Maestro - dé podcast over dirigeren

In deze aflevering nemen we je mee achter de schermen van de Nationale Taptoe, die dit jaar voor het eerst sinds 2005 plaatsvindt in de Brabanthallen in 's-Hertogenbosch, na jarenlang in Ahoy Rotterdam te hebben gestaan. We praten over hoe zo'n show tot stand komt: de repetities, de samenwerking tussen orkesten, ceremonieel, en de logistiek van de diverse partijen op één vloer. Belangrijk is de fysieke moeilijkheid van marcheren en tegelijk spelen — iets dat van musici een heel andere discipline vraagt dan een concertzaal. Ook gaan we in op de techniek: geluidsversterking, akoestiek in een evenementenhal en de choreografische precisie die nodig is. Tot slot een stukje geschiedenis: de taptoe vindt zijn oorsprong in het Nederlandse "tap toe" — het signaal om de biertap in garnizoensplaatsen te sluiten — en groeide uit tot een internationale traditie, met de Nationale Taptoe als een van de bekendste voorbeelden in Nederland.

Een Nieuw Seizoen! Lang leve de muziekvereniging! Vuurwerk in Kerkrade

Over de clash in de Concertdivisie Fanfare tussen Nederland en België

Na een korte pauze is Maestro terug met een nieuw seizoen — en we trappen af met terugblik op het WMC in Kerkrade. Eind juli streden de fanfares om de wereldtitel op het WMC in Kerkrade, en de concertdivisie leverde een clash op tussen twee absolute toporkesten: Triple F Collective onder leiding van Frenk Rouschop, en het Belgische Kempenbloei uit Achel onder Ivan Meylemans — al twintig jaar de ongenaakbare kampioen in deze categorie.

In deze aflevering bespreken Sander en Jos in wat er die zondag in Kerkrade gebeurde. Triple F, een gelegenheidscollectief van topmusici uit de Euregio, zette een verpletterend programma neer. Kempenbloei counterde met evenveel bevlogenheid en klasse. Uiteindelijk trok Achel aan het langste eind — maar wie er muzikaal écht het beste orkest neerzette, ligt misschien genuanceerder. We bespreken de rol van de jury, de spanning tussen een 'optimaal samengesteld dreamteam' en een échte muziekvereniging, en waarom die spanning wat ons betreft de kern raakt van waar het op het WMC om zou moeten gaan: amateurmuziek op het hoogste niveau.

In deze aflevering vervolgen we het gesprek met Ab Nieuwdorp. We kijken terug op de afgelopen 70 jaar en proberen te doorgronden waarom politici het maar niet lijken te snappen: waarom wordt de culturele sector in het algemeen, en blaasmuziek in het bijzonder, zo weinig gewaardeerd door zowel rechts (dat je zou verwachten dat het cultuur als onderdeel van Nederlandse identiteit omarmt) als links (van oudsher toch de traditionele pleitbezorger van de culturele sector)?

Ook bespreken we de veranderende rol van de radio ten opzichte van de blaasmuziek: er is juist meer aandacht voor het genre, verspreid over de hele week en minder verzuild dan vroeger. Verder hebben we het over de conservatoria, die wel wakker mogen worden: buitenlandse studenten leveren meer geld op, maar dat is een verkeerde prikkel, terwijl Nederlandse studenten door een ingezakte vooropleiding minder niveau meebrengen. Samen constateren we een schrijnend tekort aan goede dirigenten voor hafa-orkesten, tegenover een overschot aan orkestdirigenten.

Aflevering 15 – met Ab Nieuwdorp (deel 1 van een tweeluik)

Vorige week haalde het onderwerp van deze aflevering het NOS-journaal: van alle studenten die in Nederland worden opgeleid tot uitvoerend musicus komt nog maar 22 procent uit Nederland zelf — twintig jaar geleden was dat 52 procent. In Limburg, met het WMC als internationaal visitekaartje, is het beeld het scherpst: van de masterstudenten uitvoerend musicus aan het Conservatorium Maastricht heeft zo'n 4 procent een Nederlands paspoort, het laagste aandeel van alle Nederlandse conservatoria. Dat zegt niets over de instelling als geheel — de bachelors en de docentenopleiding vertellen een ander verhaal — maar wél alles over wie er doorstroomt naar de top. En bij de 75ste editie van het Wereld Muziek Concours in Kerkrade deed in de jeugddivisie geen enkel Nederlands orkest mee.

