In het defensief

De Navo-top in de Turkse hoofdstad Ankara was een prachtige opsteker voor de westerse defensie-industrie. De 32 lidstaten van het militaire bondgenootschap sloten vorige week voor ruim $50 mrd aan contracten bij hun defensiebedrijven. De Nederlandse industrie viste hierbij wel achter het net. Naar hen ging ... niets. 

Dat constateert Bart Hollants in deze editie van de podcast 'In het defensief'. Hollants werkt op het Navo-kantoor in Norfolk in de Amerikaanse staat Virginia en is daar de 'innovation broker'. In Ankara stond Hollants, die op dagbasis naar interessante defensie-innovaties bij het bedrijfsleven speurt, met een 'stand' op het zogeheten defensie-industrieforum. Dat is een aan de Navo-top verbonden congres. 

Hollants meent het defensie-industrieforum in Ankara wel groter was dan zijn voorganger op de Navo-top in Den Haag. Dat kan ook niet anders, zegt hij: 'Die top was heel politiek'. Navo-landen moesten er de 'historische' afspraak maken dat zij per 2035 in totaal 5% van hun bruto binnenlands product in hun defensie steken. Het merendeel hiervan (oftewel: 3,5% van het bbp) gaat naar de krijgsmachten, terwijl de overige 1,5% ook mag worden besteed aan 'veiligheidsgerelateerde zaken', zoals cybersecurity, weerbaarheid en infrastructuur.

Na Den Haag was Ankara juist de top van 'boter bij de vis', zoals VVD-Defensieminister Dilan Yesilgöz het uitdrukte. Landen wilden in Turkije laten zien dat het hen menens was met de belofte van 5% aan extra defensie-uitgaven. Maanden hebben ze orders bij grote bedrijven als Saab en Airbus voorbereid. Die presenteerden ze in Ankara. Kleine bedrijven waren er amper te vinden, meent Hollants. Nederland heeft vooral veel mkb'ers die in de defensiesector werkzaam zijn. Zij ontbraken volgens hem op de top, omdat de aandacht nu uitging naar hele grote dure wapensystemen als radar-, tanker- en transportvliegtuigen. Die maakt Nederland simpelweg niet. 

De keuze voor deze grote wapensystemen noemt Hollants wel de juiste, omdat Europa die zelf nog onvoldoende heeft. Het continent leunt daarvoor nog te veel op de Verenigde Staten. Hollants vindt het niet zijn rol om te reageren op de vraag of Europa nog harder moet werken aan onafhankelijkheid, nu Donald Trump aanvankelijk de Navo-top dreigde te verstoren door opnieuw Groenland te claimen. Hij wijst er wel op dat Europese navo-landen sowieso meer verantwoordelijkheid moeten nemen voor hun eigen veiligheid, omdat óók een Democratische president meer de aandacht had verlegd naar het eigen continent en naar China.   

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. Reageren of vragen? Stuur ons een bericht op LinkedIn of reageer in de Spotify comments. 

Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again.  

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De NAVO-top moet vooral eenheid uitstralen, maar achter de schermen staan de verhoudingen flink onder druk. Europa moet de defensie-uitgaven fors verhogen, de Verenigde Staten eisen dat bondgenoten meer verantwoordelijkheid nemen. De top geldt daarom als een belangrijk ijkmoment: lukt het de NAVO-landen om de ambitieuze plannen van vorig jaar daadwerkelijk om te zetten in mensen, materieel en militaire slagkracht? In deze derde aflevering over de Navo-top hebben we Anna van Zoest te gast, directeur van de Atlantische Commissie, een denktank die zich richt op de trans-Atlantische betrekkingen tussen Europa en Amerika. 

Een dagje eerder dan je ons gewend bent, zodat je maximaal voorbereid bent op de Navo-top, die 7 en 8 juli in Ankara plaatsvindt.  

Het observeren waard is de rol van NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte. Om de Amerikaanse president tevreden te houden, prijst hij de miljardeninvesteringen in defensie nadrukkelijk als een succes van Washington. Maar die opstelling schuurt steeds meer. Rutte probeert koste wat kost de Amerikanen aan boord te houden, maar doet dat volgens van Zoest met een af en toe 'tenenkrommende' houding. 'Ik benijd hem niet, maar effectief is het wel'.

In deze aflevering bespreken we verder wat Turkije uit deze top zou willen halen, wat we van de Amerikaanse steun aan Oekraïne kunnen verwachten, en op welke manier het Midden-Oosten ter sprake zal komen.

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. Reageren of vragen? Stuur ons een bericht op LinkedIn of reageer in de Spotify comments. 

Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again.  

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Op 7 en 8 juli komen de NAVO-lidstaten bijeen in Ankara voor de jaarlijkse NAVO-top. Welke onderwerpen staan centraal? Wat betekenen de uitkomsten voor Europa? En welke rol speelt gastland Turkije daarin? In een speciale driedelige podcastserie blikken we vooruit op de top. In deze tweede aflevering staat de Turkse defensie-industrie centraal: een sector die Ankara tijdens de top in de schijnwerpers wil zetten.

Te gast is Nathan Meershoek, universitair docent EU-recht en aanbestedingsrecht aan de Universiteit Utrecht. Hij schetst hoe Turkije de afgelopen jaren een opvallend brede defensie-industrie heeft opgebouwd. Waar veel Europese landen afhankelijk zijn van internationale samenwerking, streeft Turkije juist naar zoveel mogelijk strategische autonomie. Die ambitie kreeg volgens Meershoek een extra impuls nadat het land uit het F-35-programma werd gezet en verschillende Europese landen wapenembargo's instelden vanwege de Turkse militaire operaties in Syrië.

Die investeringen hebben hun vruchten afgeworpen. Turkije exporteert inmiddels een breed scala aan defensiematerieel, met drones als bekendste voorbeeld. Vooral de Bayraktar-drones kregen internationale bekendheid tijdens de oorlog in Oekraïne. Toch blijft de export naar Europa beperkt. Volgens Meershoek importeert Turkije nog altijd meer defensiematerieel dan het aan Europese landen verkoopt. Dat heeft niet alleen te maken met technologie, maar vooral met politieke terughoudendheid.

Ook bespreken we de vraag welke kansen Turkije heeft binnen de groeiende Europese defensiemarkt. De Europese Unie investeert miljarden om de eigen defensie-industrie te versterken, onder meer via het SAFE-instrument. Hoewel Turkije als kandidaat-lidstaat onder voorwaarden kan deelnemen aan gezamenlijke aanbestedingen, gelden daarbij strikte regels. Zo moet het merendeel van de productie en de controle over het eindproduct binnen de Europese Unie of Oekraïne liggen en mag slechts een beperkt deel van de onderdelen afkomstig zijn uit derde landen, zoals Turkije.

Wat betekent dat voor de toekomst? Kan Turkije uitgroeien tot een serieuze partner voor Europa nu de NAVO zich voorbereidt op een nieuwe fase van geopolitieke onzekerheid? En welke rol spelen drones, strategische autonomie en de relatie met de Verenigde Staten daarbij? Dat en meer hoor je in deze aflevering van In het Defensief. 

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. Reageren of vragen? Stuur ons een bericht op LinkedIn of reageer in de Spotify comments. 

Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again.  

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Turkije is sinds het einde van de Koude Oorlog in 1990 steeds verder afgedreven van de rest van Europa en van de Verenigde Staten. Alleen al daarom gaan de Turken nooit een hoofdrol vervullen binnen het Navo-bondgenootschap.   

Die conclusie trekt Ron Keller in deze aflevering van de podcast ‘In het defensief’. Keller was tussen 2013 en 2015 ambassadeur in Turkije. Met hem blikken we terug op het volgens hem ‘trotse’ land, dat op 7 en 8 juli gastland is van de jaarlijkse Navo-top. Ook de volgende afleveringen van ‘In het Defensief’ gaan over de militaire, diplomatieke en defensie-industriële slagkracht van Ankara.    

