Nachtelijk gesprek van Femke van der Laan met een gast uit de kunst of actualiteit. Cultuurpodcast van de VPRO. Vijf afleveringen per week. Op vrijdag presenteert Ellen Deckwitz.
Jeroen Kooijmans is kunstenaar en filmmaker. Zijn films en video-installaties kenmerken zich door een glasheldere en poëtische beeldtaal. Daarin verweeft hij de actualiteit en het dagelijks leven met de mythische wereld van schilderkunst, sprookjes en speelfilms. Terugkerende thema’s zijn de stroom en cyclus van de tijd, utopie en religie. In 1998 ontving hij de NPS Cultuurprijs en de Impakt Beam System Award. Zijn nieuwe film ‘Love-22-Love’ is samengesteld uit 32 jaar aan dagboeken en filmarchief van de kunstenaar. Daarin brengt hij een ode aan de kunst en de liefde voor zijn vrouw, terwijl hij terugkijkt op een persoonlijke zoektocht door een depressie en psychose. De film ging in première op IDFA en is binnenkort te zien in de bioscoop.
Ellen Deckwitz gaat met Jeroen Kooijmans in gesprek.
Denk je aan zelfdoding? Bel dan 24/7 gratis en anoniem met 113 of chat op 113.nl
Rebekka de Wit is schrijver en performer. Ze studeerde af aan de opleiding Woordkunst aan het Koninklijk Conservatorium Antwerpen. Daarna nam ze, samen met Freek Vielen en Suzanne Grotenhuis, de artistieke leiding over van theatergroep De Tijd. Sinds 2025 vormt ze samen met Anoek Nuyens en Erik Whien Bureau Vergezicht. Met de voorstelling ‘Een stukje naar de mensen toe’ zet ze op een even geestige als tragische wijze uiteen waarom het haar niet lukt om een gemeenschap te vormen met de mensen om zich heen. Tegelijkertijd is de voorstelling ook een oprechte poging om dit wel te proberen. De voorstelling speelt op het Nederlands Theaterfestival in september en wordt volgend jaar maart hernomen.
Ellen Deckwitz gaat met Rebekka de Wit in gesprek.
Awoiska van der Molen is kunstenaar en fotograaf. Eerst studeerde zij Architectuur & Design, maar daarna koos zij voor fotografie aan de Minerva Academie in Groningen en de St. Joost Academie in Breda. Haar werk bestaat vooral uit zwart-witfoto’s waarmee ze de relatie tussen mens en natuur onderzoekt. Deze fotowerken oogstten veel lof in binnen-en buitenland. In ‘De Muziekwerken’ in kunsthuis Dat Bolwerck laat ze zien hoe fotografie en hedendaagse klassieke muziek samenkomen in audiovisuele installaties, waardoor beeld en klank elkaar op een bijzondere manier versterken.
Ellen Deckwitz gaat met Awoiska van der Molen in gesprek.
Ruud Kuijer is beeldhouwer. Hij maakt abstracte sculpturen waarin hij gebruikmaakt van hout, beton, ijzer, touw en draadstangen. Zijn bekendste werk ‘Waterwerken’ bestaat uit zeven sculpturen langs het Amsterdam-Rijnkanaal. Andere werken staan in onder andere Panama, Valencia en Melbourne. Ook heeft Kuijer boeken en publicaties uitgebracht, waaronder ‘Ruud Kuijer: Over Sculptuur, Notities van een maker en beschouwer’. Nu komen zijn sculpturen tijdelijk in het Rietveldpaviljoen te staan. Sinds 1962 krijgen sculpturen uit de Kröller-Müllercollectie hier een plaats, nu zullen zestien sculpturen van Kuijers en de architectuur van het paviljoen een gesprek aangaan, waardoor je beeldhouwwerk en ruimte samen beleeft.
