De Groene Toga

👍 Welkom bij een nieuwe aflevering van De Groende Toga, de podcast waarin het recht en duurzaamheid samenkomen. 

🎤 In deze aflevering is te gast: Max Haan, natuur- en milieubeschermingsjurist. Voormalig officier van justitie, maar nu alweer een hele poos werkzaam voor MOB, Mobilization for the Environment, naast enkele andere milieu-organisaties.

📄 In het interview komt aan bod:

👉🏻 De bijzondere overstap van Max Haan van officier van justitie naar natuur- en milieubeschermingsjurist, en waarom hij ervoor koos om milieuproblemen aan de voorkant aan te pakken via bestuursrechtelijke procedures.

👉🏻 De werkwijze van MOB (Mobilization for the Environment): hoe de organisatie vergunningen, handhavingsverzoeken en strategische procedures inzet om natuur- en milieuregels af te dwingen.

👉🏻 De stikstofcrisis, de impact van de PAS-uitspraak uit 2019 en de frustratie dat overheden volgens Max nog steeds onvoldoende uitvoering geven aan bestaande wet- en regelgeving.

👉🏻 De verslechterende waterkwaliteit in Nederland, de versnipperde verantwoordelijkheden tussen overheden en de vraag waarom het zo moeilijk blijkt om effectief beleid te voeren.

👉🏻 Een recente rechtszaak over pesticiden en lelieteelt nabij woningen, scholen en kinderopvanglocaties, waarin de rechter oordeelde dat de overheid beter moet onderzoeken of de zorgplicht wordt geschonden en welke gezondheidsrisico’s bestrijdingsmiddelen kunnen veroorzaken.

🙏 Deze podcast is geproduceerd door Next Episode en wordt ondersteund door de vaste partners Recht voor Klimaat, PodcastJungle en Recht in het oor. Presentatie door advocaat Sem Bakker en podcastmaker Robert Doggers.

👍 Welkom bij een nieuwe aflevering van De Groene Toga, de podcast waarin het recht en duurzaamheid samenkomen.

🎤 In deze aflevering is te gast: Berber Brouwer, advocaat bij haar eigen kantoor Walden Green samen met twee andere partners. Berber is gespecialiseerd in intellectueel eigendomsrecht, ICT-mediarecht en privacy, maar maakt zich ook sterk voor een duurzame toekomst.

📄 In dit interview o.a.:

👉🏻 Het verbod op fossiele reclame in Den Haag – Berber vertelt over de historische zaak rond het fossiele reclameverbod in de Haagse APV, de juridische strijd met de reisbranche en de bredere discussie over vrijheid van meningsuiting, klimaatbeleid en de rol van gemeenten.

👉🏻 Fossielvrije advocatuur en maatschappelijke keuzes in de juridische praktijk – Hoe maak je als advocaat bewuste keuzes over wie je wel en niet bijstaat? Berber vertelt over Fossil Free Lawyers, de discussie over toegang tot rechtsbijstand (iedereen heeft recht op een advocaat, en zo verdedigt de Zuidas haar cliëntèle, maar dat is cynisch, vindt Berber: immers 99% van de mensen kan niet terecht oip de Zuidas want dat is niet te betalen) en haar overtuiging dat advocaten ook een maatschappelijke verantwoordelijkheid dragen.

👉🏻 Greenwashing en misleidende reclame onder vuur – Van de campagne Boeren houden van koeien tot bredere greenwashingclaims: hoe werkt de Reclame Code Commissie, wanneer is reclame misleidend en hoe kunnen burgers daar zelf tegen optreden?

👉🏻 Dierenrechten en vrijheid van meningsuiting – De spraakmakende procedures rond de campagne Zuivel veroorzaakt ernstig dierenleed, de juridische grenzen van activistische campagnes en hoe strategisch procederen maatschappelijke impact kan maken.

👉🏻 De persoonlijke impact van klimaatrecht en dierenzaken – Wat doet het met je als je je dagelijks verdiept in klimaatrapporten, dierenleed en systeemproblemen? Berber deelt hoe dit haar eigen keuzes en blik op de wereld heeft beïnvloed.

🙏 Deze podcast is geproduceerd door Next Episode en wordt ondersteund door de vaste partners Recht voor Klimaat, PodcastJungle en Recht in het oor.

Presentatie door advocaat Sem Bakker en podcastmaker Robert Doggers.

👍 Welkom bij een nieuwe aflevering van De Groene Toga, de podcast waarin het recht en duurzaamheid samenkomen. En in deze aflevering is te gast: Marijn Kingma, managing partner en advocaat bij Höcker Advocaten in Amsterdam. Haar specialisatie ligt breed in het informatierecht met nadruk op auteursrecht, privacy, media en entertainment. Maar zij profileert zich ook met algemeen belang-acties en strategische procedures.

