KLANKMAKERS

Léon: The Professional in 4K — with one of the people who mixed it.

In January 2026 the DFSA brought French re-recording mixer Bruno Tarrière from Paris to Amsterdam. At the newly opened Vue Cinema in the Houthavens we watched the 4K restoration of Besson's 1994 classic, a film Bruno worked on himself. Afterwards Dutch re-recording mixer Jan Willem van den Brink sat down with him to talk about his career and his approach to the craft.

Edited for length and clarity; some film clips were removed or shortened for licensing reasons.

Thanks to the DFSA and its sponsors, Gaumont and Vue Houthavens — and above all to Jan Willem and Bruno.

Geen lange interviews dit keer, maar een ongefilterde duik in de tas met trucs van collega's.

Aline en Lennart vroegen vakgenoten naar de plugin, de shortcut of de workflow waar ze niet meer zonder kunnen. In deel 1: dialoog zijdezacht maken, audio reconstructie, een m&e-mix-hack, extreme pitch-shifting, en immersieve werelden bouwen uit duizenden fragmenten. Plus: waarom je eigen kompas belangrijker is dan ooit in een wereld vol AI-muziekgeneratoren.

Dank aan Arno Willemstein, Benjamin Braasem, Mark Meeuwis, Huibert Boon en Max van den Oever voor het delen van hun kennis.

Heb jij zelf een hack? Wat ons betreft kan de kist voller. Mail ons of ga naar klankmakers.nl en help mee aan deel 2.

The Garden of Earthly Delights by Morgan Knibbe won the Gouden Kalf for best sound design at the 2025 Netherlands Film Festival. Every year the DFSA marks that award with an evening for its members: this is the recording of that night.

Aline spoke with sound designer Vincent Sinceretti and sound recordist Taco Drijfhout about the film's soundscape: how they built it, and the technical and creative choices behind it. The enthusiasm in the room made one thing clear. There's an appetite for more sessions where technique, creativity and result come together.

Thanks to the DFSA, Posta Vermaas and Fair CBO for making this broadcast possible.

Hearing connects us to the world three-dimensionally and emotionally. We hear in 360°, through obstacles, in the dark, even while we're asleep. Lose it, and your sense of presence and your grasp of your surroundings shrink dramatically.

As audio professionals we use sound to tell stories, to enrich images, and to draw an audience in. That sound takes many forms, linear or non-linear, in mono, stereo, surround, spatial and everything between.

Today we discuss a form we sort of knew, but never had a name for: Audio Augmented Reality. Our guest Matias Harju is so deep into this field that he wrote a book about it, Audio Augmented Reality: Concepts, Technologies and Narratives. Far too much for one episode, so we dip our toes in and talk mostly about what you can actually do with it.

Fearless Sounds in Game and Film.

Watson Wu en Glen Gathard laten zien hoe vernieuwend, origineel en gedurfd geluid een verhaal compleet kan transformeren. Van explosieve achtervolgingen tot spookachtige stiltes: hoe soundscapes een verhaal niet alleen ondersteunen, maar uitdagen, verdiepen en verrassen.

Met credits als Baby Driver, Mufasa: The Lion King, Bohemian Rhapsody, Peaky Blinders, Ex Machina en Death Stranding 2 tonen ze hoe je geluid inzet als volwaardig vertelmiddel in film, tv en games.

Dank aan Watson, Glen, het NFF, Fair CBO en de DFSA.

///

Fearless Sounds in Game and Film. Two renowned experts, Watson Wu and Glen Gathard, share how innovative, original and daring sound can transform a story. From explosive chases to haunting silences: how soundscapes challenge, deepen and surprise. With credits including Baby Driver, Mufasa: The Lion King, Bohemian Rhapsody, Peaky Blinders, Ex Machina and Death Stranding 2. Thanks to Watson, Glen, the NFF, Fair CBO and the DFSA.

Verhalend geluid op een set ontstaat pas echt als het geluidsdepartement vanaf het begin bij het creatieve proces betrokken is. Geluid is immers meer dan techniek: het is meedenken, meevoelen en meebouwen aan het verhaal.

Maar wat betekent dat in de praktijk? Bijvoorbeeld: werken met een toegewijd productiegeluid-team. Meervoud, ja. Een team dat tijdens het draaien volledig op het geluid gefocust is, dat omstandigheden schept waarin regie, cast en crew optimaal kunnen werken, en dat editors en sound designers later het best mogelijke materiaal geeft.

Geen revolutionair idee, en niet altijd nodig. Maar bij fictie zou het misschien wat vanzelfsprekender mogen zijn. We vragen het aan Oliver Pattinama (production sound mixer), Pieter van Huystee (boom operator) en Angelina de Braekeleer (tweede boom operator, utility, assistent geluid).

