Wat wél kan

Hoe breng je een duurzaam idee in bij een groep die er niet op zit te wachten? Hoe wapen je jezelf tegen marketingtrucs die je onbewust naar minder duurzame keuzes duwen? En hoe blijf je gemotiveerd om duurzame keuzes te maken, zonder gebukt te gaan onder de zwaarte van het klimaatvraagstuk?

In deze live-opname van Wat wél kan op het Trouw-festival spreekt Cecilia Adorée met gedragswetenschapper Reint Jan Renes. Samen met Helga van Leur schreef hij Alleen als jij het ook doet, over de (on)logica van ons klimaatgedrag. In deze aflevering behandelen Cecilia en Reint Jan vragen van luisteraars over hoe je duurzame keuzes maakt zonder als moraalridder te worden gezien, waarom ons brein zo slecht is in het maken van keuzes die goed zijn voor het klimaat, en wat er nodig is om als samenleving écht in beweging te komen.

Support the show: https://abonnement.trouw.nl/?otag=t2ejen&utm_source=tr&utm_medium=interne_referral&utm_content=footer&mid=CAM-koj66x%7CTCH-koj6xr%7CTCO-lx2qmx%7CCTY-5g6nol%7CCCO-5g6nol%7CPRG-4o96wo

See omnystudio.com/listener for privacy information.

We doen een oproep! Stuur je vraag in aan gedragswetenschapper Reint Jan Renes.

Op 13 juni organiseert Trouw in TivoliVredenburg het festival Dag van de Durf. Want deze tijd vraagt om moed. Trouw, als krant met wortels in het verzet, wil mensen met hedendaagse idealen helpen moedige keuzes te maken. 

Wat wél kan is er ook! Cecilia zal er live een aflevering opnemen en zal gedragswetenschapper Reint Jan Renes interviewen over het boek "Alleen als jij het ook doet", dat hij samen met Helga van Leur schreef. Het gaat over de psychologie achter onze klimaatkeuzes.

We hebben jou nodig om er een leuke podcast van te maken! We bespreken namelijk de vragen die spelen bij jullie. Dus is er iets wat jij al heel lang zou willen vragen aan een gedragswetenschapper, dan is dit je kans! Zijn er duurzame keuzes die eigenlijk zou willen maken, maar die je nog uitstelt omdat het spannend, ongemakkelijk of ingewikeld voelt? Welke sociale situatie vind jij lastig, en zou jij hulp bij willen? 

Mail je vraag of situatie naar audio@trouw.nl. We geven 15 keer het boek ‘Alleen als jij het ook doet’ weg aan de 15 mensen die als eerste een vraag insturen. Wees er dus gauw bij! En je bent natuurlijk ook hartstikke welkom op het festival zelf.

Support the show: https://abonnement.trouw.nl/?otag=t2ejen&utm_source=tr&utm_medium=interne_referral&utm_content=footer&mid=CAM-koj66x%7CTCH-koj6xr%7CTCO-lx2qmx%7CCTY-5g6nol%7CCCO-5g6nol%7CPRG-4o96wo

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Politici vinden het lastig om kiezers te vragen zich anders te gedragen. En dat terwijl uit enquêtes blijkt dat een meerderheid van de Nederlanders juist duurzaam gedrag wíl vertonen. Hoe komen we uit die kramp?

De klimaatdoelen halen zonder gedragsverandering zal erg moeilijk zijn. We kunnen veel uitstoot besparen door ons bijvoorbeeld anders te verplaatsen en ons dieet aan te passen. De verantwoordelijkheid daarvoor ligt alleen niet bij individuen, zegt Linda Steg, hoogleraar omgevingspsychologie. Het is de overheid die ons in staat moet stellen duurzame keuzes te maken, pleit zij in deze nieuwe aflevering van Wat wél kan.

Met Bas Erlings, gedragsexpert en oud-campagnestrateeg van de VVD spreekt Sanne over hoe de overheid gedragsveranderingen erdoorheen krijgt zonder een klimaatoorlog te ontketenen. Linkse partijen kunnen daar volgens hem nog wel het een en ander van leren.

Support the show: https://abonnement.trouw.nl/?otag=t2ejen&utm_source=tr&utm_medium=interne_referral&utm_content=footer&mid=CAM-koj66x%7CTCH-koj6xr%7CTCO-lx2qmx%7CCTY-5g6nol%7CCCO-5g6nol%7CPRG-4o96wo

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Hoe zou de landbouw eruit zien als die binnen de grenzen van de planeet opereert? In deze aflevering spreekt Cecilia Adorée twee boeren die het allebei op eigen wijze het traditionele melkveebedrijf van hun ouders aan het transformeren zijn. 

