De Universiteit van Nederland Podcast

Een gesprek voeren in een drukke kroeg is een topsportprestatie. In deze interactieve aflevering ontdek je het geheim van je twee oren en ervaar je zelf hoe je hersenen ruis filteren om die ene stem boven het geroezemoes uit te tillen. Neurowetenschapper Martijn Agterberg (Radboudumc) legt uit waarom horen met slechts één oor voelt als 'watertrappelen met één been' en hoe een geniale vondst bij bijen de oplossing biedt voor het cocktailparty-probleem. Zet je koptelefoon op en hoor de wetenschap zoals je die nooit eerder hoorde.

Onderzoek Martijn: https://www.radboudumc.nl/nieuws/2026/beter-horen-in-elke-omgeving

See omnystudio.com/listener for privacy information.

HEY U! Waarom zijn mensenbaby's eigenlijk zo ontzettend hulpeloos vergeleken met andere diersoorten? Waarom zijn we in de loop van de evolutie onze vacht verloren, maar hebben we nog wel oksel- en schaamhaar? En wat is het evolutionaire nut van homoseksualiteit?

In deze aflevering beantwoordt Yanell vijf van jullie meest brandende evolutie-kijkersvragen. Of het nu gaat over de vraag of we ooit weer op vier poten gaan lopen, of vogels stiekem kleine vliegende dinosauriërs zijn, of hoe het nu écht zit met de kip en het ei: na deze video heb jij genoeg gespreksstof voor je volgende feestje.

Zat jouw vraag er nou niet tussen? Geen zorgen! Op de socials van Universiteit van Nederland (@universiteitnl) beantwoordt Yanell nog meer kijkersvragen. En als je nog een extra vraag hebt kun je die stellen in de comments

⬇️ Meer weten?

• 📲Volg Yanell op Instagram voor leuke content over dino’s, levende dieren, klimaat en evolutie: https://www.instagram.com/paleo_jacks/
• 📽️Waarom hebben we onze verstandskiezen nog? Bekijk onze eerdere video met Yanell! https://www.universiteitvannederland.nl/college/waarom-heb-jij-verstandskiezen-als-we-ze-toch-trekken
• 🐔Nog meer wetenschap over de kip vs het ei: https://www.youtube.com/watch?v=H17ge5BuW3M

0:00 Jouw vijf vragen over evolutie!
0:39 Waarom is de mens ergens in de evolutie zijn vacht verloren?
1:09 Waarom hebben we nog schaam-, oksel- en hoofdhaar?
1:30 Wat zijn feromonen?
1:46 Waarom hebben mannen een baard?
1:57 Waarom zijn onze baby's zo hulpeloos ten opzicht van andere dieren?
2:43 Wat zijn de voor- en nadelen van het hebben van grote hersenen?
3:12 Zijn dinosauriërs niet gewoon hele grote vogels?
3:58 Wat was er eerder? De kip of het ei?
4:26 Waarom was de kip er eerder dan het kippenei?
5:21 Is evolutie omkeerbaar?
5:42 Wat is een reversal in evolutie?
6:14 Kunnen we weer op vier poten lopen of in water gaan leven?
6:38 Moet alle evolutie perfect zijn?
7:13 Waarom evolueren dieren zich?
7:28 Wat is het evolutionaire nut van homoseksualiteit?
7:55 Bij welke dieren, naast de mens, zien we homoseksualiteit?

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Waar denk jij aan bij een goede leider? Je baas, de aanvoerder van je sportteam of degene die altijd het voortouw neemt in je vriendengroep? Grote kans dat deze persoon makkelijk en vooral veel praat. We kiezen namelijk leiders vaker op basis van hoe praatgraag iemand is, in plaats van op kwaliteit. Waarom dat niet altijd even slim is - en jouw baas soms beter stil kan zijn - hoor je van Lars Tummers van de Universiteit Utrecht.

Meer lezen over het onderzoek naar leiders --> https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1048984320300369
En wil je meer lezen van Lars --> https://substack.com/@larstummers/p-193048671

Aflevering 'Hoe word jij een goede leider?' --> https://open.spotify.com/episode/4rjXjCH3IGhyhBibknJfNk?si=ef2d5fc0026543c5

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Je hebt het flink warm, bent een beetje misselijk en zwalkt wat tijdens het hardlopen; tekenen van een zware work-out, of is er toch wat meer aan de hand? Bij hardloopevenementen komt het regelmatig voor dat lopers met deze klachten met spoed naar het ziekenhuis moeten en in de ernstigste gevallen komen te overlijden. Er is sprake van een hitteberoerte, een levensgevaarlijke toestand die ondanks de naam niet alleen bij hitte voorkomt. Hoe dat zit en wat je kunt doen, vertelt thermofysioloog Coen Bongers van het Radboudumc in deze aflevering.

