NOOD: In Actie!

Daan Nieber, Sjoerd van der Smissen / Corti Media

Geef deze podcast je waardering

Bewaren

In ‘NOOD: In Actie!’ staat de weerbaarheid van het Nederlandse bedrijfsleven centraal. Journalist Daan Nieber en Sjoerd van der Smissen (Industrie Lead Publieke Sector bij Deloitte) gaan samen in gesprek met toonaangevende organisaties over hoe zij omgaan met dreigingen in een tijd van geopolitieke spanningen. 

Cyberaanvallen, verstoringen in logistieke ketens en internationale afhankelijkheden zetten steeds vaker de continuïteit van organisaties onder druk. Hoe bereid je je als bedrijf voor op gebeurtenissen als grootschalige cyberaanvallen, de onvoorspelbare beslissingen van Trump of exportrestricties door China? En wat doe je als het dan tóch mis lijkt te gaan?

Door praktijkverhalen te combineren met concrete handvatten, geeft NOOD je inzicht in hoe jij als individu, maar ook als hoofd van een team of bedrijf, meer weerbaarheid kan garanderen.

Over de makers

Daan Nieber (1980) is journalist, programmamaker en presentator. Hij maakte naam met onder andere PowNews, EditieNL, Keuringsdienst van Waarde en RTL Boulevard. Sinds 2025 is hij het gezicht van het RTL Ontbijtnieuws.

Sjoerd van der Smissen (1974) is industrie lead Publieke Sector bij Deloitte. Al 25 jaar lang werkt hij aan strategie, innovatie en transformatie binnen Defensie, Veiligheid & Justitie en de overheid. Hierbij richt hij zich op de weerbaarheid van organisaties en samenleving bij crisissituaties.

Migratie is een van de meest polariserende onderwerpen in Europa. Maar klopt het beeld dat we ervan hebben eigenlijk wel? Want terwijl het migratiedebat verhardt, blijkt het aantal irreguliere grensoverschrijdingen juist af te nemen.

Hans Leijtens, directeur van Europees grens- en kustwachtagentschap Frontex, neemt Daan & Sjoerd mee achter de schermen van de Europese grensbewaking. Hoe bestrijd je mensensmokkel en voorkom je dat migratie als drukmiddel wordt gebruikt, zonder de menselijke maat uit het oog te verliezen? En wat kunnen bedrijven leren van een organisatie die dagelijks moet omgaan met complexe dreigingen, politieke spanningen en ethische dilemma’s? Hans’ antwoord daarop is verrassend kwetsbaar, want wie altijd sterk probeert te lijken, kan juist op het beslissende moment de grip verliezen.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Hitte, droogte en zo nu en dan juist een extreme regenbui: na jarenlange waarschuwingen en rampen die voorheen nog een ‘ver van ons bed-show’ waren, lijkt het erop dat we nu ook in Nederland voor het eerst concreet de impact van klimaatverandering beginnen te voelen. Hoe groot zijn de gevolgen precies voor het Nederlandse bedrijfsleven?

Nehreen Al-Mahmoedi (ABN AMRO) neemt Daan en Sjoerd mee in hoe sectoren als zorg, transport en landbouw worden geraakt door extreem weer. Van groene daken tot hitteprotocollen: welke maatregelen kunnen bedrijven nemen om zich aan te passen aan nieuwe weersomstandigheden? En staat dit onderwerp eigenlijk überhaupt wel op de vergaderagenda?

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Tijd om de balans op te maken: hoe staan we er in Nederland nu precies voor wat betreft onze weerbaarheid? Samen met Rob Bauer, voormalig Commandant der Strijdkrachten en ex-voorzitter van het militair comité van de NAVO, blikken Daan en Sjoerd terug op de belangrijkste lessen uit het tweede seizoen.

Hoe voorkomen we dat we pas in actie komen als de crisis al is uitgebroken? Hoe zorgen we dat we als Europa zelfredzamer worden? En wiens verantwoordelijkheid is dat eigenlijk: die van de overheid, de consument of toch het bedrijfsleven?

