Albert Verlinde vraagt experts van musea naar hun persoonlijke topstuk uit de collectie. Ga mee op ontdekkingsreis en luister naar de verrassende verhalen die achter deze bijzondere objecten schuil gaan. Alles over deze podcast vind je op topstukkendepodcast.nl
Topstukken wordt geproduceerd door audio agency Airborne in samenwerking met de VriendenLoterij en Earforce.
Marjan Ruiter is directeur van het Zeeuws Museum en vertelt waarom 'Gebed voor de maaltijd' van Jan Toorop haar iedere keer weer raakt. Wat haar betreft een kunstwerk waarin vele inzichten samenkomen. Een bijzonder werk vanuit artistiek oogpunt, waarbij het luminisme een grote rol speelde. Maar het vertelt ook veel over de kunstenaar en zijn warme band met Zeeland. Daarnaast legt ze uit hoe het mogelijk is dat het Zeeuws Museum het werk tot twee keer toe heeft moeten aankopen.
De podcast Topstukken wordt je aangeboden door de VriendenLoterij, dé cultuurloterij van Nederland. Ontdek meer over deze podcast op topstukkendepodcast.nl.
Vereniging Rembrandt helpt Nederlandse musea bij het aankopen van topstukken. Zo ook bij de aankoop door het Stedelijk Museum van "In the World, But Don’t Know The World" van de Ghanese beeldhouwer El Anatsui. El Anatsui is internationaal beroemd geworden doordat hij kunst maakt van afval- en restmaterialen. In dit geval een gigantisch ruimte vullend wandsculptuur, gemaakt van platgeslagen aaneengeregen flessendoppen. Fusien Bijl de Vroe legt ons uit waar deze moderne kunstenaar voor staat en waar hij ons over wil laten nadenken.
De podcast Topstukken wordt je aangeboden door de VriendenLoterij, dé cultuurloterij van Nederland. Ontdek meer over deze podcast op topstukkendepodcast.nl.
Eind negentiende eeuw start Jan Sluijters zijn carrière met een Prix de Rome op zak. De jonge kunstenaar gaat op pad om vlieguren te maken in Europa, waarbij hij terechtkomt op een tentoonstelling in Parijs. Daar manifesteert een nieuwe lichting kunstenaars zich met brutale fauvistische schilderijen in ongemengde knal kleuren. Voor Jan is het meteen duidelijk: dit wil hij ook doen. Wat dit betekende voor zijn prille carrière, maar ook voor de Nederlandse kunst vertelt Jan Rudolph de Lorm. Directeur van museum Singer Laren en trotse eigenaar van ruim veertig geschonken werken van Jan Sluijters.
De podcast Topstukken wordt je aangeboden door de VriendenLoterij, dé cultuurloterij van Nederland. Ontdek meer over deze podcast op topstukkendepodcast.nl
In Museum Arnhem hangt een schilderij van Carel Willink, dat hij maakte in 1934. Een magisch realistisch werk, waarin we een geel huis zien in een lege straat. Een bijna fotorealistisch, maar toch vervreemdend beeld waarin Willink door het sinistere kleurgebruik lijkt aan te voelen welke verschrikkingen de wereld een paar jaar later te wachten staat. Saskia Bak, directeur van het museum, vertelt over Willink en zijn werk 'Het Gele Huis', en hoe dit doek leidde tot haar liefde voor de moderne kunst.
De podcast Topstukken wordt je aangeboden door de VriendenLoterij, dé cultuurloterij van Nederland. Ontdek meer over deze podcast op topstukkendepodcast.nl.
Het is een man met een rood aangelopen, dik gezicht. Met diepblauwe, doorzopen ogen. Zo omschrijft Ralph Keuning, van museum De Fundatie, een werk van kunstenaar Otto Dix. Het is een portret van een Duitse officier in de Eerste Wereldoorlog, waarin Dix zelf ook soldaat was. Met dit beeld, en vele van zijn andere werken, wilde hij vooral de rauwe werkelijkheid verbeelden. Reden te meer voor de Nazi's om zijn werk tijdens de Tweede Wereldoorlog te verbieden en zelfs te vernietigen. Maar waarom voelde Otto Dix zich dan uiteindelijk een verrader?