Tom Grobben van De Nieuwe Melkboer gooide het roer helemaal om: hij stapte over op lokale sojateelt en bouwde een eigen sojayoghurtfabriek. Ellen Temmink blijft bij koemelk, maar is bezig met een transitie naar een biologische boerderij, waarbij ze de principes van regeneratieve landbouw omarmt.

Beide vertellen waar zij tegenaan liepen in de overgang van het oude naar het nieuwe systeem - én waarom veel andere boeren nog niet overgaan.

Support the show: https://abonnement.trouw.nl/?otag=t2ejen&utm_source=tr&utm_medium=interne_referral&utm_content=footer&mid=CAM-koj66x%7CTCH-koj6xr%7CTCO-lx2qmx%7CCTY-5g6nol%7CCCO-5g6nol%7CPRG-4o96wo

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Uniek en baanbrekend, zo werden onder andere de overwinningen in de rechtszaal van Urgenda en Milieudefensie op de staat en Shell genoemd. Maar na een aantal van die onverwachte overwinningen van de klimaatbeweging lijken vervuilende bedrijven en overheden hun steeds grotere messen steeds scherper te slijpen. Kan je anno 2026 nog wel winnen voor het klimaat?

In de nieuwste aflevering van Wat wel kan praat Sanne met advocaat Maikel van Wissen over hoe je je als relatief kleine milieubeweging in de rechtszaal wapent tegen fossiele reuzen. Cecilia hoort van Sara Dubbeldam hoe zij een greenwashing-zaak aanspande tegen Primark en die vervolgens won.

Support the show: https://abonnement.trouw.nl/?otag=t2ejen&utm_source=tr&utm_medium=interne_referral&utm_content=footer&mid=CAM-koj66x%7CTCH-koj6xr%7CTCO-lx2qmx%7CCTY-5g6nol%7CCCO-5g6nol%7CPRG-4o96wo

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Er was een tijd, nog helemaal niet zo lang geleden, waarin het thema klimaat het tij mee had in Europa. De ene na de andere klimaatwet werd aangenomen in het Europees Parlement. Die tijd is inmiddels voorbij. Nu worden die wetten, onder het mom van ‘onze industrie beschermen’, juist uitgekleed. Hoe erg is dat?

Sanne praat in de nieuwe aflevering van Wat wél kan met Europarlementariër Lara Wolters over haar ‘antiwegkijkwet’, die door de bedrijvenlobby steeds minder omvatte. En met klimaatjurist Tim Bleeker toetst ze hoe erg het is dat die klimaatwetten nu worden afgezwakt. Volgens hem kan je daar namelijk nog wel je vraagtekens bij zetten.

Support the show: https://abonnement.trouw.nl/?otag=t2ejen&utm_source=tr&utm_medium=interne_referral&utm_content=footer&mid=CAM-koj66x%7CTCH-koj6xr%7CTCO-lx2qmx%7CCTY-5g6nol%7CCCO-5g6nol%7CPRG-4o96wo

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De helft van de wereldwijde CO2-uitstoot komt van slechts 36 bedrijven. Dat zijn vooral fossiele bedrijven, maar óók multinationals die maar langzaam verduurzamen. Cecilia onderzoekt deze aflevering waarom de energietransitie zo langzaam gaat bij grote bedrijven. 

Met oud-Shell-medewerker Arjan Keizer bespreekt ze waar de macht ligt binnen een bedrijf. Omdat Amerikaanse aandeelhouders het steeds meer voor het zeggen krijgen bij multinationals, hebben zelfs welwillende CEO’s maar beperkte ruimte om te verduurzamen, zoals bij Unilever aan het licht kwam. Met Faiza Oulahsen – ex-Greenpeace-activist, nu consultant bij KPMG – zoomen we uit. Ze legt uit dat (geo)politieke onzekerheid en onduidelijk beleid duurzame investeringen riskant maken. Bedrijven hebben vooral duidelijkheid nodig.

Ook geven Arjan en Faiza tips over wat je nu als medewerker kunt doen om de top van je bedrijf mee te krijgen.

Support the show: https://abonnement.trouw.nl/?otag=t2ejen&utm_source=tr&utm_medium=interne_referral&utm_content=footer&mid=CAM-koj66x%7CTCH-koj6xr%7CTCO-lx2qmx%7CCTY-5g6nol%7CCCO-5g6nol%7CPRG-4o96wo

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Hernieuwbare energie groeit, maar… fossiele energie ook. De energiesector is verantwoordelijk voor zo’n driekwart van onze wereldwijde uitstoot en daar zit dus een enorm potentieel. Dat is ook precies waarom zoveel mensen zo druk zijn met de inmiddels beruchte energietransitie. Maar wanneer is er daadwerkelijk sprake van een transitie?