Voor Rob is dat duidelijk: in een onzekere wereld die steeds verder op slot gaat, kunnen we niet blijven wachten tot iemand anders onze problemen oplost. Weerbaarheid is iets wat je samen moet organiseren – en vooral: nu.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Van DigiD en de Belastingdienst tot ziekenhuizen, banken en gemeenten: het merendeel van Nederland hangt aan een Amerikaans tech-infuus. Wat moeten we doen, nu onze digitale afhankelijkheid steeds vaker als geopolitiek drukmiddel wordt ingezet en daarmee de Europese veiligheid, economie en democratie onder druk zet?

Barbara Kathmann, Tweede Kamerlid voor PRO Nederland, schuift aan om te praten over onze digitale soevereiniteit. Naar aanleiding van haar stevige kritiek besloot de Kamer onlangs de verkoop van overheidsplatform DigiD aan het Amerikaanse Kyndryl te verbieden. Maar: kan je daarmee concluderen dat we in staat zijn om op eigen benen te staan? Wat moet er nog gebeuren om als Nederland niet van incident naar incident te rennen, maar zelf in de ‘drivers seat’ te gaan zitten?

Barbara’s tip: check hier welke Europese tech-alternatieven jij kan gebruiken

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Door cyberaanvallen, drones, satellieten en AI wordt oorlog steeds digitaler. En wie de meeste informatie heeft, heeft vaak ook de grootste voorsprong. Wat betekent het voor Defensie, nu het merendeel van die informatie digitaal verworven wordt?

Michiel Borgers, directeur van het Joint Informatievoorziening Commando (JIVC), legt uit hoe hij elke dag bezig is om onze krijgsmacht digitaal slagvaardiger te maken: van satellietcommunicatie tot cybersecurity en van simulaties tot AI-implementatie. Ook vertelt hij openhartig over de grootschalige ransomware aanval op de Universiteit Maastricht in 2019, waar hij destijds CIO was. Wat leerde hij van dat incident en welke lessen nam hij mee naar Defensie? Uit Michiels verhalen wordt vooral duidelijk: de tijd om te investeren in onze digitale veiligheid is nu.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Buitenlandse spionage klinkt als iets dat zich vooral in een James Bond-film afspeelt, maar toch liggen ook Nederlandse bedrijven ook onder de loep van landen als Rusland, China, Iran en Noord-Korea. Waarom precies? En naar welke informatie is men dan op zoek?

Deze week schuift Niels aan bij Daan en Sjoerd om daar antwoord op te geven. Als hoofd van het Nationaal Bureau Industrieveiligheid, een unieke ‘joint force’ tussen veiligheidsdiensten AIVD en de MIVD, is het zijn taak om bedrijven die samenwerken met de overheid te beschermen tegen het lekken van gevoelige informatie en technologie. Dagelijks ziet hij hoe andere landen inlichtingen proberen in te winnen, hoe subtiel beïnvloeding en spionage kunnen beginnen en hoe je het beste de ‘kroonjuwelen’ in jouw bedrijf kan beschermen.

Leestips NBIV:

ABRO-veiligheidseisen

AIVD jaarverslag 2025

MIVD jaarverslag 2025

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Elke dag verwerkt PostNL miljoenen brieven en pakketten. Voor de meeste mensen is dat vanzelfsprekend: vandaag besteld, morgen in huis. Maar achter die logistieke operatie schuilt een complexe infrastructuur die voortdurend digitaal onder vuur ligt. Daarbij maken de vele partners en leveranciers van PostNL het beveiligen van die keten tot een nog grotere uitdaging.

Chief Information Security Officer Omar Ali vertelt hoe PostNL zich voorbereidt op cyberaanvallen en welke lessen je daaruit kan trekken. Want je kunt je eigen beveiliging nog zo goed op orde hebben, als een samenwerkingspartner dat niet heeft, loop je zelf toch risico. En daarbij blijken juist de meest ouderwetse oplossingen soms verrassend waardevol…

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Nood breekt wet. Het gezegde kennen we allemaal, maar klopt het ook? Wat gebeurt er met onze regels en wetten tijdens een nationale crisis: blijven die overeind staan, of kan je daar aan sleutelen als dat écht nodig is? En kun je je bedrijf bij voorbaat op die veranderingen inrichten?