Op papier ziet het er volgens Keller in de eerste instantie goed uit voor Turkije. Het land heeft na de Verenigde Staten, nu nog veruit het machtigste lid van het bondgenootschap, het grootste leger van Europa met de meeste manschappen. Ook de defensie-industrie bloeit, en Europese landen kopen graag de Turkse Bayraktar-drones. Bovendien ligt het land strategisch aan de Middellandse en Zwarte Zee, tussen Europa en het Midden-Oosten.  

Maar: de Turkse rechtsstaat en democratie staan onder enorme druk en een groot deel van de oppositie zit inmiddels gevangen, verzucht Keller. Volgens hem snijdt Turkije daarmee in eigen vlees. Nu Europa de eigen defensie-industrie weer wil revitaliseren en miljarden in militaire productie op eigen bodem stopt, kijkt het echt niet direct naar Turkije. Dan doet het liever zaken binnen de EU of anders met het Verenigd Koninkrijk en Noorwegen dan met het autocratische en steeds wildere Ankara.  

Volgens Keller is mede daarom de kans ook zeer klein dat Turkije een leidende rol op zich zal nemen wanneer de Verenigde Staten werkelijk steeds meer hun focus verleggen naar China en de Amerika's en de Navo vaker links laten liggen. 

De oud-diplomaat verwacht wel dat de Navo-top in Ankara weer spannend wordt, net als de vorige top in 2025 in Den Haag. Aanvankelijk noemden diplomaten in de wandelgangen van het Navo-hoofdkwartier in Brussel Ankara ‘een tussentop’, na de historische afspraken in Den Haag over een nieuwe Navo-norm van 5% van het bbp aan defensie-uitgaven in 2035. In Ankara zouden de 32 Navo-landen vooral kijken hoe ver ze al zijn met die doelstelling en weer eens bijpraten.  

Maar nu de VS er opnieuw ongemeen hard op hameren dat zij Amerikaanse militairen en materieel uit Europa terug gaan halen, zal de toorn van Donald Trump ook in Ankara de boventoon gaan voeren, denkt Keller. Zeker omdat de VS zich nu in de steek gelaten voelen door de Europese Navo-landen in de Iran-oorlog en hen dat in Ankara ongetwijfeld willen laten merken.  

En Turkije? Dat zal volgens Keller zich de komende jaren steeds meer richten op het Midden-Oosten vanwege de Turkse wens een regionale grootmacht te zijn. Dit hoewel de buurlanden daarop niet bepaald zitten te wachten, lacht hij. Europa heeft ondertussen de blik gericht op Oekraïne. De landen die zich voor dit land sterk maken, zullen veel meer het hart van de Navo gaan vormen dan Turkije.        

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. Reageren of vragen? Stuur ons een bericht op LinkedIn of reageer in de Spotify comments. 

Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again.  

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schri…

De Nederlandse krijgsmacht en defensie-industrie zijn flink aan het opschalen, maar hoe zit dat met de zorg? Wat gebeurt er bijvoorbeeld als Nederlandse militairen gewond raken aan het front, terwijl ziekenhuizen in eigen land tegelijkertijd onder druk staan? Te gast: brigadegeneraal Diana Verweij, commandant van de Defensie Gezondheidszorg Organisatie, en Stijn Goossens, maker van het radioprogramma BNR Beter. 

Verweij is verantwoordelijk voor de medische zorg van militairen: van huisartsenzorg en geestelijke gezondheidszorg tot ziekenhuiszorg en revalidatie. Bij een militaire inzet gaan medische teams mee naar het operatiegebied. Een deel van die capaciteit komt uit Nederlandse ziekenhuizen, waar reservisten naast hun burgerbaan ook voor Defensie inzetbaar zijn. Dat zorgt voor een ingewikkeld spanningsveld. De Nederlandse zorg kampt al jaren met personeelstekorten. Wanneer Defensie medische specialisten oproept voor een militaire missie, zijn die tijdelijk niet beschikbaar voor patiënten in Nederland. 

De coronapandemie heeft duidelijk gemaakt hoe kwetsbaar zorgsystemen een toeleveringsketens kunnen zijn. Tegelijkertijd heeft de Defensie er veel van geleerd, zegt Verweij. 'De coronatijd is echt een leermodel geweest en best veel organisaties hebben daar geleerd dat het nodig is een noodplan te hebben.'

De oorlog in Oekraïne laat zien dat moderne conflicten andere medische uitdagingen met zich meebrengen dan eerdere oorlogen. Militair artsen krijgen vaker te maken met scherfverwondingen, explosieletsel, ernstige brandwonden en complexe verwondingen aan hoofd en gezicht. Daarom krijgen militaire zorgverleners aanvullende trainingen die specifiek gericht zijn op oorlogsgeneeskunde. Defensie verwerkt de ervaringen uit Oekraïne direct in opleidingen en protocollen

BNR Beter

Luister naar de afleveringen van BNR Beter over zorg in oorlogstijd

Nu al tekorten medicijnen en medische hulpmiddelen: hoe weerbaar is de zorg bij een crisis?

Hoe de zorg in oorlogstijd verandert: 'Een rood kruis is nu een schietschijf'

Waarom elke zorgverlener een oorlogstaak moet krijgen

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. Reageren of vragen? Stuur ons een bericht op LinkedIn of reageer in de Spotify comments. 

Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again.  

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever i…

De omzet van de Nederlandse defensie-industrie is de afgelopen vijf jaar meer dan verdubbeld. De gezamenlijke omzet van alle ongeveer 1500 bedrijven in de veiligheids- en defensiesector is vorig jaar uitgekomen op €10,2 miljard. In 2020, kort voordat de oorlog in Oekraïne uitbrak, bedroeg die €4,5 miljard.

Bureau Berenschot heeft dat in opdracht van het ministerie van Economische Zaken becijferd. Reden voor de groei zijn de extra miljarden die Nederland sinds de Russische inval in Oekraïne in 2022 voor de krijgsmacht uittrekt. Daarnaast eist de Amerikaanse president Donald Trump veel meer defensie-inspanningen van zijn Europese Navo-bondgenoten zoals Nederland.

Steeds meer Nederlandse bedrijven richten zich dan ook op de markt voor defensie en veiligheid, concluderen Berenschot-onderzoekers Luddo Oh en Nick Hageraats. In 2006 hielden zich 290 ondernemingen bezig met defensie en veiligheid, veelal naast hun activiteiten voor de civiele markt. In 2022 was dat aantal al gegroeid naar 1050, en volgens Berenschot bestaat de defensiesector anno 2026 uit 1500 bedrijven. Zij behoren meestal tot het midden- en kleinbedrijf.

Alles bij elkaar is de defensie- en veiligheidssector goed voor 325.000 voltijdsbanen in Nederland. Iets meer dan 10% hiervan, zo’n 35.000 werknemers, houdt zich exclusief bezig met defensieopdrachten en voert zodoende geen orders voor de civiele markt uit. Opvallend genoeg zijn er de afgelopen tijd zo’n driehonderd nieuwe bedrijven op de defensiemarkt toegetreden. Dat is ‘best wel veel,’ meent Hageraats. 

Toch kan Nederland niet achteroverleunen, zo luidt het advies van Berenschot aan Economische Zaken. Volgens het consultancybureau had de defensie- en veiligheidssector nog onstuimiger kunnen uitdijen, als ze niet tegen allerlei drempels was opgelopen. Zo hebben defensiebedrijven nog altijd moeite om aan financiering te komen.

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. Reageren of vragen? Stuur ons een bericht op LinkedIn of reageer in de Spotify comments. 

Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again.  

