Home | Podcast
Podcast Luisteren (PodNL)

De literaire canon

De nieuwe canon van de Nederlandstalige literatuur, van Karel ende Elegast tot Het verdriet van België. Een lijst van 50 boeken die je moet gelezen hebben, elk met hun eigen aflevering.

Jun 26 2020 | 00:05:13

Het schandaalboek van 1969, de vele expliciete erotische passages in Turks Fruit zorgden voor een schokgolf in het toen nog heel burgerlijke Nederland. Intussen is de roman van Wolkers een echte klassieker en dus ook een van de 50 in de canon. Ook auteur Charlotte Van den Broeck las deze roman verschillende keren.

Jun 26 2020 | 00:05:18

Wanneer het boek in 1963 gepubliceerd werd, raakte de uitgever het nog niet aan de straatstenen kwijt. Te moeilijk en veel te modern, luidde de kritiek. En toch vond Michiels uiteindelijk een publiek voor dit vreemde boek vol rare metaforen, ellenlange zinnen en beelden uit koortsige dromen. Schrijfster Sigrid Bousset kende Ivo Michiels vanaf haar 11de. Ze maakte ooit een boek met interviews met hem, en nu is ze bezig aan een biografisch boek.

Jun 26 2020 | 00:05:41

In de vorige editie van de canon was Hermans vertegenwoordigd met zijn klassieker Nooit Meer Slapen uit 1966. Nu heeft de Koninklijke Academie van de Nederlandse Taal en Letterkunde een van zijn andere werken gekozen, één dat volgens hen nog meer gewicht heeft: De donkere kamer van Damokles. Het is deze oorlogsroman uit 1958 die ook op auteur Peter Terrin een grote indruk heeft gemaakt.

Jun 26 2020 | 00:04:40

Hugo Claus is samen met Joost van den Vondel, de enige schrijver die met twee werken vertegenwoordigd is in de canon. Hij staat uiteraard in de lijst met Het Verdriet van België, maar dus ook met zijn Oostakkerse gedichten. Literatuurkenner Matthijs de Ridder heeft de Oostakkerse Gedichten nog eens onder de loep genomen.

Jun 26 2020 | 00:11:25

Lucebert bezorgde de poëzie in de jaren vijftig een nieuwe adem. Dat deed hij als voortrekker van de beweging van de Vijftigers, een progressieve groep dichters die na de Tweede Wereldoorlog begon te experimenteren met vorm en inhoud. Luceberts dichtbundel Apocrief/ de analphabetische naam uit 1952 is daar de perfecte illustratie van. Voor dichter Maud Vanhauwaert is de bundel een echt taalfestijn.

Jun 26 2020 | 00:06:09

Wanneer Hella Haasse in 1948 haar debuutroman Oeroeg publiceerde, leverde dat haar meteen een plaats op in de literatuurgeschiedenis. Oeroeg vertelt het ontroerende verhaal van de vriendschap tussen het Nederlandse ik personage en de Indonesische jongen Oeroeg. Een verhaal over sociale en raciale status, vriendschap en pijnlijke confrontaties. Of het boek ook een aanklacht tegen het kolonialisme is? Literatuurkenner Matthijs de Ridder heeft het boek recent nog eens herlezen en heeft een antwoord.

Jun 26 2020 | 00:05:12

Een literaire canon zonder Willem Elsschot, dat zou niet kloppen. De KANTL koos voor zijn boek Het Dwaallicht, Elsschots laatst gepubliceerde novelle en vandaag nog steeds heel maatschappelijk relevant. Journalist en Elsschot-kenner Eric Rinckhout vertelt.

Jun 26 2020 | 00:14:06

De Nederlandse dichteres publiceerde in haar leven maar drie dichtbundels: Parken en woestijnen, De vogel Phoenix en Vergezichten en gezichten. Na deze bundels zweeg Vasalis, ze liet haar pseudoniem rusten en ging verder door het leven als de dokter Margaretha ‘Kiki’ Drooglever Fortuyn-Leenmans. De KANTL heeft haar eerste bundel Parken en Woestijnen uitgekozen om op de literaire canon lijst te prijken. Protestantse dominee en poëzieliefhebber Dick Wursten vertelt.

Jun 26 2020 | 00:06:54

Gerard Walschap werd geboren in Londerzeel, het dorp dat ook het decor zou zijn voor zijn roman Houtekiet. Deze roman werd het eerst gepubliceerd in 1939 en wordt beschouwd als het hoogtepunt in het oeuvre van Gerard Walschap. Auteur Annelies Verbeke is het daar helemaal mee eens.

