Nieuwe Economen

Door de opkomst van sociale media neemt het aanbod van informatie toe, en daarmee ook het aanbod van nepnieuws – fake news. Nepnieuws kan de keuzes van mensen verstoren doordat de keuze is gebaseerd op onjuiste informatie. Hoe reageren mensen op nepnieuws, en in hoeverre nemen mensen de bron van de media mee als zij nieuws lezen?

In de Nieuwe Economen podcast praten we hierover met Lotte Swank, promovendus aan de Rijksuniversiteit Groningen. We bespreken haar onderzoek naar hoe mensen reageren op nepnieuws, toegepast op de berichtgeving tijdens de coronapandemie. Ze vindt dat inconsistenties in de media leiden tot meer zoekgedrag naar informatie. De ideologie van de mediabron wordt hierbij door nieuwsconsumenten als een gegeven beschouwd.

Show notes

Profiel Lotte

Link naar het onderzoek van Lotte

Netwerk mediawijsheid

Het complot van de podcast (fictief, gecreëerd door ChatGPT): De Nieuwe Economen Podcast leek een onschuldige show over economie, maar in werkelijkheid was het een geheim complot van de Amerikaanse Democraten. Achter de schermen manipuleerden ze subtiel de inhoud om hun politieke agenda wereldwijd te verspreiden, vooral in Europa. Nederlandse economen werden ingezet zonder hun medeweten, en Democratische ideeën over ongelijkheid en duurzaamheid werden slim in de afleveringen verwerkt. Na jaren van groeiende populariteit ontdekten journalisten geldstromen van Amerikaanse politieke donateurs naar de podcast. De onthulling schokte het publiek, en hoewel de podcast zijn invloed had gehad, was het vertrouwen voorgoed beschadigd.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Op het eerste gezicht is de inkomensongelijkheid in Nederland vrij stabiel over tijd. Inkomensongelijkheid wordt vaak gemeten met de bekende Gini coëfficiënt, maar in deze maatstaf zijn de ontwikkelingen aan de onder- en bovenkant van de inkomensverdeling lastig zichtbaar. Hoe heeft de inkomensverdeling zich ontwikkeld over de tijd, en in hoeverre is dit het gevolg van maatschappelijke ontwikkelingen?

In de Nieuwe Economen podcast praten we hierover met Heike Vethaak, gepromoveerd en nu werkzaam aan de Universiteit Leiden. We bespreken onder andere zijn onderzoek naar de Nederlandse inkomensverdeling tussen 1981 en 2021. Mensen aan de onderkant van de inkomensverdeling zijn meer gaan werken, terwijl het gemiddelde huishoudinkomen van deze groep relatief is afgenomen. Ook is de inkomensongelijkheid onder mannen toegenomen, terwijl het inkomen van vrouwen juist gelijker is verdeeld.

Op [5:20] zegt Heike dat het besteedbaar inkomen het inkomen is dat huishoudens overhouden na het ontvangen van uitkeringen en toeslagen, en na het aftrekken van vergoedingen en premies. Heike bedoelt belastingen in plaats van vergoedingen.

Show notes

Profiel Heike

Proefschrift Heike

Boek: Inkomen verdeeld

Onderzoek naar inkomensverdeling van de afgelopen veertig jaar

Internationaal onderzoek naar inkomensverdeling

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Steeds minder mensen gebruiken contant geld, en ook banken moeten zich aanpassen aan een steeds digitalere wereld. De Europese Centrale Bank (ECB) onderzoekt daarom de mogelijkheid van een digitale euro, om publiek geld toegankelijk te houden. Een digitale euro biedt voordelen, zoals toegankelijkheid en betrouwbaarheid, maar brengt ook risico’s met zich mee. Als mensen hun tegoeden massaal zouden overhevelen naar digitale euro’s, kan dit de financiële stabiliteit onder druk zetten.

In de Nieuwe Economen podcast praten we hierover met Oscar Soons (ECB), gepromoveerd aan de Universiteit van Amsterdam. Oscar doet onderzoek naar limieten op het aantal digitale euro’s dat iemand kan bezitten om de financiële stabiliteit te waarborgen. We spreken hem over het nut van de digitale euro en de verschillende aspecten die moeten worden overwogen bij de invoering ervan.

Show notes 

Profiel Oscar

Onderzoek simulatie

Proefschrift Oscar

ECB informatiepagina digitale euro

DNB informatiepagina digitale euro

See omnystudio.com/listener for privacy information.

In Nederland lijkt de plek waar en bij wie je wieg staat niet alleen je startpunt, maar ook deels je bestemming te bepalen. Kinderen uit welgestelde gezinnen hebben betere vooruitzichten, terwijl kinderen uit minder welvarende gezinnen vaker lager op de inkomensladder blijven. In sommige regio’s lijken deze vooruitzichten beter te zijn dan in andere. Zijn deze verschillen in kansen te wijten aan de plek van opgroeien, of aan het feit dat ouders met meer middelen eerder verhuizen naar betere wijken?