00:00 Een hitteberoerte kan iedereen overkomen

01:05 Pil om de interne temperatuur te meten

01:52 Wat gebeurt er bij een stijgende temperatuur?

02:50 Waarom word je warm bij inspanning?

03:45 Wat zegt een stijgende temperatuur?

04:05 Hoe werkt warmte-afgifte?

04:45 Waarom koel je af door zweten?

05:38 Hoe raak je nog meer warmte kwijt?

06:26 Wat zegt een stabiele temperatuur?

06:52 Hitteberoerte alleen bij hitte?

07:50 Hitteberoerte bij fitte mensen?

08:50 Een hitteberoerte herkennen

10:42 Hitteberoerte voorkomen bij evenementen

11:30 Koelen is het sleutelwoord

12:43 Hardlopen is gezond!

See omnystudio.com/listener for privacy information.

'Duurzaam', 'klimaatneutraal' of 'goed voor de planeet': bedrijven gebruiken steeds vaker groene claims... en 42% daarvan is misleidend of onvoldoende onderbouwd. Dit heet greenwashing. Het is verboden, maar bedrijven weten de regels soms slim te omzeilen. Vanaf september 2026 worden de regels strenger. Gaat dat echt verschil maken?

In deze aflevering hoor je klimaatadvocaat en onderzoeker Sjoerd Lopik van de Universiteit Leiden over waarom greenwashing nog zo vaak voorkomt, waar de juridische grenzen liggen en of de nieuwe wet daar verandering in kan brengen.

De EU-richtlijn Empowering Consumers for the Green Transition (ECGT): https://eur-lex.europa.eu/eli/dir/2024/825/oj?locale=nl

Onderzoek Sjoerd: https://www.universiteitleiden.nl/medewerkers/sjoerd-lopik/publicaties#tab-1

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Zitten er echt stukjes poep in je neus als je poep ruikt? Technisch natuurkundige Sissi de Beer van de Universiteit Twente laat zien wat er écht gebeurt als je iets ruikt. Je ontdekt hoe jouw neus in een fractie van een seconde duizenden geuren herkent én waarom wetenschappers proberen een elektronische neus te bouwen die straks misschien levens kan redden.

0:00 Wat zit er in je neus als je poep ruikt?
0:28 Hoe snel kunnen we een geur herkennen?
1:02 Hoe werkt je neus?
1:17 Waarom ruikt parfum lekker?
1:36 Welke rol speelt temperatuur bij het ruiken van een geur?
2:01 Zitten er stukjes poep in je neus, als je het ruikt?
2:30 Hoe herken je een geur?
2:59 Hoe werken receptoren?
3:43 Hoeveel soorten geurreceptoren heeft een mens?
3:54 Hoeveel geuren kunnen we herkennen?
4:29 Waarom moet je een geur eerst leren kennen?
4:59 Waarom willen we een elektrische neus bouwen?
5:26 Hoe werkt een elektronische neus?
6:02 Wat zijn nanohaartjes?
7:02 Wat kun je met een elektronische neus?

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De meeste Nederlanders willen graag kinderen. Toch worden er steeds minder kinderen geboren. Hoe kan dat? En wat betekent dat voor onze samenleving én voor de mensen die hun kinderwens niet kunnen waarmaken? Bijzonder hoogleraar demografie Ruben van Gaalen bij het UMCG aan de Rijksuniversiteit Groningen, onderzoeker bij het Centraal Bureau voor de Statistiek en voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Demografie legt uit welke prijs we daarvoor betalen.

Deze podcast-aflevering is een samenwerking tussen het FD en de Universiteit van Nederland. Wil je vaker iets van het Financieele Dagblad luisteren? Zoek dan de podcasts ‘Dagkoers’ en ‘Toegevoegde Waarde’ op in je podcast-app.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Ben jij iemand die razendsnel knopen doorhakt, of heb je regelmatig last van keuzestress? Keuzes maken doen we allemaal, maar wat gebeurt er eigenlijk in je brein op het moment dat je een beslissing neemt? En waarom kan de een het beter dan de ander? 

Hersenonderzoeker Anne Urai (Universiteit Leiden) onderzoekt hoe verschillende hersengebieden samenwerken om tot een keuze te komen. Groepen hersencellen verzamelen bewijs voor verschillende opties, totdat één keuze de overhand krijgt. Wist je dat je vervolgens aan de grootte van je pupillen kunt zien hoe onzeker iemand is over een beslissing? Voor de echte twijfelaars deelt Anne ook nog praktische tips om makkelijker knopen door te hakken en met meer vertrouwen achter je keuze te staan.

Voor haar onderzoek ontving Anne Urai de Heineken Young Scientists Award for Social Sciences.

00:00 Kan jij goed kiezen? 

00:56 Wat gebeurt er in je hersenen als je een keuze maakt?