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

In de podcast bespreken Schrijver en Kegel ook hoe Rusland vergelijkbare methodes probeert in te zetten, al zijn die volgens hen minder effectief. Daarnaast gaat het gesprek over de snelheid waarmee Oekraïne innoveert tijdens de oorlog — bijvoorbeeld op het gebied van drones, informatie-uitwisseling en samenwerking tussen overheid en technologiebedrijven.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Nederlandse overheid moet vaker een zogeheten ‘gouden aandeel’ nemen in veelbelovende defensie- en veiligheidsbedrijven van eigen bodem. Door prioriteitsaandeelhouder te worden in zulke hoogtechnologische ondernemingen, kan Nederland ze beter beschermen tegen overnames van buitenlandse partijen én de nationale veiligheidsbelangen waarborgen. 

Die boodschap geeft staatssecretaris Derk Boswijk van Defensie. De CDA’er ziet de versterking van de relatief kleine defensie-industrie in Nederland als een van zijn belangrijkste prioriteiten. Nederland en Europa moeten wat hem betreft snel zelf meer defensiematerieel gaan produceren. ‘Onze afhankelijkheid van bijvoorbeeld de Verenigde Staten is best groot, en misschien wel ongezond te noemen’, meent hij. 

Maar Nederland staat wel voor de forse uitdaging om kansrijke, innovatieve bedrijven ook echt hier te houden. Volgens Boswijk is ons land ‘supergoed’ in het ontwikkelen van technologieën en uitvindingen, bijvoorbeeld op dronegebied en kunstmatige intelligentie. Maar vervolgens slagen Nederlanders er niet goed in om alle proefprojecten en prototypes succesvol op de markt te brengen en ze op te schalen. De staatssecretaris noemt dat ‘een groot probleem’. 

Het gevaar bestaat volgens hem dat Nederlanders de toptechnologie ontwikkelen, maar dat rijke buitenlandse concurrentie deze vervolgens opkopen om haar wèl te gelde te maken. Zo kan de Nederlandse defensie-industrie nooit een been bijtrekken en een grotere rol spelen, vreest Boswijk. Daarom moet de Nederlandse overheid ‘in de toekomst veel vaker’ een gouden of prioriteitsaandeel nemen in start-ups en scale-ups, zegt hij. ‘Nu doen we dat nog beperkt.’

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. Reageren of vragen? Stuur ons een bericht op LinkedIn of reageer in de Spotify comments. 

Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again.  

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

In de podcast bespreken Schrijver en Kegel ook hoe Rusland vergelijkbare methodes probeert in te zetten, al zijn die volgens hen minder effectief. Daarnaast gaat het gesprek over de snelheid waarmee Oekraïne innoveert tijdens de oorlog — bijvoorbeeld op het gebied van drones, informatie-uitwisseling en samenwerking tussen overheid en technologiebedrijven.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Dat de krijgsmacht tanks, fregatten, luchtafweergeschut en munitie moet hebben, is bekend. Maar dat militairen ook niet meer zonder computers, laptops, de juiste software en digitale vaardigheden en zelfs getalenteerde hackers kunnen, dat wordt sneller vergeten. 

In deze aflevering van de podcast ‘In het defensief’ pleit universitair hoofddocent Jelle van Haaster van de Nederlandse Defensieacademie hartstochtelijk voor meer investeringen in cybercapaciteiten. Toen hij zelf vertrok als militair bij Defensie om zich op cyber te storten, hield het leger zich nog verre van de digitale wereld. Gelukkig is dat volgens Van Haaster nu heel anders, al acht hij nóg snellere veranderingen hard nodig.  

Van Haaster is ‘fan’ van kunstmatige intelligentie. Officiers op het slagveld krijgen nu al enorme hoeveelheden informatie binnen van verkenningsdrones, radars, militairen aan het front, satellieten, de veiligheidsdiensten en noem maar op. Alleen met AI is die overvloed aan data op termijn nog snel te verwerken om als krijgsmacht vervolgens een goede gevechtsstrategie te kunnen uitdokteren, denkt de wetenschapper. 

Ziet hij dan geen gevaren van AI, zoals het verlies van de menselijke dominantie waarvoor zelfs de Paus het afgelopen weekend waarschuwde? Of wat te denken van de killerrobots, die zonder enige vorm van empathie of aanziens des persoons mensen in de toekomst massaal zouden kunnen neermaaien? ‘Lang leek me dat onzin, die killer robots,’ erkent Van Haaster.  

Maar inmiddels zijn er, zo zegt hij, al aanvalsdrones die gezichten herkennen en deze – nu nog na toestemming van een echt mens, een dronepiloot – kunnen doden? Hierover moeten we in gesprek, zegt Van Haaster. Want Westerse legers zullen niet snel robots zonder menselijke toestemming laten doden, maar wat als het westen tegenover krijgsmachten komt te staan die het minder nauw nemen met ethische normen? En vooral: hoe pakt juist Europa als eerste de kansen die AI óók biedt? Van Haaster pleit voor samenwerking met bedrijven, het liefst ook van Europese bodem.

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. Reageren of vragen? Stuur ons een bericht op LinkedIn of reageer in de Spotify comments. 

Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again.  

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

In de podcast bespreken Schrijver en Kegel ook hoe Rusland vergelijkbare methodes probeert in te zetten, al zijn die volgens hen minder effectief. Daarnaast gaat het gesprek over de snelheid waarmee Oekraïne innoveert tijdens de oorlog — bijvoorbeeld op het gebied van drones, informatie-uitwisseling en samenwerking tussen overheid en technologiebedrijven.

De centrale vraag daarbij: kan Europa daarvan leren? Volgens de onderzoekers wel, al waarschuwen ze dat NAVO-landen de Oekraïense aanpak niet simpelweg één-op-één kunnen overnemen. Toch laat Oekraïne volgens hen zien hoe belangrijk snelheid, flexibiliteit en technologische innovatie zijn geworden in moderne conflicten.

See

Waar inlichtingendiensten traditioneel in stilte opereren, kiezen Oekraïense veiligheidsdiensten tijdens de oorlog met Rusland juist nadrukkelijk de openbaarheid. Via Telegram, YouTube en Facebook delen ze dagelijks dronebeelden, onderschepte communicatie en updates vanaf het front. Wat willen ze daarmee bereiken?

In deze aflevering van de podcast ‘In het Defensief’ spreken we met Peter Schrijver en John Kegel op de Nederlandse Defensie Academie in Breda. Schrijver is luitenant-kolonel bij de Landmacht, docent aan de NLDA en PhD-onderzoeker. Hij onderzoekt hoe Oekraïense inlichtingendiensten sociale media inzetten als onderdeel van moderne oorlogsvoering. Kegel doceert Internationale Veiligheidsstudies, ook aan de NLDA. 

De twee waren onlangs in Kyiv en omgeving, waar zij onder andere spraken met medewerkers van Oekraïense veiligheidsdiensten. Volgens Schrijver gebruiken die sociale media niet alleen om informatie te verspreiden, maar ook om direct contact te onderhouden met de bevolking. ‘Mensen zitten continu op hun telefoon, dus de drempel om informatie uit te wisselen is veel lager’, legt hij uit in de podcast.

Een bekend voorbeeld daarvan is de campagne ‘I Want to Live’, waarmee Russische militairen worden opgeroepen over te lopen naar het Oekraïense kamp. Volgens de onderzoekers is dat meer dan alleen propaganda: de online campagnes leveren Oekraïne ook waardevolle informatie op en spelen een belangrijke rol in de psychologische oorlogsvoering.

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. Reageren of vragen? Stuur ons een bericht op LinkedIn of reageer in de Spotify comments. 

Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again.  

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

In de podcast bespreken Schrijver en Kegel ook hoe Rusland vergelijkbare methodes probeert in te zetten, al zijn die volgens hen minder effectief. Daarnaast gaat het gesprek over de snelheid waarmee Oekraïne innoveert tijdens de oorlog — bijvoorbeeld op het gebied van drones, informatie-uitwisseling en samenwerking tussen overheid en technologiebedrijven.