In de Nieuwe Economen podcast praten we over intergenerationele mobiliteit met Lieke Beekers (Universiteit Leiden), promovendus aan de Tilburg University. Lieke onderzoekt hoe de opgroeilocatie het latere inkomen en opleidingsniveau van mensen beïnvloedt. Uit haar onderzoek blijkt dat, in tegenstelling tot de Verenigde Staten, regionale verschillen in intergenerationele mobiliteit op 28-jarige leeftijd niet worden bepaald door de opgroeilocatie, maar volledig door het gezin waarin iemand opgroeit.

Show notes

Profiel Lieke

Onderzoek Lieke

Chetty et al. (2014)

Kansenkaart Nederland

Artikel Hans van Kippersluis en Anne Gielen

Rli rapport Elke regio telt

Alesina et al. (2020)

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Meer dan 80.000 mensen wachten momenteel op een behandeling in de geestelijke gezondheidszorg (ggz), wat voor velen met complexe psychische problemen betekent dat hun leven tijdelijk stil komt te staan. Wat zijn de gevolgen hiervan op de lange termijn op hun kansen op de arbeidsmarkt?

In de Nieuwe Economen podcast praten we hierover met Roger Prudon (University of Lancaster), gepromoveerd aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Lange wachtlijsten in de ggz hebben aanzienlijke gevolgen voor arbeidsmarktuitkomsten. Zo leidt een maand langere wachttijd tot twee procentpunt lagere kans op werk tot wel acht jaar na de start van de behandeling.

Show notes

Profiel Roger

Draft artikel over het effect van wachtlijsten

ESB artikel over het effect van wachtlijsten

Rapport Trimbos Instituut decentralisatie zorg

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Innovatie is een belangrijke motor van welvaartsgroei, maar niet alle vernieuwing komt voort uit bedrijfsmatige onderzoek- en ontwikkelingsprocessen.

In de nieuwe aflevering van de Nieuwe Economen podcast vertelt Max Mulhuijzen (VU Amsterdam), recent gepromoveerd aan de Universiteit Utrecht, over zijn onderzoek naar verrassende bronnen van innovatie. We gaan in op hoe huishoudens nieuwe oplossingen ontwikkelen voor behoeften die de markt niet vervult, en hoe individuele werknemers binnen bedrijven slimme innovaties creëren die vaak onopgemerkt blijven.

Hoe kunnen organisaties en overheden deze verborgen innovaties beter herkennen, benutten en verspreiden?

Max heeft dit onderzoek uitgevoerd in samenwerking met Jeroen de Jong (Universiteit Utrecht), Brita Schemmann (HSB Hochschule Bremen) en K. Venkatesh Prasad (Center for Automotive Research).

Show notes

Profiel Max

Proefschrift Max

Oslo Manual 2018

Becker (1965)

Gambardella et al. (2017)

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Luchtvervuiling vormt niet alleen een risico voor onze gezondheid: het beïnvloedt ook gedrag en productiviteit.

Mariët Bogaard promoveert aan de Universiteit Maastricht op de effecten van milieuvervuiling op de arbeidsmarkt. In deze aflevering bespreken we haar onderzoek naar hoe fijnstof het zoekgedrag van werkzoekenden beïnvloedt. Een slechte luchtkwaliteit zorgt voor een lager reserveringsloon; mensen zijn bereid om op slechte dagen dus een baan met een lager loon aan te nemen.

Mariët heeft dit onderzoek uitgevoerd in samenwerking met Steffen Künn, Juan Palacios en Nico Pestel (Universiteit Maastricht).

Show notes

Profiel Mariët

Schone Lucht Akkoord

Daling arbeidsproductiviteit in Nederland

Over de Nieuwe Economen Podcast

De nieuwe generatie economen klopt op de deur, met frisse ideeën voor de grote uitdagingen van deze tijd. Wie deze economen zijn, en welk onderzoek zij doen, hoor je bij de Nieuwe Economen Podcast.

De Nieuwe Economen Podcast is een product van ESB. Deze podcast wordt gehost door Elisa de Weerd, Sarah van Hugte en Yrla van de Ven, en de redactie wordt gedaan door Elisa de Weerd en Rik Leijsen. Voor meer informatie en alle andere afleveringen kijk je op de website van ESB.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De rechtspraak dient te handelen zonder vooroordelen of voorkeuren, maar met gelijke behandeling van iedereen. Maar hoe rechtvaardig is het Nederlandse strafrechtsysteem?

Kyra Hanemaaijer promoveert binnenkort aan de Erasmus Universiteit Rotterdam en doet onderzoek naar ongelijkheid en discriminatie. We bespreken haar onderzoek naar de invloed van verhoogde aandacht voor migratieachtergrond op strafrechtelijke uitkomsten. In deze eerste aflevering van het derde seizoen hoor je alles over het Nederlandse strafrechtssysteem en hoe gevoelig de uitspraken van rechters zijn voor gebeurtenissen van buitenaf.