Beeld: Otto Dix, Portret van Bruno Alexander Roscher, 1915, olieverf op karton, 67,2 x 50,7 cm, collectie Museum de Fundatie Zwolle en Heino/Wijhe, verworven met steun van de VriendenLoterij.
De podcast Topstukken wordt je aangeboden door de VriendenLoterij, dé cultuurloterij van Nederland. Ontdek meer over deze podcast op topstukkendepodcast.nl.
In deze aflevering horen we meer over het kunstwerk 'Represent', een imposant sculpturaal werk van de Curaçaosche beeldhouwer en kunstenaar Tirzo Martha. Een kunstwerk met een boodschap. Een verbeelding van Jezus aan het kruis, alleen dan zonder Jezus, maar mét Afrikaanse maskers. Hoe langer je naar het werk kijkt, hoe harder je aan het denken wordt zet over kansen en ongelijkheid. Emma van Proosdij, hoofd artistiek bedrijf van het museum Beelden aan Zee in Scheveningen, neemt ons mee in het verhaal van een van 's werelds meest geëngageerde kunstenaars.
De podcast Topstukken wordt je aangeboden door de VriendenLoterij, dé cultuurloterij van Nederland. Ontdek meer over deze podcast op topstukkendepodcast.nl.
Hij is groot, oud en bedoeld om te imponeren. Het majestueuze orgel van de Nieuwe Kerk in Amsterdam is een feest voor alle zintuigen. Organist Henk Verhoef vertelt levendig over de geschiedenis van dit enorme bouwwerk dat de gehele westkant van de kerk opvult. In de 17e eeuw gebouwd op initiatief van het stadsbestuur om zodoende mensen naar de kerk te trekken in plaats van naar de kroeg. Op zaterdagen stonden de kerkdeuren wagenwijd open zodat de klanken van het orgel goed te horen waren. En dat werkte. Mensen kwamen vanuit de hele stad om te luisteren naar concerten. Maar niet alleen het indrukwekkende geluid trekt mensen naar de kerk...
De podcast Topstukken wordt je aangeboden door de VriendenLoterij, dé cultuurloterij van Nederland. Ontdek meer over deze podcast op topstukkendepodcast.nl.
Terwijl bussen vol buitenlandse toeristen af en aan rijden, heeft menig Nederlander nog nooit een molen van binnen gezien. Best jammer, vindt Erik Stoop van Vereniging De Hollansche molen. Want er valt zoveel interessants over te ontdekken. Naast dat Nederlandse molens veelal prachtig zijn om te zien, zou Nederland zonder deze bouwwerken bijvoorbeeld direct onder water lopen. Erik startte zijn carrière in de farmaceutische industrie, maar besloot als veertiger vrijwillig molenaar te worden. Inmiddels is hij samen met zijn vrouw de beheerder van zijn 'eigen' molen vlakbij Lopik: De Cabauw. Hij vertelt ons alles over de bijzondere bewonersgeschiedenis, zijn fascinatie voor molens en waarom hij zo graag de wind van voren krijgt...
De podcast Topstukken wordt je aangeboden door de VriendenLoterij, dé cultuurloterij van Nederland. Ontdek meer over deze podcast op topstukkendepodcast.nl.