Sanne spreekt met energie-expert Mathieu Blondeel over wat er nodig is om de energietransitie te laten lukken en met Jens van der Weele over de taal die fossiele bedrijven gebruiken om ons verslaafd te houden aan kolen, olie en gas.

Dendert de hernieuwbare energierevolte hoe dan ook door, of slagen de fossiele bedrijven erin om onze fossiele verslaving in stand te houden? Want sinds de oorlog in Iran heerst er zelfs geen taboe meer op het langer openhouden van kolencentrales. Hoe doen die bedrijven dat, en hoe kunnen wij die verleiding weerstaan?

Support the show: https://abonnement.trouw.nl/?otag=t2ejen&utm_source=tr&utm_medium=interne_referral&utm_content=footer&mid=CAM-koj66x%7CTCH-koj6xr%7CTCO-lx2qmx%7CCTY-5g6nol%7CCCO-5g6nol%7CPRG-4o96wo

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Waarom mogen schadelijke pesticiden nog steeds worden gebruikt, waarom is er nog steeds geen vliegtaks en waarom duurde het zo lang tot er statiegeld op blikjes kwam? Er is hierbij een gemene deler: lobby. 

In deze aflevering duiken Cecilia en Sanne de achterkamertjes in en onderzoeken ze hoe het kan dat grote bedrijven zoveel meer invloed hebben op wetgeving dan bijvoorbeeld milieuclubs. Zij spreken met oud-politica Lousewies van der Laan, de directeur van Transparency International die zich hard maakt voor transparantere lobbyprocessen, én met Wytze Russchen. Hij lobbyde jarenlang in Brussel voor allerlei verschillende bedrijven, organisaties en belangen.

Wat wél kan wordt gemaakt door Cecilia Adorée en Sanne Toebes. Eindredactie door Ines van den Adel en Sjoerd Huismans.

Support the show: https://abonnement.trouw.nl/?otag=t2ejen&utm_source=tr&utm_medium=interne_referral&utm_content=footer&mid=CAM-koj66x%7CTCH-koj6xr%7CTCO-lx2qmx%7CCTY-5g6nol%7CCCO-5g6nol%7CPRG-4o96wo

See omnystudio.com/listener for privacy information.

In dit nieuwe seizoen zoomen Cecilia en Sanne uit, en kijken ze naar de systemen die een groenere wereld tegenhouden. Deze eerste aflevering kijkt Cecilia samen met financieel econoom en onderzoeksjournalist Thomas Bollen naar de manier waarop ons geldsysteem in elkaar zit.

Ze ontdekt dat geld niet neutraal, maar een stuurmiddel is. Dat we commerciële banken de macht over ons geld hebben gegeven, en dus de macht over waar de samenleving zich naar ontwikkelt. Daarnaast praat Cecilia met Anna Koolstra van Triodos Bank over hoe banken kunnen bijdragen aan de verandering van ons geldsysteem, en een duurzame wereld kunnen stimuleren.

Welke gevolgen heeft dit voor het klimaat, én voor jou? Je hoort het in de eerste aflevering van het nieuwe seizoen van Wat wél kan!

Lees ook dit artikel in Trouw over de digitale euro. 

Wat wél kan wordt gemaakt door Cecilia Adorée en Sanne Toebes. Eindredactie door Ines van den Adel en Sjoerd Huismans.

Support the show: https://abonnement.trouw.nl/?otag=t2ejen&utm_source=tr&utm_medium=interne_referral&utm_content=footer&mid=CAM-koj66x%7CTCH-koj6xr%7CTCO-lx2qmx%7CCTY-5g6nol%7CCCO-5g6nol%7CPRG-4o96wo

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De klimaatpodcast van Trouw, Wat wél kan, is terug met een nieuw seizoen. Dit keer gaan ze verder dan alleen individuele keuzes: ze kijken hoe 'het systeem' anders kan.

Want je kunt nog zó je best doen, duurzame keuzes maken binnen een systeem dat nog altijd fossiel en vervuilend is, zet niet zoveel zoden aan de dijk. ‘Het systeem’ moet om, dus daar zoomen ze op in. Waar is systeemverandering al ingezet, en waar gaat het veel te traag?

Cecilia en Sanne spreken onder andere met politici, juristen, lobbyisten, melkveehouders en bankiers. Hoe werken de tegenkrachten die ervoor zorgen dat de strijd tegen klimaatverandering zo traag gaat? Maar ook: waar zit de ruimte om die strijd wél van de grond te krijgen?

