Podcast

OVT

Historische achtergronden bij het nieuws, columns en documentaires over de geschiedenis.

Afleveringen

  • Slavenheld Pallas, Het Wit en het Purper

    Apr 21 2019

    Van krantenjongen tot miljonair. Het schijnt, hoewel bij hoge uitzondering, te zijn voorgekomen in het Romeinse Rijk. De krantenjongen was in dat geval een vrijgelaten slaaf, de miljonair doorgaans een ordinaire Nouveau Riche. Zo’n opgeklommen vrijgelatene is de hoofdpersoon uit de nieuwe en eerste historische roman van classica Willemijn van Dijk ‘Het wit en het purper’. Hij brengt het zelfs tot aan het hof van keizer Claudius, waar hij onbedoeld aan de wieg zal blijken te staan van de ondergan...more

  • OVT 21 april 2019 11:00 – 12:00, 2e uur

    Apr 21 2019

    Met de Armeense genocide en in Het Spoor Terug: De Jodenvervolging in foto's.

  • OVT 21 april 2019, 10:00 – 11:00, 1e uur

    Apr 21 2019

    Met de Notre Dame, Akzo onder Videla, 20 jaar na Columbine, de column van Nelleke Noordervliet en slavenheld Pallas.

  • Het Spoor Terug: De Jodenvervolging in foto's

    Apr 21 2019

    In geen ander West Europees land werden zoveel joden weggevoerd tijdens de bezetting als in Nederland. Van de 140.000 joden kwamen er ruim 101.000 om. In geen enkel ander land ook werden er zoveel foto’s gemaakt van de razzia’s en het oppakken. De foto-historici René Kok en Erik Somers maakten er het boek en de tentoonstelling ‘De Jodenvervolging in foto’s’ over. Michal Citroen maakte met de historici de gelijknamige documentaire.

  • Gezamenlijke krans bij herdenking Armeense genocide

    Apr 21 2019

    Volgende week woensdag wordt op 24 april herdacht dat de Armeense genocide inmiddels 104 jaar geleden is. En voor het eerst doen nazaten van daders en slachtoffers dit samen. In Assen leggen jongeren van Armeense, Turkse en Koerdische afkomst gezamenlijk een krans bij het monument ter plaatse. Televisiemaker Sinan Can, Tayfun Balcik en Haygan Mardikjan zijn te gast.

  • De Notre Dame

    Apr 21 2019

    Heel Frankrijk is in diepe rouw, want de Notre Dame is afgebrand. Dat wil zeggen: de Dame zit zonder dak, gotische toren en talloze pinakels en duivelsbeelden. Van binnen is ze ernstig geblakerd en zwart, waar ze eens maagdelijk wit was. Ondertussen staat het kapitaal klaar om Onze Lieve Vrouw weer op te helpen knappen, maar hoe werd de Notre Dame eigenlijk ooit gebouwd en wie betaalden haar? Uit welke geestgesteldheid kwamen dit soort kathedralen, de christelijke piramides van de Middeleeuwen, ...more

  • De column van Nelleke Noordervliet

    Apr 21 2019

    De column is deze week van Nelleke Noordervliet.

  • Akzo onder Videla

    Apr 21 2019

    Als in het buitenland de pleuris uitbreekt gaan Nederlandse multinationals vaak door met de business as usual. Heineken bleef bier brouwen tijdens de genocide in Rwanda, Shell bleef olie pompen tijdens de apartheid. Meestal beroepen de multinationals zich op onwetendheid over de lokale situatie, maar Willem de Haan, hoogleraar criminologie aan de VU, kwam erachter dat dat in het geval van Akzo in Argentinië niet zo was. Volgens hem wist de Raad van Bestuur van het Nederlandse Akzo dat het milita...more

  • 20 jaar na de 'schoolshooting' op Columbine

    Apr 21 2019

    Gisteren was het 20 jaar geleden dat twee scholieren Columbine High School binnenliepen en een bloedbad aanrichtten. Het was het begin van het tijdperk van de zogeheten school shootings. Een tijd waarin Amerikaanse ouders er niet blind meer op vertrouwen dat hun kind op school veilig is, én een tijd waarin ieder Amerikaans schoolkind gedrild wordt op de mogelijkheid van een schietpartij. Hoe valt het voornamelijk Amerikaanse fenomeen van de school shooting toch te verklaren? En waarom zijn schoo...more

  • Sovjetrockfilm

    Apr 14 2019

    Aan de vooravond van de perestrojka bruiste het in wat toen nog heette Leningrad. De Russische rocklegende Viktor Tsoj en zijn band Kino maakte sovjetrock van eigen bodem. Ze speelden alle zalen, zaaltjes en kelders plat. Hun roemruchte optredens zijn door regisseur Kirill Serebrennikov op film vastgelegd en zijn nu voor het eerst in Nederland te zien. Rock- en Ruslandkenner Gijs Kessler is te gast.

  • Rode app in China

    Apr 14 2019

    Vroeger hersenspoelde het rode boekje van Mao elke Chinees, nu disciplineert de app van de grote leider van de natie Xi iedere inwoner van China. Dagelijks krijgen tientallen miljoenen gebruikers een ‘gouden quote’ op hun smartphone binnen. En wie in China vooruit wil, doet er goed aan de speeches van Xi terug te kijken en de quizvragen over zijn heerschappij te beantwoorden. Dat levert punten op, en punten zijn een voorwaarde voor een verdere loopbaan. Sinologe Manya Koetse over de communistisc...more

  • OVT 14 april 2019, 11:00 – 12:00, 2e uur

    Apr 14 2019

    Met Fietsstad Amsterdam, Sovjetrockfilm Leto en in Het Spoor Terug: De A1.

