De Balie

How does social inequality shape the experience of growing older? This evening philosopher Didier Eribon, one of the most influential French thinkers of his generation, speaks about the intersections of class, ageing, and inequality.

When his mother was 87, Didier Eribon took her to a nursing home. Living at home was no longer an option. But once there, her situation quickly deteriorated. She let her children know that she was deeply unhappy. Seven weeks later, she had died.

People in nursing homes do not exist as a political class, Eribon argues. They do not vote, cannot organize themselves, let alone take to the streets. Yet their situation is often deeply distressing and lonely. And the number of very old people is growing. As a society, we give too little thought to old age, Eribon argues. Young people believe it has nothing to do with them, while older people find it depressing.

Eribon’s work Returning to Reims (2018) became an international reference point for understanding class, social mobility, and inequality. In his latest book, The Life, Old Age, and Death of a Working-Class Woman (2024), Eribon turns his attention to the final stage of life. Reflecting on the decline and death of his mother, he explores how ageing, dependency, and care are deeply shaped by social inequalities.

Didier Eribon is a writer, philosopher and sociologist. He was born in Reims into a working-class family and was the first in his family to complete secondary school. His personal and sociological book Returning to Reims became a major international bestseller. He has published extensively on philosophy, gender, education, homosexuality, nationalism, racism, poverty and politics. He has had a major influence on intellectual debate in France.

Hans-Georg Eilenberger is a philosopher and an assistant professor at the University of Humanistic Studies in Utrecht. His research focuses on the existential significance of aging, with a particular emphasis on the role of the body and the experiences of older people with queer or trans backgrounds. In his dissertation, Embodying Age: A Phenomenology of the Older Body, he demonstrates how the aging body serves as a source of meaning and explains why aging well is inextricably linked to issues of social justice.

Programme editor: Rokhaya Seck

In collaboration with: Institut Français

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

In gesprek met Michiel Lieuwma over zijn nieuwe roman, De onverwachte verdwijning van ambiguïteit, populaire cultuur en het publieke debat.

Michiel Lieuwma is al jaren een originele stem in het publieke debat. Ooit ontleedde hij via de online videoserie De snijtafel Nederlandse liedteksten. Tegenwoordig schopt hij in zijn eigen podcast en op zijn Youtube-kanaal Boze Geesten / Open Geesten menigeen tegen de schenen. Het liefst analyseert hij de culturele stormen van onze tijd. Zijn interesses waaieren uit van Sex and the City en Sabrina Carpenter tot het werk van Michel Houellebecq, ‘cancel culture’ en hedendaagse linkse politiek.

Deze zomer verscheen zijn roman De onverwachte verdwijning van ambiguïteit, een ideeënroman die de mysterieuze verdwijning van Richey Edwards, de tekstschrijver van Manic Street Preachers, als startpunt neemt. Programmamaker Rokhaya Seck gaat met Michiel Lieuwma in gesprek.

Plein Publiek is een reeks verdiepende interviews met toonaangevende makers, geselecteerd door onze eigen programmamakers. Verwacht intieme gesprekken met uitzonderlijke stemmen die je aan het denken zetten.

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Hoe tolerant is Nederland anno 2027? Wat is de rol en de positie van de migrant? Wat moet er worden van een samenleving waarin anti-migratiesentimenten en xenofobie zo salonfähig zijn? In aanloop naar de première van Ik had me de wereld heel anders voorgesteld, bespreken we leven en werk van Anil Ramdas. Wat betekent zijn nalatenschap voor de wereld van vandaag?

Voormalig directeur van De Balie, schrijver, journalist en publiek intellectueel Anil Ramdas schreef met scherpe pen over thema’s als postkolonialisme, migratie en identiteit. Hij verzette als een van de weinigen tegen het opkomende rechtspopulisme en migrantenhaat: sentimenten die alleen maar sterker zijn toegenomen na zijn tragische zelfdood in 2012. Zijn treffende observaties en kritiek op Nederland in de jaren ’90 en de ’00 zijn goede voorspellers gebleken voor het Nederland van nu. 

In de muziektheatervoorstelling in wording, Ik had me de wereld anders voorgesteld, onderzoeken regisseur en speler Jouman Fattal en schrijver Timen Jan Veenstra het leven en de nalatenschap van Ramdas.

Onderdeel van de verkenning is deze middag. Aan de hand van een aantal scènes en een nummer uit de voorstelling (die in maart 2027 in De Balie in première zal gaan) knopen de theatermakers het gesprek aan met Ramdas’ collega-schrijvers, en het publiek, over de – nog altijd relevante – thematiek in Ramdas werk en de weerklank van zijn stem in het huidige debat over identiteit, polarisatie en verwantschap.

Hoe tolerant is Nederland anno 2027? Wat is de rol en de positie van de migrant? Wat moet er worden van een samenleving waarin anti-migratiesentimenten en xenofobie zo salonfähig zijn? Welk oordeel zou Ramdas over ons hebben geveld, en behelst zijn werk een routekaart naar betere tijden?

Over de sprekers

Jouman Fattal is theatermaker, regisseur, schrijver en actrice. Na haar afstuderen aan de Acteursopleiding aan de Hogeschool voor de Kunsten Utrecht was ze verbonden aan Frascati Producties (2016 – 2020). Daarna regisseerde ze als gezelschapsmaker bij Toneelgroep Maastricht (2020 – 2023) haar eigen voorstellingen voor de kleine en middenzalen. Verder regisseert en begeleidt ze ook andere makers en acteurs, geeft les op toneelscholen, schrijft scenario’s en speelt in de theaters, films en tv series. In 2025 richtte ze haar eigen stichting op, om voortaan zelfstandig voorstellingen te produceren. 

Timen Jan Veenstra is toneelschrijver. In zijn teksten neemt hij maatschappelijke thematiek als uitgangspunt, vaak met een documentair karakter, voor kleine en grote zaal en alles daartussenin. Hij schreef teksten voor o.a. de Utrechtse Spelen, Toneelschuur Producties, de Toneelmakerij, Frascati Producties en Toneelgroep Maastricht. Daarnaast was hij artistiek leider van De Tekstsmederij, een talentontwikkelingsplatform voor opkomende schrijvers. Voor zijn verdiensten ontving hij de Vereniging van Letterkundigen-Penning en de Boyer Trofee. In aanvulling op zijn werk als schrijver is hij ook strategisch (beleids)adviseur en projectleider.

Karin Amatmoekrim is schrijver, columnist en letterkundige. In 2004 debuteerde zij met haar roman Het knipperleven. Haar grote doorbraak kwam in 2011 met de veelgeprezen roman Het gym. Amatmoekrim promoveerde aan de universiteit van Leiden met een proefschrift over het leven van essayist en voormalig directeur van De Balie Anil Ramdas. In 2023 kwam de publiekseditie van dit werk uit met de titel In wat voor land leef ik eigenlijk? Anil Ramdas – onmogelijk kosmopoliet. Op 20 maart 2025 werd Amatmoekrim geïnstalleerd als lid van de Akademie van Kunsten.