De centrale vraag daarbij: kan Europa daarvan leren? Volgens de onderzoekers wel, al waarschuwen ze dat NAVO-landen de Oekraïense aanpak niet simpelweg één-op-één kunnen overnemen. Toch laat Oekraïne volgens hen zien hoe belangrijk snelheid, flexibiliteit en technologische innovatie zijn geworden in moderne conflicten.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Europarlementariër Reinier van Lanschot (Volt) wil dat EU-lidstaten sneller samenwerken op defensiegebied. Samen met bijna dertig collega’s roept hij de lidstaten op om hun protectionistische houding tegenover hun eigen defensie-industrie los te laten en werk te maken van een echte Europese defensie-unie. Volgens Van Lanschot is het essentieel dat Europa zelfstandiger wordt, zonder de samenwerking binnen de NAVO uit het oog te verliezen.

In dit gesprek legt Van Lanschot uit hoe hij dit concreet voor zich ziet. Snellere wetgeving, gezamenlijke inkoop van materieel en het verminderen van bureaucratie moeten de Europese defensieproductie versnellen.

Van Lanschot legt uit waarom een partij-overstijgende aanpak van cruciaal belang is en gaat in op de kritiek dat Europa zonder Amerika niet kan. Volgens hem is zelfstandiger worden juist de sleutel om de NAVO te versterken en nieuwe bondgenoten aan boord te krijgen.

Tot slot presenteert Van Lanschot een stappenplan voor een Europese defensie-unie: eerst de defensie-omnibus aannemen, vervolgens een echte interne defensiemarkt creëren, en uiteindelijk een Europese defensie-unie opbouwen die zowel onafhankelijk kan opereren als de NAVO versterkt. De boodschap is helder: Europa móét sneller handelen om veiligheid en strategische zelfstandigheid te waarborgen.

Lees hier het opiniestuk dat de Europese politici schreven: 

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. Reageren of vragen? Stuur ons een bericht op LinkedIn of reageer in de Spotify comments. 

Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again.  

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het wereldwijde munitietekort loopt op, . en europa is erg afhankelijk van landen als China en Om dit tekort het hoofd te bieden heeft onderzoeksinstelling TNO iets nieuws bedacht: mini-munitiefabriekjes in zeecontainers. Het prototype, een mobiele minifabriek voor TNT moet dit jaar af zijn. Te gast is Frans van Gemerden, divisiedirecteurs bescherming, munitie en wapens aan TNO Defensie. 

De kleine fabrieken hebben een paar grote voordelen: ze zijn makkelijk te verplaatsen en makkelijk schaalbaar. Verder maken ze het mogelijk om de productie van springstoffen dichtbij de gebruiker te organiseren, waardoor de kwetsbaarheid van internationale waardeketens een minder groot probleem is. Volgens Van Gemerden is er een sleutelrol weggelegd voor Nederland: 'als je een goed idee hebt om het munitietekort aan te pakken, dan mag je daar ook iets voor terugvragen'. En invloed op de munitiewaardeketen lijkt hem van belang. 

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. Reageren of vragen? Stuur ons een bericht op LinkedIn of reageer in de Spotify comments. 

Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again.  

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Vorig jaar werd Nederland opgeschrikt door verschillende drones die boven onder meer een militair vliegveld in Volkel werden waargenomen? Ook in Polen, de Baltische staten, Roemenië, Zweden en elders waren er ongewenste drones. Voor het Australische DroneShield, dat antidronetechnologie ontwikkelt, een reden om extra snel naar Europa te komen.  

We hebben Raven Dekker te gast. Hij was in augustus vorig jaar de eerste medewerker in Nederland van het Australische bedrijf DroneShield. In maart heeft hij het Europese hoofdkantoor van DroneShield in Amsterdam mogen openen. We gaan met Raven Dekker praten welke kansen er voor zijn bedrijf in Europa.  

Een andere reden voor DroneShield om naar Europa te komen: de oorlog in Oekraïne. Australië is daar ver weg van weg, en in Oekraïne is er juist veel vraag naar antidronetechnologie. Een grote les die Dekker trekt uit Oekraïne gek genoeg: ‘concurreer zo min mogelijk’. De samenwerking van verschillende dronebedrijven is juist belangrijk, zegt hij. DroneShield werkt onder andere samen met Robin Radar en Intelic.  
 
Daarnaast is het volgens Raven Dekker enorm belangrijk om te snelle innovatie op dronegebied bij te benen. ‘We moeten daar als bedrijven gewend aan raken’. Hij stelt voor dat organisaties als experiment onder hoge druk een ontwikkelingen proberen door te voeren. Een soort brandoefening, maar dan op het gebied van innovatie. Daarmee maakt hij een vergelijking met zijn ervaring als reservist. ‘Dan staan we ook niet een half uur te roken’, dan is het gewoon gaan.  

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. Reageren of vragen? Stuur ons een bericht op LinkedIn of reageer in de Spotify comments. 

Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again.  

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

In Europa geldt doorgaans: hoe dichter landen bij Rusland liggen, hoe meer ze het land vrezen en hoe meer ze investeren in veiligheid en defensie. Toch is het allemaal niet zo simpel, zo zeggen defensie-experts Michelle Haas en Tim Haesebrouck van de universiteit van het Belgische Gent (UGent) in deze editie van 'In het defensief'. Al jaren doen ze onderzoek naar defensie-hervormingen in Europa. 

Op dit moment zijn alle ogen in de Europese Unie gericht op Hongarije. Daar vond vorige week een electorale aardverschuiving plaats, waardoor premier Viktor Orbán na zestien jaar het veld moet ruimen voor de pro-Europese Peter Magyar. Minder bekend is dat Hongarije niet alleen in de EU, maar ook in de Navo een eigen koers ging varen. Boedapest bedong in 2024 dat het een uitzonderingspositie op het gebied van Oekraïnesteun kreeg. Binnen de Navo hoeft Hongarije niet bij te dragen aan Navo-activiteiten voor of militaire hulp aan Kyiv.

Hoogleraar internationale politiek Haesebrouck denkt dat Magyar, anders dan Orbán, niet via allerlei veto's EU-beleid zal frustreren. Hij vraagt zich wel sterk af of de nieuwe premier straks het Hongaarse Oekraïnebeleid stevig zal omgooien. Hij verwacht in elk geval niet dat de hulpkraan naar Kyiv nu wel flink opengaat.

De Baltische staten en Polen zijn daarentegen felle pleitbezorgers van de Navo en van Oekraïnesteun, ziet onderzoeker Haas. Deze landen zien de Navo als de belangrijkste garantie om Rusland buiten de deur te houden. Door Kyiv in de strijd te houden, heeft Moskou het bovendien - zo denken de Balten en Polen - te druk om hun landen aan te vallen.

Ook Tsjechië zat land op die lijn, tot de jongste verkiezingen. De nieuwe premier Pas toen president Petr Pavel de nieuwe, populistische Tsjechische premier Andrej Babis onder druk zette en alleen zijn zegen wilde geven aan diens coalitie als die zich pro-defensie, pro-Europees en pro-NAVO, zou opstellen, ging Pavel akkoord.

De Poolse populisten van de voormalige regeringspartij PiS zijn juist erg voor de Navo, maar geen groot fan van de EU. 'De ene populist is de andere niet', willen Haas en Haesebrouck maar zeggen. Ze spelen allemaal in op de nationale onderbuikgevoelens en de beleving van de nationale geschiedenis. Daardoor is het te simpel om ze over één kam te scheren. We nemen de Oost-Europese landen in deze aflevering met de UGent-onderzoekers door.

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. Reageren of vragen? Stuur ons een bericht op LinkedIn of reageer in de Spotify comments. 

Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again.  

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Voor ondernemer en Ingenieur van het Jaar 2026 Martijn Otten voelt het alsof Nederland weer 'in de jaren dertig' zit. Om te voorkomen dat ons land, net als toen, in een wereldoorlog belandt, steekt de vader van een jong gezin bijna al zijn vrije uren in de hulp aan Oekraïne. Hij wil er alles aan doen om te zorgen dat Kyiv standhoudt in de zware oorlog tegen Rusland.