Support the show: https://abonnement.trouw.nl/?otag=t2ejen&utm_source=tr&utm_medium=interne_referral&utm_content=footer&mid=CAM-koj66x%7CTCH-koj6xr%7CTCO-lx2qmx%7CCTY-5g6nol%7CCCO-5g6nol%7CPRG-4o96wo

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Cecilia komt erachter hoe makkelijk én goedkoop het kan zijn om het klimaat positief te beïnvloeden. Ze duikt in de wereld van het effectief doneren.

Wat blijkt: een donatie van slechts 40 cent aan een bewezen effectief klimaatdoel kan evenveel CO₂-uitstoot besparen als een jaar lang volledig plantaardig eten. Maar hoe stel je vast welke organisaties daadwerkelijk zo’n effect sorteren? Wie doet dat onderzoek, en op basis waarvan? En nu we het toch over geld doneren hebben: hoe zinvol is CO₂-compensatie nou eigenlijk?

Maarten bezocht een bijeenkomst van de Tien Procent Club, een groep die geld doneert aan effectieve doelen. Wat voor mensen komen daarop af en wat willen zij bereiken?

Handige links
• Clean Air Task Force
• Giving Green
• GiveWell
• Shrimp Welfare Project
• Doneer Effectief
• Tien Procent Club

Support the show: https://abonnement.trouw.nl/?otag=t2ejen&utm_source=tr&utm_medium=interne_referral&utm_content=footer&mid=CAM-koj66x%7CTCH-koj6xr%7CTCO-lx2qmx%7CCTY-5g6nol%7CCCO-5g6nol%7CPRG-4o96wo

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Biologisch en lokaal, dat is voor iedereen beter, dacht Sanne altijd. Totdat ze een boek las dat haar weer in volledige verwarring achterliet: biologisch en lokaal zijn helemaal niet per sé beter voor het klimaat. Hoe zit dat nou? Waar doe je nou goed aan als consument die én het klimaat belangrijk vindt, én de natuur, én de dieren, én de boeren?

Jan Paul van Soest probeert haar wegwijs te maken tussen de schappen van de supermarkt met uiteindelijk toch vooral een troostende boodschap.

En: Sanne en Cecilia spreken Maarten ook weer, dit keer over grote carrièrestappen die zijn genomen voor het klimaat.

Support the show: https://abonnement.trouw.nl/?otag=t2ejen&utm_source=tr&utm_medium=interne_referral&utm_content=footer&mid=CAM-koj66x%7CTCH-koj6xr%7CTCO-lx2qmx%7CCTY-5g6nol%7CCCO-5g6nol%7CPRG-4o96wo

See omnystudio.com/listener for privacy information.

In deze speciale aflevering spreken Sanne en Cecilia met klimaatredacteur Maarten van Gestel, live vanaf de klimaattop in Belem, Brazilië! Hij neemt ons mee achter de schermen van de COP30 en vertelt waarom het hem een beetje aan Lowlands doet denken.

Deze aflevering maakten we niet alleen, want jullie stuurden volop vragen in. Heeft zo’n top eigenlijk wel zin? En hoe aanwezig is de fossiele lobby? Krijgen oorspronkelijke bewoners wel genoeg ruimte om hun stem te laten horen?

En… Wat is dé klimaatjuice die in de wandelgangen rondzingt?Je hoort het allemaal in deze klimaattopspecial!

Support the show: https://abonnement.trouw.nl/?otag=t2ejen&utm_source=tr&utm_medium=interne_referral&utm_content=footer&mid=CAM-koj66x%7CTCH-koj6xr%7CTCO-lx2qmx%7CCTY-5g6nol%7CCCO-5g6nol%7CPRG-4o96wo

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Een naïef klimaatmeisje, zo voelt Sanne zich weleens. Want leuk, die mooie groene toekomst, maar als mensen over klimaatbeleid zeggen: dat is toch hartstikke duur?! …dan weet ze eigenlijk niet goed wat ze moet zeggen. Tijd om te kijken of dat beeld van dat ‘dure klimaatbeleid’ eigenlijk klopt. En: klimaatjournalist Maarten legt uit hoe vervuilende bedrijven het klimaat én de economie schaden. 

Wat wél kan wordt gemaakt door Sanne Toebes, Cecilia Adorée en Nienke Zoetbrood.

Besproken in deze uitzending: 

Kaj-Ivar van der Wijst en zijn collega’s deden onderzoek naar de kosten en baten van klimaatbeleid. 

De Deense politicoloog Bjørn Lomborg schrijft opiniebijdragen over klimaat in De Telegraaf.

