De Ezel en de Steen

Vliegschaamte, personeelstekorten en propvolle toeristenbestemmingen zetten zorgeloos vakantievieren onder druk. Toch is vakantie een belangrijke vorm van persoonlijke expressie. Ga je op stedentrip, kamperen, bergbeklimmen, naar het strand of een ver land? Hoewel we pas na de oorlog massaal op vakantie gingen, blijkt dat ook steden in de oudheid al aan city-marketing deden om bezoekers te trekken. Wat betekent dat inzicht voor ons hedendaagse dilemma?

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Vrouwen weten het natuurlijk allang: de clitoris is essentieel voor goede seks. Toch kwam de anatomie van de clitoris pas in 2022 in de biologieboeken terecht. Hoe kan dat? Wat blijkt: het vrouwelijke lustorgaan is een aantal keer opzettelijk uit de boeken weggegumd - en weer teruggekomen. In de Ezel en de Steen onderzoeken we hoe dat zo gekomen is en wat we daar van kunnen leren.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Overheden die de vrijheid van boeren en buitenlui inperken: het is van alle tijden. Grootscheepse acties tegen een dergelijk beleid ook. Maar hoe liepen die protesten in het verleden af en wat leert ons dat over vandaag?

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Dit is De Ezel en de Steen (voorheen 'De Tijd zal het Leren') een podcast over wat de geschiedenis ons leert over de kwesties van nu. Want historische parallellen kunnen helpen het heden beter te begrijpen en soms, met een beetje geluk, voorkomen dat we ons aan dezelfde steen stoten. 

Journalist Liesbeth Staats praat met historicus en leraar geschiedenis Tim Jacobs en Martine van den Berg, religiewetenschapper en archeoloog. Tim en Martine zijn kenners en experts maar (net als Liesbeth) vooral enorme liefhebbers van de geschiedenis. En dat hoor je!

Vanaf 8 januari exclusief te beluisteren bij Podimo: podimo.nl/ezelendesteen

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Inmiddels kun je ook als toerist de ruimte in – mits je daar een paar ton voor over hebt. Maar een gemiddelde ruimtereis verbruikt minstens honderd keer zoveel CO2 dan een vliegtuig, om maar te zwijgen van de enorme investeringen die nodig zijn om naar de maan of Mars te gaan. Zijn ruimtereizen dus grove geldverspilling en moreel onverantwoord, of levert het ook wat op? In deze aflevering van De tijd zal het leren onderzoeken we of de wereld al eerder voor dit soort dilemma's heeft gestaan. Wat leert het ons dat de vroegste mensen al op ontdekkingstocht gingen en kun je ruimtereizen ook vergelijken met de vroegmoderne Europese expansiedrift? In deze aflevering hoor je het allemaal.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

In deze aflevering van 'De tijd zal het leren' onderzoeken we welke vormen 'cancellen' in het verleden had. In het oude Athene werden zelfs succesvolle leiders via het systeem van ostracisme verbannen. En wat te denken van de heksenjacht op communisten in Hollywood? Wat leert ons het feit dat cancellen eigenlijk van alle tijden is?

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De prijzen van zowel koop- als huurwoningen stijgen nog steeds en vooral starters hebben het zwaar. Er moet de komende jaren flink worden bijgebouwd. Of moeten we op zoek naar andere oplossingen? Hoe deden ze dat vroeger? In deze aflevering onderzoeken we hoe Nederland er aan het einde van de 19e eeuw bij lag en hoe de Woningwet van 1901 het startschot vormde van een enorme bouwactiviteit die een einde maakte aan de meeste sloppenwijken. Maar niet alles was koek en ei. Wat leert ons dat over de problemen van vandaag?

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Hoe nieuw is het nieuwe normaal? Of zijn we gewoon weer terug bij het oude? In deze aflevering van 'De tijd zal het leren' bespreken we wat een post-pandemie-samenleving eigenlijk is door onze tijd te vergelijken met de periode na de Spaanse griep. Deze influenza-pandemie tussen 1918-1920 veroorzaakte niet alleen zeker 50 miljoen doden, maar had ook verstrekkende gevolgen voor de achterblijvers. Wat kunnen we daar van leren?

See omnystudio.com/listener for privacy information.

In deze aflevering van 'De tijd zal het leren' onderzoeken Liesbeth, Tim en Martine wat een voedselcrisis eigenlijk is en wat we (hadden) kunnen leren van de hongersnood in Ethiopië in het midden van de jaren ’80. Is er weer een nieuwe LiveAid nodig of grijpen we deze keer wel sneller in?

See omnystudio.com/listener for privacy information.

In deze aflevering van ‘De tijd zal het leren’ onderzoeken Liesbeth, Martine en Tim aan de hand van het idee van ‘The Great Reset’ wat we kunnen leren van complottheorieën uit het verleden, zoals die over joden en christenen in de Oudheid en de Dolkstootlegende in het Duitsland voor Hitler.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

In deze aflevering van ‘De tijd zal het leren’ onderzoeken Liesbeth, Martine en Tim naar aanleiding van de kritiek op deelname aan het WK voetbal in Qatar, of sportswashing in het verleden ook voorkwam. Zijn de Romeinse ‘Brood en Spelen’ en de Olympische Spelen in 1936 in Berlijn daar voorbeelden van en zo ja, wat leert ons dat?

See omnystudio.com/listener for privacy information.

In deze aflevering van ‘De tijd zal het leren’ onderzoeken Liesbeth, Martine en Tim naar aanleiding van de Oekraïense vluchtelingencrisis wat we kunnen leren van de Bosnische vluchtelingen die in de jaren ’90 ons land binnenkwamen.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

In deze aflevering van ‘De tijd zal het leren’ onderzoeken Liesbeth, Martine en Tim naar aanleiding van de huidige energietransitie wat we kunnen leren van eerdere pogingen om minder energie te besparen, zoals in de jaren ’70 toen het rapport van de Club van Rome verscheen en de oliecrisis uitbrak.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

In deze aflevering van ‘De tijd zal het leren’ onderzoeken Liesbeth, Martine en Tim naar aanleiding van de spanningen tussen China en Taiwan welke narratieven bij annexaties vaak worden ingezet. Waarom doet Martine dit denken aan de Tiendaagse Veldtocht van koning Willem I tegen de Belgen in 1831?

See omnystudio.com/listener for privacy information.