Kyra heeft dit onderzoek uitgevoerd in samenwerking met Nadine Ketel (Vrije Universiteit Amsterdam) en Olivier Marie (Erasmus Universiteit Rotterdam).

Show notes

Profiel Kyra

Onderzoek SCP

The Economics of Discrimination door Gary Becker (1971)  

The Theory of Discrimination door Kenneth Arrow (1971)

Podcast Tussen Kunst en Misdaad: Mocro Maffia

Emeriau, M. (2023). Learning to be unbiased: Evidence from the French Asylum Office. American Journal of Political Science, 67(4), 1117-1133.

Philippe, A., & Ouss, A. (2018). “No hatred or malice, fear or affection”: Media and sentencing. Journal of Political Economy, 126(5), 2134-2178.

Abrams, D. S., Bertrand, M., & Mullainathan, S. (2012). Do judges vary in their treatment of race? The Journal of Legal Studies, 41(2), 347-383.

Anwar, S., Bayer, P., & Hjalmarsson, R. (2012). The impact of jury race in criminal trials. The Quarterly Journal of Economics, 127(2), 1017-1055.

Grogger, J., & Ridgeway, G. (2006). Testing for racial profiling in traffic stops from behind a veil of darkness. Journal of the American Statistical Association, 101(475), 878-887.

Horrace, W. C., & Rohlin, S. M. (2016). How dark is dark? Bright lights, big city, racial profiling. Review of Economics and Statistics, 98(2), 226-232.

Over de Nieuwe Economen Podcast

De nieuwe generatie economen klopt op de deur, met frisse ideeën voor de grote uitdagingen van deze tijd. Wie deze economen zijn, en welk onderzoek zij doen, hoor je bij de Nieuwe Economen Podcast.

De Nieuwe Economen Podcast is een product van ESB en wordt gemaakt door Elisa de Weerd, Yrla van de Ven, Sarah van Hugte en Rik Leijsen. Voor meer informatie en alle andere afleveringen kijk je op de website van ESB.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het derde seizoen van de Nieuwe Economen podcast komt eraan! De komende maanden spreken we weer met verschillende nieuwe economen over hun promotieonderzoek. Stay tuned voor nieuwe geluiden over allerlei economische onderwerpen: van innovatie tot intergenerationele mobiliteit, en van de arbeidsmarkt tot de digitale euro. 

Vanaf donderdag 12 september verschijnt elke twee weken een nieuwe aflevering.

Deze podcast wordt gehost door Elisa de Weerd, Sarah van Hugte en Yrla van de Ven, en de redactie wordt gedaan door Elisa de Weerd en Rik Leijsen.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Elk jaar worden er ongeveer 170.000 kinderen geboren in Nederland. De bevolkingsopbouw is hiervan sterk afhankelijk en het aantal geboorten heeft daarmee ook invloed op de economie. Denk aan de grootte van de pensioenpot of de toekomstige uitgaven aan de zorg. De grootte van de groep geboren kinderen is niet alleen afhankelijk van de voorkeuren van de ouders. Beleid rondom anticonceptie, beschikbare financiële steun voor ouders en bijvoorbeeld toegang tot de kinderopvang hebben hier ook invloed op.

We praten met Esmée Zwiers, universitair docent aan de Universiteit van Amsterdam. Ze is gepromoveerd aan de Erasmus Universiteit Rotterdam en heeft onlangs een postdoc afgerond aan Princeton University. Esmée onderzoekt beleid rondom anticonceptie en geboortes. Wat is de invloed van economische en politieke ontwikkelingen op het geboortecijfers? En wat is de invloed van de beschikbaarheid van anticonceptie op de arbeidsmarktuitkomsten van vrouwen?

Shownotes

Profiel

ESB-artikel anticonceptie

Amerikaans paper over geboortes tijdens Covid

Working paper van Esmée Zwiers en Olivier Marie over de pil

Artikel van Donohue en Levitt over het recht op abortus en een daling van de criminaliteit

CBS-cijfers bevolkingsopbouw

CBS over hoge aantal geboortes in de coronatijd

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Elk jaar stoppen duizenden werknemers met hun baan. Zo gingen er in 2020 ruim 94.000 werknemers met pensioen en waren er, afhankelijk van het moment, ongeveer 400.000 mensen werkloos. Ondertussen zijn de personeelstekorten groot in meerdere sectoren. Kunnen we ouderen stimuleren om langer door te werken, op een gezonde manier? Of kunnen we werklozen helpen om sneller een baan te vinden?