Willem de Bruin is muziekartiest. Van 2004 tot 2014 vormde hij samen met zijn jeugdvriend Big2 het rapduo 'The Opposites'. Met hits als 'Slapeloze nachten' en 'Sukkel voor de liefde' wist het duo grote successen te behalen. Samen brachten ze vier albums uit en wonnen ze in 2013 de Popprijs. Sindsdien bracht De Bruin het album ‘Man in Nood’ uit. In 2024 volgde 'Spuug van God' en recent verscheen zijn nieuwe album 'Jongen van de Zon', waarin hij zich afvraagt waar hij thuishoort. Op de plaat onderzoekt hij zijn biculturele achtergrond en verweeft hij Nederlandse invloeden met de cultuur en muziek van Curaçao. Daarnaast brachten ‘The Opposites’ dit jaar nieuwe muziek uit en treden ze dit jaar weer samen op.
Femke van der Laan gaat met Willem de Bruin in gesprek.
Martijn Blekendaal is regisseur en programmamaker. Hij maakte jeugddocumentaires als ‘De man die achter de horizon keek’ en ‘The Invisible Ones’. In laatstgenoemde film zien we mensen die zich onzichtbaar hebben moeten maken om te overleven. Zoals meneer Eljon en mevrouw Walvisch, die als kinderen tijdens de Tweede Wereldoorlog ondergedoken zaten. En de Palestijnse Mohammed, die vanwege zijn geaardheid Gaza moest ontvluchten. Nu verschijnt zijn vijfdelige documentaireserie ‘I AM – Investigation Art Mysteries’. Daarin onderzoekt hij samen met Finbarr Wilbrink onopgeloste mysteries uit de moderne kunst. Hun zoektocht naar antwoorden leidt ook tot grotere vragen over identiteit, vriendschap, moed en jezelf durven zijn.
Femke van der Laan gaat met Martijn Blekendaal in gesprek.
Myriam Sahraoui is theatermaker, onderzoeker en projectleider. Ze is een van de medeoprichters van theatergezelschap Female Economy en zet zich in voor ontmoetingen tussen mensen met verschillende achtergronden. Daarnaast ontwikkelde zij, samen met psychotherapeute Jale Simsek, de training ‘Ik Ontmoet Mij’, die migrantenvrouwen en -mannen ondersteunt met emotioneel lichaamswerk. Ze gelooft dat persoonlijke verhalen en langdurige samenwerking de basis vormen voor maatschappelijke verandering. Daarom staat ontmoeting centraal in al haar theaterprojecten.
Femke van der Laan gaat met Myriam Sahraoui in gesprek.
Els van Driel is journalist en filmmaker. Ze is gespecialiseerd in mensenrechten, immigratie en religie. Zo maakte ze de bekroonde jeugddocumentaireserie ‘Mensjesrechten’ over kinderrechten. Daarnaast was ze samen met Eefje Blankevoort regisseur van de crossmediale productie ‘De Asielzoekmachine’. Voor ‘Hoe Ky Niels werd’ won ze in 2015 de Banff Rockie Award en in 2016 een Jeunesse Award. In 2020 regisseerde ze ‘Shadow Game’, een met een Gouden Kalf bekroond transmediaal documentaireproject over alleenstaande minderjarige vluchtelingen in Europa. In haar nieuwe documentaireserie ‘Poorten van Europa’ laat ze zien hoe Europa zijn buitengrenzen bewaakt. Tegelijkertijd volgt ze vluchtelingen en hulpverleners aan de grens. Zo maakt de serie de spanningen zichtbaar tussen grensbewaking en mensenrechten en biedt zij een inkijk in de praktijk van het Europese migratiebeleid. Ellen Deckwitz gaat met Els van Driel in gesprek.