  • OVT 14 april 2019, 10:00 – 11:00, 1e uur

    Apr 14 2019

    Met de eerste afbeelding van een zwart gat, de opstand in Soedan, de column van Micha Wertheim, de Slavernijgids en de app van Xi.

  • Opstand in Soedan

    Apr 14 2019

    ‘Het is gevallen, wij hebben gewonnen’, riepen de demonstranten afgelopen donderdag in Soedan. Door toedoen van het leger is de niet weg te branden dictator al-Bashir afgetreden en kan het land een nieuwe start maken. Maar waar komt deze revolutie met sit ins vandaan, wat is verklaring voor de grote de rol van vrouwen als de studente Alaa Salah bij de opstand en wat is er te verwachten van het leger? Soedankenner en schrijver van een lijvig proefschrift over de vrouwen in Soedan Karin Willemse i...more

  • Het zwarte gat zichtbaar

    Apr 14 2019

    Voor het eerst is het astronomen gelukt om een portret te maken van een zwart gat, of eigenlijk, van de schaduw ervan. Een internationaal team, met onder meer medewerkers van de Radboud Universiteit, heeft dat beeld afgelopen week aan de wereld gepresenteerd. Maar sinds wanneer hebben we een vermoeden van het zwarte gat? In elk geval had een achttiende-eeuwse astronoom er al gedachten over. Wetenschapsjournalist Govert Schilling, hoogleraar galactische sterrenkunde, is te gast.

  • Het Spoor Terug, de A1 op de schop

    Apr 14 2019

    De A1, de weg door de Veluwe, over de IJssel naar de grens met Duitsland gaat op de schop. De weg wordt verbreed en er komen ijzeren poorten met verkeersbegeleiding. Ooit werd de weg aangelegd om ons patriottisme aan te wakkeren. Want wie langs de Veluwe en andere landschappen raasde, zou vanzelf een goede vaderlander worden; dromend van brede rivieren door traag oneindig landschap en de handen vast aan het stuur. Maar wat is er straks nog over van die natuur-patriottistische educatie? Mathijs D...more

  • Gids Slavernijverleden

    Apr 14 2019

    Voor veel Nederlanders voelt het slavernijverleden als iets dat ver weg in de koloniën plaatsvond. Maar een nieuw boek, de Gids slavernijverleden, toont dat je bijna overal in Nederland sporen van het slavernijverleden kan vinden: van Amsterdam tot Vlissingen en van Leeuwarden tot aan Groningen. Twee auteurs van de gids zijn zondag te gast. Nancy Jouwe en Ellen-Rose Kambel, directeur van de Rutu Foundation voor intercultureel en meertalig onderwijs.

  • Fietsstad Amsterdam

    Apr 14 2019

    De snorfiets van het fietspad; veiligheid en vrij baan voor de fietser. De fietser was het al, maar is nu helemaal de baas in Amsterdam. Ooit, in de jaren zestig, werd de stad voorbereid op de auto, als hoogste in de verkeersrangorde. De openbare ruimte behoort tegenwoordig de ongemotoriseerde tweewieler toe. Sinds vorige week is in het Amsterdamse Stadsarchief de tentoonstelling ‘Fietsstad Amsterdam’ te zien. Fred Feddes, auteur van het gelijknamige boek komt praten over de stad, de fiets en he...more

  • De column van Micha Wertheim

    Apr 14 2019

    De column is deze week van Micha Wertheim.

  • Roodkapje

    Apr 07 2019

    Boekjes, een spaarpot, grammofoonplaatjes, puzzels. Veertig jaar lang verzamelde mevrouw Ineke Reitsma alles van Roodkapje. ‘Maar nu is het mooi geweest’. Van haar collectie schonk zij ruim zevenhonderd boeken aan het Meertens Instituut. Maar wat is het verleden van Roodkapje? En waar gaat het met haar heen? Roodkapje-onderzoeker Folgert Karsdorp buigt zich met Ineke Reitsma over het fenomeen van de onschuld dat een keer niet naar haar moeder luisterde.

  • Rembrandt bij Maurits

    Apr 07 2019

    Een kleine rondleiding langs de Rembrandts in het Mauritshuis. In het Rembrandtjaar staan we met directeur Emilie Gordenker even stil bij de Rembrandts ter plekke.

  • Parlement als historisch visitekaartje

    Apr 07 2019

    Het Binnenhof moet opgeknapt, maar de plannen van de architecten die het moeten doen zijn veel te duur, meent de Tweede Kamer. Deze week werd bekend dat er gedoe is over de renovatie van het parlement die in 2020 rond zou moeten zijn. Het uitverkozen architectenbureau voor de herinrichting van de Tweede Kamer zou moeten worden vervangen. Zo gaat het gerucht. Maar hoe gaat Nederland eigenlijk om met het historische visitekaartje van de democratie in Den Haag, en hoe doen ze dat in vergelijkbare w...more

  • OVT 7 april 2019 11:00 – 12:00, 2e uur

    Apr 07 2019

    Met: Rebrandt in het Mauritshuis, het parlement als historisch visitekaartje, Overleven met de dood, de column van John Jansen van Galenen Roodkapje.

  • OVT 7 april 2019 10:00 – 11:00, 1e uur

    Apr 07 2019

    Met: de expositie over Johan Maurits, de vraag of Johan Maurits fout was en de meteoriet die de dino's uitroeide.

  • Overleven met de dood

    Apr 07 2019

    Deze week is het precies 25 jaar geleden dat de genocide in Rwanda begon. Een half tot een miljoen Tutsi’s en gematigde Hutu’s kwamen erbij om het leven. Nog altijd trekt de volkerenmoord een spoor door het land en vluchtelingengemeenschappen in de diaspora. Marie Bamutese is een overlevende van de genocide in Rwanda en van de ‘vergeten’ genocide in Congo die daarop volgde en die 200.000 vluchtelingen uit Rwanda het leven koste. Zij publiceerde onlangs samen met haar man en indertijd verslaggeve...more

  • Johan Maurits fout?