De cijfers zijn nieuw, het probleem niet. Wat je hier ziet is een gebroken leerlijn: het pad van eerste muziekles naar een plek op het podium is op te veel plekken onderbroken geraakt. Geen structureel muziekonderwijs op school, versnipperd en duur lesaanbod erbuiten, verdwenen muziekscholen, nauwelijks ruimte voor individuele lessen. Wie er niet vanzelf inrolt, rolt er nooit meer in. In aflevering 4, De Wrange Vruchten van Halbe Zijlstra, zijn we dieper ingegaan op waar die breuk begon — de rekening daarvan wordt nu, vijftien jaar later, gepresenteerd.

Onze gast is Ab Nieuwdorp — tubaïst, opgeleid aan het Utrechts Conservatorium en al jaren de vertrouwde stem van De Klassieken op NPO Klassiek. Juist hij slaat een brug die in Nederland zelden gelegd wordt: die tussen de zaal van het symfonieorkest en de repetitieruimte van de harmonie. In zijn programma's, en als presentator bij onder meer de BUMA Blaasmuziek Awards, behandelt hij “hafabra” niet als iets kleiner of eenvoudiger dan 'serieuze muziek', maar krijgt deze muziek dezelfde credits. Dat perspectief maakt het gesprek scherper: het gebrek aan waardering voor amateurmuziek zit niet alleen in beleid en budgetten, maar ook in hoe we er zelf over praten.

We hebben het over de bezuinigingen — de Raad voor Cultuur rekende uit dat de cultuursector sinds 2005 jaarlijks ruim 500 miljoen euro inlevert — en over België, Luxemburg en Portugal, waar muziekonderwijs wettelijk geregeld is. Maar vooral over de functie die blaasmuziek vervult: verenigingsleven, sociale samenhang, generaties die samen spelen. Precies dat verdwijnt het eerst uit het beleid en het laatst uit de statistieken.

En dan de vraag die ons niet loslaat: zijn er beleidsmakers die werkelijk doorhebben hoe groot dit is? Of blijft het bij welwillend knikken terwijl de leerlijn verder afbrokkelt?

Daarom spelen we met het idee om zelf iets te organiseren — een symposium waar muzikanten, docenten, verenigingen, conservatoria en politiek aan één tafel zitten, niet om nog eens te constateren dat het slecht gaat, maar om te bepalen wat er dan concreet moet gebeuren. 

Binnenkort deel 2 van ons boeiende gesprek met Ab Nieuwdorp

SPECIAL: Wereld Muziek Concours in Kerkrade

De vlaggen hangen uit, de Rodahal gonst en heel blaasmuziekminnend Nederland (en ver daarbuiten) trekt richting Zuid-Limburg: het Wereld Muziek Concours is terug! In deze speciale aflevering duiken Jos en Sander in het mooiste muziekevenement dat de blaasmuzieksector rijk is.

Sinds 1951 komt eens in de vier jaar de absolute wereldtop van harmonieën, fanfares, brassbands, percussie-ensembles en mars- en showbands samen in Kerkrade. Dit jaar is extra bijzonder: de 20e editie valt samen met het 75-jarig jubileum van het WMC, dat van 9 juli tot en met 2 augustus vier weken lang de stad in vuur en vlam zet. 

Wat maakt het WMC zo uniek? Hoe bereid je je als dirigent en orkest voor op zo'n wereldpodium? Wat gebeurt er in die laatste weken voor het betreden van de Rodahal — en wat doet zo'n concours met een vereniging, een regio en een hele sector? Jos en Sander delen hun eigen WMC-herinneringen, kijken vooruit naar deze editie en bespreken waarom Kerkrade deze zomer hét epicentrum van de blaasmuziek is.

Of je nu zelf op het podium staat, in de zaal zit of thuis meeluistert: na deze aflevering wil je maar één ding. Op naar Kerkrade!

Wat maakt muziek waardevol — en hoe zorg je dat het publiek dat ook voelt? In aflevering 13 van Maestro duiken we diep in de wereld van de musicus van vandaag. We hebben het over de kracht van filmmuziek en hoe die zich verhoudt tot symfonische muziek, over de waarde van cultuur in onze samenleving, en waarom ook moderne muziek een eerlijke kans verdient.

Maar het gaat verder dan noten alleen. Want een geweldige uitvoering vraagt ook om ondernemerschap: hoe breng je jouw muzikale product aan de man? Hoe zorg je als musicus dat je publiek niet alleen luistert, maar echt voelt? Van podiumpresentatie tot de bewuste glimlach à la André Rieu — de slimste musici denken actief na over de beleving.

We spreken ook over de relatie tussen dirigent en orkest: een spanningsveld dat gelukkig steeds gezonder wordt. Over ego's die in de weg staan, onzekerheid die zich verschuilt achter autoriteit, en het belang van eerlijkheid op de repetitievloer. En over het feit dat ook de musicus na 30 jaar trouwe dienst zichzelf moet blijven uitdagen.