In deze aflevering van de podcast 'In het Defensief' praten we met Otten over de 'Aquadrone', die hij met een team van andere, technisch onderlegde vrijwilligers ontwikkelde. Dit is een onbemand bootje waarmee het Oekraïense leger veilig de rivier de Dnjepr kan oversteken om troepen aan de overkant te bevoorraden en gewonden in veiligheid te brengen.

Dit deed Otten namens de stichting Protect Ukraine. De productie van de Aquadrone wordt betaald uit donaties en het bootje gaat gratis naar Oekraïne, zegt hij in de podcast.
Otten leidt in het dagelijks leven de onderneming AV Flexologic, die machines maakt voor het bedrukken van drinkpakken en chipszakken. Het familiebedrijf levert aan zo'n 120 landen.
Gecombineerd met zijn werk voor Oekraïne is Otten  'authentiek', heeft hij 'brede technische diepgang' en 'koppelt hij ondernemerschap aan maatschappelijke verantwoordelijkheid,' aldus het juryrapport van de Prins Friso Ingenieursprijs. Die kreeg hij vorige maand in aanwezigheid van prinses Beatrix uit handen van prinses Mabel. Daardoor mag hij zich Ingenieur van het Jaar 2026 noemen.

Otten maakt in de podcast bekend dat Protect Ukraine nu zeven anti-Shahed-teams in het belegerde land uitrust met mobiele infrastructuur om de gevaarlijke Russische drones van Iraanse makelij uit de lucht te halen. De kosten zijn 70.000 euro per team voor onder meer een bestelbus, antenne, gebruik van satellietsysteem Starlink, een computer en generator. 'Gemiddeld per aanval worden per team zeven Shaheds neergehaald,' aldus Otten. 'Recent heeft de stichting weer tien bestelbussen gebracht voor de volgende tien teams.' 

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. Reageren of vragen? Stuur ons een bericht op LinkedIn of reageer in de Spotify comments. 

Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again.  

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Een tijdje geleden schreeft PwC een rapport over de groeiende defensie-uitgaven en de kansen die er daardoor zijn voor de Nederlandse maakindustrie. Volgens PwC komt er de komende vijf jaar 41 miljard euro beschikbaar voor die industrie, maar alleen als bepaalde problemen worden opgelost. 
Inmiddels  zijn er steeds meer bedrijven die elkaar weten te vinden om samen te werken of clusters te vormen.  ... maar er zijn uiteraard nog genoeg uitdagingen. Te gast is t Bastiaan Oomens, partner van PwC-Strategy&.

Eén van de grootste knelpunten is financiering: voorfinanciering is vaak noodzakelijk om productie op te schalen, maar blijkt in de praktijk lastig rond te krijgen. Verbetering, zegt Oomens, zou kunnen komen door meer ‘smeerolie’ vanuit partijen als InvestNL en Europese fondsen, die juist in deze vroege fase risico’s kunnen helpen opvangen.

Daarnaast vormen veiligheidscontroles en personeelstekorten serieuze obstakels. De noodzakelijke veiligheidsmaatregelen brengen kosten met zich mee, wat vooral voor kleinere bedrijven een probleem is. Er ontstaat daarmee een klassiek kip-ei-dilemma: zonder de juiste controles is financiering moeilijk te verkrijgen, maar zonder financiering ontbreekt het geld om die controles op te zetten. Tegelijkertijd kampen veel bedrijven met een tekort aan geschikt personeel. Volgens Oomens is van groot belang om de bestaande Nederlandse industriële basis te benutten, zodat beschikbare kennis en capaciteit effectiever kunnen worden ingezet voor de groeiende vraag vanuit de defensiesector.

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. Reageren of vragen? Stuur ons een bericht op LinkedIn of reageer in de Spotify comments. 

Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again.  

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Lange tijd was de Europese Investeringsbank (EIB) niet geïnteresseerd in investeren in defensie, dat zou de AAA-status van de bank namelijk in gevaar brengen. De tijden zijn inmiddels veranderd, en de  de EIB heeft van zijn aandeelhouders, de 27 EU-landen, te horen gekregen dat het veel meer moet doen aan defensie. Daarvoor heeft het de leenvoorwaarden flink versoepeld. Weten bedrijen de bank daardoor ook beter te vinden? Dat vragen we in deze aflevering aan Robert de Groot, vice-president van de EIB. 

De Groot ging na zijn aantreden eigenhandig op ‘roadshow’ langs defensieministeries, de industrie en kennisinstellingen om de EIB als defensiefinancier te vergroten. Met succes, want de EIB verstrekt steeds meer leningen aan de sector. 'Dat is de afgelopen twee jaar in een stroomversnelling geraakt', zegt De Groot. Waar de bank in 2022 en 2023 nog zo'n twee miljard euro per jaar aan defensie leende, was het dat vorig jaar 4 miljard euro. De Groot verwacht verdere groei van dat bedrag. 

Nog steeds mag de bank niet in wapens en munitie investeren. Geen probleem, volgens de Groot. 'Dat doen andere mensen wel'. Op die manier kan de EIB zich volgens hem blijven focussen op bijvoorbeeld grote projecten in de infrastructuur, of andere projecten waar andere investeerders niet genoeg geld voor vrij kunnen maken. 

Belangrijk is volgens de Groot wel Europese samenwerking, 'alleen kunnen we het niet, dat moeten we erkennen, maar samen kunnen we het wel'. Daarbij is het volgens de vice-president niet nodig om verschillen uit te effenen ('In Roemenië zijn de eisen anders dan in Ierland'), maar Europa is vele malen sterker als de industrie samenwerkt. 

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. Reageren of vragen? Stuur ons een bericht op LinkedIn of reageer in de Spotify comments. 

Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again.  

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Europa is nog lang niet klaar voor een gewapend conflict. De bezuinigingen op de strijdkrachten van het continent waren sinds het einde vande Koude Oorlog zo drastisch dat de Europese legers daarvan nog verre van bekomen zijn. Zelfs nu nog, ook al gaan de defensiebudgetten inmiddels al weer enige jaren flink omhoog. 

Die waarschuwing geeft Mart de Kruif af in deze editie van de podcast ‘In het defensief'. De oud-Commandant der Landstrijdkrachten verzucht spottend dat je een krijgsmacht ‘in één dag kunt afbreken’ door gewoon alle militairen te ontslaan, de kazernes te sluiten en het materieel af te stoten. Maar het opbouwen van een strijdmacht kost veel meer tijd, weet hij. ‘Zeker één tot twee jaar', zegt hij. Als het al niet veel meer is.  

Die tijd is er amper, nu de Russische dreiging alsmaar toeneemt. Om de versterking van de militaire capaciteiten te versnellen, is het volgens de voormalige landmachtbaas dan ook zaak dat de krijgsmacht en de defensie-industrie de handen snel ineen slaan. ‘Defensie moet de deuren opengooien’, vindt hij. Kennisinstellingen en de industrie moeten als het ware ‘live’  kunnen meekijken met de ontwikkelingen aan het front in Oekraïne, zodat ze daarop meteen kunnen inspelen met innovaties.   

Volgens De Kruif denkt defensie, waar hij zelf het grootste deel van zijn carrière doorbracht, nog te weinig innovatief. ‘De industrie moet heel goed weten wat defensie wil. De krijgsmacht moet daarvoor écht anders gaan werken en gaan denken in effecten, in wat er nodig is op het slagveld.’ De industrie kan daarmee aan de slag in plaats van dat het leger, zoals tot voor kort, precies uitschrijft wat voor boot, vliegtuig of voertuig het wil en waar alle knopjes moeten zitten. En dan jaren gaat zitten wachten tot het desbetreffende materieel klaar is. 