Support the show: https://abonnement.trouw.nl/?otag=t2ejen&utm_source=tr&utm_medium=interne_referral&utm_content=footer&mid=CAM-koj66x%7CTCH-koj6xr%7CTCO-lx2qmx%7CCTY-5g6nol%7CCCO-5g6nol%7CPRG-4o96wo

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Als Cecilia op sociale media iets over duurzaamheid post, krijgt ze steevast reacties als: ‘In China, dáár stoten ze pas veel uit!’ En: ‘Nederland is te klein om een verschil te maken.’

Ze bestempelde dit altijd als drogredenen om vooral niets te hoeven doen voor het klimaat, maar in deze aflevering onderzoeken we: is het niet ook een beetje waar? Zijn we echt te klein of kunnen we weldegelijk verschil maken op wereldtoneel? Cecilia gaat in gesprek met klimaatwetenschapper Heleen de Coninck over de verantwoordelijkheid die Nederland heeft.

Met klimaatjournalist Maarten maken Sanne en Cecilia de cijfers tastbaar: één ton CO₂, wat moeten we ons daar bij voorstellen?

Support the show: https://abonnement.trouw.nl/?otag=t2ejen&utm_source=tr&utm_medium=interne_referral&utm_content=footer&mid=CAM-koj66x%7CTCH-koj6xr%7CTCO-lx2qmx%7CCTY-5g6nol%7CCCO-5g6nol%7CPRG-4o96wo

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het afgelopen voorjaar is Sanne ontzettend druk geweest met haar balkon. Maar vanuit haar, toen nog groene balkon, keek ze in de zomer naar beneden en schrok ze behoorlijk. In de tuinen van haar buren lagen alleen maar tegels. Los van dat ze een groene tuin gewoon mooier vindt, weet ze dat haar gemeente veel probeert om mensen hun tuin te ‘onttegelen’, omdat het daar in de zomer steeds heter wordt en er veel wateroverlast is. Maar is haar buurt opgewassen tegen de tegelwoede en wat kan ze daar zelf aan doen?

Wat wél kan wordt gemaakt door Sanne Toebes, Cecilia Adorée en Nienke Zoetbrood.

Wil jij gratis hulp bij het vergroenen van je tuin? Kijk eens op de website van de Tuinrangers: https://www.tuinrangers.nl/ of https://weerproof.nl/weergroen-coaches/

Waarom het ‘t beste is om al in de herfst je tuin aan te pakken: https://steenbreek.nl/waarom-je-al-in-de-herfst-wil-beginnen-met-planten/

En, kijk eens op de site van je gemeente, de kans is groot dat zij allerlei subsidies en hulp klaar hebben staan om jouw tuin te vergroenen! 

Support the show: https://abonnement.trouw.nl/?otag=t2ejen&utm_source=tr&utm_medium=interne_referral&utm_content=footer&mid=CAM-koj66x%7CTCH-koj6xr%7CTCO-lx2qmx%7CCTY-5g6nol%7CCCO-5g6nol%7CPRG-4o96wo

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Cecilia vraagt zich af of het zou helpen als we onze relatie met 'de natuur' verbeteren, maar Sanne krijgt de kriebels van deze ietwat zweverige vraag. Daarom gaan ze samen in gesprek met Matthijs Schouten, hoogleraar ecologie en filosofie van het natuurherstel. Moeten we ons meer verbinden met de natuur om uit de klimaatcrisis te komen? En hoe doe je dat dan eigenlijk?

Ook komt klimaatredacteur Maarten deze aflevering weer langs om te praten over de leukste bomen van Nederland.

Wat wél kan wordt gemaakt door Sanne Toebes, Cecilia Adorée en Nienke Zoetbrood.

Support the show: https://abonnement.trouw.nl/?otag=t2ejen&utm_source=tr&utm_medium=interne_referral&utm_content=footer&mid=CAM-koj66x%7CTCH-koj6xr%7CTCO-lx2qmx%7CCTY-5g6nol%7CCCO-5g6nol%7CPRG-4o96wo

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De kans dat Nederland de klimaatdoelen nog haalt wordt steeds kleiner, blijkt uit onderzoek. Een belasting op nieuw plastic is van de baan, het stikstofdossier ligt stil en fossiele bedrijven krijgen nu subsidie uit het Klimaatfonds. Niet gek dus dat Sanne moedeloos raakt en op zoek gaat naar drastische oplossingen. Ze vraagt zich af, is de democratie niet te langzaam voor zoiets ingrijpends als klimaatverandering?

Ook komt klimaatredacteur Maarten weer langs. Hij vertelt over manieren waarop er juist binnen een democratie wordt gezocht naar méér invloed van burgers op klimaatbeleid.

Wat wél kan wordt gemaakt door Sanne Toebes, Cecilia Adorée en Nienke Zoetbrood.