    Apr 07 2019

    Was Johan Maurits gewoon fout of moeten we zijn slavenhandel en suikerwandel in zijn tijd zien. En hoe ga je als museum om met gevoelig en schuldig erfgoed, zoals de buste van Johan Maurits? Een gesprek met Groen Links kamerlid Zihni Ozdil, Valika Smeulders, mede-samensteller van de slavernij-tentoonstelling in het Rijks Museum, cultuurhistoricus Gerard Rooijakkers en Lea van der Vinde, conservator van het Mauritshuis.

  • Expositie Maurits

    Apr 07 2019

    Een kleine rondleiding door de expositie over de andere Maurits van Oranje, niet de stedendwinger, maar de slavenplantage-eigenaar en gouverneur. Met Emilie Gordenker, directeur van het Mauritshuis.

  • Dino dood door meteoriet

    Apr 07 2019

    In de Amerikaanse staat North-Dakota hebben wetenschappers het Pompeï van de dinosauriërs gevonden. Het blijkt een modderpoel met sporen van een meteorietinslag die heel de aarde deed beven en overstromen. Het bewijs dat de meteoriet van 66 miljoen geleden een einde maakte aan het leven van de dino’s is nu geleverd. En dat met een grote bijdrage van de Nederlandse hoogleraar geologie Jan Smit van de Vrije Universiteit. Jan Smit komt vertellen over de inslag, de gevolgen en het einde van Jurassic...more

  • Column John Jansen van Galen

    Apr 07 2019

    De column is deze week van John Jansen van Galen.

  • Paus ontwijkt ringkussen

    Mar 31 2019

    Bij herhaling trekt de allerheiligste zijn hand terug als pelgrims zijn ring willen kussen. Zo is te zien op een filmpje dat deze week viraal ging in katholieke kring. Paus Franciscus wil, zo wordt gezegd, geen levend reliek zijn, maar een echt mens. Weg dus met die steriele plechtigheden die hem en de gelovigen bevriezen in de hiërarchische kerk van eeuwen. Maar waar komt het ringkussen vandaan en kan de paus deze traditie zomaar opheffen zonder aan de kern van het katholieke geloof te komen? K...more

  • OVT 31 maart 2019 11:00 – 12:00, 2e uur

    Mar 31 2019

    Met Manager Napoleon, Historische Podcasts en in Het Spoor Terug: Vrouwen van Staal.

  • OVT 31 maart 2019 10:00 – 11:00, 1e uur

    Mar 31 2019

    Met Mexico die excuses eist voor de moorden op de inheemse bevolking, de hongerwinter, de column van Abdelkader Benali, de paus die ringkussen ontweek en met Wim Berkelaar die deze maand weer historische boeken bespreekt.

  • Manager Napoleon

    Mar 31 2019

    De kleine korporaal ofwel Napoleon was een selfmade man en een alleskunner. Hij deed zijn eigen marketing, financieel beleid en had vanzelfsprekend de operationele leiding over het ‘bedrijf’ Napoleon. Historicus Johan Op de Beeck, schrijver van een vuistdikke driedelige biografie over de keizer en veldheer, schreef ‘Napoleon. Inspiratie voor hedendaags management en leidinggeven’. De auteur komt tips geven over hoe je met Napoleon leven en loopbaan in eigen hand kunt nemen.

  • Historische Podcasts

    Mar 31 2019

    De podcast is aan een flinke opmars begonnen. De afgelopen jaren zijn er veel makers opgestaan die hun publiek vinden via de koptelefoon van de smartphone. De wildgroei maakt dat er voor ieder wat wils is: van politieke ‘chatcasts’ met langere gesprekken over urgente thema’s, tot mooi gemonteerde short story’s met human interest verhalen. OVT redacteur en podcast-liefhebber Christianne Alvarado komt vertellen welke historische podcasts de moeite van het luisteren waard zijn.

  • Historische boeken met Wim Berkelaar

    Mar 31 2019

    Historicus en recensent Wim Berkelaar bespreekt de nieuwste historische boeken. The Burlington Magazine for ConnoisseursMet ditmaal: ‘Galg en guillotine. Executies door de eeuwen heen’ van Jonathan J. Moore; ‘Identiteit. Waardigheid, ressentiment en identiteitspolitiek’ van Francis Fukuyama; ‘Brutus. De nobele samenzweerder’ van Kathryn Tempest; ‘Gandhi. De legendarische jaren’ van Ramachandra Guha.

  • Het Spoor Terug: Vrouwen van Staal

    Mar 31 2019

    Enorme stoomwolken, gloeiend ijzererts, blokken staal en vooral zwetende stoere gespierde mannen. Dat was de uitstraling van de staalfabriek aan de IJmond, de Hoogovens. Dat er ook vrouwen werkten is minder bekend. Maar naast de koffiejuffrouwen en secretaresses waren ze er ook, de vrouwen van staal, die zwoegden en zweten tussen de mannen. Gerard Leenders maakte een documentaire over de vrouwen van Hoogovens. Samenstelling Gerard Leenders en Pauline van Vliet, gemonteerd door Alfred Koster. Me...more

  • Excuses voor inheemse moord

    Mar 31 2019

    Het is aan de late kant, maar het kan nog. Spanje en het Vaticaan moeten excuses aanbieden aan Mexico voor het bloedbad onder de inheemse bevolking 500 jaar geleden. Dat vindt de linkse president Lopez Obrador, die overigens ook heeft erkend dat de Mexicaanse staat zelf ook genocidaal is opgetreden tegen de oorspronkelijke inheemse bewoners. Spanje wil niets van verontschuldigingen weten, en het Vaticaan heeft vier jaar geleden al zijn excuses aangeboden voor de medewerking aan volkerenmoorden i...more

  • De hongerwinter

    Mar 31 2019

    De hongerwinter van 1944-1945 is een van de meest traumatische ervaringen die Nederland in de oorlog opdeed. Tulpenbollen, surrogaatkoffie en hongerdood bepalen het beeld van deze tijd. Toch was de voedselcrisis geen periode van passief lijden, maar eerder van ongekende veerkracht. Zo blijkt uit de nieuwste studie over deze tijd, ‘De hongerwinter’ van historica Ingrid de Zwarte. De auteur is te gast.