Ferdinand Grapperhaus, hoogleraar ‘Rechtsstaat, Samenleving & Rechtspraktijk’ aan Erasmus Universiteit Rotterdam, was tijdens de coronacrisis als minister van Justitie en Veiligheid een van de drie eindverantwoordelijken voor de maatregelen en de uitvoering ervan in Nederland. Hij weet dus als geen ander hoe onze samenleving verandert tijdens een nationale crisis.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ruimte voor reservisten

15 jul · 34 min

De geopolitiek is turbulent, dus Defensie wil het aantal Nederlandse reservisten voor 2030 meer dan verdubbelen. Een ambitieus plan, maar: hoe geef je daar vorm aan? Een reservist dient immers niet alleen Defensie, maar heeft óók een baan bij een gewone werkgever. Wat gebeurt er als die twee belangen botsen?

Daan & Sjoerd spreken Werner van Eck, directeur Veiligheid bij Heijmans én zelf reservist. Afgelopen jaar sloot hij een convenant met Defensie en zette daarmee de toon voor een vooruitstrevend reservistenbeleid. Waarom is dit zo belangrijk voor onze weerbaarheid? Wat zijn de voordelen van de uitwisseling van personeel in een militaire rol? En wie bepaalt de beschikbaarheid en aansprakelijkheid als Nederland in een crisis terechtkomt?

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Wat kun jij als leidinggevende doen om jouw bedrijf weerbaarder te maken? Die vraag staat centraal in deze aflevering van NOOD: In Actie! CEO van Robin Radar Systems, Siete Hamminga, volgde een leergang nationale veiligheid samen met 25 bestuurders en leiders uit allerlei sectoren en deelt de meest relevante inzichten. 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Eind 2025 maakte Defensie bekend honderd nieuwe radars aan te schaffen om Nederland beter te beschermen tegen dreigingen vanuit de lucht. En dan vooral tegen drones. Achter die technologie zit een Nederlands bedrijf: Robin Radar Systems. 

Wat begon met het detecteren van vogels rond vliegvelden, groeide uit tot technologie die nu dus wordt ingezet door onze Defensie, én zelfs in Oekraïne. En dat is interessant, want wanneer wordt een ‘’gewoon’’ product ineens strategisch relevant? En wat betekent het als jouw technologie of dienst ineens onderdeel wordt van onze veiligheid? 

CEO Siete Hamminga van Robin Radar Systems is bij Daan Nieber en Sjoerd van der Smissen te gast.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Gasunie trekt aan de bel: de Nederlandse gasvoorraden staan op het laagste niveau in tien jaar. Door het sluiten van het Groninger gasveld en het wegvallen van Russisch gas zijn we afhankelijker van import dan ooit. Maar hoe zeker is die aanvoer nu de geopolitieke spanningen toenemen?

Hoog tijd om aan de slag te gaan, volgens Hans Coenen, COO van Gasunie. In deze aflevering vertelt hij waar het gas vandaan komt dat nog altijd cruciaal is voor onze industrie en elektriciteitsvoorziening. Daarnaast betoogt Hans het essentieel dat we, naast het op peil houden van onze reguliere winterreserves, ook een strategische noodvoorraad aanleggen. Want de tijd waarin energie vanzelfsprekend beschikbaar was, ligt achter ons: sabotage van pijpleidingen en verstoringen van mondiale handelsroutes zijn geen theoretische scenario’s meer. En dat is best een uitdaging, want hoe zorg je voor weerbaarheid in een sector die jarenlang is ingericht op efficiëntie?

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Zonnepanelen moeten ons onafhankelijk maken van fossiele energie. Maar ondertussen is Nederland voor maar liefst 80% van onze panelen afhankelijk geworden van China - een land dat duurzaamheid en ethiek niet bepaald hoog in het vaandel heeft staan en niet bang is om ons te intimideren met handelsrestricties. Is dat een risico dat we ons kunnen permitteren? 