Support the show: https://abonnement.trouw.nl/?otag=t2ejen&utm_source=tr&utm_medium=interne_referral&utm_content=footer&mid=CAM-koj66x%7CTCH-koj6xr%7CTCO-lx2qmx%7CCTY-5g6nol%7CCCO-5g6nol%7CPRG-4o96wo

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Cecilia realiseert zich dat ze ooit met haar kind zal praten over klimaatverandering. Maar hoe heb je het daarover met kinderen, zonder ze bang te maken?

Ze gaat in gesprek met Sonja Verbaarschott, chef van het NOS Jeugdjournaal, over hoe je grote thema’s klein en behapbaar maakt voor kinderen. 
Ook praat ze met kinderpsychotherapeut en moeder Anouk van der Laan, over hoe je eerlijk antwoord geeft op moeilijke kindervragen, in taal die past bij het kind.

Samen met klimaatjournalist Maarten van Gestel duiken Sanne en Cecilia in de mooiste films en boeken om samen te kijken en lezen over het klimaat.

🎬Filmtips

• Flow
• Wall-E
• Aco
• De Octonauten gaan aan wal (serie!)
• De Wilde Robot

📚 Boekentips

• Hoe wij het machtigste dier op aarde werden — Yuval Noah Harari
• Scheten uit de schoorsteen — Marc ter Horst
• De laatste beer — Hannah Gold
• Waarom je voetafdruk groter is dan je schoenmaat — Esther Walraven & Wilfried Ivens
• Palmen op de Noordpool — Marc ter Horst
• Kinderen van Moeder Aarde — Thea Beckman

Wat wél kan wordt gemaakt door Sanne Toebes, Cecilia Adorée en Nienke Zoetbrood.

Support the show: https://abonnement.trouw.nl/?otag=t2ejen&utm_source=tr&utm_medium=interne_referral&utm_content=footer&mid=CAM-koj66x%7CTCH-koj6xr%7CTCO-lx2qmx%7CCTY-5g6nol%7CCCO-5g6nol%7CPRG-4o96wo

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Lieve luisteraars, Cecilia en Sanne komen weer terug! Vanaf woensdag 8 oktober zijn ze er weer elke week met hun klimaatdilemma's én constructieve oplossingen. 

Support the show: https://abonnement.trouw.nl/?otag=t2ejen&utm_source=tr&utm_medium=interne_referral&utm_content=footer&mid=CAM-koj66x%7CTCH-koj6xr%7CTCO-lx2qmx%7CCTY-5g6nol%7CCCO-5g6nol%7CPRG-4o96wo

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Een lekker kampvuurtje? Met het vliegtuig weg? Vlees op de bbq? Elke aflevering van Wat wél kan begonnen we met de vraag: hoe kan je met duurzaamheid bezig zijn en tóch een leuk leven leiden? Voor Cecilia en Sanne voelt het vaak alsof je een heleboel niét meer mag.

In deze laatste aflevering van dit seizoen van Wat wél kan ging Sanne daarom langs bij twee Trouw-lezers met de vraag: hoe doen jullie dat? Een duurzaam én leuk leven leiden, en wat kan je dat opleveren? Compleet ontstresst kwam Sanne terug naar de studio.

En Maarten vertelt hoe hij al jaren over het klimaat schrijft, en toch nog elke dag met een lach naar de redactie komt en lachend naar buiten loopt.

Met dank aan onze Trouw-lezers Lambert en Jennemien. Deze aflevering is gemaakt door Sanne Toebes en Nienke Zoetbrood en Cecilia Adorée. 

Support the show: https://abonnement.trouw.nl/?otag=t2ejen&utm_source=tr&utm_medium=interne_referral&utm_content=footer&mid=CAM-koj66x%7CTCH-koj6xr%7CTCO-lx2qmx%7CCTY-5g6nol%7CCCO-5g6nol%7CPRG-4o96wo

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Cecilia raakt lichtelijk in paniek als ze woorden als server-opslag, prompt en datacenter moet uitspreken. Toch besluit ze haar angst onder ogen te komen, omdat ze wil weten: hoeveel energie kost het nou eigenlijk om ChatGPT bij al je levensvragen te betrekken? Ze gaat in gesprek met Bernard van Gastel, universitair docent Duurzame Digitalisering aan de Radboud Universiteit.

Naast dat ze een cursus AI voor beginners krijgt, ontdekt ze ook welke Netflix-films ze met een gerust hart kan blijven kijken.

Natuurlijk spreken we ook deze week klimaatjournalist Maarten van Gestel. Hij vertelt hoe AI ook kan worden ingezet om het verdwijnen van belangrijke natuur onder water tegen te gaan.Deze aflevering is gemaakt door Cecilia Adorée, Sanne Toebes en Nienke Zoetbrood. Met dank aan Bernard van Gastel.