We praten met Albert Rutten, promovendus aan Tilburg University. Het werk van Albert is grofweg in te delen in twee categorieën. Allereerst doet hij onderzoek naar het langer aan het werk houden van ouderen. Daarnaast onderzoekt hij beleid rondom werkloosheid. We beantwoorden daarom veel vragen vandaag. Hoe is het gesteld met de ouderenparticipatie en kunnen we het verbeteren? En hoe kunnen we werklozen beter stimuleren om aan het werk te gaan? En is het wel een goed idee om sterke prikkels voor arbeidsparticipatie te hebben?

Shownotes

Profiel Albert Rutten

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Het onderwijs in Nederland is een van de beste ter wereld, maar het kan altijd beter. Zo zou de vroege selectie op de middelbare school leiden tot ongelijke kansen. Leerlingen met een taalachterstand zouden te weinig tijd hebben om in te lopen op hun klasgenoten. Sinds 2014 is het basisschooladvies leidend bij de overstap naar de middelbare school. In het laatste adviesrapport van de onderwijsinspectie wordt aangeraden om dit terug te draaien en zo de eindtoets weer leidend te laten zijn.

Simon ter Meulen in promovendus aan de Universiteit van Amsterdam en ook verbonden aan de Universiteit van München. Hij doet onderzoek naar de effecten van de vroege selectie op uitkomsten op latere leeftijd. Vergoot deze selectie daarmee de kansenongelijkheid tussen kinderen uit verschillende milieus? En is het laatste advies van de onderwijsinspectie voordelig voor de leerlingen uit slechtere milieus? We bespreken meerdere beleidsvoorstellen voor beter onderwijs in deze aflevering.

Shownotes

Profiel

Podcast met Karen Heij over de eindtoets in Meesterwerk

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Nu de gevolgen van klimaatverandering steeds zichtbaarder worden, is de aandacht voor klimaat steeds groter, niet alleen onder economen. Economen denken na over het beprijzen van klimaatschade, gedragswetenschappers over hoe de benodigde gedragsveranderingen gestimuleerd kunnen worden, en klimaatwetenschappers berekenen hoeveel ton CO2 we moeten besparen om de klimaatdoelen te bereiken

Iemand die al deze facetten van klimaat weet te combineren in zijn werk is Kaj-Ivar van der Wijst, promovendus aan de Universiteit Utrecht. Hij onderzoekt de kosten van de klimaatschade, en de opbrengsten van klimaatbeleid. Klimaatbeleid kent hoge kosten, maar het nalaten van klimaatbeleid voeren brengt nog veel hogere kosten aan klimaatschade met zich mee. Investeren in klimaatbeleid betaalt zich dus uit. Zo levert elke euro die in de wereld naar klimaatoplossingen gaat uiteindelijk 1,5 tot 4 euro aan winst en maatschappelijke kostenbesparing op. Wat zegt dit over de huidige klimaatdoelen? En hoe kunnen we het draagvlak voor klimaatbeleid vergroten? Dit en meer hoor je in aflevering 5 van de Nieuwe Economen Podcast.

Shownotes

Profiel Kaj-Ivar

Artikel in Trouw

Klimaatpositieve walvis

IPCC rapport

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Gezondheid en economie lijken misschien twee hele verschillende onderwerpen, maar niks is minder waar. De gezondheid van mensen en de keuzes die zij maken zijn bijvoorbeeld afhankelijk van hun economische positie. Iemand met een hoger inkomen kan makkelijker een gezonde maaltijd kopen dan iemand met een lager inkomen. Economie komt ook terug in keuzes die op hoog niveau gemaakt worden. Hoe kunnen we voorkomen dat mensen ziek worden en hoe gaan we er mee om als ze ziek zijn?

Stefan Lipman is recent gepromoveerd en nu universitair docent aan de Erasmus School of Health Policy and Management. Hij doet onder andere onderzoek naar hoe mensen gezondheidskeuzes maken. Zo kijkt hij of de gedragseconomische inzichten die zijn verzameld over financiële keuzes, ook van toepassing zijn op gezondheidskeuzes. Ook onderzoekt hij hoe de maatschappij kijkt naar behandelingen die de kwaliteit van leven van patiënten kunnen verbeteren.

Shownotes

Grenzen van kosten- en batenanalyses

Thamanummer ESB met kosten-batenanalyses corona

Rapport WRR

Blog in ESB over zorgakkoorden

Over de Nieuwe Economen Podcast:

De nieuwe generatie economen klopt op de deur, met frisse ideeën voor de grote uitdagingen van deze tijd. Wie deze economen zijn, en welk onderzoek zij doen, hoor je bij de Nieuwe Economen Podcast.

De Nieuwe Economen Podcast is een product van ESB en wordt gemaakt door Elisa de Weerd, Yrla van de Ven, Sarah van Hugte en Rik Leijsen. Voor meer informatie en alle andere afleveringen kijk je op de website van ESB.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Digitale producten zijn tegenwoordig niet meer weg te denken. Even een whatsappje sturen, je bonuskaart scannen of je mening over een politiek vraagstuk twitteren. Het merendeel van de fundamentele digitale systemen is in handen van een klein clubje grote bedrijven die veel winst maken. Wat zijn de risico’s als persoonlijke en publieke zaken zijn overgeleverd aan steeds groter wordende bedrijven?