02:54 Hoe snel je brein een keuze maakt verschilt per persoon

03:58 Keuzes maken onder tijdsdruk

04:30 Mensen die ouder zijn, doen langer over keuzes 

05:38 Keuze herhalen vs wisselen 

07:10 Hoe maak je een moeilijke keuze?

07:31 Het stappenplan voor het maken van een keuze! 

09:45: https://www.leidenpsychologyblog.nl/articles/how-to-make-big-decisions

10:04 Wanneer gebruik je een keuzematrix?

See omnystudio.com/listener for privacy information.

China groeit, de Verenigde Staten zetten handelsmuren op en Europa lijkt achterop te raken. Maar klopt dat beeld wel? Wat maakt Europa aantrekkelijk voor bedrijven en talent? En waarom ligt onze grootste kracht misschien niet in wat we maken, maar in hoe we samenwerken? Hoogleraar internationale economie Harry Garretsen van de Rijksuniversiteit Groningen en hoogleraar leiderschap en duurzaamheid aan de universiteit van Aarhus in Denemarken geeft antwoord.

Deze podcast-aflevering is een samenwerking tussen het FD en de Universiteit van Nederland. Wil je vaker iets van het Financieele Dagblad luisteren? Zoek dan de podcasts ‘Dagkoers’ en ‘Toegevoegde Waarde’ op in je podcast-app.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het internet is kwetsbaarder dan je misschien denkt; één programmeur liet al een keer een deel van het internet crashen, waar giganten als Netflix en Spotify last van hadden. In deze aflevering laat softwareonderzoeker Ayushi Rastogi (Rijksuniversiteit Groningen) je de wereld zien achter de apps en websites die jij elke dag gebruikt. Daar wordt namelijk wereldwijd aan gebouwd en gaat niet alleen over techniek, maar vooral ook over menselijk vertrouwen. 

Dat maakt het internet krachtig, maar is ook haar zwakte. Ayushi onderzoekt hoe we dat internet in de toekomst betrouwbaar en eerlijk voor iedereen houden. Want in een tijd waarin AI razendsnel nieuwe code genereert, maar ook onvoorspelbare fouten maakt, is dat één van de belangrijke vragen van deze tijd. 

Voor haar onderzoek ontving Ayushi Rastogi de Heineken Young Scientists Award for Natural Sciences.

Omdat veel wetenschappers die in Nederland werken Engels spreken, maar we hun onderzoek ook willen laten zien, hebben we voor het eerst in lange tijd een aflevering die deels in het Engels is. Voor wie toch liever in het Nederlands luistert, is dit de link naar de nagesynchroniseerde versie op YouTube: https://youtu.be/G1W-at8UFns.

0:00 Kan één iemand het hele internet laten crashen?
0:54 Wat is het internet?
1:19 Hoe werkt programmeertaal?
1:46 Wie werkt er aan het internet?
1:53 Hoe werkt open source software?
2:26 Wat gebeurt er als een programmeur bepaalde codes weghaalt?
3:48 Kunnen programmeurs niet elke keer zelf hun code schrijven?
4:38 Wat zijn gate keepers in programmeren?
5:16 Wat gebeurde er tijdens de laatste grote wereldwijde IT-storing?
6:01 Wat is het Blue Screen of Death (BSoD)?
6:10 Waarom maakt het uit wie software ontwikkelt?
7:15 Waarom is er ongelijkheid tussen mannelijke en vrouwelijke ontwikkelaars?
8:08 Wat gebeurt er als AI onze codes gaat schrijven?

Benieuwd naar de studies die Ayushi noemt? Je vindt ze hier: 

1. Article on how self-tracking apps exclude women https://www.theatlantic.com/technology/archive/2014/12/how-self-tracking-apps-exclude-women/383673/
2. Study showing how factors influencing the decision to accept or reject incoming software changes are both technical and social. https://doi.org/10.1109/TSE.2022.3165056 and https://arxiv.org/pdf/2106.01885
3. Study showing how contributions from women are evaluated in comparison to their male counterparts: https://doi.org/10.7717/peerj-cs.111
4. Similar differences were seen across geographical location https://doi.org/10.1145/3239235.3240504
5. Humans are likely to miss errors AI introduces: https://doi.org/10.48550/arXiv.2607.08885 and https://doi.org/10.1109/CHASE66643.2025.00016
6. Future of human-AI collaboration: https://doi.org/10.1016/j.jss.2025.112699
7. Balancing Speed, Reliability, and Fairness: https://doi.org/10.1145/3786583.3786888 and https://doi.org/10.1145/3757060 and https://doi.org/10.1007/s10664-023-10401-z

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Een financiële crisis betekent vaak onzekerheid, werkloosheid en dalende huizenprijzen. Toch leiden crises ook tot nieuwe ideeën en hervormingen. Waarom is dat zo? En kunnen we voorkomen dat dezelfde fouten zich blijven herhalen? Hoogleraar economie Irene van Staveren van de Erasmus Universiteit legt het uit.