  • Column Abdelkader Benali

    Mar 31 2019

    De column is deze week van Abdelkader Benali.

  • Vrouwenboekenbal

    Mar 24 2019

    De stem van de vrouw in de literatuur is dat die van ‘moeder de vrouw’ of is dat een eigen geluid, van de vrouw als mens zogezegd? Ook dit jaar hield de stem van de vrouw de gemoederen bezig. ‘De moeder de vrouw’, het thema van de boekenweek, wordt vooral door mannen beschreven. Hetgeen leidde tot een kleine rel. Maar hoe zit het met de literaire vrouwenstem? In 1986 hielden de vrouwen nog een eigen Vrouwenboekenbal, waar de onderbroek van dichteres Elly de Waard en andere parafernalia geveild w...more

  • OVT 24 maart 2019, 11:00 – 12:00, 2e uur

    Mar 24 2019

    Met de Gouden Boekeneeuw en in Het Spoor Terug: De Schaamte Voorbij.

  • OVT 24 maart 2019, 10:00 – 11:00, 1e uur

    Mar 24 2019

    Met het Vrouwenboekenbal, klimaatman Baudet, Hitlerboekjes en de column van Nazmiye Oral.

  • Hitlerboekjes

    Mar 24 2019

    Je had sigarettenplaatjes, boekjes voor peuter en kleuter over Hitler en je had zelfs naakten om opgewonden Duitse jongens en meisjes in natuurstaat voor de Fuhrer te winnen. En natuurlijk was er de bestseller ‘Aach moe, vertel nog eens over Hitler’. Historicus Gerard Groeneveld bestudeerde bergen bruine plaatjes en illustraties en schreef ‘Hitlers jongste hoop. Nazipropaganda voor de jeugd’. De auteur is te gast.

  • Het Spoor Terug: De Schaamte Voorbij

    Mar 24 2019

    ‘De schaamte voorbij’ was de feministische klassieker bij uitstek. Meer dan een half miljoen vrouwen lazen het vrouwenzelfhulpboek voor lichaam en geest, en bij menig man lag het boek op het nachtkastje. Bij het veertigjarig jubileum in 2016 maakte Michal Citroen een documentaire over de feministische vrouwenbijbel. In deze boekenweek met als thema ‘de moeder de vrouw’ een herhaling van deze documentaire over het vaderlandse vrouwenboek.

  • Gouden Boekeneeuw

    Mar 24 2019

    Als we aan Nederland en de Gouden Eeuw denken, denken we vanzelf aan Rembrandt, Vermeer en Jan Steen. En natuurlijk denken we aan de VOC en onze handelsgeest. Maar onze voorvaderen bekommerden zich ook om het gedrukte woord. Er zat ‘goede handel’ in, en het woord was een voertuig van debat dat in Holland meer dan elders in Europa gevoerd werd. Ze lazen het meest en drukten de meeste boeken. Andrew Pettegree en Arthur der Weduwen schreven er ‘De boekhandel van de wereld’ over. Arthur der Weduwen ...more

  • De column van Nazmiye Oral

    Mar 24 2019

    Deze week is de column van Nazmiye Oral.

  • Baudet en het klimaat

    Mar 24 2019

    Het was de verrassing van de afgelopen week. De grote winnaar van de verkiezingen met het klimaat als inzet werd de anti-klimaatman,Thierry Baudet. Klimaat en natuur moeten volgens de kersverse winnaar uit handen van de klimaatgelovigen worden bevrijd en teruggegeven aan de burger. We overleefden de ijstijd en mammoets niet om alsnog te capituleren voor ‘de klimaathekserij’ , aldus Baudet. Maar waar komt zijn klimaat-ontkenning vandaan? Thomas Muntz licht de klimatologische doopceel van winnaar ...more

  • Vrouwen maken het verschil

    Mar 17 2019

    Het vrouwenkiesrecht is jarig, 100 jaar oud wel te verstaan. Maar na een eeuw vrouwen in de politiek hebben we nog steeds geen vrouwelijke premier. Wel was er bijna ooit eentje geweest, Marga Klompe geheten. Maar zij mocht niet van de mannen. Toch maken en maakten vrouwen wel degelijk het verschil, zegt historica Monique Leyenaar, schrijfster van een boek over 100 jaar vrouwenkiesrecht; Paul van der Steen, auteur van ‘ De ongehoorde helft’ weet niet zeker of vrouwen wel een eigen agenda mee brac...more

  • Vreemdelingen op Urk

    Mar 17 2019

    Urk was deze week weer op z’n Urks in het nieuws. Een ruzie tussen Urkse jongeren en een allochtone Urker liep zodanig uit de hand, dat het huis van de allochtoonse Urkse jongen en familie belaagd werd, met stenen bekogeld en de moeder mishandeld. Is het de zoveelste Urker afrekening met inwoners die de traditie en de stille codes uit het vissersdorp niet zouden begrijpen, of is hier sprake van xenofobie? Een gesprek met historica van de Zuiderzee-cultuur, Eva Vriend.

  • OVT 17 maart 2019, 11:00 – 12:00, 2e uur

    Mar 17 2019

    Met: Kinderoffer, Hel tegen het christendom en in Het Spoor Terug: De wonderbaarlijke Rembrandts.