📄 In dit gesprek:

👉🏻 De juridische strijd tegen pesticidengebruik in de lelieteelt en de impact op omwonenden, inclusief de baanbrekende uitspraken over bufferzones en zorgplicht

👉🏻 Het voorzorgsbeginsel in het recht en hoe dit wordt toegepast in civiele procedures bij gezondheids- en milieurisico’s

👉🏻 De rol van de overheid versus de rechter bij complexe maatschappelijke problemen zoals klimaat en landbouw

👉🏻 Marijns betrokkenheid bij de Urgenda-zaak en de juridische doorwerking van mensenrechten in klimaatprocedures

👉🏻 De spanning tussen economische belangen en volksgezondheid, en de vraag hoe het recht daarin richting kan geven

🙏 Dit is een podcast van Stichting Recht voor Klimaat, geholpen door PodcastJungle en Recht in het oor.

🎤 Presentatie door advocaat Sem Bakker en podcastmaker Robert Doggers.

👍 Welkom bij een nieuwe aflevering van De Groende Toga met in deze aflevering te gast: Bondine Kloostra, partner en advocaat bij mensenrechtenkantoor Prakken d'Oliveira. Ze is gespecialiseerd in milieu- en natuurbeschermingsrecht en Europees recht.

📄 In het interview komt aan bod:

👉🏻 haar grote stikstofzaak van Greenpeace tegen de Nederlandse staat (2025) – hoe deze baanbrekende rechtszaak ontstond, waarom het juridisch zo complex was en wat het betekent dat de rechter een uitzonderlijke dwangsom van 10 miljoen euro oplegde als de staat zijn natuurdoelen niet haalt.

👉🏻 De rol van de rechter bij grote milieuproblemen – wanneer mogen rechters ingrijpen als de overheid zich niet aan milieuwetgeving houdt, en waarom rechtszaken soms het laatste redmiddel zijn wanneer politiek beleid uitblijft.

👉🏻 De wolf in Nederland – waarom de terugkeer van de wolf zoveel maatschappelijke discussie oproept, wat Europese natuurbeschermingsregels hierover zeggen en hoe juridische procedures bepalen wanneer ingrijpen wel of niet mag.

👉🏻 Procederen voor natuur en milieu – hoe milieuorganisaties zaken opbouwen, welke rol wetenschap en ecologische experts spelen in de rechtszaal en waarom bewijsvoering vaak complex is.

🙏 Deze podcast is geproduceerd door Next Episode en wordt ondersteund door de vaste partners Recht voor Klimaat, PodcastJungle en Recht in het oor.

🎤 Presentatie door advocaat Sem Bakker en podcastmaker Robert Doggers.

Gasten spreken op persoonlijke titel.

🎤 Welkom bij De Groene Toga, met in deze aflevering te gast: Jessica den Outer.

Als bedrijven rechten kunnen hebben, waarom kunnen rivieren, bossen en bergen dat dan niet? En waarom zouden alleen mensen recht op leven hebben? Jessica gelooft dat het tijd is voor een juridische revolutie. Zij pleit met haar stichting voor rechten van de natuur.

📄 In het interview komt aan bod:

👉🏻 Hoe Jessica tijdens haar studie milieurecht ontdekte dat bestaande wetgeving tekortschiet om natuur écht te beschermen, en hoe dit leidde tot haar fascinatie voor rechten van de natuur.

👉🏻 Hoe het huidige rechtssysteem natuur nog steeds als object behandelt in plaats van als rechtssubject.

👉🏻 De internationale voorbeelden van rechten voor de natuur, zoals de Whanganui-rivier in Nieuw-Zeeland en de grondwettelijke verankering in Ecuador, en wat Nederland daarvan kan leren.

👉🏻 De opkomst van lokale initiatieven in Nederland, waarbij gemeenten als Utrecht en Gouda experimenteren met beleidsprincipes en ‘voogden’ die namens de natuur spreken.

👉🏻 De veertien juridische routes die zijn ontwikkeld om rechten van de natuur te integreren in het Nederlandse recht, van lokaal beleid tot grondwetswijziging, en de obstakels die daarbij komen kijken.

🙏 Deze podcast is geproduceerd door Next Episode en wordt ondersteund door de vaste partners Recht voor Klimaat, PodcastJungle en Recht in het oor. Presentatie door advocaat Sem Bakker en podcastmaker Robert Doggers.

💰 Wil je deze podcast exclusief sponsoren? Meld je dan via info@nextepisode.audio

📗 Wil je het boek van Jessica gratis opgestuurd krijgen? Mail dan naar vóór 15 februari 2026 naar info@nextepisode.audio. Onder de reacties verloten we 1 exemplaar.

👍 Welkom bij een nieuwe aflevering van De Groene Toga, de podcast waarin het recht en duurzaamheid samenkomen. In elke aflevering hoor je de verhalen van advocaten en juristen die vooropgaan in de strijd voor een duurzame toekomst. Zij laten zien hoe het recht kan worden ingezet om het tij te keren. Over juridische gevechten, maar zeker ook over persoonlijke motivatie en strijd.