Gerard de Leede, hoogleraar Smart Technologies en medeoprichter van producent Solarge, waarschuwt voor de verborgen kosten van goedkope Chinese zonnepanelen en onze strategische afhankelijkheid van China. Hoe zijn we in de situatie beland dat Europese fabrikanten moeten opboksen tegen Chinese dumpingprijzen en hoe komen we daar weer uit? Kunnen we de productie van zonnepanelen weer terughalen naar Europa?

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Rust in je hoofd, sociale veiligheid & minder comfort; drie dingen waar we volgens voormalig Defensie-leidinggevende Derek de Vries wel eens wat meer aan mogen gaan werken. Twintig jaar lang ging hij als medic mee met de special forces naar missies in onder andere Afghanistan. Met die ervaring weet hij als geen ander hoe het is om je op het onverwachte voor te bereiden en het hoofd koel te houden. En verrassend genoeg betekent dat niet: direct in actie schieten.

Wanneer alles om je heen wegvalt, is één van de weinige dingen die overblijft: jijzelf. Hoe bereid je jezelf - en je team - daar mentaal op voor? Derek deelt zijn praktische tips, die Daan & Sjoerd direct in de studio in de praktijk brengen.

Dereks platform ‘Wees Voorbereid’

Dereks boeken ‘Schokbestendig’ en Tweestrijd’

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het is voor velen van ons het meest beangstigende rampscenario: oorlog in Nederland. Hoe gaat ons leven er dan uitzien en wat betekent dit voor het Nederlandse bedrijfsleven? Vallen we stil, of draait dat nog gewoon door?

Voor het antwoord op die vragen hoeven we eigenlijk niet eens zo ver te zoeken. Correspondent Chris Colijn vertelt in deze aflevering het bijzondere verhaal van het Oekraïense ‘Nova Post’: ondanks de Russische invasie in 2022 wist de postdienst niet alleen hun diensten in het merendeel van het land voort te zetten, maar ook een recordwinst te behalen én uit te breiden naar tientallen Europese landen.

Samen met Olga Baburina, Hoofd Communicatie bij Nova Post, laat Chris je zien hoe het bedrijf de oorlog met Rusland doorstaat. Je hoort hoe belangrijk de technische oplossingen, strijdlustigheid, sociale verantwoordelijkheid en creativiteit achter het bedrijf zijn en welke lessen we daar als - soms wat individualistische - Nederlanders van kunnen leren.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Hoe bereid je je organisatie voor op extreme situaties als een grootschalige stroomstoring, pandemie of het plotseling wegvallen van cruciale leiderschapsfuncties? Bijvoorbeeld door te oefenen met realistische simulaties van crisisscenario’s. Maar: hoe pak je zo’n simulatie aan? Wat maakt een scenario geloofwaardig, maar ook leerzaam? Hoe oefen je druk uit? En waar moet je tijdens de uitvoering scherp op zijn?

Die puzzel is het werk van Emilie van der Spil, Global Head of Resilience bij Rabobank. Zo confronteerde ze haar collega’s onlangs met het crisisscenario waarin de bank, door veranderende geopolitieke verhoudingen met de VS, plots geen toegang meer zou hebben tot de dollar. Zo’n oefening kan stressvol en ongemakkelijk zijn, maar wanneer het team met ongemak de deur uitloopt, weet Emilie juist dat ze haar werk goed heeft gedaan.

Luister mee naar haar verhaal over de weerbaarheid van Rabobank, het belang van goede volgers, en de mythe van de perfecte crisismanager.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Wat gebeurt er als ondernemen in Rusland van de ene op de andere dag een moreel én zakelijk probleem wordt?

In de eerste aflevering van ‘NOOD: In Actie!’ is ondernemer Jeroen Ketting te gast. Hij bouwde in bijna dertig jaar drie succesvolle bedrijven op in Rusland. Maar na de grootschalige inval van Rusland in Oekraïne op 24 februari 2022 besloot hij direct zijn activiteiten te staken en terug te keren naar Nederland.

In deze aflevering vertelt Jeroen hoe hij jarenlang ondernam in een land vol economische crises, sancties en politieke onzekerheid en welke lessen dat opleverde over weerbaarheid, crisismanagement en ondernemerschap. Wat kunnen wij in Nederland van zijn ervaringen leren? 