  • OVT 17 maart 2019, 10:00 – 11:00, 1e uur

    Mar 17 2019

    Met vreemdelingen op Urk, onze Waterschappen, de column van John Jansen van Galen, het middeleeuwse glazen plafond en 100 jaar vrouwenkiesrecht.

  • Onze Waterschappen

    Mar 17 2019

    We gaan volgende week weer kiezen. Ditmaal de Provinciale Staten. En ook de waterschappen. We mogen stemmen op de mannen en vrouwen die ervoor zorgen dat we droge voeten houden, want dat is van oudsher de taak van de waterschappen. Maar hoe zit het eigenlijk met die waterschappen? Kunnen we in de toekomst nog zonder of verdwijnen we dan in zee of verzuipen we in overtollig regenwater? En hadden we, zoals wel gezegd wordt, zonder die waterschappen nooit een democratie gehad? Historica en watersch...more

  • Kindoffer

    Mar 17 2019

    Het is een gruwelijke ontdekking: rond 1450 werden in het huidige Peru op een dag meer dan 140 kinderen en 200 dieren geofferd. Zo blijkt uit een artikel in het wetenschappelijke tijdschrift Plos One, dat deze week verscheen. Maar wie offerde deze kinderen en waarom? Archeoloog Alexander Geurds is kenner van het gebied en vertelt over het vijftiende-eeuwse Chimúrijk, waar het offer plaats vond.

  • Het Spoor Terug, de verdwenen Rembrandts

    Mar 17 2019

    Ze waren de lievelingen van de laatste Poolse koning, er werd om hen gevochten door Hitler en Goring en even leken ze in een grote brand verloren te zijn gegaan. Tot ze in 1994 opeens weer opdoken: de twee Rembrandtschilderijen ‘Meisje in een schilderijlijst’ en ‘Geleerde aan zijn lessenaar’. Nu hangen ze in het Koninklijk Paleis in Warschau. Laura Stek maakte een documentaire over de wonderbaarlijke reis en tijdelijke verdwijning van de twee Rembrandts.

  • Het middeleeuws glazen plafond, Wijvenwereld

    Mar 17 2019

    Bij de middeleeuwen denken we aan ridders, koningen, en monniken. Een mannenwereld. En wat vrouwen al die eeuwen uitspookten – geen idee. Het beeld is dat ze in ieder geval geen rol van betekenis speelden. Maar een nieuw boek van Vlaamse historici wil dat beeld bijstellen: er waren ook toen al dames die door het glazen plafond heen braken. Zo blijkt uit ‘Wijvenwereld, vrouwen in de Middeleeuwse stad’. Een gesprek met Andrea Bardyn en Chanelle Delameillieure.

  • Hel tegen het christendom

    Mar 17 2019

    Tegenwoordig zien we het Christendom als een Westerse religie. En lijkt het vanzelfsprekend dat het centrum van het Christendom zich in Rome bevindt, midden in West-Europa. Maar vroeger had je het Christendom misschien wel eerder een Oosterse religie kunnen noemen, die zich over de hele Oostkant van de Middellandse Zee uitstrekte: van het Egyptische Alexandrië via Jeruzalem en Istanboel tot aan Rome als Italiaanse buitenpost. Hoe is het dan toch eigenlijk gekomen, dat de meeste mensen in dat geb...more

  • De column van John Jansen van Galen

    Mar 17 2019

    De column is deze week van John Jansen van Galen.

  • Uitgewoond

    Mar 10 2019

    Je hoopt er samen met je medehuisgenoten op een mooie oude dag en dan hoor je dat je tehuis gesloten wordt. Je mag verkassen, in je eentje, als er elders een plekje vrijkomt. Zoiets overkwam de hoogbejaarde bewoners van de Drie Hoven, het tehuis van nog geen vijftig jaar oud, dat niet meer zou voldoen aan de eisen des tijds. En wat de Drie Hoven overkwam, overkomt talloze tehuizen. Voor 2020 moeten er maar liefst 800 hun deurensluiten. Filmmaakster Marijke Schonewille maakte de documentaire ‘Uit...more

  • OVT 10 maart 2019, 11:00 – 12:00, 2e uur

    Mar 10 2019

    Met 'Uitgewoond', de serie over een bejaardentehuis, en in Het Spoor Terug: Onze jongens in Libanon, deel 2.

  • OVT 10 maart 2019, 10:00 – 11:00, 1e uur

    Mar 10 2019

    Met de brug naar King Arthur, de archieven van de oorlogspaus die worden opengesteld, de column van Nelleke Noordervliet, de nieuwe tv-serie over Rwanda en Tegenover Dostojevski.

  • Het Spoor Terug: Onze jongens in Libanon, deel 2

    Mar 10 2019

    Precies veertig jaar geleden vertrokken onze jongens naar Libanon om daar als UNIFIL-soldaat de vrede te bewaken. Wat als een ‘makkie’ werd voorgesteld voor een vakantieleger, bleek een zeer zware opgave. In totaal zouden 6.000 blauwhelmen afreizen naar het precaire vredesgebied om daar de Dutch Approach te ontwikkelen. Vandaag deel twee van ‘Onze jongens in Libanon’, gemaakt door Michal Citroen voor Het Spoor Terug.