Deze podcast-aflevering is een samenwerking tussen het FD en de Universiteit van Nederland. Wil je vaker iets van het Financieele Dagblad luisteren? Zoek dan de podcasts ‘Dagkoers’ en ‘Toegevoegde Waarde’ op in je podcast-app.

Deze podcast-aflevering is een samenwerking tussen het FD en de Universiteit van Nederland. Wil je vaker iets van de Universiteit van Nederland luisteren? Kijk dan op de website bij podcasts of zoek op Universiteit van Nederland in je podcast-app.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

HEY U! Zit de angst voor vreemdelingen eigenlijk gewoon in onze menselijke natuur? Worden we in Europa nou écht overspoeld door migranten? En waarom gaan mensen niet gewoon terug als ze hier eigenlijk ongelukkig zijn? Migratie is een hot topic in het publieke en politieke debat, en er zijn een hoop kijkersvragen binnengekomen. Saskia Bonjour doet onderzoek naar migratiepolitiek aan de Universiteit van Amsterdam en in deze video deelt zij de feiten over de immigratie naar Nederland en Europa, en legt ze uit waarom de manier waarop wij grenzen en paspoorten controleren eigenlijk relatief nieuw is.

0:00 Worden we in Europa overspoeld door migranten? 
0:41 Komen er teveel migranten naar Nederland?
1:01 Hoeveel asielzoekers komen er naar Nederland?
1:48 Hoeveel procent van de migranten is legaal in Europa?
2:00 Hebben we grip op migratie?
2:24 Zit het in onze natuur om tegen migratie te zijn?
2:59 Waarom zijn we tegen mensen van andere culturen?
3:35 Waarom zijn we eigenlijk bang voor migratie?
4:09 Waarom migreren mensen niet terug als ze ongelukkig zijn?
5:39 Is er een verschil tussen migratie binnen en buiten onze grenzen?
6:00 Is migratie van alle tijden?
6:16 Wanneer kregen we paspoorten en visums?
6:36 Wat is de natiestaat en de welvaartsstaat?
7:27 Hoe gaat migratie in de toekomst eruit zien?
7:40 Waarom migreren mensen naar Nederland?
8:33 Waarom hebben we in Nederland juist een grote vraag naar migranten?

Benieuwd naar meer over dit thema? 📽️ Eerder beantwoordden we de vraag ‘Is Nederland vol?’, check ‘m hier: https://www.universiteitvannederland.nl/college/18-miljoenste-inwoner-is-nederland-vol

🎤 Waarom spreken we eigenlijk van een ‘migratiecrisis’? Luister onze podcast hierover: https://www.universiteitvannederland.nl/podcast/al-jaren-minder-migratie-maar-toch-een-crisis---hoe-kan-dat 🧑‍🎓

En luister de podcast over de vraag ‘Heeft massa-immigratie Nederland rijk gemaakt?’ hier: https://www.universiteitvannederland.nl/podcast/heeft-massa-immigratie-nederland-rijk-gemaakt Meer wetenschap?

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief: https://universiteitvannederland.substack.com/ 
Check onze podcast in je favoriete podcast-app.
Instagram ► https://www.instagram.com/UniversiteitNL
TikTok ► https://www.tiktok.com/@UniversiteitNL
Wil je meer weten over onze stichting? ► http://www.universiteitvannederland.nl/
Wil je ons iets vragen? Of heb je een opmerking? Dat kan via dit formulier: https://forms.gle/5YTUR72pTwzXRAFk6

Over de Universiteit van Nederland: Wij geloven dat iedereen moet kunnen leren van de topwetenschappers die we hebben in Nederland. Zonder collegegeld of tentamens. Zet je nieuwsgierigheid aan en kijk, luister of volg de Universiteit van Nederland.

Voor niet-commercieel gebruik is het toegestaan om fragmenten (mits de context behouden) te gebruiken. Vermeld wel altijd bron: Universiteit van Nederland. Bij twijfel, mail ons op info@universiteitvannederland.nl.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

In Nederland betalen we nauwelijks meer met cash. Maar wat gebeurt er als contant geld helemaal verdwijnt? En welke functies van cash kunnen we niet zomaar vervangen door digitaal betalen? Jurist en econoom Annelieke Mooij van Tilburg University legt uit waarom contant geld veel meer is dan een betaalmiddel.

Deze podcast-aflevering is een samenwerking tussen het FD en de Universiteit van Nederland. Wil je vaker iets van het Financieele Dagblad luisteren? Zoek dan de podcasts ‘Dagkoers’ en ‘Toegevoegde Waarde’ op in je podcast-app.