Tot slot: waarom jij naar concerten moet gaan — ook van je lokale symfonieorkest. En wat een programma als Maestro doet voor de concertpodia in Nederland en Vlaanderen.

Een inspirerend gesprek over muziek, leiderschap en de moed om het beste uit jezelf te halen.

Aflevering 12: Dominic Seldis – deel 2: Over inspirerende dirigenten, interpreteren, Mariss Jansons, Haitink en Franse croissants

In dit tweede deel blikt Dominic Seldis terug op de dirigenten die hem het meest hebben geïnspireerd — met grote namen als Mariss Jansons en Bernard Haitink. Wat maakt een dirigent tot een ware inspiratiebron, en waarin schuilt het verschil tussen iemand die de noten laat klinken en iemand die er werkelijk een interpretatie van maakt? Dominic neemt ons mee in zijn ervaringen met deze meesters: hoe zij muziek lazen, welke keuzes zij maakten en hoe die keuzes het orkest raakten.

Een gesprek over visie, persoonlijkheid, interpretatie en relativiteit — met persoonlijke anekdotes, scherpe observaties en de nodige humor.

Stel je voor: een jongetje in een klein Engels stadje pakt op z'n veertiende de contrabas op. Niemand die daar destijds bij dacht: "Die gaat Nederland veroveren met zijn instrument en Britse humor" Toch gebeurde het.

Dominic Seldis studeerde aan de Royal Academy of Music in Londen en het Mozarteum in Salzburg, om vervolgens een indrukwekkende solocarrière op te bouwen — met speelbeurten op de soundtracks van Harry Potter, James Bond én The English Patient. Niet slecht voor iemand die begon als violist. 

In 2008 werd hij 1e solocontrabassist van het Koninklijk Concertgebouworkest. En alsof dat niet genoeg was, veroverde hij ook nog eens de Nederlandse televisie. Sinds 2012 is hij jurylid van het Nederlandse Maestro, waarvan het zesde seizoen in december 2021 enorme kijkcijfers haalde.

Als contrabassist, dirigent én presentator mist Dominic — de favoriete Engelsman van Nederland — geen enkele gelegenheid om klassieke muziek bij een zo breed mogelijk publiek onder de aandacht te brengen. Altijd met een lach, altijd met een kwinkslag, en altijd met dat ondeugende Britse gevoel voor humor dat je pas doorhebt als je al aan het lachen bent.

In deze aflevering schuift hij aan bij Sander en Jos — en blijkt een onuitputtelijke bron van rijke anekdotes uit een leven vol muziek, podia en avonturen. Het werd zo gezellig dat één aflevering gewoon niet genoeg was. Dit is deel 1 van 3.

Wat vinden professionele dirigenten écht van het tv-programma Maestro? In deze aflevering van Maestro – dé podcast over dirigeren bespreken Sander Teepen en Jos Zegers hét programma dat het vak dirigeren bij een groot publiek op de kaart zet.

Jos geeft eerlijk toe dat hij vroeger absoluut geen fan was — het voelde hem te veel als entertainment en te weinig als een realistische weergave van het dirigentenvak. Maar de editie 2025/2026 heeft daar verandering in gebracht: die wist hem wél te raken, zowel muzikaal als inhoudelijk.

Sander zit er nog dichter op: hij is coach bij het programma en vertelt openhartig over wat zich achter de schermen afspeelt. Hoe worden de kandidaten begeleid? Wat zie je níet op televisie? En hoeveel werk zit er eigenlijk achter die paar minuten op het podium met een symfonieorkest?

Samen leggen Sander en Jos de balans tussen show en ambacht. Wat betekent Maestro voor het vak dirigeren in Nederland? Is het een verrijking voor klassieke muziek, harmonie en fanfare — of toch vooral goede televisie? En wat kunnen amateurorkesten, muziekverenigingen en aankomende dirigenten ervan leren?

Een aflevering met nuance, persoonlijke inzichten en een uniek kijkje achter de schermen van het populairste muziekprogramma op de Nederlandse televisie.

Een concert beluisteren is doorgaans iets fijns voor elke bezoeker. Toch is de uitvoering slechts het eindproduct van een lang proces — het zichtbare 5%. De andere 95% van het werk blijft vaak verborgen voor het publiek: de repetities.