De Kruif denkt wel dat de huidige landmachtleiding daarvan doordrongen is. Hij prijst het zondag bekend geworden besluit van de Commandant der Strijdkrachten om zo snel mogelijk tot 1200 drone- en counterdrone-experts aan te nemen en die aan alle legereenheden toe te voegen. Dat is volgens De Kruif een duidelijk geleerde les van de oorlogen in Oekraïne en Iran die naar meer smaakt.    

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. Reageren of vragen? Stuur ons een bericht op LinkedIn of reageer in de Spotify comments. 

Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again.  

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het netwerk van brandstofleidingen van het Navo-bondgenootschap is zwaar verouderd. Dit zogeheten Central Europe Pipeline System ligt slechts in twaalf van de in totaal 30 Europese landen en stopt nog altijd bij de grenzen van het voormalige Oostblok. Dat moet anders, zo zegt directeur Willem-Henk Streekstra van de Vereniging van Nederlandse Tankopslagbedrijven (Votob) in deze aflevering van de podcast ‘In het defensief’. De oorlog in Iran laat volgens hem het belang van een soepele olieaanvoer zien.  

Streekstra kan zich vinden in de wens van Polen en Roemenië, die oproepen hen aan te sluiten op Central Europe Pipeline System (CEPS). CEPS kan in het geval van een oorlog op Navo-grondgebied militaire basis van olie en gas voorzien. Op dit moment heeft de haven van Rotterdam een spilfunctie binnen het brandstofnetwerk. Nederland heeft daar een noodvoorraad aan olie opgeslagen die genoeg is om het negentig dagen uit te zingen. Rotterdam bevoorraadt ook het netwerk, dat in normale tijden bijvoorbeeld luchthavens van brandstof voorziet.  

Volgens Streekstra is het wel zaak Amsterdam ook beter op CEPS aan te sluiten. De leidingen stoppen nu bij Schiphol, terwijl de Amsterdamse haven volgens hem ook meer dan genoeg ruimte biedt olieopslag. Door niet alleen op Rotterdam te focussen, is er meer risiscospreiding in het geval van een (cyber)aanval en wordt de weerbaarheid volgens de VOTOB-directeur groter.

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. Reageren of vragen? Stuur ons een bericht op LinkedIn of reageer in de Spotify comments. 

Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again.  

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Stevent de wereld af op een nieuwe kernwapenwedloop, waarbij steeds meer landen proberen een nucleair wapen te ontwikkelen? Kernwapendeskundige Paul van Hooft vreest van wel. Regeringsleiders over de hele wereld hebben de afgelopen week gezien hoe gevaarlijk de weg naar de productie van een nucleair wapen is, zegt Van Hooft. Iran was bezig uranium te verrijken tot inmiddels 60%, terwijl voor burgerlijke toepassingen, zoals kernenergie maar zo'n 3% nodig is.  

De Verenigde Staten en Israël besloten Iran daarom aan te vallen, voordat het uranium tot 80% of 90% kan verrijken. Dat percentage is volgens Van Hooft nodig voor de ontwikkeling een kernwapen.  Noord-Korea, dat al een kernwapen, een bijzonder repressief regime én een zeer onberekenbare leider heeft, laten de VS wel ongemoeid. Ze hebben immers geen trek in een kernoorlog.  

De les die landen daaruit zouden kunnen trekken, is dat zij stiekem moeten proberen alsnog een kernwapen te ontwikkelen. Als ze dat eenmaal hebben, denken andere landen wel twee keer na, voor ze tot de aanval overgaan, zegt Van Hooft. ‘Ik denk dus wel dat we weer een tijdperk van proliferatie krijgen.’ 

Tweede reden waarom landen zoals bijvoorbeeld Japan en Zuid-Korea kunnen beginnen met een kernwapenprogramma, is de onvoorspelbaarheid van Washington zelf. Kunnen zowel de Europese landen als Zuidoost-Azië er nog op vertrouwen dat de VS inderdaad de toegezegde atoomparaplu voor hen openklapt?  

Volgens Van Hooft twijfelen steeds meer regeringen daaraan. Donald Trump is sowieso wispelturig en de gevolgen voor de VS zelf zijn enorm. De Amerikaanse samenleving loopt immers het risico op de totale vernietiging.  

Als extra ‘verzekeringspolis’ bood de Franse president daarom aan een aantal Europese landen, waaronder Duitsland, Polen en Nederland, deel te nemen aan de Franse atoomparaplu. Dat vindt Van Hooft goed nieuws, met het oog op de Europese autonomie.  Hoe kan Europa zich nucleair beter kan wapenen in een wereld die steeds instabieler wordt? Dat bespreken we in deze aflevering.   

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. Reageren of vragen? Stuur ons een bericht op LinkedIn of reageer in de Spotify comments. 

Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again.  

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het zou het schoolvoorbeeld moeten zijn van militaire samenwerking in Europa: het Future Combat Air System (FCAS). Een gevechtsvliegtuig gemaakt door Frankrijk - Duitsland en Spanje samen, dat Europa minder afhankelijk zou moeten maken van de huidige vliegtuigen van Amerikaanse makelij. Maar ... het project komt maar niet van de grond. Hoe komt dat? Daarover Nathan Meershoek, Universitair Docent EU Recht en Aanbestedingsrecht met een focus op defensie & veiligheid, verbonden aan de Universiteit Utrecht. 

Het toestel zou de Franse Rafale en de Duitse Eurofighter moeten vervangen, maar de samenwerking tussen de twee landen loopt allesbehalve soepel. Het Franse Dassault en Airbus ruziën over de taakverdeling, de Fransen beschuldigen de Duitsers van vanalles en andersom. Bovendien, zegt Meershoek mist de politieke wil. Bij de aankondiging van het project in 2017, namen de Fransen het voortouw. Maar inmiddels zijn de tijden veranderd, en richt ook Duitsland zich meer op hun eigen defensie-industrie. 'Daarbij pas het niet om een ondergeschikte rol te spelen', zegt Meershoek. 

Het FCAS-project is al meerdere keren dood verklaard. Is er nog hoop? Wat zegt dit over de Europese defensiesamenwerking? En, hoe voorkomen we dat niet alle Europese projecten in politiek gekissebis verzanden? 

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. Reageren of vragen? Stuur ons een bericht op LinkedIn of reageer in de Spotify comments. 

Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again.  

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Iraanse leider Ali Khamenei is gedood bij de aanvallen van Amerika en Israël op Iran. Ondertussen duurt de onrust voort in Israël en de Golfregio. Van Koeweit, Bahrein, Qatar en Dubai aan toe. In deze extra uitzending praat Bas van Werven met deskundigen en correspondenten over het laatste nieuws.

De dood van Khamenei leidt tot vreugdevolle reacties in Iran zelf. President Pezeshkian heeft de bombardementen overleeft en geeft later vandaag nog een speech. Iran heeft de Straat van hormuz afgesloten en dat heeft al grote gevolgen voor de energieprijzen.

In Amerika stuit de oorlog op steeds meer kritiek, ook vanuit Trumps eigen achterban. En de Europese leiders bepalen ook hun positie in dit conflict.

Luister ook | EXTRA: Amerika en Israël vallen Iran aan

Te gast zijn:

In de studio

- Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg
- Martine van den Berg, schrijver van meerdere boeken over het Midden-Oosten en woonachtig geweest in Israël

Op afstand

- Patrick Bolder, defensie-expert bij het Den Haag Centrum voor Strategische Studies
- Sander Terphuis, mensenrechtenverdediger en afkomstig uit Iran
- Lucia van Geuns, energie-deskundige bij het Den Haag Centrum voor Strategische Studies
- Amerika-correspondent Jan Postma, vanuit Washington
- Israël-correspondent Ralph Deckers, vanuit Tel Aviv
- Europa-verslaggever Geert Jan Hahn

Redactie

Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR

Montage

Desmond Baidjoe

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Verenigde Staten heeft samen met Israël Iran aangevallen. Onder meer in de Iraanse hoofdstad Teheran zijn explosies te horen en te zien geweest. Maar ook in andere steden. Doelwit is het atoomprogramma en de machthebbers. Ayatollah Khamenei en president Pezeshkian.