Deze podcast-aflevering is een samenwerking tussen het FD en de Universiteit van Nederland. Wil je vaker iets van de Universiteit van Nederland luisteren? Kijk dan op de website bij podcasts of zoek op Universiteit van Nederland in je podcast-app.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Misschien denk je alles te weten over de bevruchting: een eicel en een spermacel komen samen. Maar wat gebeurt er precies binnenin die cellen? Structuurbioloog Miguel Leung van het Hubrecht Instituut probeert daar achter te komen door deze minuscule cellen te bekijken onder een metershoge microscoop. Want als je weet wat zich afspeelt in bijvoorbeeld het staartje van de spermacel, dan kun je ook ontrafelen hoe onvruchtbaarheid ontstaat. En wie weet, levert dit unieke inkijkje zelfs nieuwe inzichten op voor vruchtbaarheidsbehandelingen.

Voor zijn onderzoek ontving Miguel Leung de Heineken Young Scientists Award for Medical/Biomedical Sciences.

Toch liever in het Nederlands luisteren? Dan vind je hier de nagesynchroniseerde versie: https://youtu.be/7rm7H_uCEOU

00:00 Onvruchtbaarheid verhelpen?

00:46 Hoe bekijk je een cel?

01:36 Hoe werkt een cel?

02:43 Wat zijn eiwitten?

03:43 Oplossen van de eiwit-puzzel.

04:06 Cellen voorbereiden voor de microscoop

06:31 De cel écht bekijken 07:14 De afbeelding is een beeld vol ruis…

07:50 150 eiwitten zijn belangrijk bij de staart van een spermacel

08:49 Wat betekent dit voor de toekomst?

09:43 Waarom is fundamenteel onderzoek belangrijk?

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Luister hier alle afleveringen van onze nieuwe podcast-serie 'Even Denken'. Abonneer je hier en mis niets.

Je doet het misschien elke week, of jouw conflictvermijdende karakter gaat het liever uit de weg: ruziemaken. Toch is ruziemaken soms juist goed. Maar wat is dan de beste manier om het te doen? Is er überhaupt wel één manier? Om dat te onderzoeken gaan Damiaan en Sophie met de billen bloot en bellen ze hun partners op. Hoe brengen zij het er eigenlijk vanaf? En ligt dat in lijn met de wetenschap?

In Even Denken nemen psychiater en filosoof Damiaan Denys en journalist Sophie Frankenmolen je mee op een wetenschappelijke zoektocht naar jezelf. In een wereld die steeds sneller draait, is het immers makkelijk om jezelf kwijt te raken. Wie ben je? En waarom?

Elke aflevering begint met een alledaagse vraag waar een hele wereld achter schuilgaat. Waarom maak je zoveel foto's die je daarna nooit meer bekijkt? Wat zeggen je dromen eigenlijk over jou? waarom heeft iedereen tegenwoordig een trauma?

Via inzichten uit de psychologie, psychiatrie, filosofie, antropologie en neurowetenschap duiken Damiaan en Sophie diep in elke vraag. Soms vinden ze een antwoord. Soms eindigen ze met nog meer vragen dan waarmee ze begonnen.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Een studieschuld voelt soms als een enorme last. Maar is dat wel terecht? Wat betekent een studieschuld voor je kansen op een huis, je toekomstige inkomen en het krijgen van kinderen? Onderzoeker en docent economie Kim Fairley van de Radboud Universiteit legt uit hoe het echt zit en waarom deze schuld ook een investering kan zijn.

Deze podcast-aflevering is een samenwerking tussen het FD en de Universiteit van Nederland. Wil je vaker iets van het Financieele Dagblad luisteren? Zoek dan de podcasts ‘Dagkoers’ en ‘Toegevoegde Waarde’ op in je podcastapp.

Deze podcast-aflevering is een samenwerking tussen het FD en de Universiteit van Nederland. Wil je vaker iets van de Universiteit van Nederland luisteren? Kijk dan op de website bij podcasts of zoek op Universiteit van Nederland in je podcast-app.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Als je het nieuws volgt, lijkt de relatie tussen Joden en moslims vooral uit conflict te bestaan. Maar klopt dat ook als je honderden jaren teruggaat? Historicus en religiewetenschapper Yusuf Çelik van de Vrije Universiteit Amsterdam gebruikt AI om duizenden historische teksten te doorzoeken en stuit op verrassende verhalen die een ander perspectief geven. Zo vindt hij verhalen waarin Joden en moslims niet tegenover elkaar staan, maar juist samenwerken en elkaar vertrouwen. Welke geschiedenis kennen we eigenlijk níét? Voor zijn onderzoek ontving Yusuf Çelik de Heineken Young Scientists Award for Humanities.

00:00 Terug in de geschiedenis voor beter begrip

01:28 Is de Davidster Joods of islamitisch?

02:27 Hoe leest AI twee miljard woorden?

03:37 Hebben moslims een afkeer van honden?

