweeks: de isabee.

Een programma van de samenwerkende musea in Gooi & Vecht
Podcastproductie: Caspar Stalenhoef
Samenstelling en eindredactie:  Laura Grijns, regioconservator
Muziek: ‘Borough’, ‘Trek VX’, ‘Di Breun’, ‘Quarry Clouds’ en ‘Palms Down’ door Blue Dot Sessions 

Deze podcast is mede mogelijk gemaakt met steun van de provincie Noord-Holland

Vanaf 1642 gaan twee heel verschillende mannen met elkaar samenwerken. De Nederlandse zakenman Louis de Geer (1587-1652), rijk geworden door de verkoop van wapens en bekend als de ‘kanonnenkoning van Europa’, zoekt contact met de Tsjechische theoloog en onderwijshervormer Jan Amos Comenius (1592-1670), die zich juist inzet voor vrede. Caspar Stalenhoef spreekt met John Exalto, directeur van het Comenius Museum, over wat deze mannen bij elkaar bracht.

Collectieportal:
- Bekijk de collectie van het Comenius Museum
- Portret van Louis de Geer
- Portret van Laurens de Geer

Wil je meer te weten komen over Comenius? Luister dan naar aflevering 2 van Gooise Grensverleggers, via Apple Podcasts of Spotify.


Een programma van de samenwerkende musea in Gooi & Vecht
Podcastproductie: Caspar Stalenhoef
Samenstelling en eindredactie:  Laura Grijns, regioconservator
Muziek: ‘Borough’, ‘Di Breun’, ‘St. Augustine Red’, ‘Quarry Clouds’ en ‘Palms Down’ door Blue Dot Sessions 
Deze podcast is mede mogelijk gemaakt met steun van de provincie Noord-Holland

In het keukenvertrek van het Muiderslot staat een houten kast waar je zo aan voorbij kunt lopen, maar waar een heel verhaal achter zit. Het gaat van tulpen naar lust en liefde én het gaat dwars door de eeuwen heen, van de 16e, via de 17e naar de 20e eeuw, waar we ons in de 21e eeuw nog altijd over kunnen verbazen. Caspar Stalenhoef spreekt met Bjorn Storm van het Muiderslot.

Links:
- De beschilderde buffetkast
- Doorzoek de collectieportal op ‘hout’

Gooise Museumschatten is een programma van Gooi & Vecht-regioconservator Laura Grijns en wordt mede mogelijk gemaakt met steun van de provincie Noord-Holland. Podcastproductie: Caspar Stalenhoef. Muziek: ‘Borough’, ‘Di Breun’, ‘St. Augustine Red’ en ‘Palms Down’ van Blue Dot Sessions.

Cornelis Kraijenhoff (1758–1840) wilde wetenschapper worden, maar maakte tegen wil en dank carrière in het leger en de politiek. Terwijl op het Nederlands grondgebied tussen 1795 en 1815 meerdere machtswisselingen plaatsvonden, behield Kraijenhoff zijn positie. Telkens werd hij door de wisselende machthebbers aangehouden om zijn militaire talent, terwijl hij zelf veel liever met wetenschap bezig was. Caspar Stalenhoef spreekt daarover met Pieter Koudijs van het Nederlands Vestingmuseum.

Links
- Doorzoek de collectieportal op ‘zilver’
- Ridder Grootkruis der Militaire Willems-Orde, in 1823 uitgereikt aan Cornelis Kraijenhoff

Gooise Museumschatten is een programma van Gooi & Vecht-regioconservator Laura Grijns en wordt mede mogelijk gemaakt met steun van de provincie Noord-Holland. Podcastproductie: Caspar Stalenhoef. Muziek: ‘Borough’, ‘Aloscape 2, ‘Di Breun’, ‘Quarry Clouds’ en ‘Palms Down’ van Blue Dot Sessions.

Op een warme zomerdag in 1899, in het dan nog boerendorp Blaricum, loopt een boer op klompen met een kruiwagen naar een schuur. Op zijn erf wordt dit zonovergoten tafereel vastgelegd door een 33-jarige schilder die uit Zwolle komt, maar net terug is van een aantal jaren in Brussel en Parijs. Daar heeft hij geleerd met zoveel licht en kleur te schilderen dat het kunstpubliek in Nederland nog zo’n tien jaar nodig zal hebben om dat te gaan waarderen. Caspar Stalenhoef spreekt daarover met Anne van Lienden, conservator bij Singer Laren.

Link:
- Co Breman (1865-1938), Boerenerf (1899), op de collectieportal

Gooise Museumschatten is een programma van Gooi & Vecht-regioconservator Laura Grijns en wordt mede mogelijk gemaakt met steun van de provincie Noord-Holland. Podcastproductie: Caspar Stalenhoef. Muziek: ‘Borough’, ‘Remsen’, ‘Quarry Clouds’ en ‘Palms Down’  van Blue Dot Sessions.