Deze keer pakken we het anders aan: we luisteren samen met Erik Griekspoor naar twee sleutelscènes uit De Vuurwerkramp. Geen beeld, alleen geluid.

Erik heeft ruim vijftien jaar ervaring en meer dan tachtig producties op zijn naam, waaronder Augure, Girl, Anoniem en Rampvlucht. Hij vertelt over de keuzes, de lagen en de details van zijn sound design. Over dynamiek, storytelling, authenticiteit, en de sonische impact van een ramp.

Wil je vooraf kijken: we behandelen de laatste zeven minuten van aflevering 1, en een scène in aflevering 4 die op 25 minuten begint. De Vuurwerkramp op NPO Start.

Wat moet je horen om te zien wat je moet zien?

Op 9 december 2024 organiseerden de DDG en de DFSA een avond over sounddesign voor documentaires in Het Ketelhuis, rond het werk van sound designer en production sound mixer Alex Booy. We namen die avond op.

Aline Bruijns ging in gesprek met Alex, met scènes uit zijn werk en bijdragen uit het publiek. Ook de regisseurs van de besproken films zaten in de zaal: Suzanne Raes, Barbara Makkinga en Peter en Petra Lataster.

Dank aan Alex, de DDG, de DFSA en alle aanwezigen.

Aline en ik zijn sound designers die vooral vanuit ons gehoor werken. Met de techniek achter ons gereedschap zijn we lang niet altijd bezig. Reden genoeg om te gaan praten met iemand die daar wél alles van weet, en die bovendien een tool bouwde waar wij al twintig jaar mee werken.

We gingen naar Audio Ease in Utrecht, makers van Altiverb, al lang een industry standard onder de convolutiegalmen. Hoe bedenk, bouw en onderhoud je zo'n plug-in? Over updates, gebruikers en de filosofie erachter. En zoals je van ons gewend bent: hopelijk weinig techtalk, veel verwondering over geluid.

We spraken medeoprichter Arjen van der Schoot in de nazomer van 2024. De Reverb-aflevering van Mark Ronson op Apple TV waar we naar verwijzen.

A genuine sound legend at the Netherlands Film Festival: production sound mixer and CAS president Peter F. Kurland, invited by the Dutch Film Sound Association.

Dutch production sound mixer and DFSA board member Antoin Cox moderates. Peter talks about his long collaboration with the Coen Brothers and about working with boom operators. Director Martin Koolhoven joins to introduce a few favourite Coen scenes, which Peter and Antoin then take apart in detail.

Packed with anecdotes, tips and advice for sound professionals, on set and off.

Om het geluid van een speelfilm onder controle te krijgen, en er maximale creativiteit uit te halen, moet je in teamverband werken. Twee sleutelfiguren daarin zijn de supervising sound editor en de re-recording mixer.

Vincent Sinceretti en Jan Schermer hebben allebei ruime ervaring met sound design én met mixage. We bespreken hoe het stokje wordt doorgegeven als de premix is afgerond en de mix begint, en hoe zij naar hun vak kijken. Hoe is de synergie tussen alle betrokkenen in de laatste fase van een film?

Chatcast, babbelcast, radiodocumentaire, audiofictie, hoorspel. Het gaat allemaal door voor podcast, een term die net zo divers is als AI of sound design.

Deze aflevering beperken we ons tot de narratieve varianten. Aline en Lennart reizen af naar Zoutkamp in Groningen, naar de ervaren mixer en geluidsontwerper Arno Peeters.

Hoe wil je dat je museum klinkt? En welk verhaal wil je vertellen?

Dat is een van de eerste dingen die Vincent de Koning vraagt als hij bij een nieuwe opdrachtgever aan tafel zit. We spreken de mede-eigenaar van Big Orange, the Audio Agency, een uur lang over een aantal museale projecten.

Hoe denkt een museaal sound designer? Is dat heel anders dan bij film? En met welke uitdagingen krijgt hij te maken?

De boom operator, een onmisbare schakel op de set.

Leleane Lindenaar studeerde in 2012 af aan de Filmacademie en staat op sets voor zowel fictie als documentaire. Wat is er fysiek en mentaal nodig om een goede boom operator te zijn? Hoe ga je om met de dynamiek en de intimiteit van een set? Onderhandelen, toxische situaties, een korte case study over Koningshuis the Musical van Diederik Ebbinge, en hoe het is om vrouw te zijn in een nog altijd door mannen gedomineerd beroep.

Deze aflevering is begin 2023 opgenomen en heeft even op de plank gelegen. Leleane is inmiddels gestopt met geluid. Omdat het gesprek nog steeds relevant is, publiceren we het in overleg met haar alsnog.

Every now and then we get to talk to an international sound design rockstar, and we're not letting that pass us by.

At the Netherlands Film Festival, the VCA invited Paula Fairfield to talk about her work. Paula is best known for her creature design on Game of Thrones and House of the Dragon.