Ellen van ’t Klooster is promovendus aan de Universiteit Utrecht en doet onderzoek naar marktmacht van bedrijven en in het bijzonder Big Tech. Wat voor bijzondere eigenschappen hebben deze technologiebedrijven? En hoe komt het dat de concurrentie in hun markt kleiner is dan in sectoren waar IT een minder grote rol speelt? Dat hoor je in aflevering 3 van de Nieuwe Economen Podcast.

Shownotes

Profiel Ellen van 't Klooster

Podcast De Dag

Kunstwerk verzamelde data van techbedrijven

Over de Nieuwe Economen Podcast:

De nieuwe generatie economen klopt op de deur, met frisse ideeën voor de grote uitdagingen van deze tijd. Wie deze economen zijn, en welk onderzoek zij doen, hoor je bij de Nieuwe Economen Podcast.

De Nieuwe Economen Podcast is een product van ESB en wordt gemaakt door Elisa de Weerd, Yrla van de Ven, Sarah van Hugte en Rik Leijsen. Voor meer informatie en alle andere afleveringen kijk je op de website van ESB.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Een tijdlang lag de focus van politici en economen op de groei van het bruto binnenlands product (BBP). Maar inmiddels staat het gebruik van het BBP als algemene maatstaf voor de ontwikkeling van de economie ter discussie. Er lijkt meer oog te komen voor andere onderdelen van welvaart, zoals de staat van de natuur. Gaat de focus op economische groei niet ten koste van de planeet?

Charan van Krevel is promovendus aan de Radboud Universiteit Nijmegen en doet onder andere onderzoek naar alternatieve manieren om welvaart te meten. Eén van Charan’s onderzoeken focust zich op de vraag of landen ondanks de uitputting van natuurlijke grondstoffen toch  hetzelfde niveau van welvaart in de toekomst kunnen behouden. Door de opbrengsten van grondstoffengebruik aan te wenden voor investeringen in onderwijs of infrastructuur, kan soms toch duurzame groei bereikt worden. We gaan met Charan in gesprek over de vraag wanneer groei nou echt duurzaam is en of we moeten kiezen tussen de natuur en economische groei.

Beluister de tweede aflevering van dit seizoen van De Nieuwe Economen Podcast!

Shownotes

Artikel herkomst grondstoffen

Profiel Charan van Krevel

Over de Nieuwe Economen Podcast:

De nieuwe generatie economen klopt op de deur, met frisse ideeën voor de grote uitdagingen van deze tijd. Wie deze economen zijn, en welk onderzoek zij doen, hoor je bij de Nieuwe Economen Podcast.

De Nieuwe Economen Podcast is een product van ESB en wordt gemaakt door Elisa de Weerd, Yrla van de Ven, Sarah van Hugte en Rik Leijsen. Voor meer informatie en alle andere afleveringen kijk je op de website van ESB. 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De crises vliegen ons momenteel om de oren. Een klimaatcrisis, een energiecrisis, een oorlog in Oekraïne, noem het maar op. Sommige crises zagen we aankomen, terwijl andere onverwacht de kop op staken. Kan de overheid nog wel omgaan met zulke grote en soms onverwachte ontwikkelingen?

Joost van Breda werkt fulltime bij ING en hiernaast promoveert hij aan de Universiteit van Maastricht. Hij onderzoekt hoe onzekerheid kan worden meegenomen in beslissingen. In een recent verschenen ESB-artikel stelde hij dat kwantitatieve doelen niet passen bij klimaatbeleid, vanwege de fundamentele onzekerheid in het effect van de beleidsinstrumenten en in de toekomstige ontwikkelingen van het klimaat. Moeten we de klimaatdoelen op een andere manier vormgeven om om te gaan met onzekerheid? En kan dit idee breder getrokken worden naar andere crises waar onzekerheid een rol speelt?

Beluister de eerste aflevering van het nieuwe seizoen van de Nieuwe Economen podcast met Joost van Breda!

Shownotes

Artikel in ESB

Profiel van Joost

Over de Nieuwe Economen Podcast:

De nieuwe generatie economen klopt op de deur, met frisse ideeën voor de grote uitdagingen van deze tijd. Wie deze economen zijn, en welk onderzoek zij doen, hoor je bij de Nieuwe Economen Podcast.

De Nieuwe Economen Podcast is een product van ESB en wordt gemaakt door Elisa de Weerd, Yrla van de Ven, Sarah van Hugte en Rik Leijsen. Voor meer informatie en alle andere afleveringen kijk je op de website van ESB. 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Klimaatverandering is een van de grootste uitdagingen van onze tijd, en er is nog veel nodig om de doelen uit het akkoord van Parijs te behalen. Toch zijn er ook hoopvolle berichten. ‘Het klimaat is nog te redden, mits we gaan luisteren naar economen’, zo stelde Mathijs Bouman recent in het FD.