Lotfi El Hamidi is journalist en schrijver. Hij studeerde geschiedenis aan de Erasmus Universiteit en legde zich daar toe op onderzoek naar de Islam en het Midden-Oosten. Na zijn afstuderen ging hij aan de slag als journalist. In 2016-2017 was hij als Martin van Amerongen-fellow verbonden aan De Groene Amsterdammer. Tussen 2017 en 2025 werkte hij bij NRC, waar hij achtereenvolgens redacteur, columnist, commentator en chef Opinie was. In 2022 schreef hij het boek Generatie 9/11 – Migratie, diaspora en identiteit over de blijvende invloed van de aanslagen op 11 september 2001 op jonge moslims in Nederland, hun identiteit en de manier waarop de samenleving hen ziet.

Programmamaker: Anne Grietje Franssen

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Kan iemand die oorlog nooit aan den lijve heeft ondervonden zich een oorlogsslachtoffer noemen als hij alleen maar het trauma van zijn ouders kent? Het is de vraag die centraal staat in het nieuwe boek van Jaap Goudsmit Leer mij mijn vader kennen.

Goudsmit verloor als peuter zijn vader uit het oog, om hem pas als oudere man weer terug te vinden. Hij is het kind van twee getraumatiseerde ouders die tijdens de Tweede Wereldoorlog beiden in een paar jaar tijd hun halve familie verloren. Hoe bepalend is het trauma van je ouders voor wie je zelf wordt? In gesprek met Goudsmit, Ronit Palache, Abram de Swaan en Jan Swinkels zoeken wij een antwoord op deze vragen en praten we over hoe het verleden doorwerkt in het heden.

Programmamaker: Ianthe Mosselman

Moderator: Yoeri Albrecht

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Verschillende generaties gaan met elkaar in gesprek over de erfenis van de babyboomers. Hebben boomers er een bende van gemaakt? Of hebben hun maakbaarheidsidealen wel degelijk tot een betere wereld geleid?

Torenhoge huizenprijzen. Een klimaatcrisis. Onderbetaalde flexbaantjes. Terwijl babyboomers zichzelf graag zien als de idealistische protestgeneratie die het helemaal anders ging doen, krijgen ze van latere generaties de schuld van alles wat er mis is in de wereld. Waren het immers niet de idealistische babyboomers die eenmaal aan de macht in de jaren 80 en 90 het neoliberalisme ruim baan gaven en marktwerking introduceerden op tal van terreinen: van zorg tot openbaar vervoer?

‘Mijn generatie heeft decennialang aan de knoppen gezeten. Wat heb ik gedaan om de puinhoop te voorkomen waar we met zijn allen in terecht zijn gekomen?’ Die vraag stelt oud-minister van Onderwijs en babyboomer van het eerste uur Jo Ritzen in zijn memoires Optimisme als opdracht. Babyboomers waren bevlogen door optimisme en vooruitgangsdenken: de wereld kón en móést anders. En hij werd anders.

Tijdens deze avond gaan verschillende generaties met elkaar in gesprek over de erfenis van de babyboomers. Hebben boomers er een bende van gemaakt? Of hebben hun maakbaarheidsidealen wel degelijk tot een betere wereld geleid? Kan hun optimisme, ondanks alles, een nieuwe generatie inspireren?

Jo Ritzen was ruim negen jaar onderwijsminister en behoorde tot de ideologen van de PvdA. Als minister van Onderwijs en Wetenschappen in het kabinet-Lubbers III zette hij het beleid voort waarbij studenten meer moesten bijdragen aan de studie en de studieduur werd verkort. Hij voerde de OV-jaarkaart voor studenten in. Na zijn ministerschap was Ritzen vicepresident van de Wereldbank en bestuursvoorzitter van de Universiteit Maastricht. In 2026 verschenen zijn memoires onder de titel Optimisme als opdracht.

Sophie van Balen is een empirisch milieufilosoof. Ze werkt als onderzoeker aan de Universiteit Utrecht, waar ze onderzoek doet naar gemeten en ervaren hitte en hittestress in duurzame woningen. In haar promotieonderzoek onderzocht ze wat het betekent om te leven in een wereld die steeds warmer en vervuilder wordt, en ontwikkelde ze van daaruit een toekomstgerichte politiek. Naast haar academische werk geeft Sophie regelmatig lezingen voor een breed publiek en is ze voorzitter van de Stichting Maand van de Filosofie.

Merijn Oudenampsen is socioloog en politicoloog, gespecialiseerd in onderzoek naar politieke ideeën. Hij werkt als docent aan de afdeling politicologie van de UvA. Hij publiceerde samen met de historicus Bram Mellink het boek Neoliberalisme: Een Nederlandse geschiedenis.

Pier Vellinga is emeritus hoogleraar klimaatverandering aan de Vrije Universiteit en tot 2015 hoogleraar aardwetenschappen in Wageningen. Mede-initiator van het Klimaatpanel van de Verenigde Naties, IPCC en vele jaren voorzitter van Urgenda. Van 1988 tot 1991 was hij Directeur Luchtkwaliteit en Directeur Nationale Klimaatprogramma op het Ministerie van Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer.

Programmamaker: Rokhaya Seck

In samenwerking met: Boom Uitgevers

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Dit voorjaar werd journalist Gijs Sanders in internationale wateren door het Israëlische leger van een hulpboot voor Gaza gehaald en twee dagen vastgezet. Sanders voer namens De Marker mee met de Global Sumud Flotilla, de vloot die de blokkade van Gaza probeerde te doorbreken, en filmde alles: het leven aan boord, de entering, de gevangenschap. Het resultaat is de documentaire De Marker presenteert: Missie Flotilla.

Wie aan boord stapt, doet meer dan verslag. Hoe beleeft een nieuwe generatie journalisten haar verantwoordelijkheid, en staat die generatie er anders in dan de vorige? Hoe activistisch kan of moet journalistiek zijn? Programmamaker Dirk Struik gaat met Gijs Sanders in gesprek over de missie, het vak en wat voor journalist hij hierna wil zijn.

Over Gijs Sanders

Gijs Sanders is journalist bij De Marker (BNNVARA). Voor Missie Flotilla voer hij samen met filmmaker Diederick Groenewoud mee met de Global Sumud Flotilla. Daarnaast is hij bekend van de podcast Over morgen, waarin hij met David Breebaart spreekt met activisten, politici en denkers over een betere wereld.

Plein Publiek is een reeks verdiepende interviews met toonaangevende makers, geselecteerd door onze eigen programmamakers. Verwacht intieme gesprekken met uitzonderlijke stemmen die je aan het denken zetten.

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Eigen satellieten? Eigen clouddiensten? Eigen AI? Europa, en daarmee Nederland, loopt technologisch achter op de Verenigde Staten en China. Aan de hand van de Prinsjesdagbegroting bespreken we welke financiële keuzes het kabinet maakt om dat gat (wel of niet) te dichten.

Tijdens deze editie van Techdenkers onderzoeken we hoe publiek geld wordt ingezet voor de digitale toekomst van Nederland. Welke rol moet de overheid spelen in de ontwikkeling van technologie? Moet Nederland investeren in eigen digitale infrastructuur en Europese alternatieven voor Amerikaanse techplatforms? Hoe versterken we onze digitale autonomie zonder innovatie af te remmen? En welke publieke waarden moeten daarbij centraal staan?

Deze vragen zijn urgenter dan ooit. Overheden, bedrijven en publieke instellingen zijn voor een groot deel afhankelijk van buitenlandse aanbieders voor hun cloudvoorzieningen, dataopslag en digitale infrastructuur. Tegelijkertijd groeit in Europa de wens om meer grip te krijgen op cruciale digitale systemen. De keuzes die rond Prinsjesdag worden gemaakt, bepalen mede hoe Nederland zich de komende jaren technologisch ontwikkelt. Achter iedere begrotingspost schuilt een keuze: investeren we in efficiëntie of autonomie, in marktwerking of publieke voorzieningen, in afhankelijkheid of veerkracht?