Volgens president Trump is dit de kans voor de Iraniërs om in opstand te komen tegen de machthebbers. Trump zegt dat Iran keer op keer echte onderhandelingen uit de weg is gegaan. Hij eist dat de Revolutionaire Garde zich overgeeft in ruil voor immuniteit. Zo niet dan zullen ze dat 'met de dood bekopen'. Iran reageert fel met onder meer aanvallen op Amerikaanse bases in Bahrein, Qatar en de Emiraten. In deze extra uitzending praat Bas van Werven met deskundigen en correspondenten over het laatste nieuws. Te gast zijn:

In de studio

- Buitenlandcommentator Bernard Hammelburg
- Religiewetenschapper Martine van den Berg

Vanuit de wereld

- Amerika-correspondent Jan Postma, vanuit Washington

- Israël-correspondent Ralph Deckers, vanuit Tel Aviv
- Patrick Bolder, defensie-expert bij het Den Haag Centrum voor Strategische Studies
- Sander Terphuis, mensenrechtenverdediger en afkomstig uit Iran

Redactie

Michaël Roele, buitenlandredacteur bij BNR

Montage

Ivo Klokman

See omnystudio.com/listener for privacy information.

In een oude F-16-shelter in Enschede bouwt techbedrijf Re-lion aan een virtuele wereld waarin militairen veilig en realistisch kunnen trainen. Soldaten dragen een VR-bril en worden ondergedompeld in realistische omgevingen, waarin ze direct moeten handelen en keuzes maken. Het grote voordeel: trainingen zijn flexibel, schaalbaar en overal inzetbaar. Bovendien kan er eenvoudig gewisseld worden tussen verschillende scenario’s en omgevingen.

Bij de ontwikkeling maakt Re-lion gebruik van bestaande technologieën, zoals de Meta Quest van Mark Zuckerberg en de Unreal Engine, bekend van games als Fortnite. Inmiddels werkt Re-lion niet alleen voor de Nederlandse krijgsmacht, maar ook voor defensieorganisaties in Duitsland en Denemarken. Ook in Oekraïne werkt een team van het bedrijf, waar veel contact is met de eindgebruiker. 

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. Reageren of vragen? Stuur ons een bericht op LinkedIn of reageer in de Spotify comments. 

Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again.  

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

SpaceX-oprichter Elon Musk, mede-oprichter Pieter Thiel van de Amerikaanse softwarereus Palantir. Het zijn mannen die Instituut Clingendeal omschrijft als ‘de tech-libertariërs’ van Silicon Valley. Ze hangen het gedachtegoed van de Maga-beweging van Donald Trump aan en duwen de overheid het liefst zo ver mogelijk in haar hok. 

Dit zijn ook de steenrijke topmensen van bedrijven waarvan Europa te sterk afhankelijk is, waarschuwt veiligheidsexpert Bart van den Berg in deze editie van de podcast ‘In het defensief’. Zo werd vorig jaar bekend dat Musk eigenhandig de Starlink-satellieten boven Oekraïne heeft laten uitschakelen om een offensief van het Oekraïense leger in 2022 te stoppen. De onderlinge communicatie tussen militairen viel uit en drones konden ze niet meer gebruiken.

Palantir levert momenteel de opsporingssoftware die de omstreden Amerikaanse immigratiedienst ICE gebruikt om illegale migranten te vinden. Oprichter Thiel hielp de huidige Amerikaanse vicepresident JD Vance in het zadel en gelooft niet in de democratische rechtsstaat en is kritisch op het vrouwenkiesrecht.  

Volgens Van den Berg moet Europa zich afvragen of ze te dicht moet aanschurken tegen dit soort onvoorspelbare ceo's. De speech van de Amerikaanse buitenlandminister Marco Rubio op de Veiligheidsconferentie van afgelopen weekend maakte volgens hem duidelijk dat de Verenigde Staten niet veel waarde meer hechten aan de ‘internationale rechtsorde’ maar het eigen nationale belang voorop zetten. Waar kun je dan als Europese overheid of bedrijf nog je recht halen als er gedoe komt met Musk of Thiel.     

‘Europa moet zich niet laten afleiden vanuit de hoop dat we tijd hebben gewonnen en dat we echt op de Amerikanen kunnen bouwen,’ zegt Van den Berg. ‘We moeten écht onze zaken voor elkaar krijgen. Het gaat ook over de internationale rechtsorde, die vinden de Amerikanen op dit moment echt niet belangrijk.’ 
 
Hoewel Europa volgens Van den Berg ‘echt wat kan’ en bijvoorbeeld nog een behoorlijke maakindustrie heeft, leunt Europa op sommige gebieden nog te veel op de VS. Bijvoorbeeld op het gebied van nucleaire capaciteiten.  

Frankrijk, het enige land met kernkoppen in de Europese Unie, opende in München de deur voor samenwerking met Duitsland. ‘Het idee van een meer geïntegreerde Europese nucleaire militaire macht, is waardevol’, zegt Van den Berg. ‘Maar ik moet nog zien of de Fransen dat echt gaan doen'.  Uiteindelijk komt het neer op politieke wil, zegt de Clingendaelmedewerker. Dat blijft een probleem in de EU. 'We hebben kennelijk heel veel externe druk en dreiging nodig om tot een gezamenlijke agenda te komen'.   

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

➡ https://www.cortimedia.nl/veldheren-conferentie

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. Reageren of vragen? Stuur ons een bericht op LinkedIn of reageer in de Spotify comments. 

Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again.  

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

See omnystudio.com/l…

Als het aan de Nederlandse batterijenstart-up Tulip Tech ligt, krijgt ons land een eigen fabriek voor zeer geavanceerde batterijen. Bernd Rietberg, de oprichter van het Bossche bedrijf, en zijn projectleider Nick Gartsen zeggen dat in deze aflevering de podcast ‘In het defensief’. 

De twee hebben hun idee al ingestoken bij de commissie van oud-ASML-topman Peter Wennink, die eind vorig jaar een baanbrekend advies schreef voor politiek Den Haag over het kwakkelende Nederlandse vestigingsklimaat. Rietberg is naar eigen zeggen ‘benieuwd’ of het nieuwe kabinet van D66, VVD en CDA het idee ook daadwerkelijk oppakt.

Tulip Tech vindt dat Europa nog veel te afhankelijk is van systeemrivaal China voor onder meer de batterijenproductie. Zelf haalt het bedrijf cellen uit de hele wereld om voor klanten als het ministerie van Defensie, Oekraïne en zelfs de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie Nasa een ‘batterijenpakket op maat’ samen te stellen.  

Dat legt Tulip Tech geen windeieren. De start-up groeit snel en verdubbelde dit jaar naar 50 werknemers en zit inmiddels ook in de voormalige Nedcar-fabriek, met andere defensie- en droneondernemingen, van industrieel concern VDL in Born. Dankzij de batterijen van Tulip Tech kunnen drones twee keer zo lang in de lucht blijven.    

Het is hard werken, zegt Rietberg. Het tempo van de innovatie in Oekraïne is bijna niet bij te benen. Op het Tulip-kantoor in Kyiv werken inmiddels drie mensen, bij wie de Russische droneaanvallen soms om de oren vliegen. Toch bereiden Rietberg en Garsten zich ook al voor op een toekomstige vrede. Hun batterijen zijn ook geschikt voor civiele dronetoepassingen, zoals inspecties in de landbouw en op bouwplaatsen. En dat moet zo blijven, zegt het bedirjf dat vooralsnog de meeste klanten uit de defensiesector haalt.

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. Reageren of vragen? Stuur ons een bericht op LinkedIn of reageer in de Spotify comments. 

Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again.  