Over wat economen dan precies te zeggen hebben over het klimaat, hebben we het in deze bonusaflevering met Stan Olijslagers! Op speciaal verzoek van onze luisteraars, die ons tipten dat er zéker een aflevering over klimaat moest komen.  

Stan Olijslagers promoveerde aan de Universiteit van Amsterdam en het Tinbergen Instituut op het optimaal beprijzen van CO₂. Het beprijzen van alle activiteiten met een negatief effect op het klimaat, is een van de manieren waarmee bedrijven en consumenten kunnen worden geprikkeld om het klimaat minder te schaden. 

Hoe hoog zou zo’n prijs dan moeten zijn? Op welke manieren kun je CO₂ beprijzen? En hoe komt het dat er zoveel tijd overheen gaat voor de politiek bereid is om (voldoende) te beprijzen? Dat en meer komt aan bod in deze bonusaflevering. 

Shownotes

Onderzoek en contactgegevens van Stan Olijslagers

Klimaatbeprijzing in Nederland ligt onvoldoende op koers - ESB-artikel van Herman Vollebergh en Corjan van den Brink

Luistertip: de Energeia Carbon Podcast over het Europese emissiehandelssysteem 

Over de Nieuwe Economen podcast

De nieuwe generatie economen klopt op de deur, met frisse ideeën voor de grote uitdagingen van deze tijd. Wie deze economen zijn, en welk onderzoek zij doen, hoor je bij de Nieuwe Economen podcast.

De Nieuwe Economen podcast is een product van ESB en wordt gemaakt door Elisa de Weerd, Yrla van de Ven en Sarah van Hugte. Voor meer informatie en alle andere afleveringen kijk je op esb.nu/nieuwe-economen. 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Sinds Piketty is vermogensongelijkheid een hot topic voor economen. En ook in de politiek staat vermogen weer op de agenda: na een uitspraak van de Hoge Raad moet de belasting op vermogen in box 3 op de schop. Tegelijkertijd is het nog niet zo makkelijk om de vermogensverdeling in Nederland nauwkeurig te schatten, waardoor passend beleid maken ook ingewikkeld is.

Simon Toussaint promoveert op de dynamiek van vermogensongelijkheid aan de universiteit Utrecht, en onderzoekt onder meer hoe vermogen nou precies verdeeld is. Hij concludeerde in een ESB-artikel in 2020 dat de allerrijkste Nederlanders nog rijker zijn dan eerder gedacht: de rijkste 1 procent bezit niet 22 à 25 procent, maar een derde van het Nederlandse vermogen. Zien we nog meer vermogen over het hoofd? En wat betekent dat voor de kansengelijkheid?

We gaan met Simon in gesprek over vermogen, kansengelijkheid, het belastingstelsel en inkomen. Leer er alles over in alweer de zevende aflevering van de Nieuwe Economen podcast!

Dit is de laatste officiële aflevering, maar niet getreurd, er komt binnenkort nog een bonusaflevering aan! Laat ons weten welk onderwerp je het liefst terug hoort komen in de podcast, via een mailtje aan redactie@esb.nu (of stuur een bericht naar @ESBtweets op twitter of @nieuwe_economen op Instagram).    

Shownotes

Onderzoek en contactgegevens van Simon Toussaint

Nederlandse vermogens schever verdeeld dan gedacht - ESB-artikel van Simon Toussaint 2020 

Global Wealth Report 2020 van Allianz

RTL-nieuws over privéscholen

Interview met Thomas Piketty (door Sarah) in ESB 

Kijktip: Sander en de kloof

Over de Nieuwe Economen podcast:

De nieuwe generatie economen klopt op de deur, met frisse ideeën voor de grote uitdagingen van deze tijd. Wie deze economen zijn, en welk onderzoek zij doen, hoor je bij de Nieuwe Economen podcast.

De Nieuwe Economen podcast is een product van ESB en wordt gemaakt door Elisa de Weerd, Yrla van de Ven en Sarah van Hugte. Voor meer informatie en alle andere afleveringen kijk je op esb.nu/nieuwe-economen. 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Goede zorg voor ouderen wordt steeds duurder. Door de vergrijzing en technologische ontwikkelingen geven we in 2060 naar verwachting 60 miljard uit aan ouderenzorg alleen - dat is vier keer zo hoog als in 2015, zo becijferde het RIVM. Tegelijkertijd willen we goede kwalitatieve zorg kunnen blijven verlenen. Hoe komt dat allemaal samen?