Sprekers: Frank Heemskerk (Executive vicepresident Global Public Affairs & Countries ASML), Barbara Baarsma (Hoogleraar Toegepaste Economie UvA en Hoofdeconoom bij PwC), Marleen Stikker (Directeur Waag Futurelab), Barbara Kathmann (Tweede Kamerlid namens PRO – portefeuille Digitale Zaken), Daniël van der Berg (Tweede Kamerlid namens JA21 – portefeuille Digitale Zaken) en Jantine Zwinkels (Tweede Kamerlid namens CDA – portefeuille Digitale Zaken).

Over Techdenkers:

Technologie is een onlosmakelijk onderdeel geworden van ons leven, maar staan we daar wel genoeg bij stil? Tijdens Techdenkers leggen we technische innovatie langs de ethische meetlat. Welke invloed heeft de komst van AI op onze levens? Hoe gaan we met behulp van tech de klimaatcrisis oplossen? En willen we dat algoritmes onze partnerkeuze bepalen?

De serie Techdenkers wordt inhoudelijk verzorgd en uitgezonden door De Balie en is onderdeel van onze partnership met Adyen.

Programmamaker: Rosalie Dielesen

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

‘Maybe there sadly doesn’t exist a solution, only a series of less bad ideas.’ In conversation with William Kentridge on how ideas, especially the bad ones, come to fruition.

William Kentridge is one of the most prominent artists of our time. His work spans charcoal drawings, animation, film, theatre and opera. A multifaceted body of work in which his distinctive artistic signature nevertheless always remains clearly visible. Kentridge’s work often reflects on the political history of South Africa and has been exhibited around the world, most recently in Amsterdam at the Stedelijk Museum, Eye and the Holland Festival.

In his hometown of Johannesburg, Kentridge founded the Centre for the Less Good Idea, an interdisciplinary art studio catering to hundreds of local artists that are given the opportunity to experiment and fail. ‘A safe place to do stupid things’, according to Kentridge. A space where less good ideas can grow. Because they are the ones that often turn out to have the greatest potential. 

In his newest book Doctrines of Affection, William Kentridge looks back at the twists and turns that shaped the Centre for the Less Good Idea and his art practice, and discovers that the detours may have been more important than the destination.

Together with William Kentridge, we explore how creative ideas come to fruition and why uncertainty, collaboration and absurdity are so important to the process of creating art in a world that seems so focused on efficiency, rationality and productivity.

Programme editor: Yoeri Albrecht

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Tens of thousands of civilians have likely been killed in the city of El Fasher, Darfur. The atrocities still continue. What can the Netherlands, Europe and other international actors do?

The war in Sudan is now entering its fourth year and is becoming increasingly bloody. In the city of El Fasher, the Rapid Support Forces have committed large-scale crimes against humanity and acts of ethnic cleansing, according to Amnesty International’s report City Under Siege, Children Under Fire. Children were deliberately targeted, women were subjected to sexual violence, and thousands — probably tens of thousands — were killed.

The war has produced the largest displacement crisis in the world. Some fourteen million people have fled their homes. Those who flee rarely find safety: in Egypt, Sudanese refugees face arbitrary arrest and deportation, while reception in Europe grows ever harsher. Meanwhile, foreign arms deliveries keep the war going, and Europe barely confronts its biggest sponsors.

Speakers: Human rights researcher with Amnesty International Janine Morna, Photo journalist Simon Ruisch, Advocate Abdulaal Hussein, Award winning poet Afeif Ismail, Expert on arms trade, PAX Frank Slijper and PhD researcher at Erasmus University Saffa Khalil.

In cooperation with: Amnesty International

Programme editor: Senna Felius

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Antifa is, in weerwil van wat de Tweede Kamer leek te denken, geen terroristische organisatie. Maar wat is antifascisme dan wel? En hoe kan antifascisme vorm krijgen in de praktijk van alledag?

In 2025 nam een krappe meerderheid in de Tweede Kamer een veelbesproken motie aan om ‘antifa’ aan te merken als terroristische organisatie. Tevergeefs: antifa bestaat niet als organisatie en kan dus ook niet terroristisch zijn. Deze avond, precies één jaar nadat de antifa-motie werd aangenomen, staat in het teken van de vraag wat antifascisme dan wél is of zou kunnen zijn.

Hoe ziet antifascisme er in de praktijk uit? Wat weten we over effectieve vormen van geweldloos protest? Wat kunnen we leren uit het buitenland? En: hoe word je een alledaags antifascist?

Met dichter en activist Jerry Afriyie, auteur Rosan Smits, historicus Arthur Weststeijn, oud-stadsdeelbestuurder Amsterdam Zuid Flora Breemer en singer songrapper Benjamin Fro. Gedragseconoom Eva van den Broek deed een publieksexperiment.

Een avond aan de hand van het boek Het jaar dat wij antifascisten werden (Mazirel Pers), geschreven door een gevarieerde groep bevriende alledaagse antifascisten.

Programmamaker: Veronica Baas

Moderator: Monique Hindriks

In samenwerking met: Mazirel Pers

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Programmamaker Anne Grietje Franssen gaat in gesprek met Sofie Kramer (1990). De theatermaker, performer, schrijver en paaldansenthousiasteling staat al een periode op de planken met haar voorstelling Lodewijk. Lodewijk vertelt het verhaal van een vrouw die plotseling zit opgescheept met een baby op sterk water. Het kind in de koffiepot confronteert haar met de abortus die ze ooit heimelijk onderging.

In haar werk verbindt Sofie persoonlijke ervaringen aan grote, universele vraagstukken. Ze zoekt door een feministische lens naar de pijnpunten in de maatschappij en is gefascineerd door taboes. Wat drukken we collectief weg en wat voor gevolgen heeft dat? Door te vertrekken vanuit haar eigen taboes creëert ze voorstellingen die herkenbaar en pijnlijk eerlijk zijn. 

Een terugkerend thema in haar werk is het strijdende lichaam: het lichaam dat vecht tegen tijd, zwaartekracht en de blik van de ander. Het grijze gebied is haar slagveld, het gebied tussen goed en kwaad, tussen lekker en vies. Ze ziet schoonheid in het lelijke en viert de kitch van het bloedserieuze. Haar werk beweegt tussen kwetsbaarheid en ironie, ritueel en performance, intimiteit en ontregeling. De lach is nooit ver van de traan, en andersom. Taal, muziek, beeld en lichaam komen samen in een zoektocht naar verbinding tussen het spirituele en het materiële, het mystieke en het concrete. Haar voorstellingen zijn bewust amoreel en experimenteren steeds met nieuwe vormen.

Plein Publiek is een reeks verdiepende interviews met toonaangevende makers, geselecteerd door onze eigen programmamakers. Verwacht intieme gesprekken met uitzonderlijke stemmen die je aan het denken zetten.

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Infinite Jest (Eindeloos vertier) van David Foster Wallace is doordrenkt met postmoderne ironie, maar toch wilde juist Foster Wallace iets oprechts en authentieks overbrengen. Met Micha Wertheim, Gover Meit, Niña Weijers en Charlotte Remarque onderzoeken we de spanning tussen ironie en oprechtheid. Kunnen we uit de ironie breken, zoals David Foster Wallace wilde?