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Jan Swillens, de commandant landstrijdkrachten, weet het zeker: als de Russen komen, is ‘zijn’ landmacht klaar om te vechten. ‘En dat moet ook’, zegt de luitenant-generaal. Maar het kan natuurlijk ‘altijd beter’ en daarvoor heeft Swillens óók het bedrijfsleven nodig. 

'Wij hebben de Nederlandse industrie nodig om voortzettingsvermogen te creëren. Vroegen nodigden we bedrijven uit en vroegen we: kun je dit voor ons maken? Nu confronteren we ze met  de uitdagingen waarvoor we staan en laten hen iets bedenken. Wij geven aan wat wij operationeel nodig hebben en bedrijven en kennisinstituten zeggen wat technisch mogelijk is'

De tijden zijn tijdens de carrière van Swillens meermaals flink veranderd. Veertig jaar geleden, toen Swillens zijn militaire carrière begon, zat Nederland nog in de Koude Oorlog. Later volgen harde bezuinigingen, onder andere bij 'zijn' landmacht. Dat legeronderdeel kreeg misschien wel de hardste klappen te verduren van alle bezuinigingsoperaties na de Koude Oorlog. Zelfs de tank moest weg. ‘Dat doet wat met het moreel en met je mensen,’ erkent Swillens.

En nu is het tij weer gekeerd. Volgens het nieuwe regeerakkoord krijgt defensie de komende jaren historisch veel geld in handen: al in 2030 moet er €9,5 mrd meer naar het leger gaan, boven op begroting van €26,8 mrd voor dit jaar. In 2035 is dat al opgelopen naar €19,3 mrd extra. De aanstaande regeringscoalitie wil dat 50% daarvan in Europa, en met name Nederland, wordt besteed. 

Wat gaat Swillens doen met al dat geld? Dat en meer leggen we hem natuurlijk voor in deze aflevering. 

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. Reageren of vragen? Stuur ons een bericht op LinkedIn of reageer in de Spotify comments. 

Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again.  

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Moeten we echt vrezen voor een Russische aanval in Nederland? Zijn de noodpakketten die Nederlanders in huis halen voldoende? Of is de Nederlandse bevolking niet helemaal op de hoogte van wát de gevaren op dit moment. Om deze, en meer, vragen te beantwoorden is te gast Tine Molendijk, bijzonder hoogleraar Morele dilemma’s van multilaterale militaire operaties, verbonden aan de Radboud Universiteit en de Nederlandse Defensieacademie. 

Molendijk waarschuwt voor een eenzijdige focus op militaire afschrikking. Meer materieel is nodig zijn, maar diplomatie en ontwikkelingssamenwerking zijn minstens zo belangrijk om conflicten te voorkomen. Weten we eigenlijk goed wát we verdedigen, en hoe neem je de samenleving mee zonder angst aan te wakkeren?

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. 

Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again.  

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Maritiem ingenieursbureau Nevesbu levert sinds 1935 technische ontwerpen voor alle Nederlandse onderzeeboten. In de jaren '90 werd Nevesbu gedwongen om zich meer te gaan richten op offshore technieken en op de markt in Indonesië en Maleisië, maar inmiddels is het bedrijf weer terug bij de core business, namelijk het ontwerpen van onderzeeboten en marineschepen voor defensie.  
 
Nevesbu onderscheidt zich onder andere met de e-Sub, een volledig elektrische onderzeeboot. Die heeft twee belangrijke pluspunten: hij is sneller te bouwen én stiller - nogal handig als je niet ontdekt wil worden. 

Er is genoeg vraag en er zijn genoeg opdrachten, en dus verhuist Nevesbu naar Rotterdam vanwege ruimtetekort. Toch blijft genoeg specialistisch personeel aantrekken ook lastig voor de schepenbouwer. ‘We zouden het liefst vandaag 10 mensen aannemen, maar die vinden we niet’, zegt directeur Bart van Rijssen. In deze aflevering vragen we hem alles over wat hij doet, de samenwerking met Defensie en de Europese markt. 

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. 

Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again.  

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De ogen van de wereld zijn deze week gericht op Groenland. De Verenigde Staten willen dit grootste eiland van de wereld 'goedschiks of kwaadschiks' overnemen van Denemarken. In deze aflevering van 'In het Defensief' praten we erover met geopolitiek expert Louise van Schaik van Instituut Clingendael. 

Terwijl de meeste Europeanen Groenland tot voor kort zagen als Verweggistan, houdt Van Schaik zich al jaren bezig met de regio. Ze waarschuwde al in 2020 dat China zijn oog op het strategisch gelegen en grondstofrijke eiland heeft laten vallen. Het Westen, en zeker ook Europa, moet volgens haar meer doen om zijn positie in het Arctische gebied te versterken. Zelfs de VS hebben hun belangstelling voor het poolgebied na de Koude Oorlog laten 'versloffen', zegt Van Schaik. 'En dus niet alleen Denemarken.'

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. 

Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again.  

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Vandaag hebben we Frans Osinga te gast. Hij is hoogleraar oorlogsstudies aan de Universiteit Leiden Met hem gaan we praten over de gewelddadige gevangenneming dit weekend van president Maduro in opdracht van Trump. Wat zijn de gevolgen daarvan voor Europa en de rest van Latijns-Amerika? 

Volgens Osinga pas deze actie in de nieuwe veiligheidsstrategie van de Verenigde Staten, hoewel Trump volgens hem het militair instrument nogal lichtzinnig gebruikt. Van Europa verwacht Osinga een 'robuustere opstelling' dan wat het continent nu laat zien, maar de afhankelijkheid van Amerika vormt daarbij een groot probleem. Toch is het volgens Osinga belangrijk om dit moment aan te grijpen om aan de eigen veiligheid te werken. 'Op eigen benen staan kán wel, maar militair materiaal zijn geen broodjes van de bakker', die heb je niet zomaar - dat duurt vijf jaar. Geven de Verenigde Staten Europa de tijd die het nodig heeft om zich te wapenen tegen Rusland? Dat en meer hoor je in deze podcast. 

Over In het defensief

In de wekelijkse podcast ‘In het defensief’ nemen FD-verslaggever Ria Cats en BNR-journalist Michal van der Toorn je mee langs de frontlinies van Europa’s nieuwe wapenplan. In elke aflevering onderzoeken ze hoe burgers, bedrijven, politici en militairen zich voorbereiden op een wereld waarin veiligheid niet langer gegarandeerd is. Na tientallen jaren van vrede, ontwapening en internationale samenwerking, staat Europa voor een ingrijpende koerswijziging. De oorlog is terug op het continent, en daarmee ook een ongemakkelijke waarheid: vrede is niet vanzelfsprekend. Terwijl de wereldwijde spanningen oplopen, wordt van Europese landen verwacht dat ze hun defensie serieus gaan nemen.

Maar hoe doe je dat, als je decennialang vooral hebt ingezet op handel, diplomatie en gemeenschappelijke regelgeving? Van drone-startups tot tankfabrieken, van Brusselse vergaderzalen tot militaire oefenterreinen – deze podcast duikt diep in de Europese defensiemachine. Hoe ziet die eruit? Wie zijn de spelers? En hoever zijn we eigenlijk bereid te gaan om ons continent te beschermen?

🎧 Luister elke week naar een nieuwe aflevering van ‘In het Defensief’, te vinden in je favoriete podcastapp. 

Michal van der Toorn is Europaverslaggever bij BNR. Ze houdt zich op dagelijkse basis bezig met wat er in Brussel gebeurt, waar Europa mee worstelt en hoe we ons los proberen te maken van de Verenigde Staten onder Trump, onder andere in de BNR-podcast Make Europe Great Again.  

Ria Cats is journalist defensie en geopolitieke veiligheid bij het Financieele Dagblad. Ze schrijft over zowel de defensie-industrie als de Navo en de worstelingen van politieke spelers met de toenemende onveiligheid. Daarvoor werkte ze voor het FD als Europa-correspondent in Brussel en als politiek verslaggever in Den Haag.

See omnystudio.com/listener for privacy information.