Luister Anita

In 1931 stapt een berooide Pool op zijn fiets voor een ambitieuze reis door Afrika. In Namibië begeeft zijn fiets het en moet hij noodgedwongen te paard verder. Dat onafgewerkte traject bleef hem zijn leven lang frustreren en dient bijna een eeuw later als inspiratiebron voor Titus De Voogdt, Tom Ysewijn en Jeroen Franssens. Op de fiets trekken ze door Namibië en Angola. In een poging om de cirkel rond te maken gaan ze op zoek naar sporen van Nowak. Dankzij een heleboel brieven die Nowak schreef aan zijn vrouw Marys, teruggevonden in Polen, krijgt zijn verhaal plots een nieuwe dimensie. Want wie was Nowak eigenlijk? Had hij iets te verbergen? En wat leer je over het Afrika van toen en nu als je het zelf doorreist op twee wielen? Luister vanaf 6 juni 2026. Weg van Nowak is een productie van Audiotheque in samenwerking met De Standaard. Met steun van o2o bicycle leasing, het Vlaams Audiovisueel Fonds van de Vlaamse overheid, Baloise, A.S. Adventure, Elements, Travel Lounge, Voyages Sauvages, Ridley, Small Talk, Vaude en Visit Polen Meer info op nowakpodcast.beSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Toms boek over journalist Kazimierz Nowak laat Titus niet meer los. Hoe haalde die man het in zijn hoofd om in de jaren dertig helemaal alleen naar Zuid-Afrika te fietsen én terug? Een reis van meer dan vijf jaar. Op zoek naar antwoorden reizen Titus, Tom en Jeroen naar Polen, de heimat van Nowak. Daar vinden ze meer dan ze verwacht hadden: zijn persoonlijke brieven aan zijn vrouw Marys, met de hand geschreven. Intiem, kwetsbaar en vol verlangen naar huis, terwijl hij steeds verder reed. Die brieven leggen een nieuwe kant van Nowak bloot, én zijn levenslange frustratie over het stuk van zijn tocht dat hij door pech niet per fiets kon afleggen. Daar, in Polen, ontstaat het ambitieuze idee om zijn tocht te vervolledigen. Wat als wij het stuk dat Nowak noodgedwongen te paard moest afleggen, fietsen? Terug in België begint het echte werk: routes uitstippelen, trainen, twijfels inslikken. Want wat ze van plan zijn is niet niks. 2200 kilometer door Namibië en Angola. Historica Inge Brinkman schuift aan om het verleden levend te houden. De vraag hangt in de lucht: zijn ze klaar voor wat hen wacht? Meer weten? Surf naar nowakpodcast.be Gebeten door het verhaal van Nowak en benieuwd naar de volledige reis? Bestel dan hier een gesigneerd exemplaar van Tom Ysewijns boek 'Alleen door Afrika'. Zin in je eigen bikepackingavontuur? Bij A.S.Adventure vind je hier alles wat je nodig hebt én huur je makkelijk materiaal via de verhuurservice. Weg van Nowak is een productie van Audiotheque in samenwerking met De Standaard. Met steun van o2o bicycle leasing, het Vlaams Audiovisueel Fonds van de Vlaamse overheid, Baloise, A.S. Adventure, Elements, Travel Lounge, Voyages Sauvages, Ridley, Small Talk, Vaude en Visit Polen Makers: Jeroen Franssens, Titus De Voogdt en Tom Ysewijn | Opname en regie: Jeroen Franssens | Montage, sound design, mixage en muziek: Stefan Bracke, François de Meyer en Mathijs Steels | Cello: Robrecht Kessels | Viool: Stefaan De Rycke | Piano: Mathijs Steels | Stem Kazimierz Nowak: Jan Bijvoet | Productie Louise-Marie Kerkhove | Dank aan Mieke Matthys, Prof. Dr. Inge Brinkman, Chariel Decock, Ushua Goeminne, Tanya Liebenberg, Wolf Troh, Emilia Guerra, Arvid van der Galiën, Manu Catrysse, Stijn van Parijs, Dan From Nam, Prof. Dr. Steven Callens, Johan Mortelmans, Jo Nachtergaele en Apopo.See omnystudio.com/listener for privacy information.