Profetisch is een woord dat al te vaak op een roman of schrijver wordt geplakt, maar in het geval van Infinite Jest, en in het geval van David Foster Wallace, is die term geheel terecht: met fictieve uitvindingen die verdacht veel lijken op Netflix*, hypercommercie, entertainmentverslaafde personages en brain rot avant la lettre toonde Wallace al ruim voor de smartphone ten tonele verscheen de gevaren van een cultuur waar alles enkel nog om instant-bevredigende consumptie draait – dat alles verpakt in een kolossaal boek (de Nederlandse vertaling telt maar liefst 1176 pagina’s), dat de mythische status van onleesbaarheid heeft gekregen, vol voetnoten** en zinnen waarin maar geen punt gezet wordt.

En toch. Wie zich eraan waagt wordt beloond. Want onder al die ironie en metabeschouwing schuilt iets oprechts: Wallace zette zich juist af tegen de vrijblijvende ironie van het postmodernisme en zocht naar een manier om weer écht iets te menen. Deze avond gaan we in gesprek over dat spanningsveld – tussen postmoderne ironie en de Wallaciaanse zoektocht naar echtheid en authenticiteit en de uitdaging om oprecht te zijn in een wereld die een parodie wordt van zichzelf.

Introductie door filosoof Allard den Dulk en intermezzo door theatergroep DE HOE.

*Interlace TelEntertainment, een door Wallace verzonnen on-demand televisiesysteem.

** Infinite Jest telt 388 voetnoten waarin de dystopische wereld van het boek uit de doeken wordt gedaan, inclusief complete filmografieën van fictieve regisseurs.

Programmamaker: Dirk Struik

Moderator: Ianthe Mosselman

In samenwerking met: Uitgeverij Koppernik

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Vrouwen studeren meer dan ooit, verdienen meer dan ooit. Maar als er een kind geboren wordt, kicken de aloude rolpatronen in en slaagt nog slechts negen procent van de heterostellen erin om zorg en werk nog eerlijk te verdelen.

Programmamaker Sylvia Vegter gaat in gesprek met documentairemaker Juul Op den Kamp, die met haar film Hoeksteen van de samenleving onderzoekt waarom oude ideeën over gezin, werk en zorg nog altijd de boventoon voeren. Hoe vertaal je een structureel, bijna onzichtbaar probleem naar persoonlijke verhalen op het scherm? En hoe zet ze, net als in haar eerdere werk, het verleden in om het heden scherper in beeld te brengen?

Over Juul Op den Kamp

Juul Op den Kamp (1992) is documentairemaker en commercialregisseur. In haar werk onderzoekt ze urgente, vaak schurende maatschappelijke thema’s en zoekt ze naar een eigenzinnige filmische vorm, waarin documentaire observatie samengaat met metaforische en soms magisch-realistische elementen. Daarbij gebruikt ze regelmatig het verleden om het heden scherper te bekijken. Na de Nederlandse Filmacademie studeerde ze met een Fulbright-beurs documentaire regie aan Parsons in New York. Ze maakte onder meer Sweet Medicine, Onder Druk en In het hoofd van de dokter (Movies that Matter). Samen met Johan Fretz maakte ze What’s Left, over de teloorgang van de sociaaldemocratie, en de vierdelige politieke serie What’s Right. Haar meest recente documentaire Hoeksteen van de samenleving werd geselecteerd voor de Gouden Kalf-competitie 2026. Daarnaast regisseert ze vooral commercials voor goede doelen en maatschappelijke organisaties, waarmee ze onder meer internationale prijzen won bij D&AD en de Clio Awards.

Plein Publiek is een reeks verdiepende interviews met toonaangevende makers, geselecteerd door onze eigen programmamakers. Verwacht intieme gesprekken met uitzonderlijke stemmen die je aan het denken zetten.

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

In de geschiedenis van de trans-Atlantische slavernij zijn miljoenen tot slaafgemaakte Afrikanen gedwongen naar de Amerika’s afgevoerd. Voor veel nazaten is de zoektocht naar hun oorsprong daardoor een reis met grote blinde vlekken: namen raakten verloren, familieverbanden werden doorgesneden en archieven vertellen lang niet altijd het volledige verhaal of slechts vanuit een beperkt perspectief. Dna-onderzoek kan in die zoektocht nieuwe aanwijzingen geven. Als een extra sleutel tot herinnering, verwantschap en herstel van geschiedenis.

In gesprek met geneticus dr. Arwin Ralf gaat journalist Stuart Kensenhuis precies in op die centrale vraag: wat kan genetisch onderzoek ons leren over afkomst, identiteit en verbondenheid met Afrika? En waar liggen juist de grenzen van wat dna kan onthullen? Zeker is dat dr. Arwin Ralf, zelf gedeeltelijk ook een nazaat van tot slaafgemaakten, zijn bevlogen missie tijdens dit gesprek zal blootleggen.

Meer over de sprekers

Dr. Arwin Ralf is geneticus en postdoctoraal onderzoeker bij het Erasmus MC in Rotterdam. Hij promoveerde in 2022 en houdt zich bezig met DNA, erfelijkheid en de zoektocht naar afkomst en identiteit. In zijn werk richt hij zich onder meer op de vraag hoe DNA de nazaten van tot slaaf gemaakten kan helpen om meer te weten te komen over hun Afrikaanse voorouders.

Stuart Kensenhuis is freelancejournalist, moderator en radiopresentator, met een fascinatie voor politiek en geschiedenis. Hij schreef onder andere voor AD/Haagsche Courant en Tijdschrift voor Geschiedenis en presenteerde een 20-delige podcastserie op Radio Stanvaste, over het koloniaal en slavernijverleden van Nederland. Verder is hij één van de auteurs van het boek ‘Het koloniaal en slavernijverleden van Gouda (2024, Streekarchief Midden-Holland). In samenwerking met De Balie presenteerde hij verschillende programma’s over immigratie of het koloniaal en slavernijverleden.

Programmamaker: Britt van Rossum

In samenwerking met: Stuart Kensenhuis

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

‘Wij zijn hier omdat jullie daar waren.’ De Nederlandse geschiedenis van kolonisatie is onlosmakelijk verbonden met het Nederland van nu. Aan de hand van de geschiedenis van Hindostaanse contractarbeiders gaan we in gesprek over hoe ons nationale verhaal verandert als we ons koloniale verleden en onze migratiegeschiedenis serieus nemen.

Wie mag zich eigenlijk echt ‘Nederlander’ noemen? Waar de ene migrantengemeenschap tot zondebok wordt gemaakt, gaan andere groepen schijnbaar geruisloos in de massa op. Met Hindostanen, een van de grootste Surinaams-Nederlandse gemeenschappen in ons land, gebeurde dat laatste. 

Daardoor bleef een belangrijk deel van onze Nederlandse geschiedenis lang ongehoord: hoe contractarbeiders na de afschaffing van de slavernij werden uitgebuit op de plantages in Suriname. Ragna Indra Heidweiller beschrijft deze geschiedenis in haar boek Wij zijn hier door jullie (De Correspondent). 

Tijdens deze avond gaan we in gesprek over die geschiedenis, hoe ons nationale verhaal verandert als we het koloniale verleden en de migratiegeschiedenis serieus meenemen en wie we zien als ‘echte Nederlanders’ in een land dat door en door een migratieland is.