Hier lees je meer over LifeLine Ukraine

See omnystudio.com/listener for privacy information.

NOOD: In Actie!

18 mei · 0 min

In ‘NOOD: In Actie!’ staat de weerbaarheid van het Nederlandse bedrijfsleven centraal. Journalist Daan Nieber en Sjoerd van der Smissen (Industrie Lead Publieke Sector bij Deloitte) gaan samen in gesprek met toonaangevende organisaties over hoe zij omgaan met dreigingen in een tijd van geopolitieke spanningen. 

Cyberaanvallen, verstoringen in logistieke ketens en internationale afhankelijkheden zetten steeds vaker de continuïteit van organisaties onder druk. Hoe bereid je je als bedrijf voor op gebeurtenissen als grootschalige cyberaanvallen, de onvoorspelbare beslissingen van Trump of exportrestricties door China? En wat doe je als het dan tóch mis lijkt te gaan?

Door praktijkverhalen te combineren met concrete handvatten, geeft NOOD je inzicht in hoe jij als individu, maar ook als hoofd van een team of bedrijf, meer weerbaarheid kan garanderen.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De noodpakketten van Daan en Annefleur zijn inmiddels gevuld met een radio, flessen water, een powerbank, een meervakstrooier en een wijnkelder. Maar zelfs het best gevulde noodpakket gaat je niet redden, stelt Karen van Oudenhoven, bijzonder hoogleraar maatschappelijke veerkracht en directeur van het Sociaal Cultureel Planbureau.

Tijdens rampen worden de meeste mensen niet gered door een reddingswerker, maar door een buur of een familielid. Daarom is het belangrijk om te investeren in sociale cohesie. In Rotterdam werkt Corine Duitman, directeur Veiligheid bij de gemeente Rotterdam, aan initiatieven om de ‘samenredzaamheid’ in de stad te verbeteren, zoals wijkpilots tot noodsteunpunten.

Met z’n vieren sluiten ze de podcastserie NOOD af, mét een nieuwe slogan: We laten niemand achter en we doen het samen.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Er lijkt iets aan de hand met de kerncentrale in Borssele, Zeeland. Omwonenden ontvangen een NL-alert met de oproep om binnen te blijven en ramen, deuren en ventilatie gesloten te houden. Toch is er niets geks te zien, te horen of te voelen. Is er nog de mogelijkheid om naar familie aan de andere kant van het land te reizen?

In deze aflevering duiken Daan en Annefleur in de wereld van kerncentrales en nucelaire wapens. Hoe reëel is de kans dat er radioactieve stoffen vrijkomen in Nederland en wat kan daar aan ten grondslag liggen? Wat is straling precies en hoe schadelijk is het voor onze gezondheid? Waar en wanneer moet je schuilen en hoe zit het ook alweer met die jodiumpillen?

Mark van Bourgondiën, werkzaam bij de Autoriteit Nucleaire Veiligheid & Stralingsbescherming, beantwoordt al deze vragen en komt met een geruststellende nuancering van het doemscenario dat we vaak hebben van een kernramp.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Tijdens zijn ronde ziet een havenmedewerker iets opmerkelijks: containers hangen roerloos in de lucht, kranen bewegen niet langer en alle informatiesystemen over waar welke goederen liggen, staan op zwart. De haven van Rotterdam lijkt het doelwit geworden van een grote cyberaanval. 

Wat gebeurt er in Nederland als honderden containerschepen niet langer kunnen aanmeren en hun bananen, benzine en bouwonderdelen niet kunnen lossen? Hoe lang duurt het dan voordat brandstof op rantsoen gaat en schappen in de supermarkt langzaam leger raken?

Die vragen beantwoordt cyberexpert Marijn van Schoote. Als directeur van samenwerkingsverband Ferm-zeehavens maakt hij zich hard voor de digitale veiligheid van verschillende havens van nationaal belang.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Na dagenlange hevige regenval in Nederland en Duitsland zijn onze rivierdijken volledig verzadigd en breken ze op meerdere plekken in de Maas-Rijndelta. De omgeving van Rotterdam komt metersdiep onder water te staan, met de evacuatie van zo’n 180.000 huishoudens tot gevolg.