Niemand kon vermoeden dat het dagboek van een Joods tienermeisje uit de Tweede Wereldoorlog nog tot op de dag van vandaag over de hele wereld gelezen zou worden. En wat weinig mensen weten, is dat het bekende roodgeruite schriftje niet het énige is dat Anne Frank tijdens haar onderduikperiode heeft geschreven. Menno Metselaar, werkzaam bij de Anne Frank Stichting, vertelt in deze aflevering o.a. over verzetsstrijder Miep Gies. Zij heeft de persoonlijke bezittingen van het Joodse gezin in veiligheid gebracht nadat ze in 1944 werden ontdekt en afgevoerd. Na de oorlog heeft Mies talloze schriftjes van Anne kunnen overhandigen aan Otto Frank, de vader van Anne. Hoe was het voor hem om al deze teksten van zijn overleden dochter te lezen? Welk verhaal kon Anne op die manier nog vertellen? En wat heeft hij er uiteindelijk mee gedaan?
De podcast Topstukken wordt je aangeboden door de VriendenLoterij, dé cultuurloterij van Nederland. Ontdek meer over deze podcast op topstukkendepodcast.nl.
Hilde Cammel, conservator van het Zuiderzeemuseum, vertelt over de Sperwer. Een redelijk eenvoudig Fries bootje van 8,5 meter lang met 1 mast, maar desondanks een hele snelle zeiler. Gebouwd in de 19e eeuw door befaamd scheepsbouwer Eeltje Holtrop en versierd met prachtig houtsnijwerk en koperen details. In 1931 werd het aangekocht door een vrij excentrieke Engelsman: Merlin Minshall. Minshall vaart vervolgens 4 jaar lang over Europese riveren, zelfs tot aan de Zwarte Zee. Tijdens de Tweede Wereldoorlog gaat hij in dienst bij de Britse geheime dienst van de marine. Zijn direct leidinggevende is daar Ian Fleming. En laat dat nou de geestelijk vader zijn van ultra-spion, James Bond...
De podcast Topstukken wordt je aangeboden door de VriendenLoterij, dé cultuurloterij van Nederland. Ontdek meer over deze podcast op topstukkendepodcast.nl.
In 2008 sloot een van Nederland's oudste en meest beroemde gevangenissen - de Blokhuispoort - haar deuren. Tegenwoordig huist het gebouw tal van creatieve en culturele bedrijfjes en is het een bruisende ontmoetingsplek in hartje Leeuwarden. Oud cipier Horst Schulz en Arno Boon, directeur van BOEi, geven ons een kijkje in dit complex met haar bijzondere geschiedenis.
De podcast Topstukken wordt je aangeboden door de VriendenLoterij, dé cultuurloterij van Nederland. Ontdek meer over deze podcast op topstukkendepodcast.nl.
Eind 19e eeuw schildert de talentvolle jonge kunstenaar Jacob van Looy een prachtige bloemenzee van Oost-Indische kers waardoor je je even in Zuid Frankrijk waant. Maar waarom kennen we Van Looy tegenwoordig dan voornamelijk als schrijver? Terry van Druten, Hoofdconservator Kunst van het Teylers Museum, neemt ons mee in het verhaal van een weeskind die meesterschilder wordt, maar toch kiest voor een andere carrière.
De podcast Topstukken wordt je aangeboden door de VriendenLoterij, dé cultuurloterij van Nederland. Ontdek meer over deze podcast op topstukkendepodcast.nl.
Beeld: Jacobus van Looy (1855-1930, De Tuin, 1893, olieverf op doek. Collectie Teylers Museum, aangekocht met steun van de VriendenLoterij (voormalig BankGiro Loterij), Stichting Roodenburg van Looy en Teylers Museum Fonds (legaat Boting) in 2013.
In 2008 maakte de Amerikaanse kunstenaar Michael Rakowitz een immense toren van sloophout ter bevordering van de discussie rondom gentrificatie in Sydney. Steven ten Tijhe, hoofd collecties van het Van Abbemuseum vertelt hoe dit moderne werk de Russische Revolutie uit de jaren '20 van de vorige eeuw, verbindt met een aboriginal gemeenschap in Australië.