05:31 Standpunten kunnen veranderd worden

06:10 Hoe kijken moslims naar vrouwen?

08:15 Wat dappere vrouwen uit de geschiedenis laten zien

09:16 Zit Jodenhaat in de cultuur van moslims?

11:43 Conflict is niet het hele plaatje

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Wat is jouw identiteit waard? Meer dan je denkt. Op het dark web worden gestolen persoonsgegevens massaal gekocht en verkocht. Hoe werkt die handel precies? En waarom zijn juist jouw gegevens zoveel geld waard voor criminelen? Hoogleraar internetveiligheid Roland van Rijswijk-Deij van de Universiteit Twente legt in deze aflevering uit hoe deze criminele business eruitziet en wat je kunt doen als jouw gegevens zijn gelekt. 
Deze podcast-aflevering is een samenwerking tussen het FD en de Universiteit van Nederland. Wil je vaker iets van het Financieele Dagblad luisteren? Zoek dan de podcasts ‘Dagkoers’ en ‘Toegevoegde Waarde’ op in je podcast-app.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

HEY U! Is bronwater uit een fles beter dan een glas kraanwater? Waarom horen we steeds vaker over de poepbacterie in ons drinkwater? En moeten we ons eigenlijk zorgen maken dat ons drinkwater ooit opraakt? Er gaan een hoop vragen de ronde over de kwaliteit van ons drinkwater. 

Doris van Halem (Hoogleraar Drinkwaterkwaliteit en Zuivering aan de Technische Universiteit Delft) checkt in deze aflevering de feiten over ons watersysteem (zoals de zin en onzin van waterfilters voor thuis) en legt uit waarom we niet zomaar de Noordzee kunnen gebruiken voor ons drinkwater. 

Zat jouw vraag er nou niet tussen? Geen zorgen! Op de socials van Universiteit van Nederland (@universiteitnl) beantwoordt Doris nog meer kijkersvragen. En als je nog een extra vraag hebt kun je die stellen in de comments.

Benieuwd naar meer? Bekijk onze eerdere video’s over water!
🚿 Krijgen we een watercrisis?
🌊 Hoe komt PFAS in ons kraanwater terecht?

0:15 Is fleswater beter dan kraanwater?
0:32 Wat is het verschil tussen mineraalwater en bronwater?
1:21 Komen er microplastics vrij bij het drinken van flessenwater?
1:33 Is het water in Nederland betrouwbaar?
2:10 Moet ik écht mijn water koken als er een bacterie is gevonden?
2:59 Moet ik een thuisfilter nemen voor mijn kraanwater?
3:37 Waarom smaakt kraanwater op sommige plaatsen zoeter dan op andere plaatsen?
3:53 Wat is het verschil tussen hard en zacht water?
4:34 Hoe kan het dat water in het buitenland naar chloor smaakt?
5:30 Moet ik me zorgen maken dat het drinkwater op raakt?
6:30 Hoe goed is het Nederlandse drinkwatersysteem tijdens droogte?
7:18 Waarom kunnen we geen drinkwater van zeewater maken?
7:42 Wat is (omgekeerde) osmose?
8:42 Wat zijn de nadelen van drinkwater uit de Noordzee?

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Luister hier naar onze nieuwe podcast-serie 'Even Denken'. Abonneer je hier en mis niets.

Hebben jouw dromen een diepere betekenis? Of zijn ze niet meer dan wat ruis in je slapende brein? In deze aflevering duiken we in de wetenschap achter dromen. Hoe kijken neurowetenschappers en psychologen naar iets dat zo mysterieus en ongrijpbaar is? 

In Even Denken nemen psychiater en filosoof Damiaan Denys en journalist Sophie Frankenmolen je mee op een wetenschappelijke zoektocht naar jezelf. In een wereld die steeds sneller draait, is het immers makkelijk om jezelf kwijt te raken. Wie ben je? En waarom?

Elke aflevering begint met een alledaagse vraag waar een hele wereld achter schuilgaat. Waarom maak je zoveel foto's die je daarna nooit meer bekijkt? Wat zeggen je dromen eigenlijk over jou? waarom heeft iedereen tegenwoordig een trauma?

Via inzichten uit de psychologie, psychiatrie, filosofie, antropologie en neurowetenschap duiken Damiaan en Sophie diep in elke vraag. Soms vinden ze een antwoord. Soms eindigen ze met nog meer vragen dan waarmee ze begonnen.

En in deze aflevering duiken we in de vraag: 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het is een veelgebruikte zoekopdracht op Google: wat is het nut van wespen? Uit onderzoek blijkt dat de wesp zelfs een van de meest gehate insecten wereldwijd is. Toch zijn wespen volgens entomoloog Marcel Dicke (Wageningen University) veel belangrijker dan de meeste mensen denken. In deze aflevering vertelt hij hoe wespen een compleet ecosysteem overeind houden, waarom ze ineens op je cola duiken en waarom een wesp slaan het domste is wat je kunt doen.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Een beat die je laat ontspannen, focussen, beter laat slapen of zelfs je pijn laat verminderen; het klinkt bijna te mooi om waar te zijn. Even de juiste toon opzoeken, oortjes in en je luistert je stress weg.