Elk orkest moet repeteren om beter te worden en een muzikaal programma overtuigend op het podium te brengen. Maar achter die ogenschijnlijk vanzelfsprekende weg schuilt een complex en gelaagd proces. Wat gebeurt er eigenlijk tijdens repetities? Hoe bouw je stap voor stap aan klank, samenspel en interpretatie bij een harmonie, fanfare of symfonieorkest? En vaak nog belangrijker: wat repeteer je níet?

In deze aflevering duiken Sander Teepen en Jos Zegers in de wereld achter de schermen: van eerste kennismaking met een nieuw werk tot generale repetitie. Hoe geeft een dirigent richting aan het proces, maakt keuzes in tempo, balans en frasering, en speelt tegelijk in op de groep, de beschikbare tijd en het niveau van het orkest?

Want de dirigent is vaak de spil in het repetitieproces — als leider, motivator, analyticus en soms ook psycholoog. Hoe houd je overzicht? Hoe ga je om met weerstand, vermoeidheid of tijdsdruk? En hoe zorg je dat een repetitie niet alleen efficiënt is, maar ook inspirerend blijft?

"Competitions are for horses." Maar geldt dat ook voor orkesten? In deze aflevering zijn Sander Teepen en Jos Zegers het een keer níet eens met elkaar. Waar de één gelooft in de waarde van concoursen als meetmoment, motivatie en kwaliteitsimpuls, zet de ander serieuze vraagtekens bij de muzikale winst en de druk die het concourssysteem met zich meebrengt.

Sander en Jos duiken in de wereld van concoursen binnen de blaasorkesten — een fenomeen dat in Nederland en België voor harmonieën, fanfares en brassbands hét hoogtepunt van het muziekseizoen is. Wat doet jurering met muzikaliteit? Word je er écht beter van? En voor wie doen we het eigenlijk: de muziek, het publiek, de punten — of de dirigent?

Ze hebben het over de rol van dirigent en bestuur, over repertoirekeuze en over het spanningsveld tussen artistieke vrijheid en "veilig spelen". Hoe bereid je een orkest voor op zo'n moment? En wat blijft er daarna over, behalve een cijfer en een juryrapport? Ook kijken ze breder: wat doet een concourscultuur met de ontwikkeling van een orkest op de lange termijn? Zorgt het voor groei en focus, of juist voor onnodige stress?

De relatie tussen dirigent en bestuur — een onderwerp waar zelden openlijk over gesproken wordt, maar dat in elke muziekvereniging, harmonie en fanfare wél heel veel bepaalt. Want hoe goed een orkest ook speelt: zonder goede samenwerking achter de schermen loopt het vroeg of laat vast.

Maar eerst, ADHD als Sander en Jos zijn: een hommage aan de zomerorkesten. Die bijzondere weken vol muziek, energie, vriendschap en tournees die je bijblijven — waar alles vanzelf lijkt te gaan en je voelt waarom je ooit musicus bent geworden.

En dan van de hak op de tak naar het hoofdthema. Is een dirigent alleen artistiek leider, of ook strategisch partner? Wat mag je als dirigent van een bestuur verwachten — en andersom? Hoe verdeel je verantwoordelijkheden tussen muzikale leiding en organisatie? En hoe zorg je dat bestuur en dirigent samen bouwen aan één verhaal, in plaats van langs elkaar heen te werken?

Voor dirigenten, bestuursleden van muziekverenigingen, voorzitters van harmonieën en fanfares, en iedereen die de relatie tussen artistieke en bestuurlijke leiding wil verbeteren.

Een goed concertprogramma ontstaat niet toevallig. Het is balanceren tussen wat het orkest aankan, wat de dirigent wil vertellen en wat het publiek écht raakt. In deze aflevering duiken Sander Teepen en Jos Zegers in de kunst van het programmeren voor harmonie, fanfare, amateurorkest en professioneel ensemble.

Wat maakt een programma spannend? Hoe bouw je een concertavond op die blijft hangen bij het publiek? En wat is het verschil tussen programmeren voor een amateurorkest en een professioneel ensemble?

Ook praktische zaken komen langs: welke keuzes maak je als je moet samenwerken met een muziekcommissie? Hoe ga je om met slechte arrangementen of beperkte bezetting? En die ene vraag die altijd terugkomt: speel je wat mensen willen horen, of laat je ze horen wat ze nog niet kennen?

Vragen/opmerkingen? Mail ons: demaestropodcast@gmail.com

Wat maakt iemand een goede leider? Is een dirigent de baas, of juist degene die dient? In deze aflevering hebben Sander Teepen en Jos Zegers het over leiderschap — luchtig, met humor, maar ook serieus.