Beeld: Van Abbemuseum - Joep Jacobs
De podcast Topstukken wordt je aangeboden door de VriendenLoterij, dé cultuurloterij van Nederland. Ontdek meer over deze podcast op topstukkendepodcast.nl.
In de 13e eeuw verscheen Roman de la Rose, een geïllumineerd manuscript dat deels een liefdesroman is, maar ook voorziet in seksuele voorlichting. En dat in een tijd die bekend staat om haar kuisheid! Marlies Kleiterp, hoofd tentoonstellingen van de Hermitage Amsterdam, vertelt beeldend over deze populaire bestseller uit de middeleeuwen.
Beeld: Manuscript van Roman de la Rose (Guillaume de Lorris, Jean de Meung, 13de eeuw). Frankrijk, kopiist onbekend, eind 15de eeuw. Perkament, 178 bladen, 21,9 х 14,5 cm.
De podcast Topstukken wordt je aangeboden door de VriendenLoterij, dé cultuurloterij van Nederland. Ontdek meer over deze podcast op topstukkendepodcast.nl.
Het Gooi was eind 19e eeuw nog een arm, maar natuurrijk gebied. Door de komst van de 'Gooische Moordenaar' werd het mogelijk voor Amsterdammers om per tram de vieze stad even te ontvluchten. Maar vanwaar die duistere bijnaam? Rene van den Broeke, directeur van Museumstoomtram Hoorn-Medemblik, neemt ons mee op reis.
De podcast Topstukken wordt je aangeboden door de VriendenLoterij, dé cultuurloterij van Nederland. Ontdek meer over deze podcast op topstukkendepodcast.nl.
Door de opkomst van o.a. de grammofoonplaat en de radio in de jaren '30, hoefde men voor muziek de deur niet meer uit. Dat luisterde je gewoon vanuit je eigen huiskamer! Een café in Parijs wist echter nog steeds klanten te trekken met een wel heel bijzondere attractie. Marian van Dijk, directeur van het vrolijkste Museum van Nederland, vertelt graag over dit instrument dat de bijnaam 'Double Tino' draagt.
De podcast Topstukken wordt je aangeboden door de VriendenLoterij, dé cultuurloterij van Nederland. Ontdek meer over deze podcast op topstukkendepodcast.nl.
Na de Tweede Wereldoorlog, in een tijd van schaarste, weet een stukje sloophout het begin van een nieuwe kunststroming te ontketenen. Stefan van Raay, waarnemend directeur van het CoBrA museum, neemt ons mee in het verhaal van een triomfantelijk, macho mannetje.
De podcast Topstukken wordt je aangeboden door de VriendenLoterij, dé cultuurloterij van Nederland. Ontdek meer over deze podcast op topstukkendepodcast.nl.
De mooie kastelen en bijzondere landgoederen die Nederland rijk is worden sinds jaar en dag graag bezocht. Het leven van de welgestelde burger van weleer is hoogst interessant. Maar minstens zo interessant zijn de woningen van 'Jan en alleman', die in de vorige eeuw een ware revolutie doormaakten. Tim Smeets, Conservator Wonen in het Nederlands Openluchtmuseum vertelt ons hoe we die boeiende reis door de tijd zelf kunnen ervaren.
De podcast Topstukken wordt je aangeboden door de VriendenLoterij, dé cultuurloterij van Nederland. Ontdek meer over deze podcast op topstukkendepodcast.nl.
Door internationale handel, groeide Amsterdam in de 17e eeuw uit tot een welvarende wereldstad. En schilder Johannes Lingelbach liet dat zien in zijn schilderij ‘De Dam’. Maar er zit ook een verhaal in wat hij niet liet zien. Judikje Kiers, directeur van het Amsterdam Museum neemt ons mee in dit zeer gedetailleerde, maar niet geheel realistische beeld van onze hoofdstad.
NB: De verbouwing van het Amsterdam Museum waar Albert over spreekt, is nog niet begonnen. Het museum is gewoon open voor publiek.