Over de sprekers

Ragna Indra Heidweiller schrijft over identiteit, inclusie en relaties. In mei verscheen haar boek Wij zijn hier door jullie. Eerder verschenen In Voor- en Tegenspoed, maar alleen als jij de afwas doet (2021) en Werkboek voor de ideale rolverdeling (2023). 

Amber Kortzorg is journalist, presentator van Kassa en programmamaker. Haar documentaire Echo’s van de Dam – 5 jaar na Black Lives Matter werd genomineerd voor een Gouden Kalf. Eerder maakte zij de serie Alles is Famiri, een persoonlijke zoektocht over Suriname.

Tahrim Ramdjan uit Amsterdam is journalist, schrijver en spreker. Hij is afgestudeerd jurist in staats- en bestuursrecht en werkt als verslaggever en coördinator opinie voor Het Parool.

Nordin Ghouddani is journalist en televisiemaker. Hij is de oprichter en presentator van Mocro Inside en vervult de rol van sportredacteur bij Tijd voor MAX. Als co-auteur van het boek Marokkaanse Trots en kenner van (internationaal) voetbal, weet hij sport en maatschappij naadloos met elkaar te verbinden.

Tanja Jadnanansing was tot voor kort voorzitter van het stadsdeel Amsterdam Zuidoost. Van 2010-2016 was ze Tweede Kamerlid voor de PvdA. Daarna werkte zij als programmamanager Strategie en Externe betrekkingen op het Albeda College in Rotterdam. Eerder was ze diversiteitsmanager bij de Nederlandse Publieke Omroep, adviseur jongeren bij de NOS en presentator en programmamaker bij Multiculturele Televisie Nederland en de omroep Organisatie Hindoe Media.

LAKSHMI is een songwriter en zangeres die activisme, persoonlijke groei en liefde vangt in dromerige, gelaagde songs. Naast haar muzikale werk is LAKSHMI actief als pleitbezorger voor meisjesrechten en klimaat- en dierenactivisme. Als ambassadeur van de VN en Plan International spreekt ze zich uit tegen ongelijkheid en seksueel geweld, en verbindt ze klimaatverandering aan vrouwen- en meisjesrechten. Op 28 augustus 2026 verscheen haar derde album Here, I Am, Alone with You. Vanaf oktober 2026 brengt ze het album naar het theater tijdens een tour langs ruim twintig theaters door heel Nederland.

Programmamaker: Anne Grietje Franssen

Moderator: Amber Kortzorg

In samenwerking met: De Correspondent

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Hevige krampen, extreme vermoeidheid of nauwelijks kunnen lopen: wie een baarmoeder heeft, krijgt al vroeg de boodschap dat pijn ‘erbij hoort’. Mede daardoor blijven baarmoeder- en hormoongerelateerde aandoeningen lang onopgemerkt. Waarom worden deze klachten zo vaak gebagatelliseerd? 

Het duurt gemiddeld zeven jaar voordat de diagnose endometriose wordt gesteld, terwijl naar schatting één op de tien vrouwen en andere mensen met een baarmoeder met deze aandoening leeft. Ook voormalig Europarlementariër Samira Rafaela liep jarenlang rond met klachten die steeds erger werden. Pas toen er bij toeval vleesbomen werden ontdekt, bleek dat de hevige pijn die ze ervaarde niet ‘normaal’ was. Ze schreef daarover het boek Lets talk about our bodies, waarin ze pleit voor het doorbreken van het taboe rondom hormoon- en baarmoedergerelateerde aandoeningen. In gesprek over misplaatste schaamte, vooroordelen en medische uitdagingen.

Sprekers

Judith Huirne is hoogleraar gynaecologie bij Amsterdam UMC. Hier behandelt zij vrouwen met menstruatiestoornissen, myomen, adenomyose en anatomische afwijkingen van de baarmoeder. In 2016 is in het AmsterdamUMC het Uterine repair center opgericht. Hier worden veel vrouwen gezien met problemen van de baarmoeder of menstruatieproblemen.

Monique Steegers is anesthesioloog, pijnspecialist en hoogleraar pijn- en palliatieve geneeskunde in het Amsterdam UMC. In De pijnparadox (2026) onderzoekt ze waarom pijn bij vrouwen zo vaak onbegrepen blijft. Ze ontrafelt hoe pijn in het vrouwenlichaam ontstaat en werkt: hoe hormonen, het zenuwstelsel, de genen en het immuunsysteem een rol spelen, waarom pijn anders kan worden ervaren dan bij mannen, en waarom standaard medische kennis tekortschiet.

Lisa Viktorsson is vakbondsbestuurder en projectleider bij FNV Vrouwen. Ze strijdt voor meer gendergelijkheid op de werkvloer, met bijzondere aandacht voor vrouwengezondheid, gelijke beloning en sociale veiligheid. Door thema’s als menstruatie, overgang, zwangerschap en zwangerschapsdiscriminatie zichtbaar te maken, agendeert zij gezondheid als arbeidsvoorwaarde.

Samira Rafaela maakt zich als voormalig Europarlementariër, internationaal spreker en adviseur hard voor betere vrouwen-gezondheid. Daarnaast deed ze als gastonderzoeker aan Cornell University in de VS onderzoek naar de genderloonkloof.

Evelien van Diemen spreekt namens Hoofdpijn Alliantie, een samenwerkingsverband van organisaties die zich bezighouden met ernstige hoofdpijn. Het doel is om de hoofdpijnzorg te verbeteren en de kennis over ernstige hoofdpijn te vergroten.

Programmamaker: Rokhaya Seck

Mede mogelijk gemaakt door: AbbVie

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Georgia is a country that stands at a crossroads. Will it choose closer integration with the European Union, as a large share of the population desires? Or will it deepen its relationship with Putin’s Russia, as the country’s oligarchic elite prefers? In conversation with Hans Gutbrod.

Recent Georgian history offers important lessons about developments affecting all of Europe. In many ways, Georgia served as Putin’s testing ground, foreshadowing the events that would later unfold in Ukraine. After the Caucasus nation chose a pro-European course, Putin launched a war against Georgia. To this day, Russia continues to occupy part of the country.

The current Georgian government has adopted a pro-Russian stance, with the wealthy oligarch Bidzina Ivanishvili playing a powerful behind-the-scenes role. Despite massive public protests, the government pushed through the so-called ‘foreign agents’ law, modeled on Russian legislation. Critics fear this marks the beginning of a broader effort to silence independent media and opposition movements.

With political scholar Hans Gutbrod, we speak about the future of Georgia, and what that implies for the wider region and Europe. Will Georgia ultimately slide into oligarchic rule, or will the country, still an official candidate for EU membership, find its place in Europe?

About Hans Gutbrod

Hans Gutbrod is a German-born academic and consultant in policy research. He has been working in the Caucasus region since 1999 and currently is a professor at Tbilisi’s Ilia State University. His recent book Ethics of Political Commemoration: Towards a New Paradigm (with David Wood, 2023) proposes that the just war tradition can help to order public debates on remembrance.