Vanaf ongeveer 1850 groeit Hilversum snel. Een van de nieuwe villawijken in het noordwesten van de gemeente is het Diergaardepark, dat wordt opgeleverd in 1909. Het verhaal daarachter begint met een grote verzameling zeldzame zoogdieren, vogels, struiken en bomen, en loopt uit op het dramatische einde van het huwelijk tussen Frans Ernst Blaauw (1860–1936) en Louise Digna Catharina Six (1862–1934). Caspar Stalenhoef spreekt daarover met Nora Bosscher, collectiebeheerder van Gemeente Hilversum.

Links:
- Straatnaambord (1909–1968) van de Gnoelaan in het Diergaardepark
- ‘Hilversum ontkiemt’, tentoonstelling in het Silverpoint-gebouw in Hilversum
- Natuurgebied Gooilust, waar Blaauw zijn dieren en planten verzamelde; nagelaten aan Natuurmonumenten
- Diergaardepark in Hilversum, op Google Maps
- Poppenhuis van Louise Blaauw-Six, in het Frans Hals Museum

Gooise Museumschatten is een programma van Gooi & Vecht-regioconservator Laura Grijns en wordt mede mogelijk gemaakt met steun van de provincie Noord-Holland. Podcastproductie: Caspar Stalenhoef. Muziek: ‘Borough’, ‘Remsen’, ‘Quarry Clouds’ en ‘Palms Down’  van Blue Dot Sessions.

Het is nog altijd goed zoeken in museumcollecties: voorwerpen die zijn gemaakt door of voor vrouwen. Helemaal als het bijvoorbeeld over de middeleeuwen gaat. In het Muiderslot is het enige voorwerp uit de middeleeuwen dat van een vrouw is geweest een gouden ring met een paarse edelsteen. Caspar Stalenhoef spreekt erover met Linda Coppens, medewerker publiek en educatie bij het Muiderslot.

Links naar de collectieportal:
- De ring;
- Jan Adam Kruseman, Neêrlands dicht'ren Rei, vereenigd bij den ridder Hooft, op het Slot te Muiden (De Muiderkring met o.a. met o.a. Anna en Maria Tesselschade Roemersdochter Visscher)
- Gerard Honthorst, Concert Champêtre, schilderij van de halfnaakte vrouwen en herders.

Gooise Museumschatten is een programma van Gooi & Vecht-regioconservator Laura Grijns en wordt mede mogelijk gemaakt met steun van de provincie Noord-Holland. Podcastproductie: Caspar Stalenhoef. Muziek: ‘Borough’ en ‘Palms Down’ van Blue Dot Sessions.

In Kasteel-Museum Sypesteyn zijn alle geschilderde portretten van één familie. Je kunt daardoor zien wat er verandert in meer dan driehonderd jaar Nederlandse portretschilderkunst. Bijvoorbeeld hoe verschillend deze mensen wilden dat er naar hen werd gekeken. Caspar Stalenhoef spreekt daarover met Rik van Wegen, conservator van Kasteel-Museum Sypesteyn in Loosdrecht.

Besproken voorbeelden, met links naar de collectieportal:

- Portretten door Michiel van Mierevelt (1626) en deze
- Portret van Maria van Sypesteyn (1685)
- Portret door Frans Decker (1732)
- Portretten door Wybrand Hendriks (1792) en deze
- Kinderen als kinderen door Cornelis Troost (1727)

Tip! Beluister ook aflevering 4 van Gooise Grensverleggers, over het droomkasteel van Henri van Sypesteyn.

Gooise Museumschatten is een programma van Gooi & Vecht-regioconservator Laura Grijns en wordt mede mogelijk gemaakt met steun van de provincie Noord-Holland. Podcastproductie: Caspar Stalenhoef. Muziek: ‘Borough’ en ‘Palms Down’ van Blue Dot Sessions.

Rembrandts ‘Portret van een oude man’ (1660-1665) hangt in Florence, en het is door minstens twee kopiisten meerdere keren nageschilderd. Twee van die kopieën zijn nu in het bezit van het Comenius Museum in Naarden, want… de ‘oude man’ is hoogstwaarschijnlijk Jan Amos Comenius (1592-1670). Caspar Stalenhoef spreekt met de directeur van het Comenius Museum, John Exalto.

Klik hier om de Rembrandt-kopie te bekijken in de collectieportal. 

Tip! Beluister ook aflevering 2 van Gooise Grensverleggers, over Comenius: onderwijshervormer in Europa, begraven in Naarden.

Gooise Museumschatten is een programma van Gooi & Vecht-regioconservator Laura Grijns en wordt mede mogelijk gemaakt met steun van de provincie Noord-Holland. Podcastproductie: Caspar Stalenhoef. Muziek: ‘Borough’ en ‘Palms Down’ van Blue Dot Sessions.