Support the show: https://abonnement.trouw.nl/?otag=t2ejen&utm_source=tr&utm_medium=interne_referral&utm_content=footer&mid=CAM-koj66x%7CTCH-koj6xr%7CTCO-lx2qmx%7CCTY-5g6nol%7CCCO-5g6nol%7CPRG-4o96wo

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Deze aflevering proberen we vol gas van de eigen auto af te komen. Luisteraar Edwin mailde ons namelijk met de vraag: waarom hangen we toch zo aan het bezit van een eigen auto (of twee of drie)? Cecilia herkent deze worsteling wel. Zij wilde tijdens een dure verhuizing liever de aannemer eruit dan de auto wegdoen. Een grote uitdaging dus voor Sanne om Cecilia (en Edwin) te overtuigen om de eigen auto de deur uit te doen, én voor de deelauto te gaan.

Met Maarten hebben we het over de ultieme autovraag: kan je nou beter een nieuwe grote elektrische auto kopen of vast blijven houden aan die kleine benzineauto? Daar geeft Maarten voor eens en voor altijd antwoord op.

Deze aflevering is gemaakt door Sanne Toebes, Cecilia Adorée en Nienke Zoetbrood. Met dank aan Tom Schooltink en Tyas Bijlholt.

Support the show: https://abonnement.trouw.nl/?otag=t2ejen&utm_source=tr&utm_medium=interne_referral&utm_content=footer&mid=CAM-koj66x%7CTCH-koj6xr%7CTCO-lx2qmx%7CCTY-5g6nol%7CCCO-5g6nol%7CPRG-4o96wo

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Sanne's familie vond dat ze hypocriet was. Ze demonstreerde tegen de fossiele subsidies op de A12, maar pakte later die week wel zelf het vliegtuig. Pas mogen demonstreren als je het perfect doet, dat kán niet, vindt Sanne, maar haar familie dacht dat anders over.

Samen met hoogleraar gedragspsychologie Jan Willem Bolderdijk - we spraken hem eerder in aflevering één - duiken we in de psychologie van hypocrisie. Waarom is het zo moeilijk om consequent te zijn? En waarom willen we anderen toch zo graag betrappen op inconsequent gedrag?

Ook gaan we met Maarten in gesprek over een opvallend patroon: juist de mensen die veel lijken te geven om het klimaat hebben een hoge ecologische voetafdruk, en de mensen die dat niet doen, niet. Hoe kan dat en wat kunnen we daar aan doen?

Support the show: https://abonnement.trouw.nl/?otag=t2ejen&utm_source=tr&utm_medium=interne_referral&utm_content=footer&mid=CAM-koj66x%7CTCH-koj6xr%7CTCO-lx2qmx%7CCTY-5g6nol%7CCCO-5g6nol%7CPRG-4o96wo

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Sanne is bang dat ze een betweter is, als ze iemand vertelt hoe het zit met het klimaat. Maar wat doe je dan, als je het niet met iemand eens bent?

Sannes oom Rob heeft ervaring met hoe je het níet aanpakt. Als garagehouder in het oosten van het land weet hij vrij veel van auto’s. Toen iemand hem uitlegde hoe het volgens hem echt zat, liep dat gesprek niet goed af..

Ook hoor je hoe Maarten zelfs op de stoel bij de kapper verzeild raakt in gesprekken over het klimaat. Hij vertelt hoe je zo’n gesprek het beste aanpakt (en wanneer je het beter ontwijkt).

En hij deelt de tips die hij opdeed toen hij op bezoek ging bij vier van de duizenden mensen die een hatelijke reactie stuurden, nadat hij een artikel schreef over de klimaatimpact van kaas.

→ Het verslag van zijn roadtrip langs klimaatsceptici lees je hier.
→ En dit is het gewraakte artikel over de klimaatimpact van kaas.  

Deze aflevering is gemaakt door Sanne Toebes, Cecilia Adorée en Nienke Zoetbrood. Met dank aan Sannes oom Rob en Maarten van Gestel. 

Support the show: https://abonnement.trouw.nl/?otag=t2ejen&utm_source=tr&utm_medium=interne_referral&utm_content=footer&mid=CAM-koj66x%7CTCH-koj6xr%7CTCO-lx2qmx%7CCTY-5g6nol%7CCCO-5g6nol%7CPRG-4o96wo

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Cecilia’s vader, Kees, werkt in de palmolie-industrie. Dat zat haar niet helemaal lekker, omdat palmolie niet zo’n best imago heeft. Volgens Kees moet ze haar mening herzien, maarja: wij van WC-eend…

Genoeg reden voor Cecilia om voor eens en voor altijd uit te zoeken: hoe goed is palmolievrije boter? Ook komt klimaatredacteur Maarten van Gestel met goed nieuws voor iedereen die houdt van wijn uit verre landen.