Maddy Stolk is schrijver en journalist. Na haar studie woonde ze onder meer in Colombia, Spanje en Thailand. Terug in Nederland werkte ze als eindredacteur voor verschillende tijdschriften. Ze schreef columns voor Het Parool, Quote en LINDA. Haar romans gaan over de Nederlands-Indische familiegeschiedenis en over hoe het trauma van de Japanse interneringskampen doorwerkt in latere generaties. Stolk debuteerde in 2023 met 'Soedah, laat maar'. Dit jaar verscheen daarnaast 'Waar wij altijd geweest zijn', een familiekroniek over drie generaties vrouwen van Indische afkomst. Het boek beschrijft hoe elk van hen probeert het doorgegeven zwijgen en trauma te doorbreken. Dit jaar is ze spreker tijdens de nationale herdenking van 15 augustus, voorafgaand geeft ze een lezing namens het centrum van familiegeschiedenis.
Femke van der Laan gaat met Maddy Stolk in gesprek
Bieke Depoorter is fotograaf. Ze is sinds 2016 lid van Magnum Photos. In haar werk staan de intieme relaties centraal die zij opbouwt met de mensen die zij fotografeert, vaak na toevallige ontmoetingen. In haar beginjaren als fotograaf werd ‘ergens slapen’ haar handelsmerk. Ze brak door met ‘Ou Menya’, waarvoor ze de Magnum Expression Award won. Vervolgens maakte ze internationaal geprezen projecten als ‘I am About to Call it a Day’, ‘As it May Be’ en ‘Agata’. Daarnaast ontving ze de Larry Sultan Award en de Prix Levallois. Voor het eerst worden de foto’s van ‘The Beds I Slept In’ getoond. In dit project kijkt ze terug op jaren waarin ze bij onbekenden overnachtte. De nieuwe expositie toont drie fotografische projecten over herinnering, waarheid, vertrouwen en kwetsbaarheid. Samen laten de werken zien hoe verschillend werkelijkheid en waarneming kunnen zijn.
Samira Rafaela is schrijver en oud-politicus. Van 2019 tot 2024 was ze namens D66 lid van het Europees Parlement. Daar zette zij zich vooral in voor gelijke kansen, vrouwenrechten en de bestrijding van discriminatie. Daarnaast werkte ze aan betere arbeidsomstandigheden binnen Europa. Dit jaar ontving ze de 'Womb & Grace Award'. Deze prijs kreeg ze vanwege haar inzet voor vrouwengezondheid en het doorbreken van taboes rondom endometriose. Onlangs verscheen het boek 'Let'sTalk About Our Bodies'. Hierin deelt ze persoonlijke ervaringen en vraagt ze aandacht voor baarmoeder- en hormoongerelateerde aandoeningen.
Femke van der Laan gaat met Samira Rafaela in gesprek.
Abdou Bouzerda is journalist en Midden-Oosten-specialist. Hij is redacteur bij 'Bureau Buitenland' en is te horen als invalpresentator van 'OVT' en 'Argos'. Ook presenteerde hij de podcastserie 'De Arabische Lente: 10 jaar later', waarin hij samen met gasten terugblikte op de volksopstanden die in 2010 begonnen. Met zijn tweewekelijkse nieuwsbrief ‘Bureau Bouzerda’ biedt hij bovendien een frisse blik op de internationale politiek. Daarbij plaatst hij het dagelijkse nieuws, met oog voor geschiedenis, machtsverhoudingen en bredere verbanden, in een ander perspectief.
Femke van der Laan gaat met Abdou Bouzerda in gesprek.
Julia Wouters is politicoloog, publicist, schrijver en coach. Ze was twaalf jaar politiek adviseur van Lodewijk Asscher van de PvdA. Ze geeft coaching, speeches en workshops aan vrouwen met haar bedrijf Leading Women. In 2018 schreef ze het boek ‘De Zijkant van de Macht, waarom de politiek te belangrijk is om aan mannen over te laten‘, over haar ervaringen in de politiek. Ook ontwikkelde ze, met Marije van den Berg, de aanpak ‘Vrouwen houwe’, voor inclusieve politiek in de gemeenteraad. Nu geeft ze workshops en lezingen met de naam ‘staan en opvallen’ en zo heet ook haar nieuwe boek ‘Staan en opvallen, Hoe je als vrouw je plek verovert en toch jezelf blijft’. Het gaat over de oorzaken van gedrag en gevoel dat vrouwen beperkt in hun zelfvertrouwen en biedt technieken aan om daarmee om te gaan.