Programme editor: Yoeri Albrecht

Supported by: Vfonds

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Vrouwen worden voortdurend beoordeeld op hun uiterlijk. Van sociale media tot de werkvloer, van reclame tot populaire cultuur: overal bestaan impliciete en expliciete verwachtingen over hoe een vrouw eruit zou moeten zien, zich zou moeten gedragen en welke ruimte zij mag innemen. Samen met theatermaker Naomi Velissariou, essayist en literatuurcriticus bij De Groene Amsterdammer Marja Pruis en theatermaker, actrice en zangeres Meral Polat onderzoeken we wat die voortdurende blik op vrouwen doet met de manier waarop vrouwen zich door de wereld bewegen.

Deze avond onderzoeken we hoe ideeën over schoonheid, leeftijd, seksualiteit en vrouwelijkheid worden gevormd en in stand gehouden. Wie bepaalt wat aantrekkelijk, wenselijk of acceptabel is? Welke rol spelen media, commerciële belangen en sociale normen? En wat gebeurt er met vrouwen die niet aan die verwachtingen voldoen – of ervoor kiezen zich eraan te onttrekken?

Het gesprek vindt plaats naar aanleiding van SEXODUS, de nieuwe voorstelling van Naomi Velissariou. In deze fysieke onewomanshow onderzoekt zij hoe het vrouwenlichaam wordt gevormd door maatschappelijke verwachtingen en gaat zij de strijd aan met een systeem dat vrouwelijke waarde blijft koppelen aan uiterlijk en aantrekkelijkheid.

Een gesprek over vrouwelijkheid, zichtbaarheid, verzet en de vrijheid om jezelf te definiëren buiten de blik van anderen.

Programmamaker: Rosalie Dielesen

In samenwerking met: Theater Utrecht

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

In zijn nieuwste boek, Staat van verbeelding, maakt Lodewijk van Oord een historische reis door Palestina en Israël. In gesprek met schrijver en essayist Lodewijk van Oord.

Lodewijk van Oord (1977) is schrijver en essayist. In 2014 debuteerde hij met zijn roman Albrecht en wij. Afgelopen jaar verscheen van zijn hand Protesteren voor beginners, een geschiedenis van vreedzaam protest. In zijn nieuwste boek, Staat van verbeelding, maakt Van Oord een historische reis door Palestina en Israël en gaat hij op zoek de naar de feiten en fabels die het langdurige conflict in het Midden-Oosten voortdrijven.

Plein Publiek is een reeks verdiepende interviews met toonaangevende makers, geselecteerd door onze eigen programmamakers. Verwacht intieme gesprekken met uitzonderlijke stemmen die je aan het denken zetten.

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Hoe heeft het feminisme het moederschap vormgegeven? En hoe wordt de moeder-dochter-relatie in de literatuur verbeeld? In gesprek met en over schrijvende moeders en dochters.

Het moederschap is een persoonlijke ervaring én een patriarchaal instituut, zo analyseerde de Amerikaanse feminist en dichter Adrienne Rich. Deze avond onderzoeken we hoe het feminisme het moederschap opnieuw heeft vormgegeven. Welke rol spelen verwachtingen rond autonomie en vrouwenemancipatie daarin? Zijn moeders en dochters uit elkaar gedreven? En hoe wordt in de literatuur over moeders en dochters geschreven?

Acht3

Aanleiding voor deze avond is de nieuwe reeks acht3 van uitgeverij Nijgh & Van Ditmar, een serie vrouwelijke egodocumenten die verwijst naar 8 maart, Internationale Vrouwendag. In de eerste twee boeken uit de reeks richten Lotte Houwink ten Cate en Yolanda Entius zich op de relatie tussen moeders en dochters. 

Historicus Lotte Houwink ten Cate schreef een nieuw essay bij Moederschap en dochterschap van de Amerikaanse feministische klassieker Adrienne Rich. Yolanda Entius schreef PS Brief aan mijn moeder, een literaire brief aan haar moeder over hoe zij zich rondom haar moeders sterfbed geroepen voelt de rol als dochter weer op te maken, na jaren buitengesloten te zijn.

Over de sprekers

Yolanda Entius is schrijver, regisseur, actrice en scenarioschrijver. In 2005 debuteerde ze met de roman Rakelings waarvoor ze de Selexyz Debuutprijs kreeg. Haar boek Het kabinet van de familie Staal werd genomineerd voor de Opzij Literatuurprijs 2012. In 2017 verscheen Abdoel en Akil over de weerslag van verkrachting op vrouwenlevens.

Rosalie Dielesen is programmamaker en journalist bij De Balie en schrijver. Ze debuteerde dit jaar met Je Moeder (Zwartjes & Labovic), daarin beschrijft ze hoe hoofdpersoon Rosalie heeft geleerd te voelen hoe ze om haar moeder heen beweegt: wanneer ze haar moet wekken, wanneer ze haar met rust laat, hoe ze de lieve vrede bewaart en vooral – hoe ze niet tot last is. Dan, op een dag, vertrekt haar moeder.

Sophie Visser (1988) is redacteur en schrijver. Zij is sinds 2014 werkzaam in het boekenvak en werkt freelance als vertaler en redacteur voor uitgeverijen, auteurs en de Volkskrant. In 2025 debuteerde ze met haar roman De eerste. 

Nisrine Mbarki Ben Ayad is sinds februari Dichter der Nederlanden. Haar werk omvat poëzie, fictie, theater, vertalingen en literaire programma’s. Geworteld in het Nederlands, Arabisch en Tamazight, en vloeiend in Engels en Frans, opereert ze in diverse literaire contexten. In 2022 debuteerde zij met haar poëziebundel oeverloos, de bundel werd genomineerd voor de C. Buddingh’-prijs en voor de Herman de Coninckprijs. In 2025 verscheen haar debuutroman Kookpunt.

Lotte Houwink ten Cate is historicus gespecialiseerd in de sociale en politieke geschiedenis van West-Europa. Ze promoveerde op de feministische tweede golf en seksuele ethiek aan Columbia University in New York, en is Past & Present Fellow aan het Institute of Historical Research in Londen. Ze schreef De mythe van het kerngezin (Uitgeverij Pluim).

Mensje van Keulen (1946, Den Haag) debuteerde op jonge leeftijd met de inmiddels klassieke roman Bleekers zomer. Sindsdien schreef ze romans, verhalen, gedichten, dagboeken en jeugdboeken, vielen haar nominaties op long- en shortlists te beurt en ontving ze voor haar oeuvre de Annie Romeinprijs, de Charlotte Köhlerprijs en de Constantijn Huygensprijs. Voor haar verhalenbundel Ik moet u echt iets zeggen won ze de J.M.A. Biesheuvelprijs.

Sophia Blyden is schrijver, dichter, host en studeerde Moderne Nederlandse Letterkunde in Leiden. In haar teksten onderzoekt ze thema’s als machtsverhoudingen, de vrouwelijke identiteit en de grens tussen feit en fictie. Ze werkt als programmeur voor Oerol, is host bij Mensen Zeggen Dingen en redacteur voor literair tijdschrift Tirade en poëzietijdschrift Awater. Haar debuutbundel Dobberen verscheen in september 2024 bij Uitgeverij Querido. Momenteel werkt ze aan haar romandebuut.

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Trekt de politiek narcisten aan of vinden wij, het volk, narcisten aantrekkelijk? Samen met psycholoog Jan Derksen onderzoeken we de relatie tussen narcisme en macht.

Wereldwijd zien we een opkomst van de showman-politicus. Macho is aan de macht in de Verenigde Staten, Rusland, Argentinië. Dichter bij huis heeft Geert Wilders de politiek anderhalf jaar om hem laten draaien en voelt ‘wellness-rechts’ zich aangetrokken tot de FvD.           