🎤 En in deze aflevering is te gast: Bénédicte Ficq. Ze staat al decennia misdadigers bij, maar de ergste criminelen, namelijk de witte boorden van de vervuilende en fossiele industrie — het zijn haar eigen woorden — die zou ze nooit verdedigen. Deze advocaat draait dus al even mee, maar het heeft niks afgedaan aan haar strijdbaarheid. Haar wapens in die strijd: het wetboek en de media.

📄 In het interview komt aan bod:

👉🏻 Hoe Bénédicte Ficq van strafrechtadvocaat voor verdachten veranderde in een voorvechter van klimaatrechtvaardigheid en pleitbezorger tegen grote vervuilers zoals Chemours, Tata Steel en de vliegindustrie.

👉🏻 Haar visie op de psychopathie van macht en winstbejag bij grote multinationals en waarom ze CEO’s de “slimme criminelen met aanzien” noemt.

👉🏻 De juridische strijd tegen Tata Steel, Schiphol en de tabaksindustrie, en hoe zij probeert via het strafrecht milieuvervuiling als misdrijf erkend te krijgen.

👉🏻 Haar reflectie op hoop, activisme en de rol van jonge juristen in de strijd voor een leefbare toekomst.

👉🏻 De balans tussen advocaat en klimaatactivist — en waarom zij vindt dat de overheid haar grondwettelijke plicht om de volksgezondheid te beschermen niet nakomt.

🙏 Deze podcast is geproduceerd door Next Episode en wordt ondersteund door de vaste partners Recht voor Klimaat, PodcastJungle en Recht in het oor.Presentatie door advocaat Sem Bakker en podcastmaker Robert Doggers.Alle sprekers nemen deel op persoonlijke titel en spreken niet noodzakelijk namens Recht voor Klimaat.

Welkom bij een nieuwe aflevering van De Groene Toga, de podcast waarin het recht en duurzaamheid samenkomen. In deze aflevering is te gast: Sjoerd Lopik. Hij is sinds een jaar als partner verbonden aan advocatenkantoor De Roos. Een kantoor dat, laten we zeggen, een groen profiel heeft. Daarvoor stond hij, onder andere in dienst van Allen & Overy, grote ondernemingen bij in strafrechtelijke onderzoeken. Sjoerd is ook voor één dag per week verbonden aan de Universiteit Leiden, waar hij onlangs promoveerde. Met zijn proefschrift onderzocht hij de rol van het strafrecht binnen het juridische antwoord op klimaatverandering. En dan is hij ook nog lid van de Global Alliance of Impact Lawyers en vader van een jong gezin.

📄 In het interview komt aan bod:

👉🏻 Hoe Sjoerd de overstap maakte van een Zuidas-kantoor naar De Roos, en waarom hij zich op klimaat en duurzaamheid wilde richten.

👉🏻 De groei van pro bono- en klimaatrecht binnen advocatenkantoren, inclusief het spanningsveld tussen NGO’s, bedrijfsleven en betaalbaarheid.

👉🏻 De rol van het strafrecht als juridisch instrument in de aanpak van klimaatverandering: verplichtingen, beperkingen en kansen volgens Sjoerds proefschrift.

👉🏻 Greenwashing en de opkomst van strafrechtelijke handhaving, met voorbeelden van zaken tegen Primark en Shell.

👉🏻 De zaak tegen Snapchat over de verkoop van vapes aan minderjarigen, en hoe handhavingsverzoeken onder de Digital Services Act werken.

🙏 Deze podcast is geproduceerd door Next Episode en wordt ondersteund door de vaste partners Recht voor Klimaat, PodcastJungle en Recht in het oor.

Presentatie door advocaat Sem Bakker en podcastmaker Robert Doggers.

Welkom bij de Groene Toga, de podcast waarin het recht en duurzaamheid samenkomen. In elke aflevering hoor je de verhalen van advocaten en juristen die vooropgaan in de strijd voor een duurzame toekomst. Zij laten zien hoe het recht kan worden ingezet om het tij te keren. Over juridische gevechten, maar zeker ook over persoonlijke motivatie en strijd.

En in deze aflevering is te gast: Maikel van Wissen, samen met klimaatactivist Hannah Prins oprichter van Advocates voor de future. Dat is een ngo die het recht inzet voor de klimaattransitie. Dat doet de organisatie onder meer met juridische procedures. In deze aflevering vertelt Maikel uitgebreid over wat ze doen, en vooral over hoe ze met grootvervuiler Havenbedrijf Rotterdam beaig zijn.

Presentatie door advocaat Sem Bakker en podcastmaker Robert Doggers.

Alle sprekers nemen deel op persoonlijke titel en spreken niet noodzakelijk namens Recht voor Klimaat.

Dank aan partners⁠ Podcastjungle⁠ en Recht in je oor.