Esther Pardijs is filmregisseur. Ze studeerde psychologie, culturele antropologie en fotografie en geeft les op de HKU. Ze maakt spraakmakende documentaires, films en tv-programma’s. In 2019 werd haar documentaire TURN! over de topsport van haar zoon, genomineerd voor een Gouden Kalf voor beste korte documentaire en voor een Journalistieke Tegel. In haar nieuwe documentaire ‘Zwijgen of spreken’ vraagt Esther zich af of je het je kan veroorloven te zwijgen wanneer je ziet dat het misgaat in de wereld. Waar ligt de lijn tussen iets en niets doen? Voor de film werkte ze samen met theatermaker Marte Boneschansker, waardoor het een filmisch theater-experiment werd.
Femke van der Laan gaat met Esther Pardijs in gesprek
Koert Davidse is filmmaker en producent. Hij begon zijn carrière als scenarioschrijver voor documentaires en speelfilms. Sinds eind jaren negentig richt hij zich op het regisseren van documentaires over onderwerpen die hem persoonlijk fascineren, vaak over mensen die buiten de mainstream vallen. In 2002 regisseerde hij zijn eerste lange documentaire, 'The Flood'. In zijn nieuwe documentaire 'Mijn broer' gaat Koert op onderzoek uit naar het vrijgevochten leven van zijn overleden oudere broer. Het is een portret van Bart, die op 28-jarige leeftijd in 1986 aan aids overleed. De documentaire won op de Roze Filmdagen de prijs voor beste documentaire en op festival Film by theSea in 2025 won hij de prijs voor beste lange documentaire.
Femke van der Laan gaat met Koert Davidse in gesprek.
Gloria Wekker is antropoloog. Ze is gespecialiseerd in gender studies, Caribische studies, African American Studies en Sexuality Studies. Daarnaast staat ze bekend om haar werk over racisme in Nederland en intersectioneel denken binnen het feminisme. In 1984 richtte ze de actiegroep Sister Outsider op, voor zwarte, migranten- en vluchtelingenvrouwen die van vrouwen houden. Daarna werkte ze als beleidsmedewerker bij het Ministerie van Welzijn, Volksgezondheid en Cultuur en bij de gemeente Amsterdam. In 2001 werd ze de eerste vrouwelijke hoogleraar van kleur in Nederland. In het onlangs verschenen boek 'The Gloria Wekker Reader' zijn essays, interviews, brieven en gedichten van haarzelf gebundeld. De verzameling laat zien hoe haar werk heeft bijgedragen aan het denken over ongelijkheid en identiteit.
Femke van der Laan gaat met Gloria Wekker in gesprek
Lindertje Mans is theatermaker, performer en zangeres. Ze studeerde Performance in Maastricht en Muziektheater aan het Conservatorium in Den Haag. Daarna werkte ze als performer, maker en zangeres in verschillende producties op festivals als De Parade en Down the Rabbit Hole. Ook speelde ze de vrouwelijke hoofdrol in 'Soldaat van Oranje'. Binnen theatergezelschap Firma Mes maakte ze verschillende muzikale performances. 'The Life And Death Of A Seks Robot' en 'The Gaia Hypothesis' werden op verschillende festivals gespeeld. Daarnaast werkt ze als dramaturg en eindregisseur voor makers als Sofie Kramer en Rianne Meboer. In het muzikale optreden 'Chicks In Dialogue' onderzoekt ze wat kippen en vrouwen met elkaar gemeen hebben, omdat ze allebei 'chick' genoemd worden.