De reis begint waar Kazimierz Nowak ooit moest opgeven. In Gumuchab, het dorp in Namibië waar hij zijn fiets inruilde voor paarden, slaan Titus, Tom en Jeroen hun kamp op. De volgende ochtend vertrekken ze op hun eigen tocht. Al snel worden ze ondergedompeld in het ritme van de weg: grind onder de banden, gesprekken onderweg, kleine ontmoetingen die blijven hangen. In Gobabis kruisen ze het pad van twee jonge rappers, die openhartig vertellen over hun leven en de ongelijkheid tussen zwart en wit in Namibië. Die thematiek krijgt een extra laag tijdens een bezoek aan vluchtelingenkamp Osire. Daar spreken ze met een Congolese vluchteling die, ondanks alles, hoopvol blijft. Intussen duikt Tom opnieuw in Nowaks brieven aan Marys. En hij ontdekt iets wat wringt. Nowak lijkt niet alleen uit zwerfzucht te zijn vertrokken, maar ook op de vlucht voor iets. Meer weten? Surf naar nowakpodcast.be Gebeten door het verhaal van Nowak en benieuwd naar de volledige reis? Bestel dan hier een gesigneerd exemplaar van Tom Ysewijns boek 'Alleen door Afrika'. Weg van Nowak is een productie van Audiotheque in samenwerking met De Standaard. Met steun van o2o bicycle leasing, het Vlaams Audiovisueel Fonds van de Vlaamse overheid, Baloise, A.S. Adventure, Elements, Travel Lounge, Voyages Sauvages, Ridley, Small Talk, Vaude en Visit Polen Makers: Jeroen Franssens, Titus De Voogdt en Tom Ysewijn | Opname en regie: Jeroen Franssens | Montage, sound design, mixage en muziek: Stefan Bracke, François de Meyer en Mathijs Steels | Cello: Robrecht Kessels | Viool: Stefaan De Rycke | Piano: Mathijs Steels | Stem Kazimierz Nowak: Jan Bijvoet | Productie Louise-Marie Kerkhove | Dank aan Mieke Matthys, Prof. Dr. Inge Brinkman, Chariel Decock, Ushua Goeminne, Tanya Liebenberg, Wolf Troh, Emilia Guerra, Arvid van der Galiën, Manu Catrysse, Stijn van Parijs, Dan From Nam, Prof. Dr. Steven Callens, Johan Mortelmans, Jo Nachtergaele en Apopo.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Op de Schneider-farm komen verleden en heden samen. Nowak verbleef hier ooit zelf, en de huidige bewoners bevestigen zijn passage via familieverhalen. Even voelt de afstand van een eeuw kleiner. Maar de weg wacht. En die wordt zwaarder. Wanneer hun watervoorraad plots opraakt, worden Titus, Tom en Jeroen gedwongen risico's te nemen. Schoten in de verte leiden hen naar twee excentrieke boeren die hen uit de nood helpen. Tom ontdekt een boze brief van Nowak aan Marys. Een brief vol angst dat iets uit zijn verleden boven water zou komen. Het scherpt het vermoeden aan: Nowak was niet alleen op reis uit zwerfzucht. Onderweg worden de contrasten in Namibië steeds scherper. De kloof tussen witte boeren en zwarte arbeiders is groot en zichtbaar. Nergens wordt dat schrijnender dan in hun ontmoeting met een jonge zwarte loonwerker en zijn vrouw, die ondanks hun eigen schaarste zonder aarzelen hun eten delen. 's Avonds rond het kampvuur worden ze stil. Jeroen spreekt zijn heimwee uit en de vraag stelt zich: hoe hield Nowak het vol? Meer dan vijf jaar onderweg, ver van huis en gezin. Meer weten? Surf naar nowakpodcast.be Gebeten door het verhaal van Nowak en benieuwd naar de volledige reis? Bestel dan hier een gesigneerd exemplaar van Tom Ysewijns boek 'Alleen door Afrika'. Weg van Nowak is een productie van Audiotheque in samenwerking met De Standaard. Met steun van o2o bicycle leasing, het Vlaams Audiovisueel Fonds van de Vlaamse overheid, Baloise, A.S. Adventure, Elements, Travel Lounge, Voyages Sauvages, Ridley, Small Talk, Vaude en Visit Polen Makers: Jeroen Franssens, Titus De Voogdt en Tom Ysewijn | Opname en regie: Jeroen Franssens | Montage, sound design, mixage en muziek: Stefan Bracke, François de Meyer en Mathijs Steels | Cello: Robrecht Kessels | Viool: Stefaan De Rycke | Piano: Mathijs Steels | Stem Kazimierz Nowak: Jan Bijvoet | Productie Louise-Marie Kerkhove | Dank aan Mieke Matthys, Prof. Dr. Inge Brinkman, Chariel De Cock, Ushua Goeminne, Tanya Liebenberg, Wolf Troh, Emilia Guerra, Arvid van der Galiën, Manu Catrysse, Stijn van Parijs, Dan From Nam, Prof. Dr. Steven Callens, Johan Mortelmans, Jo Nachtergaele en Apopo.See omnystudio.com/listener for privacy information.