 Gedragswetenschapper Kirsten van den Bosch (Rijksuniversiteit Groningen) doet onderzoek naar deze tonen, die bekend staan als ‘binaural beats’. Wanneer je in je linkeroor een andere toon hoort dan in je rechteroor, creëren je hersenen de illusie van een derde toon. Die derde toon zou zich kunnen nestelen in het ritme van je hersenen. De resultaten van haar onderzoek zijn al net zo mysterieus als de beats zelf.

Voor het onderzoek werkte Kirsten samen met onderzoeker Tassos Sarampalis en kunstenaars Delic en Huda. ReCharge is een immersieve kunstervaring van Delic & Huda waarin geluid, licht en storytelling samenkomen in een zintuiglijke reis, met als doel bezoekers even uit het alledaagse te tillen en mee te nemen naar een andere wereld, terwijl het tegelijkertijd het zenuwstelsel helpt kalmeren. Meer informatie: https://www.therechargedome.com/recharge/

00:00 Wat is een binaural beat?

00:46 De wonderen van een binaural beat

01:13 Binaural beats uittesten in een proefopstelling

01:41 Geluid is een golf

02:05 Na een botsing vormen twee tonen samen een nieuwe toon

03:20 Binaural beat: één toon in het linker oor, andere toon in het rechteroor

04:24 Verschillende frequenties met hun eigen doel

05:10 Kunnen binaural beats pijn verminderen?

06:45 Hersengolven en geluidsgolven synchroniseren

07:53 Een experiment met binaural beats

09:16 Wat zeggen de proefpersonen?

09:41 Onderzoek met grote testgroep laat effect zien

10:43 Advies van Kirsten

See omnystudio.com/listener for privacy information.

"Vroeger was alles beter”, misschien heb je het je oma weleens horen zeggen, of ouders, of misschien betrap je jezelf erop. Maar was dat echt zo, of houdt ons geheugen ons voor de gek? In deze aflevering vertelt Deniece Nazareth van de Universiteit Twente over haar onderzoek naar herinneringen. Waarom lijken mooie momenten met de jaren steeds mooier te worden? En wat gebeurt er eigenlijk met de minder leuke herinneringen? Met behulp van interviews, gezichtsanalyses en stemonderzoek ontdekte ze iets opvallends over hoe ons brein het verleden inkleurt.

Luister de aflevering over nepherinneringen hier: https://www.universiteitvannederland.nl/podcast/waarom-kloppen-jouw-herinneringen-soms-niet

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Luister hier de allereerste aflevering van onze nieuwe podcast-serie 'Even Denken'. Abonneer je hier en mis niets.

In Even Denken nemen psychiater en filosoof Damiaan Denys en journalist Sophie Frankenmolen je mee op een wetenschappelijke zoektocht naar jezelf. In een wereld die steeds sneller draait, is het immers makkelijk om jezelf kwijt te raken. Wie ben je? En waarom?

Elke aflevering begint met een alledaagse vraag waar een hele wereld achter schuilgaat. Waarom maak je zoveel foto's die je daarna nooit meer bekijkt? Wat zeggen je dromen eigenlijk over jou? waarom heeft iedereen tegenwoordig een trauma?

Via inzichten uit de psychologie, psychiatrie, filosofie, antropologie en neurowetenschap duiken Damiaan en Sophie diep in elke vraag. Soms vinden ze een antwoord. Soms eindigen ze met nog meer vragen dan waarmee ze begonnen.

En in deze aflevering duiken we in de vraag: Waarom kruipen we niet gewoon eens bij een vriend of vriendin in bed? Seks is leuk, je vrienden zijn leuk, en toch zouden de meeste mensen vreemd opkijken als je vertelt dat je het met je vrienden doet. Komt dat alleen doordat we bang zijn voor gedoe, of zit er iets diepers achter?

See omnystudio.com/listener for privacy information.

We vergeten bijna alles wat we in ons geheugen stoppen. Het grootste deel daarvan verliezen we al in de allereerste seconde. Geheugenonderzoeker Hedderik van Rijn (Rijksuniversiteit Groningen) ontwikkelde een test waarmee hij ontdekt hoe goed je nog kunt leren. Daarmee kan hij achterhalen hoe snel je iets vergeet. Je probeert in acht minuten zoveel mogelijk vogels, landen of pastavormen te onthouden, waarna de test jouw score vergelijkt met andere mensen van jouw leeftijd. Dat zegt niet alleen iets over je geheugen, maar ook over de rest van je gezondheid. In deze aflevering legt Hedderik uit hoe deze test helpt bij het onderzoek naar verschillende vormen van dementie.