In een wereld waarin instituties afbrokkelen, individualisme hoogtij viert en zelfverwezenlijking de heilige graal is, gaan gemeenschapszin en solidariteit als eerste verloren, zo analyseerde Christopher Lasch in 1979 al in De cultuur van het narcisme. Zo bezien zijn narcistische politici vooral een symptoom van een samenleving zonder kompas.

Hoogleraar klinische psychologie Jan Derksen richt de blik daarom nadrukkelijk op de burger. Die is afgelopen decennia narcistischer geworden, stelt hij. Trump, Milei en Wilders zijn daar simpelweg het gevolg van. Samen met hoogleraar klinische psychologie Jan Derksen, hoogleraar politieke psychologie Gijs Schumacher en filosoof en journalist Lena Bril onderzoeken we de relatie tussen narcisme en politiek. Zijn de narcisten aan de macht? En welke spiegel houdt ons dat voor?

Programmamaker: Dirk Struik

Moderator: Rokhaya Seck

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

In recent years, Russia has systematically dismantled institutions that preserve histories and memories challenging the official state narrative. This evening brings together a Nobel Peace Prize Laureate, scholars of memory, human rights advocates and artists to explore the mechanisms behind both erasure and remembrance.

How can the past be preserved when a regime seeks to suppress it? Why does collective memory matter? And what role can artists, researchers and civil society play in resisting historical erasure?

The systematic destruction of historical memory has become one of the defining characteristics of contemporary Russia. The past year alone has provided striking examples. The Gulag History Museum in Moscow—one of the country’s most important institutions documenting Soviet political repression—was forced to close. Memorial, one of Russia’s oldest human rights organisations dedicated to documenting state violence and preserving historical memory, was designated an extremist organisation. Neither institution was punished for promoting violence, but for remembering it.

Artists Against the Kremlin: Memory Remains

The exhibition Artists Against the Kremlin: Memory Remains, which was on view at De Balie in the summer of 2026, is itself an act of remembrance. Through the work of artists forced into exile, silenced or persecuted, it preserves stories of resistance and ensures they remain part of our shared history. The participating artists and curators refuse to forget—and refuse silence—often at great personal risk.

Programme editor: Anne Grietje Franssen

Moderator: Yoeri Albrecht

In collaboration with: Prometheus Amplifying Values

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Who was Anne Frank as a historical person, and how does her life relate to the global icon she has become? Ruth Franklin speaks with Arnon Grunberg on her book The Many Lives of Anne Frank. 

Anne Frank’s diary has come to represent a universal message against hatred and prejudice. Meanwhile, her image has been drawn into widely differing and sometimes controversial political contexts, including comparisons between Jewish suffering during the Holocaust and Palestinian suffering in Gaza today. What is lost when Anne becomes a symbol for many causes at once? How do we balance the universal power of her words with the historical reality of her life as a Jewish girl targeted for extermination by the Nazis? 

A conversation about how Anne Frank has been understood, misunderstood, and continually reinterpreted since the publication of her diary. How has her legacy been reshaped in an increasingly divided world, and what does it mean for a life to become a moral symbol?

Ruth Franklin is a book critic and former editor at The New Republic. Her biography Shirley Jackson: A Rather Haunted Life (2016) won the National Book Critics Circle Award and was named one of the year’s best nonfiction books by The New York Times, Time, and NPR, among others. Her writing appears in The New Yorker, The New York Times Book Review, The New York Review of Books, and Harper’s. Franklin has received several major fellowships and awards, including a Guggenheim Fellowship. Her earlier book, A Thousand Darknesses (2011), was a finalist for the Sami Rohr Prize for Jewish Literature.

Yael van der Wouden is a writer and lecturer in creative writing and storytelling. She made her debut in 2024 with her novel The Safekeep, which was translated into Dutch as De Bewaring. The novel won the Women’s Prize for Fiction in 2025 and was shortlisted for the Booker Prize in 2024. In 2018, she wrote the essay On (Not) Reading Anne Frank, about growing up Jewish in the Netherlands, which was named on the list of Best American Essays. She is currently working on her second novel, about control, separation, and the closure of the Zuiderzee.

Programme editor: Britt van Rossum

Moderator: Arnon Grunberg

In collaboration with: Prometheus

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Er zijn steeds minder sociale advocaten om burgers door Nederland procedureland te loodsen. Bij wie kun je nog terecht als je in conflict komt met de overheid, zoals talloze burgers overkwam in bijvoorbeeld de Toeslagenaffaire?

Wie in de knel komt met de overheid – zoals velen bijvoorbeeld overkwam in de Toeslagenaffaire – is al snel aangewezen op de sociale advocatuur. Maar terwijl het regelwoud van de overheid steeds ingewikkelder wordt, krimpt het aantal sociale advocaten dat daar tegenwicht aan biedt. Vooral buiten de Randstad is het steeds moeilijker om rechtszekerheid voor iedereen te garanderen. Vanwege tijdgebrek worden vooral de complexe – en dus tijdrovende – zaken afgewezen. Schrijnend, want daar is fatsoenlijke rechtsbijstand het hardst nodig. 

Per 2026 is er 30 miljoen extra beschikbaar voor de sociale advocatuur. Maar is dat voldoende? Hoe moet dit worden verdeeld? En zorgt dit voor meer menselijkheid in juridische hulpverlening? In gesprek over de problemen in de sociale advocatuur met algemeen deken en sociaal advocaat Sanne van Oers, aanjager sociale advocatuur Nathalie Dijkman, sociaal advocaat Rosalie Meinen, Oud-Kamerlid SP Michiel van Nispen en Tweede Kamerlid PRO Fatihya Abdi.

Programmamaker: Veronica Baas

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

‘Investigating had never been more dangerous.’ That is the conclusion drawn by journalistic platform Forbidden Stories from its survey of threatened journalists. A conversation with founder Laurent Richard about the worsening state of global press freedom.

This spring, the World Press Freedom Index was published for the 25th time. Press freedom worldwide has never been in a worse state in the history of the index. Only a handful of countries, including the Netherlands, score ‘good’.

Forbidden Stories knows how severely journalists can be suppressed. This journalistic platform completes and publishes investigative stories from journalists who have been arrested or killed while doing their work. Reporting on corruption, human rights violations, and organised crime in particular can put journalists in serious danger.

According to Forbidden Stories, it is not so much NGOs or lawsuits that are feared, but investigative stories that bring the truth to light. Hence their statement: ‘When people try to silence a story, make it louder.’

In conversation with Laurent Richard about world press freedom and the power of investigative journalism.

Programme editor: Yoeri Albrecht

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Schrijver Christiaan Weijts vergelijkt het in zijn nieuwe essaybundel met flaneren: essayeren is als dralen, als slenteren, als drentelen. Onderzoekend, onzeker, onvast, in een tijdperk dat barst van stelligheden en vraagt om productiviteit. Deze avond duiken we in het essaygenre en flaneren we ons een aarzelende weg naar voorzichtige antwoorden over de staat en de toekomst van het essay.

Het genre lijkt aan populariteit te winnen. Is het de aandachtsspanne van de lezer – die iets langers wil dan een column, maar iets korters dan een boek? Is het het onderzoekende karakter? Is het de aanbidding van de schrijver, van de intellectueel – lezen we graag over diens leven en denkwijzen? Of imiteren we vooral gretig de Amerikaanse voorhoede? Wat zegt het essay over onze behoeften, onze verlangens?