Hoe ging het vroeger op de dirigentenbok? Hoe deden de oude maestro's dat, en hoe hebben Sander en Jos het zelf geleerd van hun docenten? En kan die autoritaire stijl vandaag de dag eigenlijk nog wel? Ze praten over alfa-mannetjes, twijfelaars, verantwoordelijkheid en vooral over dienend leiderschap: leidinggeven zonder jezelf belangrijker te maken dan de groep.

Wat kun je als dirigent leren van een orkest? Wat verwacht een orkest van een goede leider? En welke lessen uit het dirigentenvak zijn ook bruikbaar in de boardroom, het klaslokaal of elk ander team?
En wat verwacht een orkest van een goede leider?
In aflevering 5 van Maestro - Podcast over dirigeren gaan we op zoek naar antwoorden op die vragen.

De Nederlandse muzieksector is stuk. Conservatoria hebben amper nog instroom van Nederlandse studenten, muziekeducatie op de basisschool staat onder druk en de waardering voor kunst en cultuur loopt structureel terug. Hoe heeft het zover kunnen komen?

In deze aflevering bespreken Sander Teepen en Jos Zegers de gebroken leerlijn van basisschool tot conservatorium — en de erfenis van de bezuinigingen onder Halbe Zijlstra. Ze gaan in op het gebrek aan structurele muziekeducatie, de teruglopende instroom bij dirigeer- en muziekopleidingen, en de positie van harmonie- en fanfareverenigingen in dit veranderende landschap.

Maar het is niet alleen kommer en kwel. Sander en Jos brengen ook goede initiatieven in beeld die laten zien dat herstel mogelijk is: samenwerkingen tussen muziekverenigingen en scholen, vernieuwende onderwijsprojecten en lokale voorbeelden waar het wél werkt.

In dit tweede deel van het tweeluik "Wat doet een dirigent?" verschuift de focus naar de omgang met het orkest zelf — en vooral naar de voortdurende zoektocht die daarbij hoort.

Sander Teepen en Jos Zegers bespreken: hoe bouw je vertrouwen op tussen dirigent en orkest? Hoeveel vrijheid geef je de musici, wanneer stuur je bij, en waarom werkt dat de ene keer anders dan de andere? Of je nu voor een harmonieorkest, fanfare, amateurorkest of professioneel symfonieorkest staat — geen groep, context of repetitie is hetzelfde.

Werken met orkesten verloopt nooit volgens een vast model. Geen blauwdruk, maar telkens opnieuw waarnemen, kiezen en bijstellen. Een aflevering over de menselijke kant van het dirigentenvak.

Wat doet een dirigent nu eigenlijk écht? In dit eerste deel van het tweeluik onderzoeken Sander Teepen en Jos Zegers die ogenschijnlijk simpele vraag — en waarom daar zelden één eenduidig antwoord op is.

Vanuit hun praktijkervaring met harmonieorkesten, fanfares, amateurorkesten en professionele ensembles verkennen ze de voorbereiding van een dirigent: partituurstudie, repetitieaanpak en het leiderschap dat daarbij komt kijken. Niet als vast recept, maar als voortdurende zoektocht vol keuzes, afwegingen en twijfel.

Hoe lees je een partituur écht? Wat doe je vóórdat je voor het orkest staat? En waarom is "weten wat je wilt" makkelijker gezegd dan gedaan?

Voor dirigenten, dirigeerstudenten, musici en bestuursleden van muziekverenigingen die willen begrijpen wat er achter de schermen van een dirigent gebeurt.

Aflevering 1 – Hoe word je dirigent?

Hoe word je eigenlijk dirigent? In deze eerste aflevering van Maestro – dé podcast over dirigeren delen Sander Teepen en Jos Zegers hun gezamenlijke geschiedenis: ruim 25 jaar vriendschap en vakontwikkeling in de Nederlandse muziekwereld.

Vanaf hun eerste ontmoetingen tijdens de conservatoriumstudie volgen we de verschillende routes die zij hebben afgelegd — van opleiding en eerste dirigeerervaringen bij harmonie en fanfare tot het werken met topensembles en symfonieorkesten. Onderweg passeren de kleurrijke docenten die hen gevormd hebben de revue.

Het gesprek gaat direct de diepte in: over motivatie, vorming, twijfel, leiderschap en wat het dirigentenvak werkelijk vraagt. Licht chaotisch en niet gehinderd door enige kennis en ervaring in het maken van een podcast, storten Sander en Jos zich in deze verkenning van het vak. Net als een live performance op het concertpodium wordt geen enkele aflevering geknipt of geëditeerd. Het is wat het is — nu maar hopen op een klinkend resultaat.

Voor aankomende dirigenten, conservatoriumstudenten, musici en iedereen die zich afvraagt hoe je dirigent wordt.