Jun 26 2020 | 00:03:38

Het is dit jaar precies 120 jaar geleden dat Maurice Gilliams geboren werd. Zijn naam zal voor altijd verbonden blijven met zijn autobiografische roman Elias of het gevecht met de nachtegalen. Gilliams won met dit boek verschillende literaire prijzen, maar hij toonde zich nooit aan het grote publiek of de media. Tot in 1980, 2 jaar voor de dood van Gilliams, toen journalist Cas Goossens hem toch wist te strikken voor een telefonisch interview.

Jun 26 2020 | 00:05:59

Met deze bundel schreef Nijhoff literatuurgeschiedenis en dat levert hem zoveel jaren later een plaats op in de literaire canon. Hij introduceerde spreektaal in zijn poëzie, wat een grote stijlbreuk met zijn voorgangers was. Deze Nieuwe gedichten zijn een van de lievelingswerken van presentator en dichter Pat Donnez.

Jun 26 2020 | 00:04:22

Paul Van Ostaijen schreef deze dichtbundel toen hij wist dat hij stervende was. Dat maakt van Nagelaten Gedichten een heel persoonlijke bundel. Schrijver en literatuurcriticus Matthijs de Ridder is bezeten van Paul Van Ostaijen. Hij is al jaren bezig met het schrijven van een biografie over Paul Van Ostaijen. En dat terwijl de geest van de grote dichter over zijn schouder meekijkt, want De Ridder woont in het geboortehuis van Paul Van Ostaijen.

Jun 26 2020 | 00:05:31

Vijfenvijftig jaar is Streuvels al wanneer hij in 1926 deze roman publiceert. Zijn grote creatieve periode, waarin hij De vlaschaard en andere bekende romans schreef, ligt dan al een tijdje achter hem. Maar met deze novelle schreef Streuvels volgens sommigen een van de mooiste korte verhalen uit de Nederlandse literatuur. Presentator en dichter Pat Donnez vertelt waarom dit boek inderdaad een plaats verdient in de canon.

Jun 26 2020 | 00:05:31

Cyriel Buysse wordt misschien wel het meest gelinkt met Het gezin van Paemel, zijn beroemde toneelstuk over het Vlaamse boerenleven in de 19de eeuw. Het gezin van Paemel was dan ook het werk waarmee Buysse in de vorige editie van de literaire canon vertegenwoordigd was. Maar dat is niet langer zo, want de Koninklijke Academie van de Nederlandse Taal en Letterkunde heeft voor deze editie haar oog op een ander boek laten vallen, één van zijn latere romans Tantes uit 1924. Fotograaf Michiel Hendryckx is daar heel blij mee.

Jun 26 2020 | 00:06:14

Een van de nieuwkomers in de literaire canon is dit populaire verhaal over de vrijgevochten Pallieter. Dat het een tijdloos en uniek literair werk is, daar moest illustrator Gerda Dendooven al lang niet meer van overtuigd worden. Timmermans kreeg ze met de paplepel mee.

Jun 26 2020 | 00:05:11

Het boek verscheen in het jaar 1900, iets meer dan een jaar nadat Couperus in Nederlands Indië gearriveerd was om er het leven daar te observeren. Rika Ponnet, relatietherapeute en Germaniste, heeft recent De Stille Kracht nog eens herlezen.

Jun 26 2020 | 00:13:01

Het is precies 200 jaar geleden dat Eduard Douwes Dekker, de echte naam van Multatuli, geboren werd. En als we Multatuli vieren, dan vieren we ook een beetje Max Havelaar, zijn bekendste werk waarmee hij de koloniale uitbuiting en de corrupte bureaucratie in Nederlands-Indië aanklaagde. David van Reybrouck is een boek aan het schrijven over het koloniale verleden van Nederland en dus nam hij Multatuli's Max Havelaar ook opnieuw vast.

Jun 26 2020 | 00:07:15

'Hij leerde zijn volk lezen': met deze woorden eerde Vlaanderen ooit Hendrik Conscience. Maar tegenwoordig is hij minder populair. Vier jaar geleden publiceerden letterkundigen Kris Humbeeck en Kevin Absilis een studie waarin ze de slechte reputatie van Conscience probeerden te counteren. Kris Humbeek vertelt waarom De Leeuw van Vlaanderen toch een plaats verdient in de literaire canon.

Gerelateerde podcasts

Alle podcasts A-Z