Support the show: https://abonnement.trouw.nl/?otag=t2ejen&utm_source=tr&utm_medium=interne_referral&utm_content=footer&mid=CAM-koj66x%7CTCH-koj6xr%7CTCO-lx2qmx%7CCTY-5g6nol%7CCCO-5g6nol%7CPRG-4o96wo

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Sanne noemt zichzelf koopverslaafd. Ze wil er vanaf, maar waarom is dat zo lastig? Samen met klimaatethicus Naomi van Steenbergen duikt ze in de psychologie achter onze koopdrang. Waarom willen we alsmaar meer, meer en meer? En kunnen we mínder consument worden?

Ook helpt klimaatjournalist Maarten van Gestel ons om het hoofd koel te houden: waar moet je je nou wél druk om maken als het gaat om het klimaat – en wat mag je met een gerust hart even laten gaan?

Wat wél kan is een podcast van Trouw en wordt gemaakt door Cecilia Adorée, Sanne Toebes en Nienke Zoetbrood. Montageondersteuning bij deze aflevering van Michael Royall. 

Support the show: https://abonnement.trouw.nl/?otag=t2ejen&utm_source=tr&utm_medium=interne_referral&utm_content=footer&mid=CAM-koj66x%7CTCH-koj6xr%7CTCO-lx2qmx%7CCTY-5g6nol%7CCCO-5g6nol%7CPRG-4o96wo

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Vorig jaar besloot Cecilia niet naar Spanje te vliegen voor de bruiloft van een goede vriendin. Een moeilijke keuze – want wat maakt één vlucht minder nou uit, als de rest toch wel gaat? In deze aflevering onderzoekt ze samen met socioloog Jan Willem Bolderdijk of individuele keuzes ertoe doen. Heeft haar beslissing achteraf gezien eigenlijk zin gehad?

Ook spreken we met Trouw-klimaatjournalist Maarten van Gestel over een stuk dat hij schreef waarmee hij de woede van vele lezers én Gerrit Hiemstra op de hals haalde. Hij vroeg zich af: wordt het ook niet gewoon lekkerder weer in Nederland? En zou dat een doorslaggevende factor zijn om wel of juist niet in actie te komen voor het klimaat?

Deze aflevering is gemaakt door Sanne Toebes, Nienke Zoetbrood en Cecilia Adorée. Met dank aan Susan Keizers, Maarten van Gestel en Jan Willem Bolderdijk.

Support the show: https://abonnement.trouw.nl/?otag=t2ejen&utm_source=tr&utm_medium=interne_referral&utm_content=footer&mid=CAM-koj66x%7CTCH-koj6xr%7CTCO-lx2qmx%7CCTY-5g6nol%7CCCO-5g6nol%7CPRG-4o96wo

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Een podcast over het klimaat. Maar vooral over mensen.

Je wil het beste voor de planeet en de wereld. En je wil ook een leuk leven hebben. Botsen die twee dingen in je hoofd weleens? Dan is deze podcast voor jou.

In de klimaatshow Wat wél kan onderzoeken Sanne Toebes en Cecilia Adoree iedere week een dilemma. En zoeken ze klimaatadvies bij experts. Moet je je uitspreken als een vriendin in Spanje gaat trouwen, waardoor iedereen met het vliegtuig moet? Is palmolievrije boter echt beter of zorgt het voor een gevoél van een duurzame keuze? En hoe praat je met je oom die heel anders over het klimaat denkt? Op zoek naar praktische tips komen ze thuis met levensveranderende inzichten. 

Deze podcast gaat over de vraag: wat heeft het voor zin als ík mijn gedrag aanpas? (en de rest van de wereld niet.) Ze scheiden de zin van de onzin: waar hoeven we niet meer wakker van te liggen of wat heeft nu wél echt nut? En ‘mogen we helemaal niets meer’ of hebben we er ook iets bij te winnen?

In iedere show schuift klimaatjournalist Maarten van Gestel aan. Of hij nu liftend naar de klimaattop gaat, bij haters van zijn artikel op bezoek gaat of de woede van Gerrit Hiemstra op zijn hals haalt: iedere keer neemt hij je mee in een bijzonder verhaal.

Support the show: https://abonnement.trouw.nl/?otag=t2ejen&utm_source=tr&utm_medium=interne_referral&utm_content=footer&mid=CAM-koj66x%7CTCH-koj6xr%7CTCO-lx2qmx%7CCTY-5g6nol%7CCCO-5g6nol%7CPRG-4o96wo

See omnystudio.com/listener for privacy information.