In Tsumeb laten Titus, Tom en Jeroen zich meeslepen door de verlaten mijnsites. Grote, roestige installaties die ooit het kloppend hart van de regio waren, nu een spookstad. Via Steven, een voormalige mijnwerker, krijgen ze uitzonderlijke toegang en horen ze verhalen over vergane glorie en wanbestuur. 's Nachts, gekampeerd aan het Meer van Zes Vrouwen, duikt Tom opnieuw in Nowaks brieven. Wat hij vindt, verdiept het mysterie: Nowak diende tijdens de Eerste Wereldoorlog in de Poolse legioenen, een periode die hem naar eigen zeggen fysiek en mentaal heeft gebroken. Heeft dit te maken met de boze brief die ze eerder vonden? Maakte hij zich schuldig aan oorlogsmisdaden? Dan neemt de aflevering een bijna mythische wending. Ze horen het verhaal van een Duitse vrouw die tijdens koloniale conflicten werd ontvoerd en een kind kreeg met een lokale koning. Feit of legende? Vastbesloten om dat uit te zoeken, starten ze een zoektocht die hen uiteindelijk tot bij koning Philemon brengt. Met zijn hulp komen ze onverwacht dicht bij een antwoord. Meer weten? Surf naar nowakpodcast.be Gebeten door het verhaal van Nowak en benieuwd naar de volledige reis? Bestel dan hier een gesigneerd exemplaar van Tom Ysewijns boek 'Alleen door Afrika'. Weg van Nowak is een productie van Audiotheque in samenwerking met De Standaard. Met steun van o2o bicycle leasing, het Vlaams Audiovisueel Fonds van de Vlaamse overheid, Baloise, A.S. Adventure, Elements, Travel Lounge, Voyages Sauvages, Ridley, Small Talk, Vaude en Visit Polen Makers: Jeroen Franssens, Titus De Voogdt en Tom Ysewijn | Opname en regie: Jeroen Franssens | Montage, sound design, mixage en muziek: Stefan Bracke, François de Meyer en Mathijs Steels | Cello: Robrecht Kessels | Viool: Stefaan De Rycke | Piano: Mathijs Steels | Stem Kazimierz Nowak: Jan Bijvoet | Productie Louise-Marie Kerkhove | Dank aan Mieke Matthys, Prof. Dr. Inge Brinkman, Chariel De Cock, Ushua Goeminne, Tanya Liebenberg, Wolf Troh, Emilia Guerra, Arvid van der Galiën, Manu Catrysse, Stijn van Parijs, Dan From Nam, Prof. Dr. Steven Callens, Johan Mortelmans, Jo Nachtergaele en Apopo.See omnystudio.com/listener for privacy information.

Mies Bouwman, onze bekendste tv-presentator ooit staat op tegen de Amerikaanse beroemdheid Anita Bryant. De Amerikaanse zangeres ontketent vijftig jaar geleden een golf van homohaat. Daar begint deze podcast waarin Winfried Baijens op zoek gaat naar de eerste pioniers van de Nederlandse regenboogbeweging. Met sterren van toen en nu.