  • Haarlok Ethiopische koning

    Mar 10 2019

    Om niet in handen te komen van de Britten, pleegde de Ethiopische keizer Tewodros II in 1868 zelfmoord toen het Britse expeditieleger zijn bolwerk bestormde. Er werd van alles geroofd, waaronder twee haarlokken. Deze haarlokken worden nu door het Britse National Army Museum in Londen terug gegeven aan Ethiopië om te worden begraven bij het lichaam. Andre Slob en Jeroen Bos maakten de graphic novel ‘Tewodros, keizer van Ethiopië’ over de opkomst en ondergang van deze keizer. De auteurs zijn te ga...more

  • Dostojevski en de Europese ziekte

    Mar 10 2019

    Dostojevski had niet zoveel op met het verlichte Europa en haar preoccupatie met vrijheid en vooruitgang. Zijn tijdgenoten en collega-schrijvers als Vissarion Belinski, Alexander Herzen en Ivan Toergenjev dachten daar wat genuanceerder over. Protest, revolutie en radicalisme hoorden bij het leven en misschien ook wel bij Rusland. Historicus Thijs Kleinpaste schreef ‘Tegenover Dostojevski’. De auteur is te gast.

  • Column Nelleke Noordervliet

    Mar 10 2019

    Nelleke Noordervliet is deze week de columnist.

  • Brug voor King Arthur

    Mar 10 2019

    Een futuristische loopbrug naar het kasteel van koning Arthur? Is dat de Disneyficatie van de eerbiedwaardige middeleeuwse geschiedenis of doet het juist recht aan de historie? In Cornwall opent deze zomer zo’n brug naar de kasteelruïnes. Middeleeuwenkenner Sanne Frequin komt praten over de brug, het gebeitelde hoofd van tovenaar Merlijn, de Arthurlegende en het kasteel.

  • Archieven oorlogspaus open

    Mar 10 2019

    Pius XII staat bekend als de paus die zweeg toen hij had moeten protesteren tegen de nazi’s en de Jodenvervolging. Maar waarom zweeg de oorlogspaus, uit lafheid, uit sympathie met de nazi’s of uit diplomatieke overwegingen? Deze week werd bekend dat paus Franciscus de geheime Vaticaanse archieven van de oorlogspaus openstelt. Schrijver van het boek 'God in de Oorlog' en historicus Jan Bank is te gast.

  • Pakistaanse Bom

    Mar 03 2019

    India bombardeerde deze week terroristische opleidingskampen in buurland Pakistan, dat op zijn beurt liet weten gepast te zullen reageren. Twee landen in conflict, en niet de meest rustige landen, die beide beschikken over de Bom. Pakistan dankt de atoombom aan een zekere Abdul Kader Khan die ging werken bij de Ultracentrifugefabriek in Almelo en met een koffertje kennis spoorloos verdween naar Pakistan. Een paar jaar later beschikte de moslim-natie over een atoombom. Met dank aan Nederland. Bew...more

  • OVT 3 maart 2019, 11:00 – 12:00, 2e uur

    Mar 03 2019

    Met: Bauhaus 100 jaar, de middeleeuwse carnavalsgekte en in Het Spoor Terug: Onze jongens in Libanon.

  • OVT 3 maart 2019, 10:00 – 11:00, 1e uur

    Mar 03 2019

    Met: de Pakistaanse Bom, El Negro, de column van John Jansen van Galen, de Onderpastoor en Rosa Luxemburg en Hannah Arendt nu.

  • Middeleeuwse carnavalsgekte

    Mar 03 2019

    Het is weer carnaval dit weekend. Het feest werd in onze contreien, en dan vooral in het zuiden, voor het eerst gevierd in de Middeleeuwen. En ook toen stuitte de zogeheten Vastenavond op onbegrip, zelfs op verzet en verontwaardiging. Het was van God los wat die Brabanders uitkraamden tijdens hun geoorloofde braldagen, aldus middeleeuwse brave en vrome tijdgenoten. Letterkundige Rozanne Versendaal werkt aan een onderzoek naar middeleeuwse spotteksten, waarbij ook carnaval aan bod komt. De auteur...more

  • Het Tij Keren

    Mar 03 2019

    Ze durfden allebei ‘nee’ te zeggen tegen de vanzelfsprekendheden van het kapitalisme en de moderne consumptiemaatschappij: de socialiste Rosa Luxemburg en de filosofe Hannah Arendt. Schrijfster en filosofe Joke J. Hermsen reflecteert op beide zelfstandige vrouwelijke denkers in haar essay ‘Het tij keren’. De auteur is te gast.

  • Het Spoor Terug: Onze jongens in Libanon, deel 1

    Mar 03 2019

    Precies veertig jaar geleden vertrokken onze jongens naar Libanon om daar als UNIFIL-soldaat de vrede te bewaken. Wat als een ‘makkie’ werd voorgesteld voor een vakantieleger, bleek een zeer zware opgave. In totaal zouden 6.000 blauwhelmen afreizen naar het precaire vredesgebied om daar de Dutch Approach te ontwikkelen. Michal Citroen maakte voor Het Spoor Terug ‘Onze jongens in Libanon’.

  • El Negro

    Mar 03 2019

    Het was een opgezette Afrikaan die op tournee ging om de beschaving kennis te laten maken met Donker Afrika. Frank Westerman schreef er het boek ‘El Negro en ik’ over. Het boek verschijnt volgende week in een uitgebreide herziene editie. Frank Westerman is te gast.

  • De Onderpastoor

    Mar 03 2019

    Vlaanderen in de jaren '60, '70. In Sint-Gillis-Dendermonde komt het kerkvolk in opstand omdat het bisdom het zijn favoriete priester afneemt. De onderpastoor zou te progressief zijn en de parochie op verkeerde, vrijmoedige gedachten brengen. Schrijver Louis van Dievel reconstrueerde leven en werken van onderpastoor Gilbert Verhaeghen en schreef het boek ‘De Onderpastoor’. De auteur is te gast.

  • De column van John Jansen van Galen

    Mar 03 2019

    De column is deze week van John Jansen van Galen.

