Water voor Later

We groeien toe naar een nieuw landschap in Noorderkwartier. En dat is onontkoombaar zeggen Steven Slabbers, adviseur ruimtelijke ontwikkeling en Floor van Schie, strategisch adviseur bij HHNK, in de tweede aflevering van de podcast Water voor Later. Straks verbouwen we hier grondstoffen voor bouwmaterialen in plaats van bollen en lopen hier waterbuffels rond in plaats van koeien. Toekomstmuziek? Zeker is dit in de blik in de toekomst. Maar het gaat gebeuren, stelt Slabbers. In 2150 ziet ons landschap er heel anders uit. En daar moeten we niet bang van zijn. Volgens Van Schie is veranderend grondgebruik van alle tijden en moeten we dat open tegemoet treden. Dat dit ingrijpend zal zijn, is beiden wel duidelijk. Volgens Van Schie is het essentieel dat deze transitie samen met degenen die het betreft wordt vormgegeven. Dit moet met draagvlak. Slabbers ziet ook veel in het beprijzen van het gebruik van oppervlaktewater. Zoet water is volgens hem veel te goedkoop en een prijsprikkel kan helpen bij gedragsverandering. Zie wat de toekomst ons brengt en acteer nu. Dat is kort samengevat het standpunt van beide adviseurs. Van Schie vertelt over de toekomstvisie van HHNK op 2050 die in voorbereiding is. En Slabbers kijkt zelfs naar 2150. Wat volgens hem gaat helpen is een vereenvoudigd waterbeheer waar de provincie uitgaat van water en bodem als sturend principe en daarbij wordt geadviseerd door het waterschap. Dit alles vanuit het idee dat niet alles overal kan. En ja, je kunt een business maken van lisdodden en riet als grondstof voor bouwmaterialen. Dat is al bewezen. En waterbuffels? Die lopen er al lang rond in Nederland. Dat ze in Noorderkwartier gaan verschijnen, is slechts een kwestie van tijd. Wie meer wil weten over de toekomstvisie van HHNK. Vanaf 19 augustus is deze open voor inspraak.

We zijn verslaafd aan zoet water. Dat zeggen Remco Bosma, dijkgraaf van HHNK en Willem Messchaert, zelfverklaard dijkoloog, in de eerste aflevering van de podcast Water voor Later. Misschien zijn we te veel gewend geraakt aan voldoende zoet water. Sinds het dichten van De Afsluitdijk in 1932 bleek het waterbeheer met fors toenemende landbouwopbrengsten tamelijk succesvol. Van oorsprong werd ons gebied omsloten door zout water. De landengte tussen de Noordzee en het IJ, ook wel bekend als Holland op z’n smalst, was slechts 7 kilometer breed! Regenwater werd gebufferd en bij droogte waren agrariërs aangewezen op het zilte water uit de boezems. Sinds de jaren 30 van de vorige eeuw is goed gebruik gemaakt van het zoete water dat met IJsselmeer in grote hoeveelheden voorradig was. We staan nu echter op een kantelpunt betogen Bosma en Messchaert. Door klimatologische veranderingen, economische ontwikkeling, bevolkingsgroei en toenemende druk op de ruimte dreigt in de toekomst vaker een tekort aan zoet water. De verwachting is dat het aanbod van zoet water afneemt. De Rijn verandert van een smeltwaterrivier in een regenwaterrivier waardoor we niet meer kunnen rekenen op een regelmatige zoetwateraanvoer. Ook zal de vraag naar zoet water toenemen door meer en langere perioden van droogte, het tegengaan van verzilting veroorzaakt door zeespiegelstijging, toenemende bedrijvigheid en het verminderen van methaanemissies uit veenweidegebieden. Volgens Remco Bosma is het van het grootste belang dat we nu al starten met het voorbereiden op die uitdagende toekomst. Messchaert ziet daar wel een gevaar. De mens is er volgens hem niet zo heel goed in om in actie te komen voor iets dat over 50 jaar realiteit zal zijn. Hij zegt dan ook: ‘Waar is dat rode stoplicht?’ Die staat er niet, maar is er wel degelijk. Zij zien de oplossing in het samen werken aan duurzaam waterbeheer. Zij zien HHNK als aanjager van die samenwerking en stellen ook dat HHNK het niet meer alleen kan. Professionals en inwoners zullen allen een steentje bij moeten dragen aan een leefomgeving die werkbaar en prettig is.