Femke van der Laan gaat met Lindertje Mans in gesprek.
Tussen 2003 en 2020 woonde Noreen van Holstein in New Delhi en Goa, waar zij als sociaal-cultureel ondernemer uiteenlopende initiatieven ontwikkelde. Na zeventien jaar in India te hebben gewoond en gewerkt, keerde zij in 2020 met haar gezin terug naar Nederland. Vanuit Utrecht richtte zij de Lala Foundation op, die in 2022 de WasteBar lanceerde: een pop-upbar waar bezoekers een drankje kunnen betalen met opgeraapt zwerfafval. Teddy Tops gaat met Noreen van Holstein in gesprek.
Nathalie Degenaar is universitair hoofddocent astrofysica aan de Universiteit van Amsterdam. Na haar studie natuur- en sterrenkunde promoveerde zij er in 2010 op onderzoek naar zwakke röntgendubbelsterren. In haar onderzoek richt zij zich op neutronensterren, zwarte gaten en de extreme verschijnselen die zich in hun omgeving afspelen. Voor haar werk ontving zij onder meer een NWO Vidi- en een Vici-beurs. Teddy Tops gaat met Nathalie Degenaar in gesprek.
Ajuna Soerjadi studeerde filosofie, met een specialisatie in de ethiek van kunstmatige intelligentie. In haar onderzoek richt zij zich op algoritmische discriminatie en de onrechtvaardigheden die daaruit kunnen voortkomen. Als onderzoeker bij de Staatscommissie tegen Discriminatie en Racisme onderzocht zij het gebruik van discriminerende risicoprofielen door de overheid. Op haar zeventiende werd zij verkozen tot de eerste Jonge Denker des Vaderlands. Teddy Tops gaat met Ajuna Soerjadi in gesprek.
Els Korsten is fotograaf van koeien en van bruiloften. Voor haar werk won ze meerdere internationale prijzen, waaronder ‘This is reportage’. In haar werk staat spontaniteit centraal, het verhaal en niet de pose. Ze probeert met haar foto’s het echte leven te vangen.
Frans von der Dunk is hoogleraar ruimterecht. Na zijn studie aan de Universiteit Leiden specialiseerde hij zich in de juridische aspecten van de ruimtevaart en groeide hij uit tot een van de belangrijkste experts op dit gebied. Hij was onder meer verbonden aan de International Space University en is tegenwoordig hoogleraar aan de University of Nebraska.In zijn onderzoek houdt hij zich bezig met vraagstukken rond commerciële ruimtevaart, satellieten en de internationale regelgeving die het gebruik van de ruimte in goede banen moet leiden. Teddy Tops gaat met Frans von der Dunk in gesprek.
Floortje Scheepers is psychiater en hoogleraar Innovatie in de GGZ aan het UMC Utrecht. Ze pleit voor een fundamenteel andere kijk op de geestelijke gezondheidszorg, waarin niet de diagnose maar de mens centraal staat. Met haar boek Mensen zijn ingewikkeld (2021) zette zij haar visie uiteen op de beperkingen van het huidige psychiatrische systeem en de noodzaak van meer persoonsgerichte zorg. Ze werkte in 2025 mee aan het rapport Op de rem – voorbij de hypernerveuze samenleving. Teddy Tops gaat met Floortje Scheepers in gesprek.
Clarice Gargard is journalist, schrijver en documentairemaker. In haar werk onderzoekt zij thema’s als inclusie en sociale rechtvaardigheid. Ze is medeoprichter van Lilith Magazine en maakte verschillende documentaires en podcasts. Met haar boek Na verzet komt (r)evolutie (2025) pleit zij voor een hoopvolle en mensgerichte benadering van activisme en verandering. Teddy Tops gaat met Clarice Gargard in gesprek.