  • Bauhaus 100 jaar

    Mar 03 2019

    Het begon als een opleiding voor beeldende kunstenaars, ambachtslieden en architecten. Maar al snel werd het een stroming, een stijl van naam en faam in de kunsten en architectuur. Wie modern was, was ‘in Bauhaus’. Het beroemde Bauhaus, opgericht in 1919, bestaat 100 jaar. Architectuurkenner en journalist Bernard Hulsman is te gast.

  • Sodoma, het geheim van het Vaticaan

    Feb 24 2019

    ‘Hij is lid van de parochie.’ Zo praat men in het Vaticaan onder elkaar over het best bewaarde publieke geheim ter plekke. Minstens de helft van de kardinalen is openlijk homofoob als dekmantel voor hun eigen homoseksualiteit, aldus socioloog en schrijver Frederic Martel. Zijn opzienbarende boek, dat deze week verscheen, roept de vraag op of de verzwegen homoseksualiteit medeschuldig is aan het seksueel misbruik en vergelijkbare misstanden in de kerk. Vaticaankenner Stijn Fens bespreekt Martels ...more

  • OVT met historische boeken

    Feb 24 2019

    Historicus en recensent Wim Berkelaar bespreekt de nieuwste historische boeken. Met ditmaal ‘Arbeidersbestaan’ door Jacques Giele; ‘Lotharingia. Een persoonlijke geschiedenis van Europa’ door Simon Winder; ‘Helden. De grote avonturen uit de Griekse mythologie’ door Stephen Fry; en ‘Kafka’s laatste proces. De strijd om een literaire nalatenschap’ door Benjamin Balint.

  • OVT 24 februari 2019, 2e uur, 11.00-12.00

    Feb 24 2019

    Met Wim Berkelaar met historische boeken, zwerfkeien met heimwee en in Het Laatste Woord: Vriend en Vijand met Arnon Grunberg.

  • OVT 24 februari 2019, 1e uur, 10.00-11.00

    Feb 24 2019

    Met Choupette, de kat van Karl Lagerfeld, de gele hesjes bij Peterloo, de column van Abdelkader Benali, de Islamitische terrorismeklassieker en Sodoma in Rome.

  • Islamitische terrorismeklassieker

    Feb 24 2019

    Zijn teksten inspireerden Osama Bin Laden en Mohammed B en worden gezien als een tikkende tijdbom van het islamitisch fundamentalisme en terrorisme. Toch is de dertiende-eeuwse radicale islamfilosoof Ibn Taymiyya in het Westen tamelijk onbekend, behalve dan op internet, waar hij onder extremisten een hit schijnt te zijn. Arabiste Machteld Allan vertaalde de klassieke tekst van de dertiende-eeuwse filosoof in het Nederlands.

  • Het Laatste Woord, Het Begrip Politiek, met Arnon Grunberg

    Feb 24 2019

    De gemeenschap heeft een vijand nodig om zichzelf te begrijpen. Dat is de boodschap uit ‘Het begrip politiek’ uit 1932 van de Duitse rechtsgeleerde en filosoof Carl Schmitt. Schrijver Arnon Grunberg las het boek en voorzag het van commentaar in zijn essay ‘Vriend en Vijand’. Hij bespreekt de nog altijd actuele klassieker.

  • Gele hesjes bij Peterloo

    Feb 24 2019

    Wat begon als een vreedzame demonstratie van de gele hesjes uit begin negentiende eeuw in Engeland, ontaardde in een bloedbad door toedoen van de militaire politie. Het drama uit 1819, bekend als het drama van Peterloo, is nu verfilmd en is vanaf 28 februari te zien in de bioscoop. Historicus Dennis Bos blikt vooruit op de film en terug op een van de eerste arbeidersopstanden uit de negentiende eeuw.

  • De column van Abdelkader Benali

    Feb 24 2019

    De column is deze week van Abdelkader Benali.

  • Choupette, de kat van Karl Lagerfeld erft 700 miljoen

    Feb 24 2019

    ‘Zij is het middelpunt van mijn leven, mijn eigen Greta Garbo’, aldus de deze week overleden modeontwerper Karl Lagerfeld over zijn poes Choupette. Als het even meezit erft de kattige weduwe een bedrag van 700 miljoen.Een vergelijkbare liefde etaleerde Michael Jackson voor zijn huisaap Bubbles, waarvan niet bekend is of de chimpansee ook rijkelijk bedeeld is bij de erfenis. Erno Eskens komt praten over beroemde huisdierlevensgezellen, hun beroemde baasjes en hun erfenissen.

  • OVT 17 februari 2019 11:00 – 12:00, 2e uur

    Feb 17 2019

    Met Kristien Hemmerechts en Hein Van der Brempt over de collaboratie met de Duitse bezetter ten tijde van de Tweede Wereldoorlog, de winnaar van de Geschiedenis Online Prijs en in Het Spoor Terug: Mary Pos.

  • OVT 17 februari 2019 10:00 – 11:00, 1e uur

    Feb 17 2019

    Met Peter Brusse over zijn boek 'Ach, Engeland', de goede invasie van de Sovjet-Unie, een bespreking van het boek en de film 'If Beale Street Could Talk', de column van Micha Wertheim en de Islamitische terrorismeklassieker.

  • Noodtoestand Trump

    Feb 17 2019

    Hij wil de muur en hij zal de muur krijgen, koste wat kost. Desnoods door de nationale noodtoestand uit te roepen om zo het Congres buiten spel te zetten. Want dan kan hij 8 miljard dollar bij elkaar harken uit andere departementen zonder bemoeienis van het Congres. Maar durft Trump de noodtoestand ook werkelijk af te kondigen? En wat betekent de noodtoestand eigenlijk, en wie riep hem om welke reden al eerder uit? Amerikaniste Markha Valenta is te gast.