De podcast Topstukken wordt je aangeboden door de VriendenLoterij, dé cultuurloterij van Nederland. Ontdek meer over deze podcast op topstukkendepodcast.nl.
Afbeelding: Johannes Lingelbach, De Dam, gezien naar het Noorden, met het Stadhuis in aanbouw, 1656, olieverf op doek,122,5 x 206 cm, Amsterdam Museum
In 1620 lag ’s Hertogenbosch in de frontlinie van een bloedige burgeroorlog. En toen het Noorden de stad in 1629 eindelijk wist te veroveren kreeg Jacob Cuyp – de vader van Albert – de opdracht om deze gebeurtenis op canvas te vereeuwigen. Waarom hij er vervolgens voor koos om een groep vrolijke dames met muziekinstrumenten te schilderen, legt Charles de Mooij - directeur van het Noordbrabants Museum - graag uit.
De podcast Topstukken wordt je aangeboden door de VriendenLoterij, dé cultuurloterij van Nederland. Ontdek meer over deze podcast op topstukkendepodcast.nl.
Credit: Jacob Gerritsz. Cuyp Allegorische voorstelling met Prins Frederik Hendrik na de inname van 's-Hertogenbosch, 1630 olieverf op doek, 138 x 216 cm Foto: Peter Cox
In de podcast Topstukken interviewt Albert Verlinde experts van culturele instellingen die door de loterij worden gesteund. Albert, ambassadeur van de VriendenLoterij, ondervraagt de gasten over hun favoriete topstuk. Wat maakt het zo bijzonder en wat is het verhaal erachter?
De afleveringen van Topstukken zijn voor iedereen (kosteloos) te beluisteren via alle reguliere podcast-apps zoals Spotify en Apple Podcasts. Niks missen? Abonneer je dan op de podcast in één van deze apps.
Op het eerste gezicht lijkt 'Portret van Dolly' van Kees van Dongen een lieflijk schilderij van een klein meisje met twee staartjes. Toch was dit een voor die tijd vrij bruut en spraakmakend werk. Doede Hardeman neemt je mee naar het Parijs van begin twintigste eeuw; het epicentrum van de kunst.
Beeld: Portret van Dolly (1909), Kees van Dongen [1877-1968], olieverf op doek, collectie Kunstmuseum Den Haag.
De podcast Topstukken wordt je aangeboden door de VriendenLoterij, dé cultuurloterij van Nederland. Ontdek meer over deze podcast op topstukkendepodcast.nl.
Tien kilo zwaar, 331 perkamentbladen dik en rijkelijk geïllustreerd: het eeuwenoude Amsterdam Machzor is niet zomaar een Joods gebedenboek. Het werd gemaakt in Keulen maar belandde uiteindelijk na een mysterieuze reis in Amsterdam. Emile Schrijver van het Joods Cultureel Kwartier weet er van alles over te vertellen.
Fotografie: Ardon Bar-Hama
De podcast Topstukken wordt je aangeboden door de VriendenLoterij, dé cultuurloterij van Nederland. Ontdek meer over deze podcast op topstukkendepodcast.nl.
De zeventiende eeuw was voor Nederland niet alleen de tijd van florerende handel en economische welvaart: er werden ook heel wat zeeslagen uitgevochten. De schilder die deze met gevaar voor eigen leven vastlegde was Willem van de Velde de Oude. Zijn pentekeningen voeren je mee terug naar die turbulente Gouden Eeuw.
De podcast Topstukken wordt je aangeboden door de VriendenLoterij, dé cultuurloterij van Nederland. Ontdek meer over deze podcast op topstukkendepodcast.nl.