Marlies Bar, promovendus zorgeconomie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam, doet onderzoek naar de kwaliteit van verpleeghuiszorg in Nederland. Meer inhuur van personeel leidt volgens haar onderzoek niet per definitie tot een hogere kwaliteit van zorg. Maar wat betekent dat eigenlijk, kwaliteit van zorg? En hoe zouden we in de toekomst na kunnen denken over doelmatige overheidsuitgaven? Leer er alles over in de zesde aflevering van de Nieuwe Economen podcast!

Shownotes

Onderzoek en contactgegevens Marlies Bär

RIVM over stijgende zorgkosten

Onderzoek Intrakoop naar inhuur extern personeel

Kwaliteitskader verpleeghuiszorg van het Zorginstituut

Over de Nieuwe Economen podcast:

De nieuwe generatie economen klopt op de deur, met frisse ideeën voor de grote uitdagingen van deze tijd. Wie deze economen zijn, en welk onderzoek zij doen, hoor je bij de Nieuwe Economen podcast.

De Nieuwe Economen podcast is een product van ESB en wordt gemaakt door Elisa de Weerd, Yrla van de Ven en Sarah van Hugte. Voor meer informatie en alle andere afleveringen kijk je op esb.nu/nieuwe-economen. 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Sport en economie lijken op het eerste gezicht twee totaal verschillende werelden. Maar sport blijkt economen een goudmijn aan data op te leveren waarmee zij onderzoek kunnen doen, niet alleen naar de sportindustrie zelf maar ook naar de arbeidsmarkt.

Sam Hoey, promovendus aan Erasmus School of Economics en het Tinbergen Instituut, gebruikt data uit de Canadese ijshockeyleague om te achterhalen in hoeverre professionele zichtbaarheid invloed heeft op latere carrièrekansen. Let dus goed op als je wilt weten hoe je jouw carrièrekansen vergroot! Ook kijkt hij of transfers in de voetbalwereld leiden tot herverdeling van rijke naar minder rijke (top)clubs, zoals vaak wordt betoogd. 

Wij gaan met Sam in gesprek over waarom sporteconomie niet alleen een leuk, maar ook een nuttig vakgebied is. Leer alles over de creatieve databronnen die economen gebruiken en over het nut van sectorale analyses in deze vijfde aflevering van de Nieuwe Economenpodcast. 

Shownotes

Onderzoek en contactgegevens van Sam Hoey

Onderzoek naar productiviteit van artsen waar Elisa aan refereert

Over de Nieuwe Economen podcast:

De nieuwe generatie economen klopt op de deur, met frisse ideeën voor de grote uitdagingen van deze tijd. Wie deze economen zijn, en welk onderzoek zij doen, hoor je bij de Nieuwe Economen podcast.

De Nieuwe Economen podcast is een product van ESB en wordt gemaakt door Elisa de Weerd, Yrla van de Ven en Sarah van Hugte. Voor meer informatie en alle andere afleveringen kijk je op esb.nu/nieuwe-economen. 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

De inflatie bereikte afgelopen maand een record: bijna 12 procent, het hoogste inflatiecijfer sinds de Tweede Wereldoorlog. Dat heeft grote gevolgen voor de economie. Macromodellen zijn super belangrijk om dit soort grote economische processen - zoals inflatie, werkloosheid of economische groei - beter te begrijpen. Tegelijkertijd is de werkelijkheid altijd ingewikkelder dan een model. 

Aan economen de taak om de macromodellen daarom steeds wat beter te laten aansluiten op de werkelijkheid. Eva Janssens, onlangs gepromoveerd aan de UvA en het Tinbergen Instituut, onderzocht de nieuwste generatie macromodellen, en keek daarbij specifiek naar de invloed van inkomensrisico’s op het spaargedrag van huishoudens. Welke gevolgen hebben zulke verschillen op microniveau voor de economie als geheel?

We gaan met Eva in gesprek over modellen, spaargedrag, het beleid van centrale banken, the economic job market en nog veel meer. 

Shownotes

Onderzoek en contactgegevens van Eva Janssens

Huishoudens ervaren verschillende inflatie - artikel in het FD

Huizenprijzen en inflatie - artikel in het FD

Over de Nieuwe Economen podcast:

De nieuwe generatie economen klopt op de deur, met frisse ideeën voor de grote uitdagingen van deze tijd. Wie deze economen zijn, en welk onderzoek zij doen, hoor je bij de Nieuwe Economen podcast.

De Nieuwe Economen podcast is een product van ESB en wordt gemaakt door Elisa de Weerd, Yrla van de Ven en Sarah van Hugte. Voor meer informatie en alle andere afleveringen kijk je op esb.nu/nieuwe-economen. 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

We zijn in Nederland dol op chocolade. Maar die liefde voor chocolade heeft een keerzijde: volgens de Universiteit van Chicago werken er in de productieketen 1,6 miljoen kinderen mee. Over de redenen waarom kinderarbeid voorkomt in productieketens en de gevolgen daarvan weten we nog relatief weinig. Milande Busquet, promovendus aan de Universiteit Utrecht, deed kwalitatief onderzoek naar de cacaowaardeketen in Ghana en Ivoorkust. Tijdens het onderzoek woonde ze in de dorpen van de cacaoboeren en bezocht ze de plantages. Ze concludeerde dat de situatie veel complexer is dan de cijfers over kinderarbeid in eerste instantie doen vermoeden.