  • Marsrobot

    Feb 17 2019

    Vijftien jaar lang deed het robotwagentje Opportunity trouwe dienst. Vanaf Mars zond het haarscherpe beelden naar de smachtende mensheid, totdat het onlangs de geest gaf. Zijn tweelingbroer Spirit kwam al eerder, in 2011, aan zijn einde. Wetenschapsjournalist Govert Schilling komt praten over de twee jongste en eerdere ruimterobots.

  • If Beale Street Could Talk

    Feb 17 2019

    Elke Afro-Amerikaan is in een Beale Street geboren, want elke zwarte buurt in elke Amerikaanse stad heeft wel een Beale Street. Zo begint James Baldwin zijn klassieker. Zijn beroemde boek is verfilmd en ging deze week in premiere. Schrijfster Harriët Duurvoort bekeek ‘If Beale Street Could Talk’ en bespreekt de film en het boek.

  • Het Spoor Terug: Mary Pos

    Feb 17 2019

    Mary Pos, kent u haar nog? Deze documentaire gaat over deze bekendste reisjournaliste uit de jaren ‘30 en ‘40. Destijds doorbrak ze taboes door in haar eentje de wereld over te reizen en de groten der aarde te interviewen. Maar haar liefde voor grote leiders bracht haar uiteindelijk ook in de problemen. Zo kon ze ‘t wel érg goed vinden met de Italiaanse fascistenleider Benito Mussolini... Deze documentaire is mede mogelijk gemaakt met ondersteuning van het Reint Laan Fonds van het Gemeentearchi...more

  • Geschiedenis Online Prijs

    Feb 17 2019

    Ook dit jaar is de tweejaarlijkse Geschiedenis Online Prijs voor het beste multimediale initiatief weer uitgereikt. De prijs ging naar het Zeeuws Archief, voor haar online programma ‘Handelaars in slaven’. De prijs is een initiatief van de Koninklijke Bibliotheek (KB) en DE REE archiefsystemen. Een gesprek met de directeur van het archief Hannie Kool-Blokland.

  • Column Micha Wertheim

    Feb 17 2019

    De column is deze week van Micha Wertheim.

  • Collaboratietweeling

    Feb 17 2019

    Vlaanderen en Nederland kennen een lange traditie van zwijgen over de collaboratie met de Duitse bezetter tijdens de Tweede Wereldoorlog. Tweelingbroers Hein en Toon Van den Brempt willen die stilte doorbreken. Hun vader was een SS’er, hun moeder werkte als secretaresse voor Richard Jungclaus, hoofd van de Belgische SS. Hun getuigenis vormde een indrukwekkende bijdrage aan de succesvolle Canvasreeks Kinderen van de collaboratie. In het besef dat er meer te ontdekken en te vertellen viel, gingen ...more

  • Ach, Engeland

    Feb 17 2019

    Nederland en Engeland, dan zijn het weer vrienden, dan zijn het weer vijanden. Zo hielp onze stadhouder Willem III de Engelsen in 1688 van de katholieke dwangvorst Jacobus II af, en zo voer Michiel de Ruyter brutaal de ketting over de Theems doormidden om de Engelsen bij Chatham in 1667 een lesje te leren. Aan de vooravond van de Brexit maakt voormalig correspondent Peter Brusse in ‘Ach, Engeland’ de balans op. De Britten nemen dan wel afscheid van Europa, maar in het geval van Nederland is dat ...more

  • Het Spoor Terug, de Bourgondiers, deel 1 Filips de Stoute

    Feb 12 2019

    Negen januari was het 555 jaar geleden dat in Brugge de Staten Generaal voor het eerst bij elkaar kwamen. De vergadering was in het leven geroepen door Filips de Goede, hertog van Bourgondië, de oervader van de Nederlanden. Met Filips de Goede bereikte het huis van Bourgondië het toppunt van haar macht en welvaart. Op zoek naar de identiteit en de lotgevallen van dit huis van Bourgondië, maakt Mathijs Deen samen met Bart van Loo, schrijver van het boek ‘De Bourgondiërs’, een rondreis langs de Vl...more

  • Wij zijn de Bickers!

    Feb 10 2019

    Tijdens de research voor haar historische romans, stuitte Simone van der Vlugt op allerlei bijzondere verhalen over de Amsterdamse regentenfamilie Bicker, bekend van burgemeester Andries Bicker en Bickerseiland. De auteur is te gast en vertelt over haar eerste non-fictie boek.

  • Pretpark Venetië

    Feb 10 2019

    Nog even en Venetië is er alleen nog voor de rijken. Vanaf mei moet de bezoeker een kaartje kopen en vanaf 2022 moet hij van tevoren reserveren om de wereldberoemde stad te kunnen aanschouwen. Venetië, kortom, is ten dode opgeschreven als levende stad, maar heeft een grote toekomst als museaal pretpark. Stadskenner en publicist Tracy Metz en Venetiëkenner Gerrit Valckenaers, schrijver van ‘De klank van de stad’, buigen zich over het toeristenparadijs Venetië en vragen zich af of de Venetiaanse z...more

  • Klimaatpolitiek

    Feb 10 2019

    Deze week demonstreerden duizenden jongeren tegen de te voorzichtige klimaatpolitiek van de regering. Ook verkondigde deze week Jesse Klaver de dertigste verjaardag van de klimaatpolitiek. Maar sinds wanneer maken we ons zorgen om het klimaat, en kwam de zorg nu van links, rechts, of van het midden? Milieuactivist Wijnand Duyvendak is te gast.

  • Erfenis van Khomeini

    Feb 10 2019

    Aanstaande 11 februari 2019 is het precies veertig jaar geleden dat het regime van de sjah van Perzië instortte. Ayatollah Khomeini, die een paar dagen eerder in Teheran geland was, nam die dag de macht over. De Iraanse Revolutie werd op dat moment de Islamitische revolutie. Politicoloog en Iran-deskundige Peyman Jafari komt praten over de revolutie en de erfenis van Khomeini.