Afbeelding: Zeeslag bij Nieuwpoort, 1653 Willem van de Velde de Oude (1611-1693) Amsterdam, 1654 inkt op papier
Diep in de jungle van Nieuw-Guinea leven de Asmat. Een inheems volk dat bekend staat om hun prachtige houtsnijwerk, maar ook om hun inmiddels verdwenen traditie van het koppensnellen. Conservator Wonu Veys van het Tropenmuseum laat je aan de hand van zes metershoge bisjpalen kennismaken met hun bijzondere cultuur.
Beeld: Ben Grishaaver
De podcast Topstukken wordt je aangeboden door de VriendenLoterij, dé cultuurloterij van Nederland. Ontdek meer over deze podcast op topstukkendepodcast.nl.
Honderden bomen, een dwalende man en mysterieus Perzisch gezang: zodra je voor het videokunstwerk ‘Forest on Location’ staat raak je betoverd. Mirjam Kooiman, curator bij Foam, neemt je mee op een magische reis door een bedreigd bos in Polen en legt uit hoe dit videokunstwerk tot stand is gekomen.
Music as part of videowork: Berend Dubbe & Gwendolyn Thomas Voice: Shahram Yazdani
De podcast Topstukken wordt je aangeboden door de VriendenLoterij, dé cultuurloterij van Nederland. Ontdek meer over deze podcast op topstukkendepodcast.nl.
Achter het schilderij 'Portret van Sixta Heddema' gaat een spannend verhaal schuil. Een verhaal over heldenmoed, vriendschap en staan voor je principes. Een verhaal dat niet zou misstaan in een Hollywood kaskraker. Hoofdconservator Annemiek Rens van het Drents Museum vertelt over dit voor haar bijzondere kunstwerk.
De podcast Topstukken wordt je aangeboden door de VriendenLoterij, dé cultuurloterij van Nederland. Ontdek meer over deze podcast op topstukkendepodcast.nl.
Beeld: Chris Lebeau (Amsterdam 1878-1945 Dachau), Portret van Sixta Heddema, 1936, olieverf op doek, 63 x 52 cm, collectie Drents Museum (Schenking Stichting Schone Kunsten rond 1900)
Mies Bouwman is als geen ander verbonden met de televisie in Nederland: vanaf de jaren '50 drukte zij als presentatrice en programmamaker decennialang een stempel op het medium. Bas Agterberg is curator bij het Instituut voor Beeld en Geluid. Aan de hand van een opmerkelijk kledingstuk van Mies Bouwman legt hij uit wat de 'koningin van de Nederlandse televisie' zo onderscheidend maakt.
De podcast Topstukken wordt je aangeboden door de VriendenLoterij, dé cultuurloterij van Nederland. Ontdek meer over deze podcast op topstukkendepodcast.nl.
Middeleeuwse kunst saai? Wendelien van Welie van het Catharijne Convent in Utrecht weet wel beter. Zij neemt je mee naar een tijd vol bizarre verhalen en verborgen symboliek. Want waarom zit Maria's blote borst op zo'n rare plek? En wat doet Jezus in die druivenpers?
De podcast Topstukken wordt je aangeboden door de VriendenLoterij, dé cultuurloterij van Nederland. Ontdek meer over deze podcast op topstukkendepodcast.nl.
De Italiaanse Giacomo Balla groeide uit tot een van dé voormannen van het futurisme. Zijn missie? Het universum veranderen, te beginnen in zijn eigen huis.
Lisette Pelsers, directeur van het Kröller-Müller museum in Otterlo, vertelt over deze gedreven kunstenaar en de nieuwe wereld die hij wilde creëren.
De podcast Topstukken wordt je aangeboden door de VriendenLoterij, dé cultuurloterij van Nederland. Ontdek meer over deze podcast op topstukkendepodcast.nl.
Credits beeld: Giacomo Balla, Paravento con linea di velocità, 1916-1917 Collectie Kröller-Müller Museum, Otterlo, Nederland, verworven met steun van de BankGiro Loterij en de Vereniging Rembrandt (mede dankzij haar Maljers-de Jongh Fonds) Foto: Rik Klein Gotink