Wil jij de geheugentest van Hedderik zelf ook doen, dat kan hier: https://demo.sgma.memorylab.app/#/demo

0:00 Eén geheugentest om te meten hoe snel je iets vergeet

1:18 Waarom vergeet ik bijna alles?

2:04 Hoe werkt de geheugentest?

3:42 Hoe werkt je geheugen?

4:50 Welke invloed heeft leeftijd op hoe goed je kan onthouden?

6:06 Wat als je slecht scoort op een geheugentest?

8:13 Wat zegt je geheugen over je gezondheid?

9:36 Doe zelf de test! 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Knallende koppijn, schitteringen zien en moeite met fel licht en hard geluid; het zijn kenmerkende symptomen van migraine. Dagelijks hebben zeventigduizend mensen hiermee te maken. Maar wat veel mensen niet weten, is dat migraine ook invloed kan hebben op je hart. Hoe dat precies zit hoor je van arts-onderzoeker Linda Al-Hassany van het Erasmus MC.

Informatie over migraine: https://www.thuisarts.nl/migraine

Informatie over verlagen risico hart- en vaatziekten: https://www.thuisarts.nl/risico-op-ziekte-van-hart-en-bloedvaten-kleiner-maken

En ben je benieuwd naar de nieuwe podcast van de Universiteit van Nederland, 'Even Denken', hier vindt je meer informatie. 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Leuk nieuws! We hebben de afgelopen maanden hard gewerkt aan de nieuwe podcast: ‘Even Denken’. 

In Even Denken nemen psychiater en filosoof Damiaan Denys en journalist Sophie Frankenmolen je mee in de zoektocht naar jezelf. Want in een wereld die steeds sneller lijkt te gaan, is het makkelijk om jezelf kwijt te raken.

Elke aflevering begint met een alledaagse vraag waar een hele wereld achter schuilgaat. Waarom heb je geen seks met je vrienden? Waarom maak je zoveel foto’s die je daarna nooit meer bekijkt? Wat zeggen je dromen over je? Van daaruit duiken Damiaan en Sophie via wetenschap, filosofie en psychologie dieper in de vraag, om erachter te komen waarom je bent zoals je bent.

Dwaal met ons mee. Vanaf maandag 22 juni is 'Even Denken' overal te beluisteren. Wil je niks missen, dan kun je je hier abonneren. 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het witte schuim op het strand ziet er onschuldig uit, maar het is eigenlijk een geconcentreerde wolk van gif. Het zit vol met PFAS: chemische stoffen uit je pannen en regenjas die moeilijk vergaan en schadelijk zijn voor de natuur en jouw gezondheid. Maar wetenschappers hebben ontdekt dat de reden waarom PFAS in dit schuim kruipt, precies de sleutel is om onze natuur en drinkwater te redden. In deze aflevering laat Joséphine van Ruiten van de TU Delft zien hoe ze water kunnen zuiveren door PFAS te vangen met schuim.

00:00 Waarom is zeeschuim giftig?
00:51 Waar zit PFAS in?
01:57 Wat maakt PFAS gevaarlijk?
03:00 Waarom verdwijnt PFAS niet uit de natuur?
03:45 Hoe komt PFAS in ons kraanwater terecht?
04:47 Waarom trekt schuim giftige stoffen aan?
05:33 Hoe haal je PFAS uit het water?
08:00 Waarom kan PFAS niet helemaal uit ons water worden gehaald?
10:35 Hoe goed werkt schuim om PFAS uit het water te halen?

PFAS is schadelijk voor gezondheid en voor de natuur. Onderzoeken kan je vinden op RIVM (https://www.rivm.nl/pfas) en rijksoverheid (https://www.rijksoverheid.nl/vraag-en-antwoord/pfas/zijn-pfas-schadelijk-voor-mijn-gezondheid)

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Dompel je onder in de geluiden van de oceaan. 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

We weten meer over Mars dan over onze eigen oceaan. Op sommige plekken is de diepzee zelfs dieper dan de Mount Everest hoog is. En we hebben nog steeds geen idee wat er allemaal leeft. Paleoceanograaf Mei Nelissen van de Universiteit Utrecht en het NIOZ neemt je mee naar een wereld van lichtgevende dieren, reuzeninktvissen en onderwatervulkanen. En vertelt ze je waarom we zo ontzettend weinig weten over deze wereld.

633. 56 Miljoen jaar geleden was er ook klimaatverandering, net als nu. Huh?! - https://open.spotify.com/episode/2s52aBPGSyXOTeLpQrkwSR?si=16705df2e2044979

Diepzeemeditatie - https://open.spotify.com/episode/7aB8qYg4ZRtm6jUdpSDDAP?si=b6c2737688964cbb

See omnystudio.com/listener for privacy information.