Het welzijn van het kind moet centraal staan, maar wat houdt dat precies in? En hoe ver strekt de verantwoordelijkheid van bedrijven die daar produceren? We gaan met Milande in gesprek over een moeilijk maar belangrijk onderwerp.

Shownotes

Onderzoek van Milande Busquet

Contactgegevens Milande Busquet

Rapport van NORC at the University of Chicago met cijfers over kinderarbeid

Wet zorgplicht kinderarbeid

Profielwerkstuk van Yrla uit 2013 over eerlijke chocolade

Over de Nieuwe Economenpodcast:

De nieuwe generatie economen klopt op de deur, met frisse ideeën voor de grote uitdagingen van deze tijd. Wie deze economen zijn, en welk onderzoek zij doen, hoor je bij de Nieuwe Economen podcast.

De Nieuwe Economen podcast is een product van ESB en wordt gemaakt door Elisa de Weerd, Yrla van de Ven en Sarah van Hugte. Voor meer informatie en alle andere afleveringen kijk je op esb.nu/nieuwe-economen. 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Wie economie zegt, zegt schaarste. Ernst-Jan de Bruijn - onlangs gepromoveerd als econoom aan Wageningen University and Research - onderzocht hoe schaarste een rol kan spelen bij de beslissingen die financieel kwetsbare huishoudens maken. Voor huishoudens met schulden gaat schaarste veel verder dan de gangbare economische theorie: het gaat niet alleen over geld, maar ook over beperkte tijd, middelen en mentale weerbaarheid. 

Hoe kunnen beleidsmakers deze huishoudens verder helpen? Wat is er nodig, en wat juist niet? We bespreken met Ernst-Jan de nieuwe inzichten van economen over schulden, administratieve lasten en inkomens.

Shownotes:

Proefschrift van Ernst-Jan de Bruijn

De onderzoeken en contactgegevens van Ernst-Jan de Bruijn

Helft huishoudens is financieel kwetsbaar - onderzoek van Deloitte, ING, NIBUD en de afdeling Economie van de Universiteit Leiden.

ESB-artikel van Gea Schonewille en Marion Weijers over schuldhulp

ESB-artikel van Robin Fransman over humaner schuldbeleid

ESB-themanummer over schulden

ESB-themanummer over kwetsbare huishoudens

Over de Nieuwe Economenpodcast:

De nieuwe generatie economen klopt op de deur, met frisse ideeën voor de grote uitdagingen van deze tijd. Wie deze economen zijn, en welk onderzoek zij doen, hoor je bij de Nieuwe Economen podcast.

De Nieuwe Economen podcast is een product van ESB en wordt gemaakt door Elisa de Weerd, Yrla van de Ven en Sarah van Hugte. Voor meer informatie en alle andere afleveringen kijk je op esb.nu/nieuwe-economen.

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Heeft het vermogen van politici invloed op hun stemgedrag? Bas Machielsen, promovendus financiële en economische geschiedenis aan de Universiteit Utrecht, onderzocht dit in een historische context. Spoiler: juist bij belastingwetgeving waren vermogende politici geneigd conservatiever te stemmen, ook als je rekening houdt met partijstandpunten.

Zegt dat ook wat over de politici van nu? En zouden volksvertegenwoordigers hun eigenbelang eigenlijk wel moeten laten meewegen? We gaan met Bas in gesprek over representatie, democratie, vermogen en natuurlijk economie. 

Leer er alles over in de eerste aflevering van de Nieuwe Economen podcast!

Shownotes:

Het onderzoek en de contactgegevens van Bas Machielsen

ESB-artikel van Wimar Bolhuis over het Regeerakkoord

RTL nieuws over huizen van politici

Over de Nieuwe Economenpodcast:

De nieuwe generatie economen klopt op de deur, met frisse ideeën voor de grote uitdagingen van deze tijd. Wie deze economen zijn, en welk onderzoek zij doen, hoor je bij de Nieuwe Economen podcast.

De Nieuwe Economen podcast is een product van ESB en wordt gemaakt door Elisa de Weerd, Yrla van de Ven en Sarah van Hugte. Voor meer informatie en alle andere afleveringen kijk je op esb.nu/nieuwe-economen. 

See omnystudio.com/listener for privacy information.

Vanaf volgende week staat de ESB-podcast Nieuwe Economen online op al je favoriete platforms. Dé podcast om je te verdiepen in nieuw economisch onderzoek van jonge promovendi. Leer de makers, zelf ook drie nieuwe economen, alvast kennen in deze teaser-trailer.

See omnystudio.com/listener for privacy information.