A memorable conversation between Aline and Paula about sound design, workflows, tempitis, the standards you set for yourself and the boundaries you set with others.

Thanks to Paula for letting us broadcast her Proftalk, and to the Dutch Film Festival for the opportunity.

Antoin Cox is een van de meest zichtbare en uitgesproken production sound mixers van Nederland. Hij studeerde in 1999 af aan de Filmacademie en heeft op ontelbaar veel sets gestaan.

We praten over het belang van een goede voorbereiding, over puzzels oplossen, over het veranderende werkveld, en over het opzwepen van mensenmassa's.

Het lijkt wel of het alleen nog maar over AI gaat. Meer dan terecht, dus wij haken aan met één vraag: wat gaat AI betekenen voor ons vak?

Sound designer en HKU-docent Arnoud Traa en softwareontwikkelaar en sound designer Marcel Huibers slaan met ons een piketpaaltje, anno zomer 2023. We lopen de departementen langs, van dialoogedit en foley tot ADR, sfx en mixage, en dwalen af naar rechten, authenticiteit en creativiteit.

De conclusies zijn verrassend positief. Nu maar hopen dat dat over een jaar nog zo is.

Aline en ik stappen even uit het filmgeluid en gaan de studio van een geluidskunstenaar binnen.

Fedde ten Berge is componist en geluidskunstenaar, winnaar van de Victoriefonds Cultuurprijs voor podiumkunsten 2022, en geestelijk vader van instrumenten als de Thrice Truncated Triangle en de Shroom. Hij componeert, ontwerpt geluid, geeft muziekles op scholen, staat op het podium en maakt multisensorieel theater.

We bespreken een aantal van zijn projecten en slaan ongetwijfeld wat zijpaadjes in. 

We zitten in de West Side studio's, tegenover de meest recente winnaar van een Gouden Kalf voor sound design.

Je hoort haar prijswinnende werk in Captain Nova, een sciencefictionfilm met dikke muziek en dik geluid. We praten over het sound design van die film, over werkprocessen, teamwork, keuzes maken en ambitie.

Alles kraakt en maakt geluid, en het lijkt alsof we in het huis van een verwarde hoarder zijn beland. Niets is minder waar: als je beter kijkt is de chaos volledig georganiseerd.

We zijn op bezoek bij foley artiest Ronnie van der Veer. Over zijn technieken, zijn zoektocht naar het perfecte geluid, en het foley-ambacht.

Een Engelstalige aflevering.

Sound designer Peter Albrechtsen was te gast bij de NFF Proftalks, georganiseerd door het Nederlands Filmfestival en de VCA. Aline Bruijns sprak met hem over zijn werkprocessen, over documentairegeluid en over de muzikaliteit van sound design.

Peter en het NFF waren zo genereus om de opnames met ons te delen. Wie erbij was heeft er een naslagwerk aan, wie er niet bij was kan alsnog luisteren naar een zeer boeiende klankmaker.

Productiegeluid is zo veel meer dan geluid opnemen op de set. Het kan de montage beïnvloeden, het geluidsontwerp verrijken en de prestatie van acteurs aanscherpen.

Hoog tijd voor een gesprek met een ervaren, bescheiden en enthousiaste setklankmaker: Gaby de Haan. Over workflows, puzzelen, problemen oplossen en nieuwe dingen leren. En over rode auto's.

Jelmer Althuis houdt zich sinds 2017 bezig met spatial audio voor XR, digitale kunst en Web3.0. Hij doet zowel locatieopnames in Ambisonics als studiowerk.

We praten over de toepassingen van spatial audio, over de psychologie achter geluid, over workflows, en over de rol en de toekomst van geluid in XR-producties.

Waar wordt eigenlijk naar gekeken bij een Dolby Premier Certification?

We spreken Eelco Bakker over studiobouw en studiomanagement. Daarnaast gaat het over muzieksessies, over carrièreplanning en over Dolby Atmos Music.

Een gesprek in de indrukwekkende mixing stage van de STMPD studio's, over De Slag om de Schelde. Die film won een Gouden Kalf voor beste sound design.

Herman vertelt over het geluidsontwerp, over workflows, en over de uitdagingen van zo'n megaproject. En over zijn filosofie: geluid ontwerpen is een dienende taak, bedoeld om het verhaal beter te vertellen.

We reizen af naar Den Haag, waar Danny van Spreuwel ons hartelijk ontvangt.

Danny is re-recording mixer en sound supervisor. Hij werkte aan de Disney+ serie Dat Ene Woord, aan de film The Lobster en aan Voices of Liberation, een elfdelige Netflix-documentaireserie. We praten over mixage, over de natuurdocumentaire Silence of the Tides (genomineerd voor een Gouden Kalf voor sound design in 2021), en over workflows, sound design en Dolby Atmos.