Water is onze vriend én onze vijand. We staan als Nederland bekend om dijken, sluizen en deltawerken, maar wat als die bescherming tegen het water faalt? Wat ligt er ten grondslag aan een grote overstroming en klopt het dat klimaatverandering de kans daarop groter maakt dan ooit?

Het woord is in deze aflevering aan hoogleraar ‘flood risk’ Matthijs Kok, die met een verrassend geruststellende conclusie komt.

Tip uit de aflevering:

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Tijdens een persconferentie worden opnieuw maatregelen aangekondigd in de hoop de verspreiding van een nieuw, mysterieus Kappa-virus te beteugelen. Steeds meer mensen raken besmet en ondervinden interne bloedingen. De druk op de ziekenhuizen neemt toe nu blijkt dat het virus ook via hoesten kan worden overgedragen.

De coronapandemie is de grootste ramp die we na de Tweede Wereldoorlog in Nederland hebben meegemaakt. Nog steeds zijn er veel mensen die met de gevolgen van die crisis worstelen. Fysiek, door gezondheidsklachten, maar ook mentaal, door sociale en economische gevolgen.

Ondertussen waarschuwen wetenschappers dat de kans op een nieuwe pandemie niet is afgenomen en bezuinigt het kabinet op ‘pandemische paraatheid’. We lijken van corona een les te hebben gehad, maar hebben we die wel geleerd? Die vraag beantwoordt epidemioloog Jan Kluytmans, werkzaam bij UMC Utrecht en tijdens de coronapandemie lid van het Outbreak Management Team.

Tip uit de aflevering:

  • Boek ‘De stad der blinden’ - José Saramago

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Wanneer er tijdens de Pride in Amsterdam online beelden rondgaan van mensen die met bommen aanwezig zijn, breekt er paniek uit in het centrum van de stad. De politie grijpt in en legt het evenement stil. Achteraf blijkt de video, die nog steeds in rap tempo op verschillende sociale media wordt gedeeld, door AI gegenereerd te zijn.

Wie zit er achter dit soort nepbeelden en met welk motief? Hoe goed zijn wij tegen online nepnieuws bewapend? En kan je jezelf leren om desinformatie sneller te herkennen?

Ex-luitenant-kolonel Gwenda Nielen doet zowel binnen als buiten Nederland onderzoek naar online manipulatie. In deze aflevering laat ze de kracht van desinformatie zien en hoe het een voedingsbodem vormt voor polarisatie, waardoor we extra kwetsbaar worden voor andere noodsituaties. 

Tips uit de aflevering:

  • Aflevering Pointer: ‘Nederlanders maken propaganda voor de Russen’

  • Boek ‘The Tech Coup: How to save Democracy from Silicon Valley’ - Marietje Schaake

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Geen internet, geen mobiel bereik en geen elektriciteit in huis. In één klap zitten ruim acht miljoen Nederlanders zonder stroom. 112 is moeilijk bereikbaar en ook de tv gaat op zwart. Na enkele uren wordt duidelijk dat Nederland het doelwit is geworden van een gecoördineerde cyberaanval. Ziekenhuizen draaien op noodaggregaten, supermarkten sluiten hun deuren en buurtbewoners proberen elkaar met kaarsen en noodpakketten te helpen.

We realiseren het ons zelden, maar achter onze stopcontacten schuilt een enorm netwerk van glasvezelkabels, servers en zendmasten. Hoe reëel is het gevaar dat dat netwerk uitvalt? En hoe zou een cyberaanval op ons energienet dan werken? Wie heeft er überhaupt belang bij om ons energienet plat te leggen?