NOS-presentator Winfried Baijens stuit in de platenkast van zijn goede vriend Peter op een lp met de titel: Miami Nightmare. Hij hoort grote sterren uit die tijd: Van Mies Bouwman tot de Zangeres Zonder Naam. Ze zijn boos zeggen ze, op ‘een eng mens uit Amerika’: Anita Bryant. Winfried gaat op zoek naar het verhaal achter de plaat en komt terecht bij de initiatiefnemer van de protestavond. 

Speciaal voor deze podcast maakte Peter een playlist met regenboogmuziek (https://open.spotify.com/playlist/3GuGvf0qovOcHdy1x1XrXk?si=Xn8lUMWRTWytwPm5oIJZmw&utm_source=copy-link&pi=CRCERtuGQQe2Q&nd=1&dlsi=ab2835c8bc164512)die ooit het verschil maakte.

De Miami Nightmare echoot vijftig jaar later nog altijd na. Ook bij queer muzikant en componist van deze podcast: Jelle Hoekstra. Samen met Jelle gaat Winfried naar een reünieconcert van een protestband uit dezelfde periode: Tedje en de Flikkers. ‘Ik ben een hoer’ zingen ze. Ook ontmoet Winfried een lid van de Rooie Flikkers, een radicale homobeweging uit de jaren ’70 en praat hij met het bijzondere stel: Carlo en Henk-Jan. Zij waren erbij vijftig jaar geleden.  

Speciaal voor deze podcast maakte Peter een playlist met regenboogmuziek (https://open.spotify.com/playlist/3GuGvf0qovOcHdy1x1XrXk) die ooit het verschil maakte.

De eersten die op stonden tegen homohaat waren de vrouwen. Winfried ontmoet activiste van het eerste uur: Maaike Meijer. Zij organiseerde als lid van Lesbian Nation de eerste homodemonstratie in Nederland. Zangeres Merol vertelt waarom zij juist nu de track ‘Uitstekende kut’ maakt en Winfried duikt in de geschiedenis van Roze Zaterdag.

Speciaal voor deze podcast maakte Peter een playlist met regenboogmuziek (https://open.spotify.com/playlist/3GuGvf0qovOcHdy1x1XrXk) die ooit het verschil maakte.

Wat kan protestmuziek allemaal teweegbrengen? De musical Foxtrot over de liefde tussen twee mannen, deed in ieder geval een hoop met Paul de Leeuw. Toen nog puber en in de kast. En op zijn beurt maakte Paul de Leeuw met zijn werk weer indruk op andere LHBTI+ers. Een jonge Winfried Baijens bijvoorbeeld. En onderzoeker Laurens Ham weet alles van protestmuziek. 

Speciaal voor deze podcast maakte Peter een playlist met regenboogmuziek (https://open.spotify.com/playlist/3GuGvf0qovOcHdy1x1XrXk?si=Xn8lUMWRTWytwPm5oIJZmw&utm_source=copy-link&pi=CRCERtuGQQe2Q&nd=1&dlsi=ab2835c8bc164512) die ooit het verschil maakte.

De inspirerende Carlo en Henk-Jan uit aflevering 2 maken iets naars mee. Het roept een vraag op: Wat is vijftig jaar na de Miami Nightmare het antwoord op haat tegen LHBTI+ers? Winfried onderzoekt het in deze laatste aflevering. Met zanger Jeangu Macrooy die zich luid en duidelijk laat horen. Docent Willem voert een strijd op zijn school en onderzoeker Anne Craanen weet alles over de manosphere.

Speciaal voor deze podcast maakte Peter een playlist met regenboogmuziek (https://open.spotify.com/playlist/3GuGvf0qovOcHdy1x1XrXk?si=Xn8lUMWRTWytwPm5oIJZmw&utm_source=copy-link&pi=CRCERtuGQQe2Q&nd=1&dlsi=ab2835c8bc164512) die ooit het verschil maakte.