Damiaan Denys is psychiater, filosoof en hoogleraar psychiatrie. Hij is afdelingshoofd Psychiatrie bij het Amsterdam UMC en doet onderzoek naar angst, dwang en psychiatrische aandoeningen. In zijn werk verbindt hij wetenschap, filosofie en de praktijk van de psychiatrie. Met boeken als Het tekort van het teveel (2020) mengt hij zich in het maatschappelijke debat over mentale gezondheid en de manier waarop we naar psychisch lijden kijken. Teddy Tops gaat met Damiaan Denys in gesprek.
Alicja Gescinska is filosoof en schrijver. In haar werk schrijft zij over vrijheid, liefde en menselijke waardigheid. Ze verwierf bekendheid met haar filosofische werken, als De verovering van de vrijheid (2011), maar ook met haar fictiewerk, zoals haar debuutroman Een soort van liefde (2016). Afgelopen jaar won ze de Socratesbeker met haar boek Vrouwen in duistere tijden. Teddy Tops gaat met Alicja Gescinska in gesprek.
Troy Douglas is voormalig topsprinter. Hij vertegenwoordigde zowel Bermuda als Nederland op internationale kampioenschappen en nam deel aan meerdere Olympische Spelen. Na zijn carrière in de topsport werd hij coach. Momenteel is hij werkzaam in India. Teddy Tops gaat met Troy Douglas in gesprek.
Leendert Vooijce is kunstenaar, performer en schrijver. Met diens autobiografische werk wordt de ruimte gemaakt voor vragen over identiteit, nabijheid, zorg en liefde. Het werk omvat tekst, video, performance, installatie en poëzie. In 2025 presenteerde Leendert diens eerste interdisciplinaire solo, ‘Zou je van mij houden’. Daarin onderzocht die hoe we een plek in onze samenleving koesteren voor iemand die zichzelf wil scheppen. De voorstelling van theatercollectief Female Economy, onder leiding van Adelheid Roosen, is vanaf september weer te zien. Daarnaast staat die op theaterfestival De Parade met zijn nieuwe voorstelling ‘Neurotica’, een solo waarin het publiek meebeweegt tussen angst en verlangen.
Ellen Deckwitz gaat met Leendert Vooijce in gesprek.
Saul van Stapele is schrijver, journalist, filmmaker en programmamaker. Hij schrijft onder meer verhalen over hiphop, jongerencultuur en de multiculturele samenleving. In zijn boek ‘Van Brooklyn naar Breukelen’ beschreef hij de ontwikkeling van de Nederlandse hiphop. Voor zijn werk ontving hij in 2012 de Pop Media Prijs. Tegenwoordig schrijft hij voor de kunstredactie van NRC. Op basis van dertig jaar aan ontmoetingen met hiphopartiesten schreef hij ‘Woorden als wapens’. In dit boek onderzoekt hij de kunst van ‘beef’ en hiphopruzies als strategisch marketinginstrument. Ook gaat hij in op controverse, criminele karikaturen en censuur, en op de vaak dunne lijn tussen hitsucces en de dreiging van fataal geweld.
Ellen Deckwitz gaat met Saul van Stapele in gesprek.
Dries Verhoeven is theatermaker en beeldend kunstenaar. Hij maakt installaties en performances in de openbare ruimte, vaak in de vorm van interactieve installaties. In zijn werk onderzoekt hij op kritische wijze maatschappelijke pijnpunten. Hij ontving de Montblanc Young Directors Award en de VSCD Mimeprijs voor ‘U bevindt zich hier’. Met de realisatie van Dear beloved friend ontving hij een Gouden Kalf voor digitale cultuur. Op de 61e editie van La Biennale di Venezia presenteert hij, samen met curator Rieke Vos, ‘The Fortress’, een kunstwerk dat de tegenstrijdigheden van de Biënnale als uitgangspunt neemt. The Fortress is een werk over zelfbescherming en behoudzucht in het licht van grote geopolitieke onzekerheid.
Ellen Deckwitz gaat met Dries Verhoeven in gesprek.