Cybersecurity-expert Frank Groenewegen (Deloitte) geeft daar antwoord op en laat in deze aflevering zien hoe jouw leven eruit ziet bij een cyberaanval op onze energievoorziening. Hij was dit jaar in Spanje toen daar voor meer dan 24 uur de volledige stroomvoorziening uitviel en heeft als ervaringsdeskundige de beste tips om je door een black-out heen te leiden.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het is een gortdroge zomer wanneer de landbouw en industrie de opdracht krijgen om hun waterverbruik terug te dringen. In delen van het land wordt het drinkwater tijdelijk afgesloten om de beschikbare voorraad eerlijk over regio’s te verdelen. Er wordt gesproken over sabotage aan een belangrijke stuw, die cruciaal blijkt te zijn voor de Nederlandse waterverdeling.

We krijgen het met de paplepel ingegoten: Nederland is een waterland. Met al onze rivieren en ligging aan zee, lijkt een watertekort een onwaarschijnlijk scenario. Toch zorgen factoren als klimaatverandering en sabotage van cruciale infrastructuur ervoor dat we serieuzer moeten gaan nadenken over hoe we ons water gebruiken en verdelen.

Niko Wanders, hydroloog aan Universiteit Utrecht, neemt je in deze aflevering mee door een watercrisis; wanneer begint een tekort gevaarlijk te worden? En hoe wordt er dan bepaald wie er water krijgt, en wie niet? En is Annefleur goed voorbereid met haar waterriet voor in de Amstel, of kan je beter op een andere manier voor een eigen watervoorraad zorgen?

Tips uit de aflevering:

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Naast het offensief op Oekraïne besluit Rusland ook de aanval op Litouwen te openen. Hierdoor wordt Artikel 5 van de NAVO geactiveerd: ‘een aanval op één, is een aanval op allen’. Van de één op andere dag belanden we in een grondoorlog op het Europese continent.

Hoe aannemelijk is dit scenario? Wie worden er in dat geval opgeroepen om aan het front te vechten? En hoe gaan we in Nederland om met het gat dat militairen en reservisten achterlaten?

Die vragen beantwoordt Rob Bauer in deze aflevering. Tot 2025 was hij voorzitter van het Militair Comité van de NAVO, de hoogste militaire functie binnen het bondgenootschap. Hij neemt je mee door een tijdlijn van wat er in het geval van oorlog op het NAVO-hoofdkwartier gebeurt, welke duivelse dilemma’s er dan moeten worden gemaakt en hoe je je het beste kan voorbereiden wanneer de aanval daadwerkelijk geopend wordt.

Tip uit de aflevering:

  • Boek: ‘Wie vrede wil, moet zich op oorlog voorbereiden’ - Rob Bauer

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Waarom moeten we ons nu voorbereiden op een crisis?

De toenemende dreiging vanuit Rusland, een wankelende energievoorziening en de opmars van desinformatie, het zijn voorbeelden van risico’s die steeds vaker het nieuws domineren. Hoewel Nederland nog geen recente crisis heeft meegemaakt die de samenleving echt ontwrichtte, is het niet ondenkbaar dat zo’n situatie binnenkort werkelijkheid wordt.

Volgens Sjoerd van der Smissen, Industrie Lead Publieke Sector bij Deloitte, is het juist daarom belangrijk dat we ons samen goed voorbereiden. Heb jij bijvoorbeeld al nagedacht over waar je naartoe gaat, en met wie, als er nood aan de man is?

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Een wereldwijde satellietstoring legt het GPS-systeem plat. In Nederland staan vliegtuigen aan de grond, pinautomaten werken niet meer en het verkeer raakt in de knoop. Terwijl geruchten over sabotage toenemen, weet niemand hoe lang de situatie nog duurt en of die nog verder escaleert.

Te gast: Patrick Bolder, luitenant-kolonel buiten dienst en defensie-analist bij The Hague Centre for Strategic Studies (HCSS). Hij legt uit hoe zo’n storing in de ruimte kan ontstaan en waarom landen als Rusland en China er steeds meer belang bij hebben om satellieten van tegenstanders te manipuleren of te vernietigen. 

Tips uit de aflevering: 

  • Podcast: BNR - De Strateeg ‘Wie wordt de militaire ruimte macht?’
  • Boek: ‘War in Space’ - Linda Dawson

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Luisterclub

Om de week onze luistertips in je mail, met alle ruimte om die van jou te delen.

Je ontvangt twee mailtjes per maand en je kunt je op elk moment weer uitschrijven.