En wat maakt het essay eigenlijk een essay? Waarin verschilt het van, bijvoorbeeld, een pamflet, of memoires, of andere non-fictie? Is het essay elitair? Noemen we een essay dat niet door een veronderstelde intellectueel geschreven is ook een essay, of heet het dan een reportage, een longread, een verhaal?

Deze avond duiken we in het essaygenre van Montaigne tot The New Yorker en flaneren we ons een aarzelende weg naar voorzichtige antwoorden over de staat en de toekomst van het essay.

Over de sprekers

Christiaan Weijts is naast schrijver ook essayist, columnist en criticus. Hij publiceert op regelmatige basis in NRC en De Groene Amsterdammer. In 2006 verscheen zijn veelgeprezen debuut Art. 285b., waarmee hij in 2006 de Anton Wachterprijs en in 2008 het Gouden Ezelsoor won. Daarna schreef hij succesvolle en meervoudig bekroonde romans als Via Cappello 23, Euforie en Het valse seizoen. Deze maand verschijnt de essaybundel Flaneren kun je leren.

Joost de Vries is de chef van het katern Zondag van de Volkskrant. De Vries schreef onder andere de romans Clausewitz en De republiek (bekroond met de Gouden Boekenuil). Ook maakt hij de literatuurpodcast Boeken FM. Voor zijn gehele oeuvre ontving hij in 2023 de Frans Kellendonkprijs. In 2024 kwam zijn meeste recente boek Hogere Machten uit.

Marian Donner is filosoof en schrijver. In 2019 publiceerde ze het Zelfverwoestingsboek: een oproep om de teugels te laten vieren. Het pamflet werd lovend ontvangen en is inmiddels in verschillende talen uitgebracht. In 2024 verscheen haar non-fictieboek Rooksignalen, een hoofdkussenboek dat genomineerd werd voor de Jan Hanlo Essayprijs. Ze heeft een column over media in de Groene en schrijft essays voor De Volkskrant en het NRC.

Arjen van Veelen is schrijver van onder meer de bekroonde roman Aantekeningen over het verplaatsen van obelisken en van de non-fictiebestsellers Amerikanen lopen niet en Rotterdam. Hij publiceert regelmatig essays in o.a. NRC. Arjen studeerde klassieke talen en journalistiek in Leiden. Hij werkte als docent Grieks en Latijn in Rotterdam en als Amerika-correspondent.

Programmamaker: Anne Grietje Franssen

In samenwerking met: De Arbeiderspers

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Etty Hillesum werd postuum beroemd met de publicatie van haar oorlogsdagboek onder de titel Het verstoorde leven. Hierin doet ze verslag van het leven als Jood onder de nazi-bezetting. Hoe onderdrukt dat leven ook werd, in haar denken bleef Hillesum vrij.

Vanaf 1941 hield Etty Hillesum een dagboek bij over haar leven tijdens de Duitse bezetting. De Joodse Hillesum besloot niet onder te duiken, maar ‘het lot van haar volk te delen’. Ze werkte als sociaal werker in kamp Westerbork en wordt uiteindelijk op haar 29e naar Auschwitz afgevoerd, waar ze wordt vermoord. In 1981 verschijnt een bloemlezing uit haar dagboeken onder de titel Het verstoorde leven. Een uniek document van de Jodenvervolging in Nederland, die Hillesum internationaal op de kaart zette.

Tijdens haar leven onbekend, maar postuum een publiek intellectueel. Wat voor innerlijke ontwikkelingen maakte Hillesum door tijdens haar leven, hoe vormde zich haar spirituele bewustzijn, en hoe resoneren de ideeën van Etty Hillesum vandaag de dag?

In gesprek met essayist en schrijver Marja Pruis, filosoof en publicist Welmoed Vlieger en Lid Raad van Toezicht Etty Hillesum Centrum Harm Wesselink.

Programmamaker: Veronica Baas

In samenwerking met: De Groene Amsterdammer

Mogelijk gemaakt door: Vfonds

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Might psychoanalysis, so often dismissed as speculative or outdated, still offer one of the most profound ways of understanding mental suffering? What happens when Freud meets modern neuroscience? Can the unconscious be studied through the brain?

Who still lies on the couch? Once, psychoanalysis was a widely recognized and popular form of therapy. But this pioneering therapy developed by Sigmund Freud at the end of the nineteenth century, is now often regarded with suspicion by modern science, or even considered outdated: unproven, inefficient, and expensive. More solution-focused forms of treatment, such as cognitive behavioral therapy and medication, have displaced the talking sessions of psychoanalysis.

But did we perhaps dismiss psychoanalysis too quickly? According to South African neuropsychologist Mark Solms, the answer is yes. More than any other form of therapy, psychoanalysis approaches human experience as something greater than brain activity alone, and mental well-being as more than merely the chemistry of the brain that can be altered with a pill. At the same time, evidence from neuropsychology itself suggests that psychoanalysis can have positive and lasting effects, Solms argues in his new book, The Only Cure.

Psychiatrist Damian Denys will engage in conversation with Solms: was Freud right all along?

Mark Solms is an globally acclaimed psychoanalyst and neuropsychologist, known for the integration of contemporary neuroscience with psychoanalytic methods and theories, and for his discovery of the forebrain mechanisms of dreaming. He is the Director of Neuropsychology at the University of Cape Town and Groote Schuur Hospital, the Science Director of the American Psychoanalytic Association, and the Co-Chair of the International Neuropsychoanalysis Society.

Damiaan Denys is professor of psychiatry at the University of Amsterdam and Amsterdam UMC. His work brings together clinical psychiatry, philosophy and neuroscience. Denys pioneered the development and resarch of deep brain stimulation for psychiatric disorders. As a psychiatrist, philosopher and psychotherapist, he is known for exploring mental suffering not only as a clinical phenomenon, but also as an existential, cultural and philosophical question. He currently leads the Lemon Tree center, an interdicisplinary center for psychiatry, philosophy and psychotherapy at the UVA.

Programme editor: Anne Grietje Franssen

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

How does a society move forward after atrocity? After war? Genocide? Now that president Trump has established a ‘Board of Peace,’ in which reconstruction appears to be approached primarily as a real-estate deal, we examine the politics of peace.

Linda Kinstler (journalist for The Economist and a scholar at Harvard University) argues that in peace building, there should be space for ‘oblivion’, a collective process of forgiveness and forgetting. A process of pardoning. Not to let people off the hook, but rather to acknowledge their guilt in a meaningful way. Because: ‘a pardon confirms the crime.’

How have acts of oblivion helped humankind move on since Roman times? What, for instance, was ‘forgotten’ in post-Nazi Germany? Is oblivion still possible in a digital age in which everything is documented? And how is oblivion different from simply ignoring the past and start building a ‘riviera of the Middle East’, as Trump is intending?

Speakers: Author, reporter and former Russia correspondent Olaf Koens, Assistant professor in International History at Utrecht University Iva Vukušić and Co-Founder and Research Director of the Amsterdam School for Heritage, Memory and Material Culture AHM Ihab Saloul.

Programme editor: Senna Felius

Supported by: Vfonds

Zie het privacybeleid op https://art19.com/privacy en de privacyverklaring van Californië op https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.